by 
Καθώς περιμένουμε μια μεταρρύθμιση στην παιδεία, είναι λογικό να αναμένουμε η μεταρρύθμιση να αγκαλιάσει και τον τρόπο διδασκαλίας των ΦΕ και ειδικά της φυσικής, με εισαγωγή περισσότερης εργαστηριακής διδασκαλίας. Αυτό όμως που πρέπει να συζητηθεί είναι το είδος της εργαστηριακής διδασκαλίας: Μετωπικά πειράματα ή πειράματα επίδειξης;
Οι προσπάθειες που είχαν γίνει στο παρελθόν για την εισαγωγή της εργαστηριακής διδασκαλίας ήταν αξιόλογες: Ιδρύθηκαν τα ΕΚΦΕ που λειτουργούν μέχρι σήμερα και θα συνεχίσουν να λειτουργούν. Καθιερώθηκε το 3-ωρο εργαστηριακής απασχόλησης έναντι διδακτικής από τους υπευθύνους εργαστηρίων ΦΕ. Δόθηκαν πολλά εκατομμύρια (δραχμές εννοώ, αυτό ήταν τότε το νόμισμα) για αγορά εργαστηριακού εξοπλισμού (PSCC, ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ). Με λίγα λόγια τέθηκαν οι βάσεις, αλλά δυστυχώς δεν καρποφόρησαν.
Προβλέφθηκε μάλιστα τα πειράματα να γίνονται μετωπικά, δηλαδή να χωρίζονται οι μαθητές σε ομάδες των τριών και κάθε ομάδα να εκτελεί το πείραμα το οποίο είχε ήδη προετοιμάσει ο ΥΣΕΦΕ (σημ. Υπεύθυνος Εργαστηρίου) για άσκηση των μαθητών την ώρα εκείνη. Στο πρόγραμμα ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ μάλιστα τα υλικά του κάθε πειράματος ήταν σε βαλιτσάκια, οκτώ συνήθως, γιατί τόσες ομάδες προβλέπονταν να δουλεύουν σε κάθε πείραμα.
Γιατί όμως, ενώ τα πράγματα ήταν τόσο καλά οργανωμένα, δεν καρποφόρησαν;
Ένας από τους λόγους ήταν ότι τα πράγματα δεν ήταν τόσο καλά οργανωμένα όσο εκ πρώτης όψεως φαινόταν.
Καθιερώθηκαν υποχρεωτικά πειράματα Φυσικής Χημείας και Βιολογίας. Για να εκτελεστούν αυτά τα πειράματα μετωπικά, έπρεπε οι ΥΣΕΦΕ να κάνουν φύλα εργασίας συμβουλευόμενοι τον Εργαστηριακό Οδηγό.
Αλλά οι μέθοδοι του εργαστηριακού οδηγού ήταν χρονοβόρες. Έτσι, στα 45’ της διδακτικής ώρας ήταν αδύνατον οι μαθητές να μεταφερθούν από την αίθουσα διδασκαλίας στο εργαστήριο, να χωριστούν σε ομάδες, να μελετήσουν τα φύλλα εργασίας, να λύσουν τυχόν απορίες μέσω τους ενός και μοναδικού επιβλέποντα στο εργαστήριο, να εξοικειωθούν με τα όργανα, να πάρουν μετρήσεις (συνήθως πολλές) και να τις αναλύσουν. Συχνά η ανάλυση μπορεί να φάει μια διδακτική ώρα από μόνη της (σκεφτείτε πόσο χρόνο θέλει μια γραφική παράσταση).
Επί πλέον τα εργαστήρια παρουσίαζαν ελλείψεις. Γιατί μπορεί 1100 λύκεια να είχαν τον εξοπλισμό του ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ, αλλά συνήθως τα υποχρεωτικά πειράματα έπρεπε να εκτελεστούν ακολουθώντας τον Εργαστηριακό Οδηγό ο οποίος ζητούσε το πείραμα να γίνει με υλικά άλλα από αυτά που υπήρχαν στα βαλιτσάκια του ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ. Πολλά πειράματα της Α΄ λυκείου, για παράδειγμα, απαιτούσαν αμαξίδια, χρονομετρητές, χαρτοταινίες κλπ. που δεν υπήρχαν στα βαλιτσάκια του ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ. Έτσι ήταν δύσκολο για τον ΥΣΕΦΕ να βρεί 8 αμαξίδια, 8 χαρτοταινίες, 8 χρονομετρητές και πολλά άλλα πράγματα που απαιτούσε το πείραμα.
