Άρης Δεκατρής

Καλημέρα, Διονύση πολύ ωραίες ερωτήσεις.

Διονύση καλημέρα.

Στις απαντήσεις σου σχετικά με την (vi) γράφεις ότι η ορμή το συστήματος φωτόνιο – ηλεκτρόνιο δεν διατηρείται, διότι το ηλεκτρόνιο είναι δεσμευμένο.

Όμως όλες οι αλληλεπιδράσεις φωτονίου – ηλεκτρονίου είναι στιγμιαίες και γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμενο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής.

Διονύση,

οι μαθητές γνωρίζουν ότι σε μη απομονωμένο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής και το χρησιμοποιούν σε ασκήσεις με ελατήρια, νήματα κλπ.

Καλημερίζοντας τον Διονύση και τον Ανδρέα (που μας ακονίζουν το μυαλό), ας θέσουμε και ένα ερώτημα στα παιδιά.
Ποια εφαρμογή του φωτοηλεκτρικού φαινομένου έχει πλέον ευρύτατη εφαρμογή αρκεί να έχουμε ένα σύστημα συλλογής φωτός?

Καλημέρα σε όλους. Ανδρέα στο παρακάτω σχήμα το βλήμα σφηνώνεται στο κιβώτιο και η διάρκεια της κρούσης είναι πολή μικρή. Διατηρείται η ορμή του βλήματος – κιβωτίου;
https://i.ibb.co/MyNMBNgW/Screenshot-2026-03-31-124925.png

Καλησπερίζοντας τον Βασίλη που μας ευαισθητοποιεί!

Δεν πιστεύω η όμορφη Καλαμπάκα να έχει άσχημηνει από τους κατάμαυρους συλλέκτες ηλιακού φωτός;

Αποστόλη καλησπέρα.

Η αντιρρησή μου δεν έχει να κάνει με αυτό που υπαινίσσεσαι. Δες το προηγούμενο σχόλιό μου προς τον Διονύση.

Χαιρετώ το Βασίλη και τον Αποστόλη.
Βασίλη να υποθέσω ότι έχεις στο μυαλό σου τις πόρτες που ανοίγουν αυτόματα;
Νομίζω ότι το έχει γράψει ο Τραχανάς στο βιβλίο του.
Ανδρέα δεν καταλαβαίνω σε τι ακριβώς διαφωνείς.
Η πρόταση “ γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμενο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής.” είναι λάθος. Αν ήταν σωστή, τότε στο σχήμα του Αποστόλη θα είχαμε διατήρηση της ορμής!!! Σαν πρόταση είναι λάθος.
Τι κρύβεται πίσω από την παραπάνω πρότασή σου;
Ας δούμε το σχήμα:
https://i.ibb.co/cSLjXGbD/2026-03-31-133201.png

Αν υπάρχει τριβή, μπορούμε να αγνοήσουμε την ώθησή της στη διάρκεια μιας κρούσης με πολύ μικρή διάρκεια και άρα μπορούμε να εφαρμόσουμε την ΑΔΟ.
Γιατί; Γιατί η ασκούμενη τριβή δεν είναι δύναμη κρουστική! Πού πάει να πει, ότι είναι πολύ – πολύ μικρότερη από την δύναμη αλληλεπίδρασης, με αποτέλεσμα να έχουμε το δικαίωμα!!! να αγνοήσουμε την ύπαρξή της…
Όλα αυτά τι σχέση έχουν με το φωτοηλεκτρικο φαινόμενο;

Ανδρέα διαβάζω πάντοτε τα σχόλια των συνομιλητών. Γράφεις: “Όμως όλες οι αλληλεπιδράσεις φωτονίου – ηλεκτρονίου είναι στιγμιαίες και γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμενο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής”. Το ότι σε κάποιες περιπτώσεις μπορούμε να έχουμε διατήρηση ορμής, δεν σημαίνει ότι αυτό συμβαίνει πάντοτε και σίγουρα το κριτήριο δεν είναι η διάρκεια της αλληλεπίδρασης. Ίσως βέβαια να μην αντιλαμβάνομαι τη βάση της αντίρρησής σου, οπότε θα μπορούσες να την κάνεις περισσότερο σαφή.

Καλημέρα Παύλο, καλημέρα Ανδρεα.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ανδρέα δεν με βρίσκει σύμφωνο η άποψη ότι “γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμένο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής.”
Το κριτήριο για την διατήρηση της ορμής δεν είναι η χρονική διέρκεια της αλληλεπίδρασης, αλλά το αν το σύστημα είναι μονωμένο ή όχι.
Αν μια σφαίρα κτυπήσει στον τοίχο και ανακλαστεί ακαριαία, ενώ δεχτούμε ότι ο τοίχος δεν μπορεί να κινηθεί (μη μονωμένο σύστημα), τότε στο σύστημα σφαίρα-τοίχος η ορμή δεν διατηρείται!
Αν έρθουμε τώρα στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, ορμή αποκτά το άτομο και εν τέλει το στερεό ολόκληρο, όταν ένα φωτόνιο απορροφηθεί από το υλικό…
Δεν μπορούμε να μιλήσουμε για διατήρηση ορμής του συστήματος φωτόνιο-ηλεκτρόνιο.

Χαιρετώντας την ομάδα.
Ανδρέα χάνουμε καλλιεργήσημο έδαφος με τα σπαρμένα φωτοβολταϊκά.
Διονύση μιλώ για την καθημερινή μας εξάρτηση. Ψηφιακές κάμερες…

Καλησπέρα Διονύση. Διαλεχτές οι ερωτήσεις. Μολις μπω στο φωτοηλεκτρικό θα τις δώσω.
Για το iv η άποψή μου είναι:
Όταν ένα φωτόνιο απορροφάται από ηλεκτρόνιο σε μέταλλο:
Το ηλεκτρόνιο ανήκει στο στερεό, δεν είναι ελεύθερο σωματίδιο. Άρα το σύστημα φωτόνιο–ηλεκτρόνιο δεν είναι απομονωμένο. Το υπόλοιπο στερεό παίρνει μέρος στην αλληλεπίδραση και αποκτά ορμή (έστω απειροελάχιστη).

