web analytics

Πανελλαδικές 2025, Α1: Σωστή απάντηση;

2025-1

Το σχολικό εγχειρίδιο αναφέρει σχετικά: Ο νόμος της επαγωγής E_{\epsilon\pi} = -N\frac{\Delta\Phi_B}{\Delta t} γίνεται στην περίπτωση της αυτεπαγωγής

E_{\alpha\upsilon\tau}=-L\frac{\Delta i}{\Delta t} \,\,\,\,\,\,\,\,\,\, (5.10)

Από αυτή τη σχέση, όταν η ένταση του ρεύματος μεταβάλλεται από την τιμή I στην τιμή 2I, προκύπτει

E_{\alpha\upsilon\tau}=-L\frac{2I-I}{\Delta t}\Rightarrow

E_{\alpha\upsilon\tau}=-L\frac{I}{\Delta t}<0

Άρα, αν η μεταβολή της έντασης του ρεύματος γίνει γρήγορα, η ηλεκτρεγερτική δύναμη από αυτεπαγωγή που αναπτύσσεται στο πηνίο είναι μικρότερη (διότι παίρνει αρνητικές τιμές) και γι’ αυτό η πρόταση (α) είναι λανθασμένη.

Από τη συζήτηση που ακολουθεί προέκυψαν επίσης τα εξής:

Επειδή το ρεύμα Ι εξαρτάται από την ωμική αντίσταση και από την πηγή που τροφοδοτεί το κύκλωμα, από τη σχέση E_{\alpha\upsilon\tau}=-L\frac{I}{\Delta t}<0, που βρήκαμε, προκύπτει ότι η E_{\alpha\upsilon\tau} επίσης εξαρτάται από αυτά τα μεγέθη.

Άρα οι απαντήσεις (γ) και (δ) είναι σωστές.

Loading

Subscribe
Ειδοποίηση για
142 Σχόλια
Καραγιαννάκης Γιάννης

Να προσθέσω πάνω στο αρχικό σχόλιο του Ανδρέα ότι μέσα στα ίδια θέματα , συγκεκριμένα στο Γ1 ζητείται η γραφική παράσταση της “απόλυτης τιμής” της τάσης από επαγωγή με τον χρόνο. Άρα οι θεματοδότες στο Γ1 θεωρούν ότι το μείον στον τύπο της ΗΕΔ από επαγωγή είναι πρόσημο (δηλ. δεν το αγνοούμε), ενώ στο Α1 υπονοούν ότι πρέπει να το αγνοήσει ο μαθητής, ώστε να θεωρηθεί ως σωστή η απάντηση α. Πώς σας φαίνεται αυτό;

Τελευταία διόρθωση1 έτος πριν από Καραγιαννάκης Γιάννης
Σταύρος Παραδείσης
10/06/2025 10:03 ΠΜ

