Γιώργος Παναγιωτακόπουλος

Αφού μπορώ να βρω στη google οποιαδήποτε γνώση θέλω, οποιαδήποτε στιγμή θέλω, γιατί να πρέπει να μάθω τη γνώση αυτή στο σχολείο;

Την εποχή του Αινσταιν, κάποιος μεγάλος εφευρέτης, νομίζω ο Εντισον, επειδή δεν συμφωνούσε με το Αμερικάνικο εκπαιδευτικό σύστημα, έστειλε σε μεγάλους επιστήμονες ένα ερωτηματολόγιο. Έστειλε βέβαια και στον Αινσταιν. Μια από τις ερωτήσεις ήταν: "Ποιά είναι η ταχύτητα του ήχου;". Και η απάντηση του Αινσταιν: "Δεν ξέρω. Δεν θα γεμίσω το μυαλό μου με πληροφορίες που μπορώ να βρω σε οποιοδήποτε εγχειρίδιο".

Άλλο η πληροφορία, άλλο η γνώση. Ότι η ταχύτητα του ήχου είναι 340 m/s είναι πληροφορία. Αν δώσεις στο Google "ταχύτητα ήχου" θα τη βρεις αμέσως. Αλλά η έννοια του κύματος είναι γνώση. Κι αυτή μπορείς να τη βρεις στο Google ή στη wikipedia αλλά για να την κατανοήσεις πρέπει να στην εξηγήσει ένας καλός δάσκαλος.

Συνεχίζω να είμαι αντίθετος με την απόκτηση γνώσης "μέσω του σχολείου google".

Ήμουν μαθητής που μόλις είχε τελειώσει το Δημοτικό όταν έπεσε στα χέρια μου ένα βιβλίο μαθηματικών κάποιας τάξης του Γυμνασίου. Προσπαθούσα να το καταλάβω αλλά δεν καταλάβαινα απολύτως τίποτα. Γιατί αυτές οι γνώσεις πατούσαν σε άλλες γνώσεις που εγώ δεν είχα.

Η γνώση χτίζεται σταδιακά. Πρέπει να ξεκινήσεις από τα θεμέλια. Κι αυτό ακριβώς γίνεται στο εκπαιδευτικό σύστημα. Στην Α΄ Γυμνασίου χτίζονται τα θεμέλια. Στην Β΄ ο πρώτος όροφος κοκ. Από την άλλη μεριά, αν κανείς ενδιαφέρεται για γνώση "τύπου Edison" (πχ η ταχύτητα του ήχου είναι 340 m/s) αυτή δεν χρειάζεται βάσεις. Εγώ σε ηλικία μικρότερη των 8 ετών ήξερα ότι το φως κινείται με ταχύτητα 300 000 χλμ/δευτ. Μου το είχε μάθει ο πατέρας μου και δεν είχα καμιά δυσκολία να το καταλάβω.

Αλλά σε μια προσπάθειά μου να μάθω την ΗΜ θεωρία του Maxwell σε ηλικία 16 χρονών, απέτυχα παταγωδώς. Αλλά πέτυχα όταν επανέλαβα την προσπάθεια σαν πρωτοετής φοιτητής του φυσικού.

Συγχαρητήρια για το άρθρο. Φωτίζει πτυχές που πολλοί, και ιδιαίτερα καθηγητές των θετικών επιστημών, αγνοούν μια και αντίστοιχα μαθήματα δεν υπάρχουν , η τουλάχιστον δεν υπήρχαν όταν πολλοί από εμάς τελειώσαμε το πανεπιστήμιο. Και αυτό σε μια εποχή που έχουν επαληθευτεί πλήρως με "πειραματικά " δεδομένα. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος στηρίζει τους υπολογισμούς του σε νευρωνικά δίκτυα που δουλεύουν διαφορετικά από ότι οι υπολογιστές με μη ακριβείς υπολογισμούς και πιθανότητα σφάλματος. Όταν προσπαθούμε να περάσουμε μέσα από μία πόρτα δεν το κάνουμε υπολογίζοντας τις συντεταγμένες των τεσσάρων γωνιών της αλλά με διαφορετικό τρόπο που απαιτεί λιγότερη ενέργεια αλλά επιδέχεται και σφάλματα. Η μάθηση είναι δύσκολη υπόθεση και εξαρτώμενη από πολλές παραμέτρους. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να κρίνεις επίσης τον καλό δάσκαλο. Δεν είναι τυχαίο ότι, από όσο ξέρω τουλάχιστον, π.χ. Κανένας Έλληνας δεν έχει πάρει διεθνή διάκριση στη διδασκαλία της Φυσικής ενώ υπάρχουν δεκάδες με διεθνείς διακρίσεις.
Όσο για την ευκολία της μάθησης : Της παιδείας την μεν ρίζαν είναι πικράν τον δε καρπόν γλυκύν. όπως είπε και ο Ισοκράτης. Με δεδομένη την αλματώδη ανάπτυξη των θετικών επιστημών το μεγαλύτερο πρόβλημα μέχρι και την Α Λυκείου πιστεύω πως είναι πως θα κάνουμε τους μαθητές να μάθουν φυσική πείθοντας τους με κίνητρα και όχι μόνο ωραιοποιώντας την. Οι Σειρήνες ακόμα και από άλλες θετικές επιστήμες (βιολογία, υπολογιστές) είναι πανταχού παρούσες.