Για το είδος του ηλεκτρονίου, που μπορεί να γίνει φωτοηλεκτρόνιο, ας δούμε μια απόδειξη που είχα ανεβάσει στην ανάρτηση
Φωτοηλεκτρικό Φαινόμενο

https://i.ibb.co/h14RQcxc/1.jpg

Διονύση γράφεις: “Το σύστημα φωτόνιο-ηλεκτρόνιο δεν είναι μονωμένο, αφού το ηλεκτρόνιο είναι δέσμιο, όπως αναφέρθηκε παραπάνω. Συνεπώς δεν διατηρείται η ορμή του συστήματος.”

Αλλά οι μαθητές γνωρίζουν: “Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.” και αυτό το χρησιμοποιούν στις λύσεις των ασκήσεων όπου π.χ. βλήμα σφηνώνει σε σώμα κρεμασμένο σε ελατήριο.

Ανδρέα η φράση του βιβλίου που μετέφερες είναι λανθασμένη.
Υπάρχουν άπειρες περιπτώσεις που τη διαψεύδουν. Εκείνες που εμφανίζονται κρουστικές δυνάμεις.
Η περίπτωση αυτή:
https://i.ibb.co/MyNMBNgW/Screenshot-2026-03-31-124925.png
Η περίπτωση της αρθρωμένης ράβδου:
https://i.ibb.co/75NPwch/44.png
Πάρα πολλές άλλες.

Για να μη λέω πολλά λόγια για την περίπτωση που επικαλείται ο Αποστόλης:
https://i.ibb.co/cST7DCq0/46.png
Βλέπουμε μια ακαριαία μείωση της ορμής στον άξονα x.
Δες όμως χωρίς τριβή:
https://i.ibb.co/0yQRTqTd/48.png

Γιάννη,

το θέμα που συζητάμε είναι τι γνωριζουν οι μαθητές για να απαντήσουν στο ερώτημα (vi).

Προσφεύγων στην ΤΝ:
https://i.ibb.co/LDG4g7Mb/1.png
https://i.ibb.co/35m9szD2/2.png

Γιάννη,

μάλλον δεν πρόλαβες να διαβάσεις το προηγούμενο σχόλιό μου.

Και δεν στέκομαι στο εάν διατηρείται ή όχι η ορμή.
Στέκομαι στη φράση:
“Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.” 
Η φράση αυτή είναι λάθος και αυτό φάνηκε εύκολα και με την απόδειξη που έχει παραθέσει ο Διονύσης εδώ και σε δεκάδες προσομοιώσεις όπως αυτή που χρησιμοποίησα.
Ακόμα και αν είχαμε διατήρηση στην υπό συζήτησιν περίπτωση η φράση είναι λάθος και δεν μπορούμε να την επικαλούμαστε.

Ανδρέα γράφαμε μαζί και τώρα διάβασα το σχόλιό σου.
Τι γνωρίζουν οι μαθητές;
Ποιοι μαθητές;
Οι δικοί μου γνώριζαν την περίπτωση:
https://i.ibb.co/cST7DCq0/46.png

Όχι διότι έβαζα ασκήσεις τέτοιες αλλά διότι σχολίαζα τη φράση του βιβλίου.
Το βιβλίο δεν είναι ευαγγέλιο άλλο αν χρησιμοποιείται έτσι.

Μια απορία για την διατήρηση της ορμής είχε και η Νεφέλη:

https://i.ibb.co/2mCXpFz/2026-03-31-175355.png

Και η απάντηση του Δασκάλου:

https://i.ibb.co/Xk35M2Xv/2026-03-31-175405.png

Από την κβαντομηχανική Λυκείου του Στέφανου Τραχανά.

Καλημέρα Διονύση. Δυό σκέψεις: κατ’ αρχάς το μοντέλο του Bohr περιέγραψε το άτομο του υδρογόνου και όχι όλων των αερίων. Στα στερεά σώματα έχουμε επικάλυψη των ενεργειακών επιπέδων των ατόμων λόγω των ισχυρών αλληλεπιδράσεων μεταξύ τους με αποτέλεσμα το φάσμα εκπομπής τους να είναι συνεχές. Στο δεύτερο ερώτημά σου, αναφέρεσαι σε στερεό ή αέριο;

Καλημέρα Αποστόλη και καλή βδομάδα.
Το 2ο ερώτημα αναφέρομαι σε στερεό.

Αν με το δεύτερο ερώτημα εννοείς τι θα συμβεί αν ένα στερεό περάσει σε αέρια φάση, θα έλεγα ότι το φάσμα θα είναι γραμμικό, αν η πυκνότητα του αερίου είναι μικρή.

Καλημέρα Διονύση και Αποστόλη.
Για το πρώτο συμφωνώ με τον Αποστόλη για την διαπλάτυνση και δημιουργία ενεργειακών ζωνών.
Για το δεύτερο σκέφτομαι πως τα φωτόνια αυτά απορροφώνται από το υλικό και όταν επανεκπέμπονται όμοια φωτόνια αυτά εκπέμπονται προς όλες τις κατευθύνσεις και όχι μόνο στην κατεύθυνση καταγραφής από το φασματοσκόπιο.
Εξήγηση δηλαδή όμοια με αυτήν που συναντάμε όταν θέλουμε να εξηγήσουμε το γραμμικό φάσμα ενός αερίου

Αποστόλη, δεν αναφέρομαι σε αεριοποίηση του στερεού, αλλά στο φάσμα του όταν είναι σε στερεά φυσική κατάσταση.
Καλημέρα Γιάννη.