Καλημέρα σε όλους. Γενικά η ηλεκτρεγερτική δύναμη Ε μαζί με την εσωτερική αντίσταση r αποτελούν αποκλειστικά χαρακτηριστικά της πηγής. Μια πηγή σε όποιο κύκλωμα και να συνδεθεί έχει πάντα τα ίδια E και r . Σύμφωνα με το νόμο του Οhm για κλειστό κύκλωμα Ι=Ε/R+r ,η ένταση του ρεύματος βρίσκεται από την ηλεκτρεγερτική δύναμη Ε και την συνολική αντίσταση του κυκλώματος. Κατόπιν με την βοήθεια του νόμου Οhm για τμήμα αγωγού V=IR βρίσκουμε την τάση στα άκρα κάθε αντίστασης. Ακολουθείται δηλαδή η σειρά Ε–> Ι–>V. Η ηλεκτρεγερτική δύναμη από αυτεπαγωγή εξαρτάται από τον συντελεστή αυτεπαγωγής του πηνίου και από το πόσο γρήγορα ανοίγουμε η κλίνουμε τον διακόπτη η μετακινούμε τον δρομέα ενός ροοστάτη , δηλαδή δεν εξαρτάται από τη μεταβολή της έντασης του ρεύματος αλλά από τον ρυθμό μεταβολής της . Αλλά και ο συντελεστής αυτεπαγωγής L εξαρτάται από τα γεωμετρικά στοιχεία του πηνίου και από τη μαγνητική διαπερατότητα του υλικού που βρίσκεται μέσα στο πηνίο . Η ηλεκτρεγερτική δύναμη από αυτεπαγωγή έχει την ίδια ανεξαρτησία από το κύκλωμα που έχει και η ηλεκτρεγερτική δύναμη της πηγής που τροφοδοτεί το κύκλωμα με το κύριο ρεύμα. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι και μόνο που αναφερόμαστε σε ηλεκτρεγερτική δύναμη η γ και η δ ειναι λανθασμένες ,προκύπτει επίσης από τα προαναφερθέντα λανθασμένη και η β. Σωστή ειναι μόνο η α ,το πρόσημο – δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα αφού ειναι συνέπεια του κανόνα του Lenz .Θέλει προσοχή η ερμηνεία του προσήμου – , δεν μπορούμε να ισχυριστούμε για την ηλεκτρεγερτική δύναμη από αυτεπαγωγή ότι -5V>-500.000V το – αναφέρεται στο πως σε συμφωνία με τον κανόνα του Lenz τοποθετούνται στο κύκλωμα οι πόλοι της πηγής. Αν βλέπουμε τις τιμές αποκλειστικά σαν αριθμούς κινδυνεύουμε να ισχυριστούμε ότι ένα ρεύμα 2Α είναι περισσότερο επικίνδυνο από ένα ρεύμα -200000Α .Το – εδώ παριστάνει την φορά του ρεύματος.

Διονύσης Μάργαρης
Αρχισυντάκτης
10/06/2025 11:42 ΠΜ

Καλημέρα σε όλους.
Ας δούμε λίγο ψύχραιμα το ερώτημα Α1.
Τι λέει και σε τι αναφέρεται;
Λέει η διατύπωση του ερωτήματος: «Η ένταση του ρεύματος που διαρρέει ένα πηνίο». Το μόνο δεδομένο είναι ένα πηνίο. Δεν αναφέρεται σε ένα κύκλωμα. Δεν δίνει κύκλωμα. Και κυκλώματα είναι άπειρα που μπορεί να περιέχουν ένα πηνίο, στο οποίο με κάποιο τρόπο μεταβάλλεται το ρεύμα που το διαρρέει.
Δηλαδή το μόνο δεδομένο (και γνωστό) είναι μια ορισμένη μεταβολή της έντασης του ρεύματος και θέλουμε να δούμε αν η ΗΕΔ από αυτεπαγωγή θα εξαρτάται από το χρονικό διάστημα μεταβολής της έντασης… Νομίζω ότι η απάντηση, σωστό το α), είναι μονόδρομος και αυτή δεν μπορεί να αμφισβητηθεί.
Όσον αφορά το (-), θα συμφωνήσω με τον Σταύρο (καλημέρα Σταύρο).
«δεν μπορούμε να ισχυριστούμε για την ηλεκτρεγερτική δύναμη από αυτεπαγωγή ότι -5V>-500.000V το – αναφέρεται στο πως σε συμφωνία με τον κανόνα του Lenz τοποθετούνται στο κύκλωμα οι πόλοι της πηγής. Αν βλέπουμε τις τιμές αποκλειστικά σαν αριθμούς κινδυνεύουμε να ισχυριστούμε ότι ένα ρεύμα 2Α είναι περισσότερο επικίνδυνο από ένα ρεύμα -200000Α .Το (–) εδώ παριστάνει την φορά του ρεύματος.»