Ένα άλλο από τα μείζονα προβλήματα είναι η έλλειψη τεχνικού προσωπικού. Γιατί είναι σχεδόν αδύνατο να γίνει ένα μετωπικό πείραμα και να μην χαλάσει τουλάχιστον μια συσκευή. Γιατί όλοι ξέρουμε ότι οι μαθητές είναι άπειροι και δεν είναι αρκούντως προσεκτικοί.
Όταν χαλάσει μια συσκευή μετά από μετωπικό πείραμα, και η βλάβη είναι επισκευάσιμη, δεν υπάρχει τεχνικός στο σχολείο να την επισκευάσει. Έτσι ο ΥΣΕΦΕ θα τη στείλει στο ΕΚΦΕ της περιοχής του.
Συνήθως το ΕΚΦΕ έχει μόνο ένα υπεύθυνο που είναι φυσικός ή χημικός ή βιολόγος. Σε μερικά ΕΚΦΕ υπάρχει και συνεργάτης που ενδέχεται, εκτός από φυσικός ή χημικός ή βιολόγος να είναι δάσκαλος ή ηλεκτρολόγος ΤΕΙ. Ένας φυσικός, χημικός, βιολόγος ή δάσκαλος είναι απίθανο να έχει την ευχέρεια να επισκευάζει βλάβες. Μόνο ηλεκτρολόγος ΤΕΙ μπορεί να το κάνει και υπό την προϋπόθεση ότι έχει πείρα στην επισκευή βλαβών. Εν ολίγοις: αν σου χαλάσει το τροφοδοτικό DC στο πείραμα, είναι απίθανο να στο φτιάξουν. Αλλά, ακόμα κι αν εντοπίσει ο Υπ. ΕΚΦΕ τη βλάβη, θα χρειαστεί ένα εξάρτημα για να αντικαταστήσει το χαλασμένο και η αναζήτησή του είναι συχνά προβληματική.
Βλέπουμε δηλαδή ότι δεν είμαστε ακόμα τόσο καλά οργανωμένοι για να εισάγουμε το μετωπικό πείραμα στα σχολεία. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα η κατάσταση επιδεινώθηκε γιατί χάθηκε το 3-ωρο των ΥΣΕΦΕ και, επί πλέον, όλοι έχουμε φορτωθεί 2 διδακτικές ώρες παραπάνω απ΄ όσες είχαμε πριν 6 χρόνια, και δεν έχουν οι ΥΣΕΦΕ τον απαιτούμενο χρόνο και ενέργεια να ετοιμάζουν μετωπικά πειράματα.
Θεωρώ λοιπόν ότι, ναι μεν πρέπει να εισαχθεί η εργαστηριακή διδασκαλία στα σχολεία, αλλά αυτό να γίνει μέσω πειραμάτων επίδειξης. Τα πειράματα επίδειξης απαιτούν λίγα μέσα, γίνονται κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας (ενώ τα μετωπικά πειράματα δεν γίνονται κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας: απαιτούν μια επί πλέον ώρα), και δεν απαιτούν παρά μόνο την προσοχή του μαθητή. Στο τέλος του πειράματος ο μαθητής βγαίνει έξω ικανοποιημένος και μορφωμένος συνάμα.
Καλησπέρα και χρόνια πολλά σε όλους.
Πάνο και Τίνα, είχα πει να απέχω από τη συνεχή ανταλλαγή θέσεων, αλλά νιώθω ότι πρέπει να παρέμβω για να μην … το πάμε αλλού.
Νομίζω ότι υποβαθμίζουμε το θέμα της συζήτησης αν το μεταφέρουμε στη "λούφα κάνει κακό στα παιδιά μας" ή στην αξιολόγηση ή στο " πρεπει να δωθουν κίνητρα…"
Αν οι ενστάσεις που παραπάνω διατύπωσα, θεωρείται ότι οφείλονται στη διάθεσή μου για λούφα ή επειδή δεν "κέρδιζα το κάτι τι μου", μάλλον δεν είναι βάση συζήτησης αυτή. Είναι ίσως μια άλλη συζήτηση, αλλά όταν κρίνουμε το θέμα μετωπικό εργαστήριο ή πείραμα επίδειξης, δεν έχουν θέση τέτοιες τοποθετήσεις.
Δεν μπορείς Τίνα να μου απαντάς ότι τεμπέλιαζα όταν δίδασκα… Δεν πιάνει!!!