Να το διατυπώσω αλλιώς.
Ένα άτομο στοιχείου Χ σε αέρια φάση δίνει μια γραμμή στο φάσμα εκπομπής του, με μήκος κύματος λ=500nm.
Όταν έχουμε ένα στερεό που αποτελείται από άτομα του στοιχείου Χ και πάρουμε το φάσμα εκπομπής του σε ορισμένη ψηλή θερμοκρασία, μήπως η γραμμη στα 500 nm είναι πιο έντονη από τις γραμμές για τα διπλανά μήκη κύματος π.χ. από 490nm μέχρι τα 510nm;

Σε αυτή την περίπτωση Διονύση νομίζω ότι το στερεό θα ακτινοβολεί ως μέλαν σώμα και η ένταση ακτινοβολίας θα εξαρτάται από τη θερμοκρασία και όχι από τη φύση του υλικού. Καλημέρα Γιάννη.

Και το ερώτημα Αποστόλη επιστρέφει!
Δηλαδή επειδή δημιουργούνται ενεργειακές ζώνες στον μεταλλικό κρύσταλλο παύουν εξολοκλήρου να έχουμε ατομικές συμπεριφορές;
Αποκλείεται δηλαδή να έχουμε απομάκρυνση κάποιου εσωτερικού ηλεκτρονίου με αποτεελσμα να παίρνουμε και κάποιες χαρακτηριστικές γραμμές του ατομου, μετά από αποδιέγερση;
Και αυτό πως οδηγεί στο μέλαν σώμα; Το διατυπώνουμε αξιωματικά; Αυτή είναι η κατανομή;

Διονύση για να καταγραφεί ένα τέτοιο φωτόνιο (και να συμβάλλει στην έντονη γραμμή) πρέπει να φτάσει στον ανιχνευτή.
Να μην απορροφηθεί από το στερεό δηλαδή.

‘Οχι αξιωματικά Διονύση. Αυτό δεν προκύπτει από τη θερμοποίηση της ακτινοβολίας, δηλαδή την έντονη αλληλεπίδραση του φωτός με το σώμα, ώστε η εκπεμπόμενη ακτινοβολία να προκύπτει από τη θερμική ισορροπία ύλης και φωτός;

Καλησπέρα κι από εμένα. Στα στερεά Διονύση υπάρχει, εκτός από την ενέργεια των ηλεκτρονίων, και η ενέργεια δόνησης με αποτέλεσμα να δημιουργούνται πολύ περισσότερες ενεργειακές στάθμες. Εκτός από τις ηλεκτρονικές ενεργειακές στάθμες έχουν και δονητικές ενεργειακές στάθμες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το εκμεμπόμενο φάσμα από τις μεταπτώσεις μεταξύ αυτών των ενεργειακών σταθμών να καλύπτει πολλές συχνότητες και να εμφανίζεται ως συνεχές. Για το δεύτερο ερώτημα θα έλεγα γενικά όχι, διότι στο στερεό οι ενεργειακές στάθμες είναι διαφορετικές από ότι όταν τα άτομα είναι σε αέρια φάση, αφού εμπλέκονται τώρα και οι δονητικές ενεργειακές στάθμες. Βέβαια το φαινόμενο είναι πολύπλοκο, αφού εμπλέκονται και άλλοι παράγοντες, π.χ. απορρόφηση ακτινοβολίας από γειτονικά άτομα κ.τ.λ. Επίσης, να πούμε ότι στα μόρια έχουμε και ενεργειακές στάθμες λόγω περιστροφικής και μεταφορικής κίνησης (αυτό βέβαια σε αέρια και υγρή φάση).

Καλησπέρα σε όλους.
Νομιζω δεν πρέπει να συγκρίνουμε τις δυο καταστάσεις. Στην αερια φαση τα ατομα ειναι μεμονωμένα οποτε για τα υδρογονοειδη οπως αναφερει ο Αποστόλης δουλεύει το μοντελο Bohr.
Στα στερεά απο την αλλη είναι πιο σύνθετα τα πράγματα. Θα εδινα την ιδια απάντηση με τον Αποστολη στην κατασταση θερμικής ισορροπίας με το μεγαλύτερο μερος της εκπεμπομενης ενέργειας να καθοριζεται απο την θερμοκρασία.

Καλησπέρα Διονύση. Στο στερεό υπάρχουν διακριτές στάθμες; Όχι γιατί έχουν διασπαστεί σε χιλιάδες κοντινές, που σχηματίζουν ζώνες. Έτσι έχουμε “άπειρες κοντινές μεταβάσεις. Αυτές όμως θα φαίνονται σε ένα φάσμα που κυριαρχεί η θερμική ακτινοβολία; Νομίζω ότι θα είναι “αόρατες”. Η εκπομπή ακτινοβολίας θερμού στερεού περιγράφεται από την κατανομή του Planck, δηλαδή ένα συνεχές φάσμα

Καλησπέρα και πάλι. Ανδρέα γιατί διαχωρίζεις τις ακτινοβολίες; Η ακτινοβολία που εκπέμπει ένα σώμα σε ορισμένη θερμοκρασία θερμική ακτινοβολία δεν είναι; υπάρχει και άλλου είδους ακτινοβολία;

Αλλά επειδή πολλοί αναγνώστες μας μπορεί να μην ανοίξουν να διαβάσουν το αρχείο, ας δώσω τμήμα της απάντησης, που περιέχεται στο αρχείο.

