by Α) Προειδοποιήσεις
Ας ξεκινήσουμε με τις προειδοποιητικές ταμπέλες, που τοποθετούν οι ηλεκτρολόγοι σε όλο τον κόσμο.
Φαίνεται ότι η απάντηση είναι: Η τιμή της τάσης, τα βολτ (V), μπορούν να σκοτώσουν έναν άνθρωπο ή ζώο. Είναι όμως έτσι ακριβώς;
Επειδή το να μοιράζεσαι πράγματα, είναι καλό για όλους…
Αν δεν ενημερώσουμε εμείς τους μαθητές, ποιος θα το κάνει;
Πριν χρόνια Φασουλόπουλος και Μωραΐτης έκαναν βραδιά πειραμάτων στο σχολείο τους στην Καλλιθέα.
Ο Διονύσης, ο Άρης και η αφεντιά μου ανεβήκαμε σε καρέκλες και κάναμε αλυσίδα.
Μας βάρεσε πολύ ψηλή τάση από ηλεκτροστατική γεννήτρια.
Το διασκεδάσαμε. Επιζήσαμε όλοι.
Καλησπέρα Γιάννη. Άλλες εποχές. Τώρα το υπουργείο προτείνει ασφαλείς προσομοιώσεις Φωτόδεντρο και Κολοράντο.
Ανδρέα πρόσφατες είναι οι εποχές. Ούτε δέκα χρόνια δεν πέρασαν.
Οι οπτικοποιήσεις του Phet του Σιτσανλή, του Λευτέρη Παπαδόπουλου και άλλες κάνουν άλλη δουλειά. Πολύ καλή δουλειά και δεν φτιάχτηκαν για να αντικαταστήσουν πειράματα.
Είναι ένα διδακτικό εργαλείο.
Λόγου χάριν όταν παρουσιάζεις το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο ή κάνεις ή δείχνεις το πείραμα με το ηλεκτροσκόπιο. Αμέσως μετά phet ή Σιτσανλής.
Αν κάνεις το σφάλμα να προτάξεις την διάταξη του εργαστηρίου εσύ θα φταις που δεν θα καταλάβουν τίποτα. Αυτή στο τέλος μόνο και αφού προηγηθούν “ασκήσεις επί χάρτου”.
Στο Phet “φαίνεται” ότι τα φωτοηλεκτρόνια ανεβάζουν ταχύτητα όταν ανεβάσεις συχνότητα. Φυσικά οι ταχύτητες σαλιγκαριού της οπτικοποίησης δεν είναι οι (τεράστιες) πραγματικές. Αφού όμως καταλάβουν θα υπολογίσουν τις πραγματικές και θα καταλάβουν.
Καλό απόγευμα Ανδρέα και συγχαρητήρια για την ανάρτηση αυτή.
Πολύ καλές οι πληροφορίες και τα συμπεράσματα και όχι μόνο γι΄αυτο που παραπέμπει ο τίτλος της…
Καλησπέρα παιδιά. Ανδρέα μπράβο που επιμένεις να αναδεικνύεις την πρακτική πλευρά της φυσικής. Μια προσωπική εμπειρία: πεζοπορούμε σε περιοχή που υπάρχει ηλεκτροφόρος φράκτης για αγελάδες. Πληροφορούμε τον Γιάννη – 5 χρονών τότε – ότι καλό είναι να μην αγγίξει το σύρμα. Φυσικά ήταν σαν να του είπαμε να το κάνει. Κάποια στιγμή αγγίζει το φράκτη και παθαίνει το σοκ, ενώ ταυτόχρονα με πιάνει από τα αχαμνά. Τινάζομαι κι εγώ, φωνάζω και μετά γελάμε. Ακόμα το συζητάμε. Τυπικές τιμές τάσης για φράκτη βοοειδών: 4000V – 5000V, τυπικές τιμές έντασης ρεύματος: 120mA. Και ένας πίνακας τάσης φράκτη, ανάλογα με το ζώο
Τα κατσίκια θέλουν τα περισσότερα volt…
Καλησπέρα Διονύση, Αποστόλη, σας ευχαριστώ. Διονύση οι ταμπέλες χωρίς τη γνώση που κρύβεται από πίσω, δεν έχουν αξία. Αντε να εξηγήσουν οι μαθητές το παράδειγμα του Αποστόλη με τάσεις χιλιάδες Volt!