Να πω λοιπόν, ότι ΟΛΑ τα υποχρεωτικά μετωπικά εργαστήρια (συν μερικά δικής μου επιλογής…) τα έκανα!!! Και την κριτική σε αυτά, έχω δικαίωμα να την κάνω, από τη θέση κάποιου που τα έκανε και που δεν αρκείτο στην διεκπεραίωση, αλλά τον απασχολούσε και το αποτέλεσμα αυτών των πρακτικών. Δεν μου αρκούσε να βγάλω την υποχρέωση…
Και αυτό το αποτέλεσμα συζητάμε και αν θα μπορούσε να ήταν καλύτερο…
Το να αρχίσουμε να μιλάμε για το ποιος λουφάρει και ποιος όχι, ποιος φταίει και ποιος δεν φταίει θα ήταν ένας καλός απολογισμός μιας προσπάθειας που κρατεί 20 χρόνια και που φαίνεται να μην απέδωσε αυτά που οι σχεδιαστές προέβλεψαν…
Αλλά ούτε και ο απολογισμός αυτός είναι νομίζω το θέμα μας… Ας γίνει όπου δει ή ας γίνει και εδώ στο χώρο μας σε μια νέα συζήτηση, πάντως είναι άλλο θέμα…
Διονύση, δε θέλω να σε απογοητεύσω, αλλά περί λούφας πρόκειται. Η συντριπτική πλειοψηφία των φυσικών της χώρας λουφάρει όταν πρόκειται να κάνει πείραμα. Τι πιο απλό από το να μπεις στην τάξη και να κάνεις τις ίδιες ασκήσεις φυσικής που έκανες κάθε χρόνο. Θα σε αγαπήσουν κι οι μαθητές έτσι, γιατί κάποια από τις ασκήσεις που τους βάζεις μπορεί να μπει στις Πανελλήνιες.
Για να είμαστε ειλικρινείς, η λούφα συνεπικουρείται και από άλλους λόγους στο Λύκειο. Είναι απίθανο να βρεις μαθητή που να ενδιαφέρεται για κάτι που δεν του είναι χρήσιμο στις πανελλήνιες. Θα τον πας τον μαθητή αυτόν στο εργαστήριο; Πήγαινέ τον και θα γίνει η ώρα του παιδιού εκεί μέσα. Θα τον ξαναπάς;
Αλλά "ηγγικεν η ώρα της αξιολόγησης" λουφαδόροι πάσης ειδικότητας.
Υποκλίνομαι…γιατί διαβάζω πολλά από όσα έχω σκόρπια στο μυαλό μου
Και τα "υπογράφει" κάποιος που καθημερινά βρίσκεται στο εργαστήριο,
όχι με μαθητές με ανεπτυγμένο ενδιαφέρον για το γνωστικό αντικείμενο…
αλλά σε ένα μέσο γυμνάσιο, μιας μέσης συνοικίας της Αθήνας με ό,τι αυτό
συνεπάγεται….
Και αυτός ο κάποιος εύκολα θα μπορούσε να "συντονίζει" από "ψηλά"……
αλλά επέλεξε να είναι μέχρι τέλους σε αυτό που ονομάζεται καθημερινή
διδακτική ενασχόληση και αγωνία….
Δυσκολεύομαι να πιστέψω πως μαθητής που φθάνει στο Λύκειο χωρίς να ξέρει
διαίρεση δεκαδικών, θα αγαπήσει τη φυσική μέσω του μετωπικού εργαστηρίου…
Χρόνια πολλά σε όλους….
Ζητώ συγγνώμη Διονύση, ποτέ δεν μίλησα ότι κάποιος απο εδώ λουφάρει. Αλίμονο!
Πιστευω όμως οτι ειδικά στο Γυμνάσιο που δεν υπάρχει η πιεση της ύλης και των εξετάσεων η επιλογή του να μην γίνονται πειράματα είναι και για λούφα. Στο λυκειο με τη μορφή που έχει τώρα προφανώς ουδείς μαθητής θα ενδιαφερόταν για τα πειράματα, το παιχνίδι ούτως ή αλλως έχει χαθεί. Τα παιδιά εχουν αποφασίσει για το που θα πανε.
Υπάρχουν απλά πειράματα στα απαράδεκτα βιβλία φυσικης ολων των τάξεων του Γυμνασίου που μπορουν να γίνουν από ολους τους μαθητες. Κακώς το πήρες προσωπικά.
Καλημέρα Τίνα, καλημέρα Νίκο.
Το πρόβλημα Τίνα δεν είναι προσωπικό και ούτε λόγος για να ζητάς συγνώμη. Αναφέρθηκα στο τι έκανα μιλώντας για μένα, για να μην μιλήσω γενικά και αφηρημένα.