Ευχαριστώ πολύ για το εκτενές σχόλιο.

Πράγματι έχετε δίκιο. Ο εγκέφαλος μοιάζει περισσότερο με ένα νευρωνικό δίκτυο παρά με έναν υπολογιστή που απλώς υπολογίζει κάθε φορά. Αυτό που ξεχωρίζει πιθανώς τον ανθρώπινο εγκέφαλο είναι η δυνατότητα πρόβλεψης των μελλοντικών γεγονότων (που πολλές φορές γίνεται ασυναίσθητα). Η πρόβλεψη δεν περιορίζεται φυσικά μόνο στο οπτικό πεδίο (κύριο προσόν του αρχέγονου ανθρώπου αλλά και των ζώων) αλλά περνάει σε διάφορες λειτουργίες όπως η συνειδητή σκέψη για μελλοντικά γεγονότα, η δυνατότητα να θέτουμε στόχους (ένα χαρακτηριστικό που εξελικτικά το αποκτήσαμε αρκετά αργότερα) κ.ο.κ. Ενδιαφέρον είναι το πρόσφατο άρθρο εδώ που αναφέρει για τον εγκέφαλο που προβλέπει, ένα πεδίο ανεξερεύνητο αλλά ιδιαίτερα σημαντικό για την επιστήμη του εγκεφάλου.

Όσο για τα κίνητρα για να μάθουν οι μαθητές φυσική στο Δημοτικό και το Γυμνάσιο, είναι γεγονός ότι η ωραιοποίηση της φυσικής αντιστοιχεί σε κίνητρα εξωτερικά προς αυτούς. Όχι ότι τα εξωτερικά κίνητρα είναι ασήμαντα. Όμως τα πιο δυνατά κίνητρα είναι τα εσωτερικά.
Για να πετύχουμε την εσωτερικοποίηση των κινήτρων ώστε να ασχολούνται ενεργά με τις φυσικές επιστήμες βλέπω έναν πολύ ουσιαστικό τρόπο. Το πρόγραμμα σπουδών να περιλαμβάνει πολύ πείραμα και εξερεύνηση του γύρω κόσμου με σκοπό την αποδυνάμωση και αν είναι δυνατόν την αντικατάσταση των παρανοήσεών τους για το πώς λειτουργεί ο φυσικός κόσμος.
Η ερώτηση "γιατί" δημιουργεί περισσότερες συνδέσεις στη μνήμη και αλλάζει τα νοητικά σχήματα που φτιάχνουν οι μαθητές μας για τον κόσμο γύρω τους. Όταν θα νιώσουν τη χαρά της ερμηνείας και της γνώσης, τότε τα κίνητρα θα εσωτερικοποιηθούν και η θέλησή τους για εξερεύνηση θα γίνει ακόμη μεγαλύτερη. Τότε θα έχουμε πετύχει πολλά!!

Καλησπέρα Γιώργο.

Συγχαρητήρια και για τα δυο άρθρα (τα διάβασα μαζί…) και σε ευχαριστώ που τα μοιράστηκες.

Πέρα από το θεωρητικό μέρος, εμπεριέχουν και χρήσιμες πληροφορίες στο δια ταύτα…

Καλησπέρα Γιώργο.

Σημαντικό και τούτο το άρθρο σχετικά με την «Μνήμη Εργασία » και το οποίο έγινε εύκολα κατανοητό μια και είχαν αποθηκευθεί στη Μακρά Μνήμη τα βασικά στοιχεία του πρώτου άρθρου. Ιδιαίτερα άγγιξε τη συνειρμική χορδή μου η παραπομπή στην «κατάρα της γνώσης». Έτυχε στο βαθύ παρελθόν να εργάζομαι σε φροντιστήριο όπου κάποια στιγμή ήρθε για να διδάξει καθηγητής Μαθηματικών μπροστά στον οποίο ένοιωσα δέος μαθαίνοντας ότι μιλούσε και έγραφε οκτώ γλώσσες και το βιογραφικό του πλούσιο και ικανό για Πανεπιστημιακή καριέρα όπως και έγινε. Έμεινα έκπληκτος όταν φάνηκε ότι τα παιδιά δεν μπορούσαν να τον καταλάβουν.

Να είσαι καλά