Ένα κυλινδρικό δοχείο είναι γεμάτο με νερό, ενώ στην άνω βάση του υπάρχει μια μικρή τρύπα με άνοιγμα Α1=5cm2. Το ύψος του δοχείου είναι h=1m, ενώ σε απόσταση y=0,4m από την βάση του, υπάρχει άνοιγμα στο οποίο έχει συνδεθεί ένα έμβολο εμβαδού Α2=10cm2. Το έμβολο, μπορεί να κινείται χωρίς τριβές και για να παραμένει ακίνητο, του ασκούμε μια οριζόντια δύναμη F, όπως στο πρώτο σχήμα (πολλές φορές σχεδιάζουμε τη δύναμη όπως στο μεσαίο σχήμα…),

i) Θεωρώντας το νερό ασυμπίεστο ιδανικό ρευστό και το ύψος του εμβόλου αμελητέο σε σχέση με το ύψος του δοχείου, να βρείτε το μέτρο της ασκούμενης στο έμβολο δύναμης F, καθώς και την πίεση στο σημείο Α του πυθμένα του δοχείου.
ii) Ένας συμμαθητής σας υποστηρίζει ότι αν αυξήσουμε το μέτρο της ασκούμενης δύναμης, στην σταθερή τιμή F1=8Ν, μπορούμε να φέρουμε το έμβολο σε μια νέα θέση αριστερότερα της αρχικής, όπου να ισορροπεί. Να εξετάσετε αν αυτό είναι σωστό ή όχι.
iii) Κλείνουμε την τρύπα με μια τάπα (αμελητέου βάρους), προσέχοντας να μην παραμείνει αέρας μέσα στο δοχείο, ενώ ασκούμε διαρκώς τη δύναμη F στο έμβολο. Στη συνέχεια αφήνουμε ελεύθερο το έμβολο, παύοντας να του ασκούμε δύναμη.
α) Θα μετακινηθεί ή όχι το έμβολο από την αρχική του θέση;
β) Να υπολογιστεί η πίεση στον πυθμένα (σημείο Α) καθώς και η δύναμη που το νερό ασκεί στην τάπα.
iv) Αν η μέγιστη δύναμη στατικής τριβής μεταξύ τάπας και τοιχώματος (η οποία διατηρεί την τάπα στη θέση της) έχει μέτρο 10Ν, πόση δύναμη πρέπει να ασκήσουμε στο έμβολο, ώστε να βγάλουμε την τάπα;
Δίνεται η ατμοσφαιρική πίεση pατ=105Ρα, η πυκνότητα του νερού ρ=1.000kg/m3 και η επιτάχυνση της βαρύτητας g=10m/s2.
ή
Μεταβάλλοντας την δύναμη στο έμβολο
Μεταβάλλοντας την δύναμη στο έμβολο
Μεταβάλλοντας την δύναμη στο έμβολο
![]()

Τολμηρή Διονύση.
Αν το δοχείο σου έχει βάση 2 τ.μ τότε όταν αφήσουμε ελεύθερο το έμβολο θα κινηθεί προς τα δεξιά κατά 2,3 χιλιοστά του μέτρου.
Έτσι η μηδενική μετατόπιση που προτείνει η άσκηση γίνεται ανεκτή πρακτικά.
Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλή άσκηση (που τις σκέφτεσαι όλες αυτές, πραγματικά σε θαυμάζω!).
Θα ήθελα να δώ πόσοι μαθητές θα έβρισκαν σωστά την πίεση στο Β, στο ερώτημα iii β.
Δυνατή άσκηση Διονύση , μπράβο!!!
Θα τη δώσω σε μαθητή μου, να δω πώς θα την αντιμετωπίσει!
Θα πρέπει ο υποψήφιος να έχει εντρυφήσει αρκετά για να τη διεκπεραιώσει!
Ξεφεύγει από τα τετριμμένα, όπου εφαρμόζεις σχεδόν "συνταγές", και φτάνεις στο επιθυμητό αποτέλεσμα.
Να είσαι καλά.
Καλησπέρα συνάδελφοι.
Γιάννη, Στάθη και Πρόδρομε σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Γιάννη ο συλλογισμός σου αναφέρεται στο συμπιεστό υγρό, ενώ η εκφώνηση μιλάει για ασυμπίεστο ιδανικό ρευστό…
Ναι φυσικά, στο συμπιεστό υγρό.. Όμως η διαφορά προβλέψεων είναι αποδεκτή εδώ. 2,3 χιλιοστά!
Συνήθως το μοντέλο του ασυμπίεστου υγρού μας έχει συνηθίσει σε τερατώδεις προβλέψεις.