Αποστόλη, 120 mA τρως δυνατό ηλεκτροσόκ! Αλλά αν με ρωτάγανε στο Chase για τα Volt στις κατσίκες θα έχανα σίγουρα.
Στην Πάτρα μικρός είχαμε δίκτυο 110V από τον τοπικό υδροηλεκτρικό σταθμό Γλαύκου. Έπιασα μεταλλικό πορτατίφ, που είχε διαρροή, καθισμένος σε κρεβάτι, δυνατό σοκ, που ρελέ ηλεκτροπληξίας τότε…
Ευχαριστούμε Ανδρέα, ιδιαίτερα σημαντικές πληροφορίες
Γράφεις:
“Εδώ έρχεται ο νόμος Ohm, που λέει ότι το ρεύμα δεν υπάρχει χωρίς την αιτία που το προκαλεί, δηλαδή την τάση”
Απόδειξη της παραπάνω πρότασης
Το καλώδιο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκεται σε τιμή δυναμικού
μερικών KV, αλλά η τάση (διαφορά δυναμικού) μεταξύ των ποδιών του
περιστεριού είναι πρακτικά μηδενική, οπότε δεν διαρρέεται από ρεύμα.
Αν όμως ερχόταν σε επαφή και με ένα δεύτερο καλώδιο μεταφοράς, θα
υπήρχε σημαντική διαφορά δυναμικού μεταξύ των άκρων του και θα
διαρρέονταν από ρεύμα υψηλής έντασης
Ανάλογο αποτέλεσμα θα είχε αν το περιστέρι άγγιζε ταυτόχρονα με το καλώδιο,
τον πυλώνα, ο οποίος θα είχε τον ρόλο της γείωσης…
Ελπίζω πως δεν έχω παρανοήσει κάτι…
Πολύ καλή ερώτηση Ανδρέα.
Θυμάμαι την μηχανη wimshurst. Η τάση ανάμεσα στα σφαιρίδια χαλαρά μπορεί να πιασει τα 100kv. Νέος φυσικός πριν … μερικά χρόνια έκανα πειράματα επίδειξης κυρίως στον ηλεκτρομαγνητισμό. Οχι για να ανακαλύψουν οι μαθητές μόνοι τους τους νόμους της φύσης να κάνουν γραφικές παραστάσεις να να αλλά για να εντυπωσιάσω και να αυξήσω το ενδιαφέρον.Σύμβουλος ένα πολύ καλό βιβλίο.Μπουρούτης.
Ενίοτε αυτοσχεδίαζα. Το αγαπημένο όλων. 10 μαθητές αλυσίδα χέρι χέρι με τον πρώτο να κρατά το σφαιρίδιο και τον τελευταίο με τεντωμένο δάκτυλο.
Αλλοι 10 από την άλλη μεριά. Έθετα σε λειτουργία την μηχανή. Παιδιά πλησιαστε αργά τα δακτυλα. Κάποια στιγμή ανάμεσα στα δυο δακτυλα ξεσπούσε σπινθήρας και ολοι τινάζονταν.