…μεταφέρω τα λόγια ενός ειδικού και μεγάλου Δασκάλου. Του Στέφανου Τραχανά, από το βιβλίο του Κβαντομηχανική Λυκείου:

«Η κατανομή του Πλανκ (έτσι λέγεται η κατανομή για την οποία συζητάμε) είναι αντικειμενικά (και μονασήμαντα) καθορισμένη από την αρχή της μέγιστης εντροπίας (= αταξίας) για συστήματα σε θερμοδυναμική ισορροπία. Οπότε, το μόνο που έχει σημασία στην περίπτωσή μας είναι να βεβαιωθούμε ότι όντως το φως που εκπέμπεται από ένα σώμα έχει έρθει σε θερμική ισορροπία μαζί του προτού εκπεμφθεί. Ότι είναι πράγματι θερμικό φως με θερμοκρασία ίδια με εκείνη του σώματος που το εξέπεμψε. Το οποίο σίγουρα θα έχει συμβεί αν το εκπεμπόμενο φως είχε την ευκαιρία να αλληλεπιδράσει επανειλημμένα με την ύλη του εκπέμποντος σώματος ώστε να «θερμοποιηθεί», όπως λέμε, και να γίνει όντως θερμικό φως.
Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτή η «θερμοποίηση» δεν είναι καθόλου δύσκολο να πραγματοποιηθεί. Στο κάτω-κάτω, τα φωτόνια που δημιουργούνται στο εσωτερικό του σώματος —π.χ. από διεγερμένα άτομα που αποδιεγείρονται— στην προσπάθειά τους να κινηθούν προς τα έξω θα συγκρουστούν επανειλημμένα με άλλα άτομα ή με ελεύθερα ηλεκτρόνια, παίρνοντας ή χάνοντας ενέργεια κατά περίπτωση, οπότε και η συχνότητά τους θα υφίσταται αλλεπάλληλες μεταβολές, ώστε κατά την έξοδο από το σώμα να έχει χαθεί κάθε μνήμη της αρχικής τιμής της. Οι συχνότητες των φωτονίων που τελικά εκπέμπονται θα έχουν προσδιοριστεί από τις συγκρούσεις τους με τα άτομα του σώματος, των οποίων οι ταχύτητες έχουν επίσης την κατανομή που επιβάλλει η αρχή της μέγιστης αταξίας για τη δεδομένη θερμοκρασία του σώματος. Και το αποτέλεσμα αυτής της συνεχούς αλληλεπίδρασης ύλης και φωτός είναι ότι αυτά τα δύο φυσικά συστήματα —η ύλη και το φως— έρχονται σε θερμική ισορροπία. Αποκτούν δηλαδή την ίδια θερμοκρασία, όπως ακριβώς και δύο χονδρά σώματα που έρχονται σε επαφή για όσο χρόνο απαιτείται. Αν το θέλετε και λίγο διαφορετικά, το θερμικό φως είναι ένα αέριο που αντί για άτομα ή μόρια έχει φωτόνια! Είναι ένα φωτονικό αέριο, και μάλιστα πολύ πιο κοντά στο ιδανικό αέριο, αφού τα φωτόνια δεν αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Αλληλεπιδρούν με την ύλη και, γι’ αυτό εξάλλου δεν μπορούν να θερμοποιηθούν από μόνα τους παρά μόνο μέσω της ύλης.

Καλημέρα συνάδελφοι.
Να ευχαριστήσω όλους όσους μπήκαν στον κόπο να απαντήσουν. Άφησα το θέμα ανοικτό, αφού περίμενα μήπως υπάρχουν και άλλοι φίλοι που θα ήθελαν να να συμμετέχουν.
Οι απαντήσεις που δόθηκαν ήταν στη σωστή κατεύθυνση, στην λογική της δημιουργίας του κρυσταλλικού πλέγματος και της δημιουργίας των ενεργειακών ζωνών, μιας ζώνη στη θέση των διακριτών ατομικών σταθμών ενέργειας.
Βέβαια ενεργειακές ζώνες και ενέργεια δόνησης και όλες αυτές οι νέες καταστάσεις έχουμε και κατά τη παραγωγή ακτίνων Χ, αλλά τα άτομα δεν έχουν εξαφανιστεί, με αποτέλεσμα να παίρνουμε και γραμμικό φάσμα. Αρκεί να συγκρίνουμε τις δύο καμπύλες παρακάτω, όπου το αριστερό διάγραμμα δινει το φάσμα των ακτίνων Χ, ενώ στο δεξιό διάγραμμα το φάσμα εκπομπής του μέλανος σώματος.
https://i.ibb.co/hRqJp6Rh/2026-03-31-071443.png
Αυτό είχα στο μυαλό μου, όταν διάβασα μια δικαιολόγηση, λίγο διαφορετική.
Μπορείτε να την δείτε στην απάντηση στο ερώτημα, που ανέβασα στην κορυφή της σελίδας…

Καλό απόγευμα Άρη και σε ευχαριστώ για τον σχολιασμό και την τοποθέτηση.

Γεια σου Διονύση, ωραία άσκηση.

Καλημέρα Διονύση. Πολύ καλή. Η πλειοψηφία των μαθητών, μαθαίνει κονσέρβα “θα πάρουμε αδμε”. Για το επίπεδο αναφοράς, ούτε λόγος. Και εμείς όταν διορθώνουμε δεν κόβουμε πλέον τίποτα, κοιταμε τη γενική ιδέα για να βγάλουν και κάποιο βαθμό.
Στο ερώτημα ii, αν κάποιος μαθητής γράψει: “Στο σώμα παράγει έργο μόνο το βάρος, που είναι συντηρητική δύναμη. Άρα η μηχανική ενέργεια του συστήματος σώμα-γη διατηρείται”, νομίζω ότι έχει καταλάβει αρκετά πράγματα και θα πάρει “όλα τα μόρια”.

Παύλο και Ανδρέα καλό μεσημέρι και καλό ΣΚ!
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ανδρέα στο ερώτημα ii) δεν ξέρουμε αν το επίπεδο είναι ή όχι λείο. Αν ασκείται τριβή;
Γι΄αυτό έδωσα τις τιμές.

Καλημέρα Διονύση πολύ όμορφη άσκηση.

