Γιώργος Έψιμος

Καλησπέρα Γιώργο.
“Ας αφήσουμε την πολιτεία, γιατί δεν ακούει, ας αφήσουμε τους ακαδημαϊκούς, γιατί κάνουν ήδη ό,τι μπορούν.
Ας αλλάξουμε εμείς.”
Αυτό είναι το πιο δύσκολο…

Γειά σου Γιώργο (Έψιμε), γειά σου Διονύση!
Είναι πράγματι σημαντικό να αλλάζουμε και να προσπαθούμε να παρακολουθούμε τι λέει η έρευνα για το πώς πρέπει να διδάσκουμε καλύτερα.
Η αλλαγή αυτή όμως, όσο επιθυμητή κι αν είναι, είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί διότι υπάρχουν πολλοί παράγοντες που λειτουργούν αντίθετα, προσπαθώντας να μας κρατήσουν στην πρότερη ήρεμη κατάστασή μας! Τέτοιοι παράγοντες είναι:

α) Δυσκολία αποδοχής του λάθους.
Παράγοντας που υπάρχει σε όλους τους ανθρώπους και εμφανίζεται σε ένα δάσκαλο – καθηγητή με σκέψεις όπως: “Δεν μπορεί εγώ να διδάσκω λάθος”, “Το παιδί φταίει που δε διαβάζει”. Μάλιστα, όσο πιο έμπειρος είναι ένας καθηγητής, τόσο πιο έντονη είναι αυτή η δυσκολία, με αποτέλεσμα να είναι δυσκολότερο να την υπερβείς. Η απόδοση ενός μαθητή είναι ζήτημα πολυπαραγοντικό. Σίγουρα όμως επηρεάζεται από τη διδασκαλία στην οποία εκτίθεται.

β) Δυσκολία αλλαγής πρακτικής.
Και αυτός ανθρώπινος (δύσκολος) παράγοντας. Συνήθως οι περισσότεροι καθηγητές όταν διδάσκουν έχουν στο μυαλό τους τους δικούς τους καθηγητές, δηλαδή έχουν στο μυαλό τους ένα μοντέλο καθηγητή της δεκαετίας του 70 – 80 ή στην καλύτερη των περιπτώσεων του 90. Η δυσκολία μεγαλώνει με την ηλικία. Το είδαμε πρόσφατα με την τηλεκπαίδευση και τη δυσκολία προσαρμογής του εκπαιδευτικού προσωπικού στην κατάσταση αυτή.

γ) Δυσκολία εύρεσης της αντίστοιχης έρευνας.
Οι εκπαιδευτικές έρευνες για το πώς μαθαίνει ένας μαθητής ή για το πώς πρέπει να διδάσκεται το γνωστικό αντικείμενο δεν είναι ευρύτερα γνωστές αφενός και αφετέρου, ειδικά σε ζητήματα ψυχολογίας, υπάρχουν πολλές αντικρουόμενες απόψεις οι οποίες δεν προσφέρουν μια συνεκτική και ξεκάθαρη εικόνα. Συνήθως, αν τύχει να βρεθεί κάποια έρευνα μπροστά μας, τη διαβάζουμε και ίσως προσπαθήσουμε να την εφαρμόσουμε μόνο αν ταιριάζει με τις επιστημολογικές μας απόψεις.

δ) Δυσκολία εφαρμογής των αποτελεσμάτων της έρευνας.
Πολλές έρευνες έχουν γίνει στο εργαστήριο και όχι στο πεδίο, οπότε πολλές μεταβλητές είναι ελεγχόμενες, κάτι που στην τάξη συνήθως δε συμβαίνει. Επιπλέον, η αποδοτικότητα μιας παρέμβασης στην τάξη δεν μπορεί εύκολα να ελεγχθεί από τον δάσκαλο ή τον καθηγητή αφού δε χρησιμοποιεί συχνά τα κατάλληλα εργαλεία αξιολόγησης.

Ένα αρθράκι που είχα γράψει κάποτε μπορεί να βοηθήσει στην προώθηση της άποψης του Γιώργου και του Διονύση.

Αγαπητέ κ. Εψιμε η τοποθέτησή σας εδώ είναι σπουδαία. Σπάνια ή ίσως ποτέ έχω διαβάσει καποιον από εμάς να διορθώνει δημόσια μια ατυχή τοποθέτησή του ειδικά όταν αυτή εχει δημοσιευθεί στον τύπο.

Ισχύει και το άλλο Γιώργο:
Όλα τριγύρω αλλάζουνε και όλα τα ίδια μένουν…

Για περίπου 2500 χρόνια οι σοφοί άνθρωποι πίστευαν ότι μια βαριά πέτρα θα πέσει πιο γρήγορα από μια λιγότερο βαριά. Η ιδέα δοκιμάστηκε με μεγάλη καθυστέρηση και αποδείχθηκε λανθασμένη.
Έτσι οι σοφοί άνθρπωποι έμαθαν ότι κάθε ιδέα για να είναι πειστική πρέπει να περνά από μια τέτοια δοκιμασία. Αυτό αφορά και την άποψη: “Η επίδραση της έρευνας στη διδακτική πράξη είναι πολύ μικρότερη από αυτή που θα περίμενα και ακόμα μικρότερη από αυτή που θα ήθελα.”