Διονύσης Μάργαρης
Αρχισυντάκτης
10/06/2025 11:50 ΠΜ

Να προσθέσω κάτι ακόμη για το πρόσημο (-).
Δεν έχουμε μια κλίμακα όπως για παράδειγμα τη θερμοκρασία, ένα φυσικό μέγεθος, όπου για την μέτρησή της αποφασίστηκε κάποια θερμοκρασία να οριστεί ως θ=0, με αποτέλεσμα να υπάρχουν θετικές και αρνητικές θερμοκρασίες, όπου κάθε θετική θερμοκρασία είναι μεγαλύτερη από κάθε αρνητική (π.χ. 5° C > -20°C).
Ούτε προφανώς μελετάμε το σύνολο των πραγματικών αριθμών, που ισχύει το ίδιο…
Εδώ το (-) και το (+) ορίζονται για να ορίσουν μια φορά διαγραφής του κυκλώματος ή στην πιο απλή εκδοχή (κύκλωμα βιβλίου) θεωρώντας αυθαίρετα θετική την ΗΕΔ της πηγής, προκύπτει αρνητική Εαυτ, πράγμα που απλά σημαίνει αντίθετη πολικότητα…

Τελευταία διόρθωση1 έτος πριν από Διονύσης Μάργαρης
Διονύσης Μάργαρης
Αρχισυντάκτης
10/06/2025 12:01 ΜΜ

Να το διατυπώσω διαφορετικά.
Θα μπορούσαμε να ορίσουμε ως θετική την αντίθετη φορά διαγραφής του κυκλώματος RL, με αποτέλεσμα να έχουμε αρνητική ΗΕΔ πηγής, αρνητική ένταση ρεύματος και θετική ΗΕΔ από αυτεπαγωγή.

Σταύρος Παραδείσης
10/06/2025 12:09 ΜΜ

Καλημέρα Διονύση, αναφέρθηκα σε κύκλωμα γιατί στο δ γράφεται<< εξαρτάται από την πηγή που τροφοδοτεί το κύκλωμα >>

Χριστόπουλος Γιώργος

Γεια σου και πάλι Διονύση.
Λες ότι το (α) είναι μονόδρομος και δεν μπορεί να αμφισβητηθεί.
Όμως το ίδιο το ερώτημα στο (γ) μπλέκει το πηνίο με κύκλωμα. Και αν πχ η αντίσταση είναι παράλληλη στο κύκλωμα εξαρτάται από την τιμή της.

Διονύσης Μάργαρης
Αρχισυντάκτης
10/06/2025 1:04 ΜΜ

Ναι Γιώργο, αλλά αφού ο μαθητής δεν βλέπει συγκεκριμένο κύκλωμα, θα πρέπει να απαντήσει, με βάση τα δεδομένα και το τι γνωρίζει…

Χριστόπουλος Γιώργος

Και εγω Διονυση , μολις το είδα είπα το (α) . Πιστεύω το ίδιο έκαναν και οι μαθητές.
Όταν όμως αργότερα αναφέρει την αντισταση σου δημιουργει μια ¨ανασφάλεια” αυτή η απάντηση (είτε είναι σε σειρα ή παραλληλα με το πηνιο η αντίσταση).
Πιστεύω ότι , τουλάχιστον ο Λύτης, έπρεπε να κόψει το (γ) .

Θοδωρής Παπασγουρίδης

Θα συμφωνήσω με τον Διονύση. Οι μαθητές δεν ξέρουν καμία διαφορική, κανένα χρονοκυκλωμα, καμία εκθετική….
Μην δημιουργούμε θέμα εκεί που δεν υπάρχει… κακό στο μάθημα κάνουμε…
“Το δέντρο που πληγώναμε”….

Τα ίδια και πέρυσι με το Α3 αν θυμάμαι….

Είναι λάθος να μετατοπιζουμε τις ευθύνες μίας πιθανής αστοχίας σε προβληματικές διατυπώσεις… όταν οι μαθητές στο επίπεδο γνώσεων που εξετάζονται δεν γνωρίζουν κάτι άλλο….

Δεν μπορούμε να ζητάμε να βαθμολογηθεί ως σωστή μια απάντηση που ο μαθητής δεν μπορούσε να γνωρίζει….