Καλημέρα μια ερώτηση σχετικά με το τρίτο ερώτημα. Νομίζω ότι θα ήταν προτιμότερο
να λέει: Τι ποσοστό της ισχύος που παρέχει η πηγή στο κύκλωμα τη στιγμή t1 αποθηκεύεται στο πηνίο; Εννοώ δηλαδή να μην συμπεριλάβουμε σαν ενέργεια μαγνητικού πεδίου γιατί μπερδεύει …και μπορεί να βάλει ο μαθητής στον αριθμητή την ενέργεια του μαγνητικού πεδίου του πηνίου

Παύλο, Γιώργο και Διονύση, καλημέρα και σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Γιώργο έκανες λανθαμένη πρόβλεψη 🙂
Αν προσέξεις το επίπεδο της παρούσας είναι χαμηλότερο από τις προηγηθείσες, πράγμα που σημαίνει ότι το κλείνω, προς το παρόν…
Διονύση το “σαν ενέργεια” σημαίνει ότι αποθηκεύεται με την μορφή της ενέργειας του μαγνητικού πεδίου.
Επί της ουσίας, δεν μπορούμε να ζητάμε ποσοστό όπου το ένα μέγεθος να είναι ισχύς και το άλλο ενέργεια. Συγκρίνουμε ισχύ στο πηνίο σαν ποσοστό της ισχύος που παρέχει η πηγή.
Το ότι μπορεί ένας μαθητής να μπερδευτεί και να απαντήσει λανθασμένα, νομίζω ότι τελικά “καλό θα του κάνει”! Θα έχει κάτι να μάθει…

Όσο για τα υπόλοιπα που αναφέρεις Γιώργο, δεν γνωρίζω τις ξένες λέξεις όπως predator ή fuel pass, οπότε δεν σχολιάζω… αλλά όσον αφορά την εντροπία, σίγουρα έχουμε μεγάλη αύξησή της. Αλλά αυτό προβλέπει ο 2ος νόμος!!!
Τι να κάνουμε; Μπορούμε να πάμε κόντρα στους νόμους της φύσης; Μάλλον όχι…
Κόντρα στις θελήσεις του πλανητάρχη, αφού αυτές δεν αποτελούν φυσικό νόμο; Εδώ μάλλον μπορούμε, αλλά ίσως δεν θέλουμε…

Διονύση για να το θέσω με άλλο τρόπο το ερώτημα! Θα ήταν λάθος να λέγαμε Τι ποσοστό της ισχύος που παρέχει η πηγή στο κύκλωμα τη στιγμή t1 αποθηκεύεται στο πηνίο Ευχαριστώ!!!!

Όχι δεν θα ήταν λάθος Διονύση.
Μια χαρά είναι. Ολόσωστη.
Αλλά επίσης θεωρώ ότι δεν είναι λάθος η διατύπωση που έχω δώσει.

Kαλημέρα.
Διονύση επειδή το predator έχει μπει για τα καλά στην ζωή μας στοιχηματίζω όχι μόνο το voucher που θα πάρω όπως όλοι οι ευάλωτοι συμπολίτες μας λόγω των πολεμικών συρράξεων που ορισμένοι τις αποδίδουν στον 2 νόμο της θερμοδυναμικής περί αυξήσεως της αταξίας άρα και εντροπίας και όλο το fuel pass του 2026 ( πολιτικό σχόλιο ) , (πολλά αγγλικά στην ζωή μας ) ότι η επόμενη ανάρτηση σου θα έχει και αυτό
https://i.ibb.co/svtZQcBq/aut.jpg

Κάνω αυτή την ανάρτηση όχι μόνο γιατί είμαι σίγουρος ότι αξίζει και πρέπει να διαβαστεί αυτό το βιβλίο, αλλά και γιατί η ξεχωριστή ηθική της έκδοσης και διακίνησής του πρέπει να υποστηριχτεί.

Καλοτάξιδο το βιβλίο.
Πάντα αξιέπαινος ο Θρασύβουλος και για την διάθεση των εσόδων..

Ευχαριστούμε για την ενημέρωση Νίκο και συγχαρητήρια στον Θρασύβουλο για όλη του την προσφορά.
Θα συμφωνήσω απόλυτα μαζί σου. Όπως και όλη η προηγούμενή του συγγραφική δουλειά, έτσι και αυτή, πρέπει να διαβαστεί.
Καλοτάξιδο!

Καλό απόγευμα Νίκο.
Σε ευχαριστούμε για την ενημέρωση.
Καλοτάξιδο το βιβλίο…

Γιάννη, Μιλτο, Διονύση καλημέρα και χρόνια πολλά. Όποιος συνάδελφος αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα στην παραγγελία του βιβλίου μπορεί να μου στείλει μήνυμα ώστε να μεσολαβήσω εγώ.

Γειά σου Νίκο πολύ σωστά έπραξες που μας ενημερώνεις για το νέο βιβλίο του Θρασύβουλου. Γνώμη μου είναι ότι πάντα έχει να ωφεληθεί κάποιος από τα βιβλία του.
Ο τρόπος δε και ο σκοπός διάθεσής του, μοναδικός οπωσδήποτε, είναι ένας επιπλέον λόγος να το προμηθευτεί κανείς.

Καλημέρα Άρη, σε ευχαριστώ πολύ για την επικοινωνία , θέλω να πιστεύω ότι θα αγοραστεί από πολλούς συναδέλφους το βιβλίο.

Διονύση καλημέρα. Σχετική είναι και μια προηγούμενη ανάρτηση: Ελεύθερη πτώση με μηδενική μηχανική ενέργεια

Καλό μεσημέρι Ανδρέα.
Σε ευχαριστώ για το σχόλιο.

Όμορφη άσκηση η οποία αξιολογεί στο μέγιστο το θεωρητικό υπόβαθρο που οφείλουμε να έχουμε διδάξει και ας απέχει χιλιόμετρα από τη λογική θεμάτων που συχνά εξυμνούνται από συναδέλφους, όπως θέματα των εξετάσεων στην Κύπρο.

Η γνώση ξεκινά πρώτα από ουσιαστική κατανόηση εννοιών.