Είναι εύκολο να παρασυρθεί κάποιος και να αρχίσει να μιλά για "τους καθηγητές που κάνουν όλα τα πειράματα και έχουν την α ή β άποψη" ή για "τους λουφαδόρους που δεν κάνουν τα εργαστήρια". Και οι γενικεύσεις δεν οδηγούν πουθενά…
Έτσι προτίμησα ένα συγκεκριμένο παράδειγμα (προσωπικό) εκφράζοντας τις προσωπικές μου απόψεις για το αποτέλεσμα των μετωπικών εργαστηριακών ασκήσεων, στο Λύκειο, αφού αυτό νόμιζα ότι ήταν το θέμα της συζήτησης και όχι η λούφα των καθηγητών.
Η λούφα δεν συνδέεται με το μετωπικό εργαστήριο. Λούφα του καθηγητή θα έχουμε και στα πειράματα επίδειξης, λούφα θα έχουμε και στη διδασκαλία και στα μέσα που θα χρησιμοποιήσει κατά την διδασκαλία του, λούφα θα έχουμε στα test που θα βάλει για την αξιολόγηση των μαθητών του. Να το διατυπώσω αλλιώς:
Αν ένας συνάδελφος αδιαφορεί για το μάθημά του και δεν προσπαθεί για το καλύτερο, θα έχουμε εκπτώσεις σε όλα τα επίπεδα και υποβαθμισμένο μάθημα… Δεν θα είναι λουφαδόρος στο εργαστήριο και καλός στην τάξη…
Νίκο, επειδή εσύ έβαλες το θέμα της συζήτησης, αλλά βλέπω ότι κατέληξες στη λούφα των καθηγητών του Γυμνασίου, υπάρχουν ωριαίες μετωπικές εργαστηριακές ασκήσεις για το Γυμνάσιο; Σε αυτές λουφάρουν οι συνάδελφοι ή σε οποιαδήποτε εργαστηριακή δραστηριότητα;
Αγαπητέ Διονύση καλημέρα. Χαίρομαι που δεν έγινε παρεξήγηση.
Θεωρώ οτι ο χώρος αυτός ειναι ιδανικος για να παρουσιαστουν προτάσεις για το Γυμνασιο που θα βοηθήσουν όλους μας. Στο Λυκειο τα πραγματα ειναι πολυ δυσκολα οποτε ισως δεν εχει νοημα, αλλα εσυ γνωριζεις καλυτερα.
Εχεις δικιο οτι αν καποιος λουφαρει, λουφαρει παντου και οχι μονο στα πειραματα.
Το σχολιο μου βασικά αφορουσε τους υπευθυνους εργαστηριων θετικων επιστημων που ενω ειχαν 3 ωρες διδακτικες δεν εκαναν αυτο που θεωρω οτι θα επρεπε να εχουν κανει με αποτελεσμα να χαθει η μεγαλη ευκαιρια να μπουν τα πειραματα στα σχολεια. Και ναι εδω θεωρω οτι εγινε λουφα απο πολλους και ετσι χαθηκε το τριωρο.
Προτεινω λοιπον οσοι εχουν ιδεες που μπορουν να λειτουργησουν σε μια ωρα να τις καταθεσουν εδω. Θα βοηθησει ολους μας.
Καλημέρα σε όλους. Θέλω να ξεκαθαρίσω και εγώ την θέση μου μιας και συμμετείχα στην συζήτηση.
Η ερμηνεία που έδωσα στην επίμαχη φράση του Πάνου με το κοσκίνισμα και συμφώνησα, είναι ότι υπάρχουν συνάδελφοι που κάνουν πειράματα οι ίδιοι και διστάζουν να βάλουν τα παιδιά να τα κάνουν. Έτσι ήμουν και εγώ αναποφάσιστος. Δεν θεωρώ ότι είναι λουφαδόροι , υπάρχουν καθηγητές που δεν κάνουν κανένα πείραμα αλλά δημιουργούν powerpoint εξαιρετικά ( πολλούς τους γνώρισα στο υλικονετ) φτιάχνουν ασκήσεις, διαγωνίσματα και φύλλα εργασίας μελετημένα, κάνουν συμπληρωματικές ώρες μάθημα. Και μάλιστα χωρίς κάποια επιπλέον ανταμοιβή.