Νομίζω λοιπόν ότι θα πρέπει:

1. Να καταγραφούν οι σημαντικότερες ιδέες της Διδακτικής της Φυσικής.
2. Να ελέγχθεί σε πόση έκταση αυτές οι μεγάλες ιδέες έχουν ενσωματωθεί: α) στα αναλυτικά προγράμματα β) στα σχολικά εγχειρίδία και γ) στην καθημερινή διδασκαλία.
3. Σε πόσο βαθμό οι αποφάσεις της Πολιτείας μετά από εισήγηση των οργάνων της (ΙΕΠ κλπ) αναιρούν την εφαρμογή αυτών των ιδεών.
4. Μήπως παρόμοιες αντιφάσεις υπάρχουν και στο Νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα;

Μέχρι τότε καθένας μας μπορεί να αμφισβητεί σεβόμενος την άποψη του άλλου.

Νομίζω ότι θα είχε ενδιαφέρον να μιλήσουμε για αυτό που γράφεις Γιώργο μιας και τις αποφάσεις της πολιτείας αμφιβάλλω αν ποτέ θα μπορέσουμε να τις επηρεάσουμε ή να τις αλλάξουμε δυστυχως. Μπορούμε όμως να βελτιώσουμε το μάθημά μας .
” Εμείς οι εκπαιδευτικοί συντηρούμε μια παράδοση αντίστασης στο λόγο της έρευνας, που συχνά εκφράζεται με ατάκες όπως “τι να μας πουν οι γραφιάδες από τα γραφεία τους”, “στα συνέδρια μόνο μπλα-μπλα κι από ουσία τίποτα”, “ας πιάσουν κιμωλία και τα λέμε” ή το επαγγελματικά ανώριμο “στην τάξη μου δεν θα μου πει κανείς τι θα κάνω”.”
Θα μπορούσαν να γίνουν συνέδρια που να έχουν ενδιαφέρον και να τραβήξουν περισσότερους εκπαιδευτικούς της πράξης; Συνέδρια που να έχουν και hands-on εργαστήρια πειραματισμου πχ;
Νομίζω ότι έχει περάσει πια η εποχή του ” δεν θα μου πει κανείς τι θα κάνω” Ας δούμε τι μπορούμε εμείς να κάνουμε στις τάξεις μας και με τους μαθητές μας γιατί τα χρόνια περνάνε.

Καλημέρα παιδιά.
Όσοι έχουν κάνει έρευνα στην Διδακτική της Φυσικής ή γενικότερα των Θετικών Επιστημών, πρέπει να συνδράμουν σε διάφορα μέτωπα.
Να προτείνουν αντικείμενα που και είναι προσιτά και αναπτύσσουν ανώτερες νοητικές δεξιότητες. Να προτείνουν αναλυτικό πρόγραμμα ή να επέμβουν σε προτεινόμενο.
Λόγου χάριν, τα εναλλασσόμενα παρουσιάζονται όπως σήμερα ή όπως επί Δεσμών και των πρώτων Κατευθύνσεων;
Πως θα παρουσιαστεί η Σχετικότητα; Γράφουμε τους μετασχηματισμούς Λόρεντζ και παρουσιάζουμε την διαστολή χρόνου ως πόρισμά τους;

Σχολιάζουν σχολικά βιβλία και προτείνουν βελτιώσεις.

Καταθέτουν  προτάσεις παρουσίασης τμημάτων της ύλης. Συγκεκριμένες προτάσεις. Για παράδειγμα «Μετά τον ορισμό της ροπής κάντε τρεις εφαρμογές υπολογισμού ροπής πριν προχωρήσετε». Ή «Πριν παρουσιάσετε τον συντονισμό, κάντε το πείραμα… και την προσομοίωση…».
Επειδή καταλαβαίνουν ότι τα θέματα της Τράπεζας και των Πανελλαδικών θα καθορίσουν την διδασκαλία, προτείνουν δομή θεμάτων. Συγκεκριμένα, με παραδείγματα και παραδείγματα προς αποφυγήν και όχι γενικά. Αν θεωρούν ότι η σημερινή δομή (1ο , 2ο , 3ο και 4ο θέμα) έχει πρόβλημα, προτείνουν άλλη.
Συντάσσουν φύλλα εργασίας, ή βοηθούν στη συγγραφή τους, ώστε να ανιχνεύσουμε πόσο πέρασε κάτι στα παιδιά της τάξης.
Κάπως έτσι φαντάζομαι το «εφαρμοσμένο» πρόσωπο της Διδακτικής.