Αποτελεί στρέβλωση της αντικειμενικής βαθμολόγησης….

Χριστόπουλος Γιώργος

Γειά σου Θοδωρή.
Για την συντριπτική πλειοψηφία των μαθητών θα συμφωνήσω μαζί σου.
¨Ομως καποιοι , πολύ καλοί μαθητές , που παρακολουθούν και ασχολούνται με τα λεγόμενα του καθηγητή τους, πιθανόν να θυμουνται μια δικια μας διευκρίνηση που εμείς κάνουμε, δηλαδή ότι η μορφή της καμπύλης I = f(t) εξαρταται από την αντίσταση και την αυτεπαγωγή L του πηνίου.
Σε αυτούς δεν είναι προβληματική αυτή η ερώτηση; Πρέπει να τους αγνοήσουμε , όσο και αν πιστεύουμε οτι λογω της ποιότητας τους θα καταλήξουν στην (α) απάντηση;
Δεν δημιουργει ανασφάλεια και αβεβαιότητα εν μέσω διαγωνίσματος και μάλιστα σε μαθητές που διεκδικουν υψηλή βαθμολογία;

Βαγγέλης Κουντούρης

καλο μεσημέρι σε όλους
επανέρχομαι διαφωνώντας με πολλούς
αρχικά διάβασα τα θέματα μέχρι το Β1 και σταμάτησα
διότι θεωρώ απολύτως ανόητο, ιδιαίτερα σε διαγωνισμό Φυσικής,
να σου ζητούν και να βαθμολογούν το αποτέλεσμα πριν το βρεις (!)
αργότερα τοποθετήθηκα και στο ερώτημα για το θέμα Α1 που, σωστά, έθεσε ο Ανδρέας
και τοποθετούμαι ξανά, μετά τη μεγάλη συζήτηση που έγινε ότι
καμία απάντηση δεν είναι σωστή
(άλλο το πώς θα βαθμολογηθεί, αφού το σχολικό βιβλίο “πάσχει”,
γράφουμε “-“, διότι όλοι έτσι το γράφουν…,  και κυρίως “οι κριτές, οι δευτερομάτηδές του”, που δεν το εντόπισαν “πάσχουν”)
και ούτε η γ. ή η δ., που γράφουν μερικοί είναι σωστή
διότι το δεδομένο της εκφώνησης είναι ότι
Η ένταση του ρεύματος που διαρρέει ένα πηνίο μεταβάλλεται από την τιμή Ι στη τιμή 2Ι
μας είναι απολύτως αδιάφορο πώς αυτό επιτυγχάνεται
αν με συνδυασμό αντιστατών σε σειρά ή σε παραλληλία η με άλλους τρόπους
ούτε μας νοιάζει αν υπάρχουν και άλλα πηνία σε σειρά ή παραλληλία ή με άλλους τρόπους
ούτε αν υπάρχουν ή όχι και άλλες πηγές ή συσκευές στο ίδιο κύκλωμα
πάσα διαφωνία στη διαφωνία μου (μακάρι δε διότι), δεκτή