Αρκετοί έχουν ξεχάσει τους νόμους της φύσης αλλά αυτό ποτέ
καλησπέρα σε όλους
καλή δουλειά Ανδρέα, αλλά επειδή “αιρετικός και “ψείρας”, ως συνήθως, καταθέτω τρεις παρατηρήσεις
α. μπορεί ένας (αριθμός 1) αντιστάτης να είναι συνδεδεμένος σε κύκλωμα με μια πηγή και να μην είναι “σε σειρά”;
β. η γνώμη μου είναι ότι δεν σκοτώνει ούτε η τάση ούτε η ένταση του ρεύματος, σκοτώνει η ενέργεια, όπου “παίζει” και ο χρόνος εφαρμογής της τάσης και η αντίσταση του αγωγού
γ. η ενέργεια κακώς δίδεται στα σχολικά βιβλία ως νόμος, όχι απλά ως σχέση υπολογισμού, με τύπο E=Ι2Rt, αυτός “φοριέται” πολύ, άρα ως διατύπωση “είναι ανάλογη με το τετράγωνο της έντασης …”, διότι το Ι είναι αποτέλεσμα και όχι αιτία, όπως γράφεις κι εσύ
ή με τύπο E=VΙt, άρα ως διατύπωση “είναι ανάλογη … με την ένταση …”, για τον ίδιο λόγο
έπρεπε να δίδεται, μόνο, με τύπο E=(V2/R).t, άρα ως διατύπωση “είναι ανάλογη με το τετράγωνο της τάσης που εφαρμόζεται στα άκρα του αγωγού και με τον χρόνο εφαρμογής της, και αντίστροφα ανάλογη με την αντίσταση του αγωγού (σωστότερα και εξαρτάται από τα κατασκευαστικά στοιχεία του αγωγού και τη θερμοκρασία του)”
σωστά Θοδωρή
(ο Καίσαρας έλεγε ότι αν ένας κεραυνός πέσει σε μια πεδιάδα, κοντά σε έναν άνθρωπο και σε μια αγελάδα ο άνθρωπος μπορεί να μην πάθει και τίποτα, ενώ η αγελάδα δεν μπορεί
η εξήγηση είναι ότι ο άνθρωπος έχει δύο πόδια, που μπορεί να βρεθούν στην ίδια, κυκλική, δυναμική γραμμή, ενώ η αγελάδα έχει τέσσερα, που θα βρεθούν τουλάχιστον σε δύο δυναμικές γραμμές)
Εξαιρετικό!
Δεν μπορώ να φανταστώ δάσκαλο ή διδασκόμενο που θα είχε αντίρρηση στο να διδάσκεται αυτό το θέμα, κατά προτεραιότητα. Εκτός από αυτόν που αποφασίζει ότι δεν θα διδαχτούν οι Πράσινες σελίδες του σχολικού βιβλίου. Φαίνεται ότι εκτός από την ηλεκτρική μόνωση υπάρχει και η πνευματική μόνωση η οποία επιβάλλεται στους μαθητές.
Σχετικά με τη Φυσική: Νομίζω ότι θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας και την παρατήρηση του Βαγγέλη Κουντούρη: Για δεδομένη τάση και ρεύμα ίσως και η ενέργεια παίζει ρόλο. Δηλαδή το χρονικό διάστημα που μας διαπερνά το ρεύμα.
Ωστόσο αγγίζοντας με βρεγμένα δάκτυλα τους πόλους μιας μπαταρίας 1,5 V, για πολύ ώρα, εμπειρικά μπορούμε να πούμε ότι δεν κινδυνεύουμε από ηλεκτροπληξία. Αν και νομίζω ότι η τελική απάντηση πρέπει να δοθεί από την ηλεκτροφυσιολογία του ανθρώπινου οργανισμού.