Καλημέρα Διονύση, ευχαριστούμε

Καλημέρα και καλή Κυριακή Θοδωρή.
Σε ευχααριστώ για το σχολιασμό και τον θετικό λόγο σου…

Καλό απόγευμα Κώστα.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλημέρα και καλή Κυριακή σε όλους!

Ακόμη μια πολυ καλή άσκηση Διονύση στην αυτεπαγωγή , έχει τις δυσκολίες της …

Να προσθέσω και μια σκέψη για την εύρεση της πολικότητας της Εαυτ.

Ο κλάδος του πηνιού ξεκινά με ρεύμα Ια = 6Α και τελικά θα φτάσει στα 5Α (θα κάνουμε βέβαια τον υπολογισμό …) επομένως η πολικότητα της Εαυτ θα αντισταθεί σε αυτή τη μειώση της έντασης του ρεύματος , θα λειτουργήσει , όπως ωραία λες , ως πηγή.

Από κανόνες Kirchhoff και δεδομένου ότι Rπ = R θα έχουμε :

i = (Eαυτ + 2Ε) / (R+2r) , i η ένταση του ρεύματος από την πηγή .

Καλημέρα Διονύση.Ενώ από χθες βράδυ είχα γράψει το σχόλιο σε word έκαμα αποθήκευση και …νόμιζα πως το ‘στειλα! Η αφηρημάδα καιροφυλακτεί Ωραία το έκτισες ! Το ζόρισες στα V) και iv) για αυτούς που δεν έχουν προσέξει το κλειστό κύκλωμα στη Β΄, όμως ποτέ δεν είναι αργά. Μια παρατήρηση (για τα παιδιά) σε όσα ορθά γράφεις στο iv) :xρησιμοποιείς  συμβολικά  τη σχέση :VBA=-V1 ορθά εννοείται, καθ’όσον VBA=VB-VA = – (VA-VB) =-V1Καλή εβδομάδα

Διονύση καλησπέρα.
Άλλα μία ποιοτική άσκηση μας προσφέρεις.

Και μια προσθήκη για τις ενδείξεις σε οργάνων από μία απορία που είχα τι δείχνει το βολτόμετρο σε μεταβαλλόμενο συνεχές ρεύμα.
Σε κύκλωμα DC με μεταβαλλόμενο ρεύμα το βολτόμετρο δείχνει μέση τιμή τάσης. Το ψηφιακό βολτόμετρο πραγματοποιεί δειγματοληψία του σήματος. Σε μεταβαλλόμενο DC, συνήθως εμφανίζει μια μέση τιμή που προκύπτει από τις διαδοχικές μετρήσεις. Αν η τάση μεταβάλλεται γρήγορα, οι ενδείξεις στην οθόνη μπορεί να “τρεμοπαίζουν” (ασταθή ψηφία), καθώς το όργανο προσπαθεί να απεικονίσει τις διαφορετικές στιγμιαίες τιμές.
Τα βολτόμετρα δείχνουν την ενεργό τιμή μόνο όταν είναι ρυθμισμένα στην κλίμακα εναλλασσόμενου ρεύματος (AC). Για να δει κανείς την πλήρη στιγμιαία τιμή και τη μορφή του μεταβαλλόμενου σήματος, το κατάλληλο όργανο είναι ο παλμογράφος.

Καλημέρα Παντελή, καλημέρα Χρήστο, σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Χρήστο σε ευχαριστώ και για τις επιπλέον πληροφορίες επί του πρακτέου, σε εργαστηρική δραστηριότητα…

Καλημέρα Διονύση. Ωραιο και διδακτικό θέμα. Θέλω με την ευκαιρία να επισημάνω την αδιάλειπτη προσφορά σου, η οποία με εντυπωσιάζει χρόνια τώρα. Να είσαι καλά!

Καλημέρα.
Διονύση διάβασα το τελευταίο ερώτημα και λέω αμάν. Κάτι άλλαξε και δεν το έχω πάρει είδηση.
Σίγουρα ένα από τα δυο θα φτάσει με μεγαλύτερη ταχύτητα!!!
Διαβάζω την απάντηση και λέω τελικά όλα καλά.

Όμορφο θέμα Διονύση.

Καλο μεσημέρι Δημήτρη, Γιώργο και Παύλο.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό και τον καλό σας λόγο…

Καλημέρα Διονύση.
Ομαλή η εκκίνηση στα περι έργων!
Θα έχεις λόγο ,γιατί έτσι και όχι αλλιώς,…για το iv) μιλώ, μια και αποφεύγεις
τις ενέργειες μέχρι τότε
Να είσαι καλά

Καλό μεσημέρι Παντελή.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό. Όσον αφορά τις ενέργειες, απλά ακολούθησα την πορεία του σχολικού βιβλίου, οπότε τα της δυναμικής ενέργειας…. αργότερα!

Καλημέρα Διονύση .

Σημαντική η άσκηση που μας παρουσίασες σήμερα , έχει πάρα πολλά σημεία που πρέπει να προσεχθούν ιδιαίτερα μιας και ξεφεύγουν από τα συνήθη .

Με προβληματίζει λίγο το τελευταίο ερώτημα , όχι ως προς την ορθότητα της λύσης σου αλλά ως προς την κατανόηση του …. θα το δω με την ησυχία κάποια στιγμή.

(Πρόσεξε λίγο την αρίθμηση των απαντήσεων σε σχέση με την αρίθμηση των εκφωνήσεων …)

Να προσθέσω κατι που σκεφτηκα πριν λίγο (για αυτό και κάνω προσθήκη στο αρχικό σχόλιο )

2ΚΚ ΑΓΔΗΑ : Ε + |Εαυτ| – Ι1*r – I2*R =0 (1)

2KK ΒΓΔΖΒ : |Εαυτ| – I2*R =0 ===> |Εαυτ| = I2*R (2) —> |Εαυτ|*Ι2= Ι2* I2*R (3)

απο (1) και (2) ===> Ε = Ι1*r ===> Ε * Ι1 = Ι1* Ι1*r (4)

επομένως από την (3) και (4) οδηγούμαστε , πιστευω , στο αποτέλεσμα που έχει η λύση σου .