Ένας από τους βασικότερους λόγους που ειμαι μέλος του υλικονετ είναι ότι εδώ παρουσιάζονται κοπιαστικές εργασίες ανθρώπων και δίνονται απλόχερα για αξιοποίηση χωρίς την αναμονή κάποιας ανταμοιβής παρά μόνο ίσως ένα μπράβο και ένα ευχαριστώ.
Σκοπός των τοποθετήσεών μου είναι να δώσω ιδέες (πολλές από αυτές τις έχω βρει στο διαδίκτυο) σε συναδέλφους να δοκιμάσουν να βάλουν τα παιδιά να συμμετέχουν σε απλά πειράματα (βγαίνει ο χρόνος) ειδικά αν έχουν παιδιά συνεργάσιμα. Άλλωστε η θέση μου είναι και στο κανονικό μάθημα πρέπει να ενισχύουμε την συμμετοχή , καλλίτερα δύο ασκήσεις που να τις λύσουν οι μαθητές παρά τέσσερις που θα τις κάνει ο καθηγητής.
Τώρα αν τα πειράματα βοηθούν τελικά στο να κατανοήσουν και να μάθουν τα παιδιά φυσική, εδώ νομίζω ισχύει αυτό που γενικά συμβαίνει άλλοι θα προσέξουν περισσότερο στο μάθημα και θα καταλάβουν και άλλοι όχι. Νομίζω όμως πως σε τέτοια διλήμματα εμείς θα πρέπει να κάνουμε αυτό που θεωρείτε σωστό δηλαδή μάθημα για όλους και πειράματα μέσα από τα οποία
α)θα κατανοήσουν καλλίτερα τα φυσικά φαινόμενα
β) θα αποκτήσουν κριτική σκέψη , κάθε θεωρία για να την αποδεχτούμε , πρέπει να μας την αποδεικνύουν και η καλλίτερη απόδειξη είναι η πράξη.
Καλημέρα Διονύση.
Πάνω σ΄ αυτό που ρώτησες, έχω να σου πω ότι, υπάρχουν υποχρεωτικά πειράματα για το γυμνάσιο τα οποία ο καθηγητής μπορεί είτε να τα κάνει μετωπικά είτε δια επίδειξης. Όμως, στα πιο πολλά γυμνάσια, τα εργαστήρια περιέχουν υλικό που δεν αρκεί για να γίνει μετωπικό πείραμα. Συγκεκριμένα το υλικό είναι παλιό, της εποχής των εξαταξίων γυμνασίων, που επικρατούσε η λογική του πειράματος επίδειξης. Επί πλέον τα γυμνάσια δεν έχουν «εργαστήριο ΦΕ». Έχουν ένα χώρο αποθήκευσης εργαστηριακού υλικού, συνήθως πίσω από το αμφιθέατρο, και το πείραμα προβλέπεται να γίνει είτε στο αμφιθέατρο είτε στην αίθουσα του μαθήματος. Ούτε το αμφιθέατρο, ούτε η αίθουσα είναι κατάλληλα για να γίνει μετωπικό πείραμα.
Στο εργαστηριακό υλικό των γυμνασιακών εργαστηρίων βρίσκεις δίσκους του Νεύτωνα, ανορθωτές σεληνίου, σωλήνες Crooks (καθοδικοί σωλήνες ψυχρής καθόδου), ηλεκτρικά εκκρεμή, ηλεκτροσκόπια, οπτική τράπεζα, φακούς, πρίσματα, κάτοπτρα, προβολείς Ροϊτερ, μπαταρίες, τροφοδοτικά DC και AC, λαμπάκια, καλώδια, πηνία μαγνητικού φάσματος, πηνία μαγνητικής επαγωγής, μαγνήτες, μαγνητικές βελόνες, ορθοστάτες, αποστακτήρες, δυναμόμετρα, ζυγούς ισορροπίας, βολτόμετρα, αμπερόμετρα, πολύμετρα, τροχούς Maxwell, διαπλατυνόμενα ελάσματα, νήματα της στάθμης, φυγοκεντριστές, φράγματα περίθλασης, πολωτικά φίλτρα, κυλίνδρους του Αρχιμήδη, συσκευές θερμικής διαστολής, θερμόμετρα, διαστημόμετρα, χημικά αντιδραστήρια, ογκομετρικούς σωλήνες, δοκιμαστικούς σωλήνες, δοχεία ζέσεως, αναδευτήρες, προπλάσματα ανθρωπίνου σώματος κα. Το περίεργο είναι, όπως παρατήρησα στο Γυμνάσιο που ήμουν πριν 6 χρόνια, αλλά και σε άλλα γυμνάσια, ότι παρέμεινε στα εργαστήρια των γυμνασίων το υλικό των Δ΄, Ε΄, και ΣΤ΄ τάξεων του παλιού εξαταξίου γυμνασίου και δεν μεταφέρθηκε στο εργαστήριο του Λυκείου, αν το Λύκειο λειτούργησε στο ίδιο κτίριο με το Γυμνάσιο, ή, τέλος πάντων, σε κάποιο άλλο Λύκειο. Πολύ θα ήθελα να με πληροφορήσουν οι συνάδελφοι αν στο Λύκειό τους μεταφέρθηκε το υλικό κάποιου παλιού εξαταξίου Γυμνασίου.