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Γεια σας παιδιά.
Να διαφωνήσω κάθετα, οριζόντια και προς κάθε κατεύθυνση.
Όταν σχολιάζαμε τα θέματα (όχι στην παρούσα συζήτηση) είχα γράψει ότι προφανώς δεν θα τιμωρηθεί ο μαθητής που θα απαντήσει το α.
Θεώρησα ότι υπήρξε συμφωνία και στο «διά ταύτα» αλλά και στην ένσταση που είχα προβάλλει. Βλέπω τώρα σε άλλη συζήτηση πως δεν υπήρξε!
Ποιο είναι το θέμα μας εδώ, στην παρούσα συζήτηση;
Το θέμα μας είναι ο μαθητής;
Αν ναι μη σχολιάσουμε στο μέλλον κανένα θέμα που έχει επιστημονικό λάθος.
Ας μην διαμαρτυρηθούμε για θέμα που θα μιλάει για εκθετική μείωση ενέργειας σε φθίνουσα ταλάντωση. Ούτε για θέμα που θα μιλάει για ενέργεια τμήματος χορδής.
Ας μην διαμαρτυρηθούμε διότι ο μαθητής…..
Η πρόταση είναι:
Η ένταση του ρεύματος που διαρρέει ένα πηνίο μεταβάλλεται από την
τιμή Ι στην τιμή 2Ι. Η ηλεκτρεγερτική δύναμη από αυτεπαγωγή που
αναπτύσσεται στο πηνίο εξαρτάται από την ωμική αντίσταση που υπάρχει στο κύκλωμα.
Η πρόταση αυτή είναι λάθος;
Να την κάνουμε λάθος;
Η ένταση του ρεύματος που διαρρέει ένα πηνίο μεταβάλλεται από την
τιμή Ι στην τιμή 2Ι. Η ηλεκτρεγερτική δύναμη από αυτεπαγωγή που
αναπτύσσεται στο πηνίο εξαρτάται σε κάθε περίπτωση από την ωμική αντίσταση που υπάρχει στο κύκλωμα.
Τότε ναι είναι λάθος.
Διότι μπορεί να παίζει μια πηγή ρεύματος και η όποια αντίσταση δεν θα επιδράσει.
Στην κλασική περίπτωση η αντίσταση επηρεάζει τον χρόνο Δt και η πρόταση δεν είναι σε αντίθεση με την πρόταση α.
Ότι γράφεται δεν γράφεται μόνο για τους μαθητές ούτε μόνο ως οδηγία βαθμολόγησης. Η Επιτροπή έχει υποχρέωση να ελέγξει ένα θέμα που ψαρεύει από το σχολικό βιβλίο.
Επίσης άλλο το να γράφω ένα διαγώνισμα, οπότε κάνω ανίχνευση των προθέσεων του συντάκτη της ερώτησης και άλλο όταν κρίνω διαγώνισμα.
Στη δεύτερη περίπτωση είσαι αυστηρός και παρανοϊκά λογικός.
Δηλαδή αν χαρακτηρισθεί λάθος η πρόταση:
Η ένταση του ρεύματος που διαρρέει ένα πηνίο μεταβάλλεται από την
τιμή Ι στην τιμή 2Ι. Η ηλεκτρεγερτική δύναμη από αυτεπαγωγή που
αναπτύσσεται στο πηνίο εξαρτάται από την ωμική αντίσταση που υπάρχει στο κύκλωμα.
Τότε σημαίνει ότι σε κάθε περίπτωση η ΗΕΔ δεν εξαρτάται από την R.
Τότε όμως γιατί εμφανίζεται η R στον τύπο της ΗΕΔ σε πάρα πολλά κυκλώματα;

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Να συμφωνήσω με τον Θοδωρή διαφωνώντας.
Ο μαθητές δεν ξέρουν διαφορικές και χρονοκυκλώματα.
Τα μέλη της Επιτροπής οφείλουν να ξέρουν.
Τραβώντας το, οι μαθητές δεν ξέρουν τι σόι είναι η δυναμική ενέργεια χορδής όταν διαδίδεται κύμα.
Τα μέλη της Επιτροπής οφείλουν να ξέρουν.
Οι μαθητές δεν ξέρουν ότι η ενέργεια στη φθίνουσα ταλάντωση δεν μεταβάλλεται εκθετικά.
Τα μέλη της Επιτροπής οφείλουν να ξέρουν.
Οι μαθητές δεν ξέρουν ότι ένα σώμα που κινείται ευθύγραμμα έχει στροφορμή ως προς κάποιο σημείο.
Τα μέλη της Επιτροπής οφείλουν να ξέρουν.

Όταν σχολιάζουμε κάτι δεν είμαστε ούτε κακόβουλοι ούτε ανόητοι ώστε να θέλουμε να τιμωρηθούν μαθητές. Τα σχόλιά μας απευθύνονται σε συναδέλφους και γιατί όχι σε μέλη Επιτροπών του παρόντος ή του μέλλοντος.