Καλημέρα φίλοι μου από Κέρκυρα
Η άποψή μου, δηλαδή ενός Ραδιοηλεκτρολόγου που νομίζω ότι εκφράζει και την άποψη των περισσοτέρων ηλεκτρολόγων είναι η εξής:
Το δίλημμα τι σκοτώνει η τάση ή το ρεύμα είναι ένα ψευτοδίλημμα. Και αυτό γιατί σύμφωνα με το νόμο του Ωμ μεγάλη τάση για δεδομένη αντίσταση ( του ανθρωπίνου σώματος ανάμεσα σε δύο συγκεκριμένα σημεία του σώματος κλπ κλπ ) σημαίνει και μεγάλο ρεύμα. Το αν αναφερόμαστε σε τάση ή ρεύμα είναι με τι έχουμε εξοικειωθεί περισσότερο. Οι ηλεκτρολόγοι είναι εξοικειωμένοι με την τάση. Έτσι ξέρουν πολύ καλά ότι μία τάση 12V από την μπαταρία ενός αυτοκινήτου είναι πάντα ακίνδυνη. Όταν ήμουν στο ΕΚΦΕ φρόντιζα όλα τα πειράματα να τα κάνω με τάσεις κάτω από 70V ώστε να είναι ακίνδυνα ακόμη και αν το ρεύμα ήταν πολύ μεγάλο. Οι τάσεις πάνω από 120V είναι εν γένει επικίνδυνες. Γι αυτό οι Αμερικάνοι υιοθέτησαν αυτό το μέγεθος για την οικειακή τάση. Για να είμαστε όμως ακριβείς όχι πάντα. Μία πηγή τάσης είναι επικίνδυνη πάνω από 120V αρκεί να έχει και την απαιτούμενη ισχύ ώστε όταν εφαρμοστεί στο ανθρώπινο σώμα να διατηρήσει την τιμή της. Έτσι πχ μία γεννήτρια Wimshurst μολονότι εν κενώ δίνει μερικές χιλιάδες βόλτ, επειδή δεν μπορεί να δώσει μεγάλη ισχύ, όταν εφαρμόζεται στο ανθρώπινο σώμα δίνει τάση που επιβάλλεται από τον τύπο V=(Pmax.Rανθρ)^1/2 που είναι εν γένει αρκετά μικρή ώστε να είναι επικίνδυνη.
Το ίδιο ισχύει και για τις ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες. Αν αναφερόμαστε στη συχνότητα ή στο μήκος κύματος είναι καθαρά θέμα εξοικείωσης. Οι ραδιοηλεκτρολόγοι πχ αναφέρονται αποκλειστικά στη συχνότητα ενώ οι μελετητές φασμάτων στο μήκος κύματος.
Καλημέρα Ανδρέα
Άλλη μια ανάρτηση …γειωμένη !
Η περιγραφή του Κυρ (όχι όμως σε καρέκλες ) και του Κόμη,
μου θύμισε τη μέρα που στο εργαστήριο με τη μηχανή wimshurst,
έκανα ότι και ο Κόμης και νοιώσαμε το τίναγμα με το εξής γεγονός…
ένας “παχουλός” μαθητής από τον κύκλο επέμεινε ότι δεν ένοιωσε τίποτα !
Δεν θυμάμαι πως προσπάθησα να εξηγήσω ,κοίταξα ότι φορούσε αθλητικά παπούτσια ,αλλά και άλλοι φορούσαν …
Πρόσφατα είχα καλέσει στο χωριό ένα ηλεκτρολόγο να αντικαταστήσει την γέρικη κεραία της ΤV και κάποια στιγμή που δοκίμαζε το τηλεκοντρολ τσέκαρε τις μπαταρίες
του με τη βοήθεια της γλώσσας του και τον κοίταζα χαμογελώντας γιατί θυμήθηκα τα παιδιόθεν παίγνια, που ακουμπούσαμε τα ελάσματα των πλακέ μπαταριών με τη γλώσσα και νοιώθαμε το “μυρμήγκιασμα” .
Επίσης θυμάμαι την “επικίνδυνη” πράξη στα χωριό να επαναφέρουμε σε ζωτική χρήση την καμένη ασφάλεια χρησιμοποιώντας το χρυσόχαρτο από το πακέτο των τσιγάρων …
ΚΑλή Κυριακή
Καλημέρα συνάδελφοι. Καλή χρονιά σε όσους δεν έχω ήδη ευχηθεί. Σας ευχαριστώ για τα σχόλια, που δίνουν και άλλες διαστάσεις στο θέμα.