Εδώ τα πάει σχετικά καλά.
Πολύ ωραίο θέμα , περιεκτικό, συνδέει τις έννοιες δύναμη – πίεση με τις διάφορες εκδοχές που εξετάζει και κυρίως αναδεικνύει την αξία της συνθήκης ισορροπίας, εμβόλου , τάπας κ.λπ ως της πρωταρχικής σχέσης για τη συσχέτιση των πιέσεων στα διάφορα σημεία ενός ασυμπίεστου ρευστού που ισορροπεί.
Καλημέρα Γιάννη.
Το ασυμπίεστο (ιδανικό) υγρό, μια χαρά μοντέλο είναι. Αρκεί να χρησιμοποιείται σε "ομαλές συνθήκες"!
Αν το τραβήξουμε στα όριά του, τότε … τα παίζει!
Καλημέρα Ξενοφώντα. Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Καλημέρα Διονύση.
Όλα τα μοντέλα είναι μια χαρά.
Πάντως δεν είναι δεδομένο πως όλοι οι φίλοι που διαβάζουν σήμερα το υλικονέτ είχαν παρακολουθήσει το σήριαλ που είχε πρώτο επεισόδιο "το νερό και το δοχείο" και συνέχιζε με ξαπλωμένα δοχεία και την πίεση στο κέντρο του δοχείου.
Μη μπορώντας να κάνω σχήματα στο σχολείο, θα κακοποιήσω το τελευταίο σου ερώτημα (με ελατήριο) το απόγευμα.
Καλημέρα και πάλι Γιάννη.
Να το κάνεις, αρκεί να είναι ξεκάθαρο, ότι είναι άλλο θέμα και δεν αφορά το ερώτημα παραπάνω.
Μην τα βγάλουμε όλα λάθος και ότι όλα κυλάνε σε ένα θολό ποτάμι.
Υπάρχουν και ξεκάθαρα νερά…
Καλημέρα Διονύση. Ωραιότατη!
Ευχαριστώ Αποστόλη.
Να είσαι καλά…
Καλησπέρα Διονύση.
Ακριβή στο σύνολό της ,μα η iiiβ) απαιτεί το κάτι παραπάνω όπως διέκρινε και ο Στάθης .
Διατηρείς ζεστή τη σκέψη στα ρευστά παρά το κρύο του ρευστού αέρα
Διονύση καλημέρα.
Τα έχουν πει όλοι. Δεν έχω να προσθέσω κάτι.
Η άσκηση είναι άκρως διδακτική. Κορυφαία τα ερωτήματα ii και iiia.
Καλημέρα Διονύση, καλημέρα Χρήστο
Συμφωνώ με όσα έχουν γραφτεί παραπάνω
Χρήστο, τα πιο "έξυπνα" ερωτήματα (ii) και (iiia), ειδικά το (iiia) ανήκουν στην κατηγορία
που δεν θα ζητηθούν σε πανελλαδικές όσο αυτές έχουν το συγκεκριμένο ύφος
Το γιατί είναι απλό…… Είναι σχεδόν αδύνατο οι πιθανές απαντήσεις να βαθμολογηθούν αξιόπιστα…..
Δε συμφωνώ με αυτή τη λογική αλλά έτσι είναι…
Διονύση μια ερώτηση…
Ξέρω ότι δεν έχεις αλληλεπίδραση διδακτική με μαθητές…Πώς λοιπόν καταφέρνεις κάθε
χρονιά και βρίσκεις ερωτήματα που πάνε το διδακτικό αντικείμενο όλο και πιο μπροστά;
Ειλικρινά σε θαυμάζω….
Μήπως να σχεδίαζες στο (ii) και τη δύναμη στο δοχείο από τη σφήνα για να μην αναρωτηθεί
κάποιος γιατί η ροπή της εξωτερικής δύναμης F>Fεμβ δεν ανατρέπει το δοχείο;
Καλημέρα Διονύση. Από την επόμενη εβδομάδα θα αρχίσω τα ρευστά.
Μας έδωσες λοιπόν εδώ ισορροπία ρευστού με τρύπες, έμβολα, τάπες, στατική τριβή. Και δε χρειαζόμαστε τον Pascal…
Μια εξαιρετική άσκηση – που εκτός από το iiia με την εις άτοπον απαγωγή, που θεωρώ ότι δύσκολα τη σκέφτεται ένας μαθητής – δείχνει ότι και μια καλοφτιαγμένη άσκηση ισορροπίας ρευστού, μπορεί να μπει σε εξετάσεις και να ξεχωρίσει εκείνους που σκέφτονται.