Κ. Έψιμο συγχαρητήρια για την αναθεώρηση των σχολίων σας, πλέον με βρίσκουν σύμφωνο.
Θα ήθελα να πω οτι η τελευταία σας φράση “Ας αλλάξουμε εμείς” προϋποθέτει πάρα πολλή δουλειά με αρχή την αλλαγή της διδακτικής πρακτικής η οποία επιδρά αναπόφευκτα και στην αλλαγή συμπεριφοράς. Η αλήθεια είναι ότι η επαφή ενός οποιουδήποτε εκπαιδευτικού με τον τομέα της Διδακτικής αλλά και με τον τομέα των Παιδαγωγικών μπορούν να τον μεταμορφώσουν από έναν Συμπεριφοριστή εκπαιδευτικό σε έναν Εποικοδομητιστή εκπαιδευτικό με πάρα πολλά οφέλη για όλους (μαθητές και τον ίδιο). Ας μην αναφερθώ στις μεγάλες ευθύνες που φέρει η Πολιτεία.

Σε μένα παιδιά αρέσουν και τα δύο άρθρα. Επίσης δεν βλέπω αναθεώρηση.
Έχω πρόβλημα κατανόησης;

Διάβασα τις τοποθετήσεις και στις δύο συζητήσεις.
Φυσικά ο “καθρέπτης” και η ικανότητα του καθένα να κρίνει αυστηρότερα την απόδοση του θα τον βοηθήσει να βελτιωθεί, αλλά η αξιολόγηση θα μας δώσει δεδομένα.

Και επειδή η λέξη αξιολόγηση προκαλεί ανατριχίλα, αναφέρομαι στην δημιουργία ερωτηματολογίων με κατάλληλες ερωτήσεις για την κάθε ηλικιακή ομάδα από τον παιδικό σταθμό έως το πρώτο έτος του πανεπιστημίου.
Τι άποψη έχουν οι μικροί μαθητές για τον κόσμο γύρω τους, πως η άποψη τους αλλάζει με τα χρόνια, τι κατανοούν σχετικά με την επιστήμη της Φυσικής, τι τους “έμεινε” από την σχολική χρονιά που πέρασε στη Φυσική;

Αξιολόγηση του τι έμαθαν τελικά χρόνο με τον χρόνο οι μαθητές, σε τι ποσοστό, ενώ οι οικογένειες τους ανήκουν σε τι μορφωτικό και οικονομικό επίπεδο.

Στην εποχή μας η έρευνα μπορεί να γίνει άμεσα, χωρίς κόστος αλλά χρειαζόμαστε δύο ουσιαστικά συστατικά: την ομάδα που θα δημιουργήσει / διορθώσει τις ερωτήσεις που θα περιέχουν τα ερωτηματολόγια, την ομάδα που θα επεξεργαστεί / αξιολογήσει τα δεδομένα.

Η Φυσική μπορεί να είχε “θυγατέρα” την φιλοσοφία, αλλά η επιστημονική μέθοδος χρειάζεται δεδομένα για να δούμε που βρισκόμαστε και να .. αξιολογήσουμε την κατάσταση.

Συγνώμη, η Φυσική να είναι θυγατέρα της φιλοσοφίας.

Οι “ειδικοί” της διδακτικής δεν μπορούν να δημιουργήσουν ερωτήσεις;

Οι έμπειροι εκπαιδευτικοί δεν μπορούν να κατευθύνουν, να βοηθήσουν;

Γιατί δεν έχουμε δεδομένα;

Δεν με απασχολεί το θέμα του υπουργείου παιδείας. Δεν περιμένω το υπουργείο να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα της διδακτικής στη Φυσική.

Καλό μεν χιούμορ, Μαύρο δε.

Πάντως ο Franz Mandl πέθανε από ασθένεια το 1988 στα 72 του χρόνια

Να σαι καλά Γιώργο. 

Γεια σου Γιώργο.

Να ετοιμαζόμαστε δηλαδή για αυτοκτονία;

Καλησπέρα Γιώργο

Είναι καλό νομίζω

και μαζί με ένα φύλλο εργασίας από αυτά που συνηθίζεις …

θα ήταν μάλλον και αποδοτικό.

Καλημέρα Δημήτρη

Θα με βρεις απολύτως σύμφωνο ότι ένα φύλλο εργασίας "κάνει τη δουλειά". Έχω φτιάξει ένα που το χρησιμοποιώ στο μάθημα, όμως ακόμα δεν έχει φτάσει σε επίπεδο δημοσίευσης… Σιγά σιγά θα γίνει και αυτό!

Να σημειώσω ότι παράλληλα βλέπω πολύ μεγάλο αριθμό κατεβασμάτων της παρουσίασης. Δείχνει να μην είναι αποθαρρυντικό το ότι το ppt δεν συνοδεύεται από φύλλο εργασίας.