Θοδωρή, το καλοκαίρι ακούσαμε σαν αιτία μεγάλης φωτιάς …πουλιά που έπιασαν φωτιά! Δε φτάνει που καήκανε τους φορτώσαμε και το φόνο.
Γιώργο αν ξεχάσουν τους νόμους της φύσης, έρχεται πάντα στιγμή που η φύση τους υπενθυμίζει. Άλλος τομέας, αλλά η οδήγηση πάνω απο το όριο που επιβάλλει το οδόστρωμα, χωρίς ζώνη ή κράνος τι αποτελέσματα έχει;
Βαγγέλη σωστά το λες, περιττό το “σειρά”, αλλά όταν δίνω αυτή τη διάταξη
ξέρεις πόσοι μαθητές απαντάνε “παράλληλα” αφού έτσι είναι στο μάτι;
Επειδή ο στόχος της ανάρτησης ήταν το δίλημμα “τάση ή ρεύμα”, δεν ασχολήθηκα με την ισχύ της πηγής. Η παρατήρησή σου είναι πολύ σημαντική. Ο χρόνος διέλευσης παίζει σπουδαίο ρόλο. Αν είναι μπαταρίες, η χωρητικότητα.
Δυο 12βολτες μπαταρίες με χωρητικότητα 2,5 Ah και 60Αh δεν είναι το ίδιο επικίνδυνες. Η πρώτη κάνει μόνο για φακούς η δεύτερη κάνει για αυτοκίνητα.
Ανδρέα οι μαθητές δυστυχώς δε διαβάζουν τα ένθετα του βιβλίου, που εκτός από πειράματα, περιέχουν και χρήσιμες εφαρμογές της θεωρίας. Ναι συμφωνώ μαζί σου και με το Βαγγέλη και παρακάτω με τον Παναγιώτη. Φωτίζουν μια πλευρά του θέματος που δεν εβαλα στην ανάρτηση.
Παναγιώτη δε θα το χαρακτήριζα “ψευτοδίλημμα”. Στο ίδιο μήκος κύματος με το Βαγγέλη και τον Ανδρέα και με ωραία ανάλυση, μας έδωσες τη σημασία της ισχύος της πηγής ρεύματος. Προσπάθησα να αναδείξω τη σημασία της έντασης του ρεύματος, γιαυτό και παρέθεσα πίνακα με τιμές έντασης. Η ερώτηση αυτή τίθεται πολλές φορές από μαθητές. Αν πρέπει να επιλέξουμε μία απάντηση, ποια θα είναι; Το περιστέρι του Θοδωρή τι θα απαντούσε;
Παντελή μου θύμισες συμμαθητή μου στο Δημοτικό, που έκανε το δοκιμαστή μπαταριών και πριν τις πετάξουμε τις πηγαίναμε να τις δοκιμάσει με τη …γλώσσα.
Στο παλιό μου σπίτι με τις τηκόμενες ασφάλειες, ο πατέρας μου αν και Ηλεκτρολόγος, αυτή ήταν η λύση που εφάρμοζε, όπως και συρματάκι. Πως δεν πιάσαμε φωτιά…
Kαλημερα σε ολους.Βαγγελη απ οτι μου εχουν πει καθηγητες μου οταν εγω ημουνα μαθητης Λυκειου,ο Καισαρας οταν μαζι μετον Μαρινο εξηγουσαν οτι αν πατωντας σε ξυλινο βατηρα αγγιξουν μια σφαιρα φορτισμενη σε αρκετες χιλιαδες βολτ,δεν παθαινουν τιποτα,ο Καισαρας ελεγε στον Μαρινο :Kυριε Μαρινο παρακαλω αγγιξτε την σφαιρα!