Καλό απόγευμα Κώστα και σε ευχαριστώ για το σχόλιο.
Αν η μελέτη στο τελευταίο ερώτημα, σε διευκολύνει να την κάνεις με βάση το βρόχο ΑΓΔΗΑ, έχεις δικαίωμα να το κάνεις και κανείς δεν μπορεί να φέρει αντίρρηση.
Αλλά οι σχέσεις (3) και (4) προκύπτουν άμεσα με εφαρμογή του 2ου ΚΚ στους μικρότερους βρόχους, χωρίς να αφήνουν νομίζω κάποια απορία…

Και επί της ουσίας τώρα, αν αφήσουμε έξω τις εξισώσεις. όταν βραχυυκλώνεται μια πηγή όλη η ηλεκτρική ενέργεια που η πηγή αυτή προσφέρει στο ηλεκτρικό ρεύμα, μετατρέπεται σε θερμότητα πάνω στην εσωτερική της αντίσταση.
Αλλά αν η αντίσταση R δεν παίρνει ενέργεια από την πηγή, δεν μένει τίποτα άλλο, παρά να πάρει την ενέργεια που αρχικά έχει αποθηκευτεί στο πηνίο.

Καλησπέρα Διονύση.
Πάρα πολύ καλή!
Μου άρεσε ο τρόπος μέσω του 2ου Κ.Κ. να αποδείξεις ότι το ρεύμα είναι το Ιβ. Γράφεις Όποιος αναγνωρίζει στην τελευταία εξίσωση το νόμο του Οhm και το ρεύμα βραχυκύκλωσης… καλά κάνει και μπράβο του!!! Όμως η απόδειξη που κάνεις δε χωρά αμφιβολία. Και όπως λες τελικά η ενέργεια του πηνίου καταναλώνεται στον R.

Καλημέρα Χρήστο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ένας δευτερεύον στόχος της ανάρτησης, ήταν η ενασχόληση και η εφαρμογή του 2ου K.K….

Καλημέρα παιδιά.
Διονύση ένας προβληματισμός και από μένα για το πολύ καλό τελευταίο ερώτημα.
Η αντίσταση R και το πηνίο διαρρέονται από το ίδιο ρευμα που ελαττώνεται. Η ισχύς του πηνιου
Pπ = Εαυτ.Ι =-Ldi/dt >0
H ισχύς στην R Pαντ= VI
Aλλά Εαυτ = V
Δηλ Pπην = Pαντ κάθε χρονική στιγμή. Όλη η ενέργεια του πηνιου εκλύεται ως θερμότητα από την R
Βέβαια αν στον κλάδο που υπάρχει ο διακόπτης υπήρχε αντίσταση τότε δεν ισχύει προφανώς η ισότητα διότι τότε Εαυτ διαφορετική Vαντ

Καλημέρα Διονύση , εξαιρετικό το τελικό συμπέρασμα που το προτιμώ χωρίς την εφαρμογή της φορμαλιστικής διαδικασίας.

Καλό μεσημέρι Γιώργο και Νίκο.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Γιώργο συμφωνώ ότι “αν στον κλάδο που υπάρχει ο διακόπτης υπήρχε αντίσταση τότε δεν ισχύει προφανώς η ισότητα διότι τότε Εαυτ διαφορετική Vαντ”!


Καλησπέρα Διονύση. Εξαιρετική. Ως τώρα μας έχεις δώσει στο θέμα

Αυτεπαγωγή και βραχυκύκλωμα
Οι ενέργειες στην αυτεπαγωγή

τις οποίες κάνω κάθε χρόνο.
Έχουμε τώρα ένα ωραίο τρίο, για να διδαχτούν οι κανόνες Kirchhoff σε αυτά τα κυκλώματα, όταν βραχυκυκλώνεται η πηγή. Το τελευταίο ερώτημα είναι βέβαια για πολύ καλούς μαθητές.

Καλημέρα Ανδρέα και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Χαίρομαι που σου άρεσε…

Καλημέρα. Πολύ ωραία άσκηση Διονύση.

Καλημέρα Παύλο.
Σε ευχαριστώ.

Καλημέρα Διονύση.
Πολύ καλή!

Καλημέρα παιδιά. Διονύση μερακλίδικο θέμα με απλά υλικά!

Καλημέρα Διονύση.Πολυ καλή άσκηση. Πιστεύω ότι με αυτή θα έπρεπε κάποιος να ξεκινήσει την διδασκαλία παραδείγματων στην επαγωγή. Καλύπτει όλη την απαιτούμενη μελέτη για κλειστό διακόπτη. Άλλη μια με παρόμοιο κύκλωμα με το δεύτερο και ανοικτό διακόπτη και θα έχουμε ολοκληρώσει με παραδείγματα το φαινόμενο.

Καλό απόγευμα Κυριακής!
Γιάννη, Αποστόλη και Γιώργο σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Χαίρομαι που σας άρεσε.

Καλησπέρα σε όλους !

Διονύση χρήσιμη η άσκησή σου με αρκετά σημεία που χρειάζονται προσοχή.

Θα ήθελα να προσθέσω κάτι σχετικά με το κύκλωμα (β) . Έχει δοθεί ότι το πηνίο είναι ιδανικό άρα τελικά θα έχουμε βραχυκυκλώσει την πηγή . Να επισημάνω λοπόν τα εξής :

Με το που κλείνει ο διακόπτης όλο το ρεύμα διέρχεται από την R , ο κλάδος του πηνίου δεν θα διαρρέται από ρεύμα λόγω αυτεπαγωγής . Η ένταση του ρεύματος είναι io = 5A .

Στην συνέχεια και οι δυο κλάδοι διαρρέονται από ρεύμα . Τελικά όταν Εαυτ=0 όπως έχεις πει όλο το ρεύμα διέρχεται από τον κλάδο που περιέχει το πηνίο.