Παρατήρησα επίσης ότι το υλικό των γυμνασιακών εργαστηρίων είναι παμπάλαιο και ελάχιστες σύγχρονες συσκευές υπάρχουν, κυρίως ψηφιακά πολύμετρα ή σύγχρονα τροφοδοτικά.
Με τα παραπάνω που έγραψα ήθελα να εκθέσω την κατάσταση που επικρατεί. Οποιοσδήποτε ας βγάλει τα συμπεράσματά του.
Σε ευχαριστώ για την απάντηση Νίκο και την μεταφορά της εικόνας, όπως ακριβώς την είχα και γω.
Αυτή είναι η εικόνα, όπου ήθελα να σημειώσω δύο πράγματα.
1. Δεν έγινε μεταφορά οργάνων από τα παλιά εργαστήρια (συνήθως κοινά…) Γυμνασίου Λυκείου, στα νέα εργαστήρια Λυκείων, αφού αφενός ήταν κοινή "περιουσία" και υπήρχε πρόβλημα δικό σου-δικό μου, αφετέρου και τα νέα εργαστήρια είχαν σχεδιαστεί με χώρους για τα πακέτα που θα έρχονταν για την λειτουργία τους, με βάση το νέο σχεδιασμό. Δεν υπήρχε χώρος για τα παλιά όργανα…
2. Δεν μπορώ να φανταστώ, πώς στα παλιά εργαστήρια των Γυμνασίων, μπορούν να γίνουν μετωπικά εργαστήρια, αφού όπως λες:
"Έχουν ένα χώρο αποθήκευσης εργαστηριακού υλικού, συνήθως πίσω από το αμφιθέατρο, και το πείραμα προβλέπεται να γίνει είτε στο αμφιθέατρο είτε στην αίθουσα του μαθήματος. Ούτε το αμφιθέατρο, ούτε η αίθουσα είναι κατάλληλα για να γίνει μετωπικό πείραμα."
καλό μεσημέρι σε όλους
κατάφερα , αρκετά πιεστικά λόγω εργασιοθεραπείας, αλλά και σκέτης θεραπείας…, να διαβάσω τις ενδιαφέρουσες και “ψαγμένες” τοποθετήσεις και επειδή ήμουν της “ομοταξίας” των Πειραματικών, η θέση μου εν συντομία
α. τα πειράματα ως προς τον στόχο τους είναι τα ποιοτικά, που ενδείκνυνται για μικρότερους μαθητές και τα ποσοτικά, που ενδείκνυνται για τους μεγαλύτερους
β. τα πειράματα ως προς τον τρόπο πραγματοποίησης είναι τα μετωπικά, που πραγματοποιούν οι μαθητές και ο καθηγητής κατευθύνει και επιβλέπει και τα επίδειξης που πραγματοποιεί ο διδάσκων και οι μαθητές απλά παρακολουθούν
πράγματι τα μετωπικά είναι τα πλήρη πειράματα, όπως γράφει σωστά ο Πάνος και άλλοι, αλλά είναι εξαιρετικά δύσκολο να πραγματοποιηθούν σε μια (κατά κανόνα) λειψή διδακτική ώρα, με έναν, μόνο, καθηγητή και με ελλείψεις οργάνων, όπως γράφει σωστά ο Νίκος και άλλοι
άρα;
η γνώμη μου:
συμφωνώ με τον Πάνο ότι “Θεωρώ ότι στην Ελληνική πραγματικότητα ότι δεν εξετάζεται υποβαθμίζεται. Γι αυτό θα πρέπει να κάνουμε ένα σοβαρό ξεσκαρτάρισμα των υποχρεωτικών ασκήσεων, βάζοντας βγάζοντας και βελτιώνοντας τις περισσότερες από αυτές ώστε αυτές που θα επιλέξουμε στο τέλος ως υποχρεωτικές να είναι πραγματοποιήσιμες και όχι σχέδια επί χάρτου. Φυσικά θα πρέπει να αναγράφονται και στο βιβλίο ύλης, το οποίο αποτελεί ένα επίσημο έγγραφο του σχολείου” συμπληρώνοντας ότι θα πρέπει και τα σχολικά βιβλία θα ξαναγραφούν με δύο τροποποήεις, ανεξάρτητα με το περιεχόμενο: τα υποχρεωτικά πειράματα, που θα επιλεγούν από παλιούς και έμπειρους, θα πρέπει να εμπεριέχονται στο σχολικό βιβλίο και στην κατάλληλη θέση, άρα πρέπει να καταργηθεί ο Εργαστηριακός Οδηγός, ως ανεξάρτητο βιβλίο και η όλη ύλη του βιβλίου θα πρέπει να είναι αυτή, και μόνο αυτή, που μπορεί να διδαχθεί σε κάθε σχολική χρονιά
και διαφωνώ με το Νίκο “Προσωπικά πιστεύω ότι πρέπει να καταργηθεί ο θεσμός του υποχρεωτικού πειράματος ”, συμφωνώ, όμως ότι “Και επειδή τα μετωπικά πειράματα είναι πολύ δύσκολο να γίνουν υπό τις τρέχουσες συνθήκες, να στραφεί η προσοχή στα πειράματα επίδειξης.” που πράγματι είναι μια κάποια, αναγκαία, λύση
συμπληρώνοντας ότι αρκετά πειράματα, κυρίως ποιτικά και για τις μικρές τάξεις, όπως γράφει και η Τίνα, ιδιαίτερα αν είναι και με απλούστατα μέσα, μπορούν να γίνουν και μετωπικά
η πρότασή μου:
σε αρκετές περιπτώσεις, με κατάλληλη καθοδήγηση του καθηγητή, μπορεί ένα πείραμα να είναι σε έναν βαθμό επίδειξης, αλλά και μετωπικό ταυτόχρονα με συμμετοχή όλων των μαθητών εναλλάξ, στο στήσιμο της διάταξης, στη λήψη μετρήσεων, στην επεξεργασία των μετρήσεων, στη χάραξη καμπυλών, στο συμπέρασμα και στην αξιολόγηση
όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να δει μια τέτοια περίπτωση εδώ: http://ekountouris.blogspot.com/2018/10/blog-post_12.html
(την έχω αναρτήσει και εδώ στο ylikonet, αλλά δεν μπορώ να την ξαναβρώ)
Καλό μεσημέρι Βαγγέλη.
Η πειραματική διαδικασία που αναφέρεις:
Εργαστηριακή δραστηριότητα Φυσικής Β΄ Γυμνασίου
Αλλά για να μην ψάχνεις άδικα, πατάς Ιστολόγια και βρίσκεις το όνομά σου. Με κλικ επάνω ανοίγει το προσωπικό σου Ιστολόγιο, που περιέχει όλες τις αναρτήσεις σου.
Βέβαια Βαγγέλη, υπάρχει πάντα και η άλλη εκδοχή Ιστολογίου, η οποία εμφανίζεται μόλις βρεις μια ανάρτησή σου (από την προσωπική σου σελίδα ή από οπουδήποτε αλλού…) και κάνεις κλικ στο όνομά σου.
Εμφανίζεται η σελίδα, με όλες τις δημοσιεύσεις σου.
Α, κάτι κατάλαβα μου φαίνεται…
Καλησπέρα συνάδελφοι.
Θα προσπαθήσω να εξηγήσω τη θέση μου δηλ. ότι είμαι αντίθετος του υποχρεωτικού πειράματος.
Αν τα πειράματα ήταν υποχρεωτικά, με την έννοια ότι δεν θα μπορούσε να ξεφύγει κανείς από την υποχρεωτικότητα αλώβητος, τότε θα λειτουργούσε το σύστημα. Γιατί αν ένας καθηγητής διδάσκει, πχ, ιστορία, και την 4η ώρα έχει ιστορία, την 4η ώρα θα διδάξει ιστορία, δεν μπορεί να κάνει τίποτα άλλο. Αν το πείραμα ήταν υποχρεωτικό, και το πρόγραμμα έγραφε: 3η ώρα: Πείραμα φυσικής, ο καθηγητής θα έπρεπε να κάνει πείραμα φυσικής αυτήν την ώρα.
Αλλά, τα υποχρεωτικά πειράματα του λυκείου, δεν έγιναν υποχρεωτικά μ΄ αυτή την έννοια. Ούτε στο σχολικό πρόγραμμα υπάρχουν, ούτε βέβαια στις εξετάσεις, αλλά ακόμα και ο Οδηγός Διδασκαλίας, που ορίζει σε πόσες ώρες πρέπει να γίνεται το κάθε μάθημα, δεν ορίζει καθόλου εργαστηριακές ώρες. Ορίζει μόνο τις ώρες που πρέπει να διδαχθεί στον πίνακα.
Με ποια έννοια είναι λοιπόν υποχρεωτικά τα πειράματα. Θα μου πουν: Μα κάθε Ιούνιο ο ΥΣΕΦΕ δίνει αναφορά στο οικείο ΕΚΦΕ για την εργαστηριακή δραστηριότητα της χρονιάς.
Μα αυτό συνάδελφοι δεν σημαίνει τίποτε. Θα σήμαινε κάτι αν ο ΥΣΕΦΕ έδινε αναφορά σε ελεγκτή, ο ελεγκτής θα εξέταζε και αν η αναφορά είναι αληθής και αν ο ΥΣΕΦΕ έκανε τα προβλεπόμενα και, τέλος, αν ο ΥΣΕΦΕ κρίνονταν με βάση τα συμπεράσματα που έβγαλε ο ελεγκτής. Και, αν η κρίση ήταν θετική θα επιβραβεύονταν, ενώ αν ήταν αρνητική θα τιμωρούνταν.
Το ΕΚΦΕ δεν έχει ελεγκτικό ρόλο παρά μόνο συμβουλευτικό. Η αλήθεια της αναφοράς δεν μπορεί να κριθεί, γιατί δεν μπορούμε να μάθουμε τον Ιούνιο αν ο ΥΣΕΦΕ έκανε τους προηγούμενους μήνες τα πειράματα που επικαλείται ότι έκανε. Επίσης, ούτε κάποια τιμωρία ούτε κάποια επιβράβευση του «ελεγχόμενου» έχει προβλεφθεί με κάποιο τρόπο. Άρα, τα εργαστήρια δεν είναι πραγματικά υποχρεωτικά, γιατί δεν τηρούν τους όρους που θα έπρεπε να τηρούν για να είναι τέτοια. Προτείνω λοιπόν να παύσουν οι εργαστηριακές ασκήσεις να είναι υποχρεωτικές, γιατί δεν μπορούν να γίνουν τίποτα παραπάνω από «ψευδοϋποχρεωτικές».
Έχω όμως να προτείνω μια άλλη λύση: Κάθε ΥΣΕΦΕ θα ξεκινάει την υπηρεσία του με3-ωρη, αρχικά, απαλλαγή από διδακτικά καθήκοντα. Κάθε φορά που ο ΥΣΕΦΕ θα αποφασίζει να κάνει κάποια εργαστηριακή δραστηριότητα, θα προσκαλεί στη δραστηριότητα το ΕΚΦΕ. Το ΕΚΦΕ, αν μπορεί να ικανοποιήσει την πρόσκληση, θα παρίσταται για να παρέχει υλικό, τεχνογνωσία και, κυρίως, δεύτερο επιβλέποντα στην δραστηριότητα. Βέβαια, αν οι προσκλήσεις είναι πολλές και το ΕΚΦΕ δεν μπορεί να ανταποκριθεί, θα ανταποκρίνεται σε μέρος μόνο των προσκλήσεων.
Στο τέλος της χρονιάς το ΕΚΦΕ θα κάνει αναφορά στην διεύθυνση και στο υπουργείο και στις εκτελεσθείσες εργαστηριακές δραστηριότητες θα σημειώνει μόνο εκείνες για τις οποίες δέχτηκε πρόσκληση από τον ΥΣΕΦΕ, ανεξάρτητα του αν παρευρέθη στην δραστηριότητα ή όχι. Με βάσει τις αναφορές αυτές οι ΥΣΕΦΕ που κάνουν πολλές εργαστηριακές δραστηριότητας θα παίρνουν σαν ανταμοιβή αύξηση των ωρών απαλλαγής που θα μπορούν να φθάσουν μέχρι τις 6. Αντίθετα, όσοι δεν είναι πολύ ενεργοί, θα τιμωρούνται με μείωση αυτών των ωρών έως και κατάργησή τους.
Αυτή είναι οι πρότασή μου. Συμφωνείτε;
προσωπικά δεν συμφωνώ, όπως έχω ήδη καταθέσει σε προηγούμενη τοποθέτηση