Επομένως

το πεδίο τιμών για το ρεύμα i που διαρρέει την πηγή θα είναι : 5Α ≤ i ≤ 20A

το πεδίο τιμών για το ρεύμα iπ που διαρρέει τo πηνίο θα είναι : 0 ≤ iπ ≤ 20A

το πεδίο τιμών για το ρεύμα iR που διαρρέει την R θα είναι : 0 ≤ iR ≤ 5A

Καλημέρα Κώστα και καλή βδομάδα.
Σε ευχαριστώ για το σχόλιο και τη διερεύνηση που έδωσες.

Πολύ ωραία και πολύ χρήσιμη Διονύση.

Καλό απόγευμα και από εδώ Παύλο.
Σε ευχαριστώ για το σχόλιο.

Καλησπέρα Διονύση.
Δυο βασικες περιπτωσεις που καλύπτουν ολη τη θεωρια στην αυτεπαγωγή. Δεν αναφερομαι σε ιδιατερες περιπτωσεις αλλα αποτελει το βασικο φαινόμενο της αυτεπαγωγής

Καλημέρα σε όλους.
Αφιερωμένη στον Παντελή Παπαδάκη, αφού προηγήθηκε ΕΔΩ, κατά μία μέρα με μεταβλητή δύναμη και διάγραμμα α=α(t)…

Καλημέρα Διονύση.
Σ’ ευχαριστώ να είσαι καλά.
Πάντως ο Παύλος προηγήθηκε ΕΔΩ
Έχουν τις απαιτήσεις τους ,αυτού του είδους ,
μα πρέπει από τώρα να συνηθίζουν οι Α ετείς.

Πολύ ωραία άσκηση Διονύση. Παντελή σε ευχαριστώ για την αναφορά αλλά σίγουρα έπομαι πολλών άλλων 🙂 .

Καλό μεσημέρι Παντελή, καλό μεσημέρι Παύλο.
Παύλο συγνώμη, αλλά δεν θυμήθηκα την δική σου ανάλογη άσκηση…

Καλημέρα Διονύση. ¨Ομορφη οπως πάντα. Αυτό που μου αρεσε περισσότερο είναι που ζητας την συνάτηση της δύναμης από το διάγραμμα. Σε αυτή την ταξη αποφεύγεται να ζητειται αυτό και αργότερα όταν το χρειαστούν, τα παιδια της κατευθυνσης υγείας ( και όχι μονο…) δεν εχουν την ευχέρεια να την χειριστούν.
Πιστεύω ότι η Α Λυκείου προσφερεται για να μάθουν να μελετουν τις συναρτήσεις και τις γραφικές τους , που θα χρησιμοποιήσουνε αργότερα.

Καλό απόγευμα Γιώργο και σε ευχαριστώ.
Έχω και γω την ίδια αντίληψη, πάνω στο θέμα των συναρτήσεων και των γραφικών παραστάσεων και το πότε πρέπει να αρχίσουν οι μαθητές να… εκπαιδεύονται.

Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλή. Ποιο πάνω από το μέσο επίπεδο των ασκήσεων που κανουμε στην Α΄τάξη, αλλά στη διερεύνηση του 2ου Νόμου, υπάρχει η περίπτωση της μεταβαλλόμενης επιτάχυνσης. Και να παρουσιαστεί όπως εδώ, μπορεί να γίνει κατανοητή από αρκετούς μαθητές.

Καλημέρα κα καλή βδομάδα Ανδρέα.
Σε ευχαριστώ για το σχόλιο.

Καλησπέρα Διονύση.
Οι εκπαιδευτικοί διώκονται και τρομοκρατούνται, πρώτα απ΄ολα από τον φορέα που υποτίθεται θα τους προστάτευε. Το Υπουργείο Παιδείας και τους κατά τόπους αντιπροσώπους του. Οι Διευθυντές Εκπαίδευσης – συνήθως στελέχη της Ν.Δ. Οι Διευθυντές των Σχολικών μονάδων – ευτυχώς όχι όλοι – έχουν αποκτήσει υπερεξουσίες και είναι καριερίστες. Το Σχολείο τους πρέπει να φαίνεται τέλειο, να έχει άριστα στην αξιολόγηση. Οπότε θάβουν τα πάντα. Στην προκειμένη περίπτωση η Διευθύντρια έκανε αυτό που απαιτείται από το καθηκοντολόγιο – το οποίο συνεχώς μας υπενθυμίζουν;
Σύμφωνα με το νόμο:
1. Οφείλει να διασφαλίζει ασφαλές, δημοκρατικό και συνεργατικό περιβάλλον.
2. Έχει την ευθύνη να προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει φαινόμενα εκφοβισμού, είτε μεταξύ μαθητών είτε μεταξύ ενηλίκων.
3. Οφείλει να υποστηρίζει τους εκπαιδευτικούς στο έργο τους και να παρεμβαίνει όταν υπάρχει κίνδυνος για την ψυχική τους υγεία ή την εργασιακή τους ασφάλεια.
4. Είναι υποχρεωμένη να συγκαλεί τον Σύλλογο Διδασκόντων για επίλυση προβλημάτων, λήψη μέτρων και καταγραφή περιστατικών.
Αν η διευθύντρια χαρακτήρισε την εκπαιδευτικό ως «ανίκανη», ενίσχυσε τον εκφοβισμό αντί να τον περιορίσει.
Για τους συναδέλφους του Συλλόγου, φυσικά και υπάρχουν ευθύνες.
Αν οι συνάδελφοι γνώριζαν την κατάσταση και δεν αντέδρασαν, δεν έχουν ηθική ευθύνη; Γιατι δεν αντέδρασαν; Τι φοβήθηκαν;
Η Διεύθυνση είχε την υποχρέωση να προστατεύσει την εκπαιδευτικό, να διερευνήσει τον εκφοβισμό και να ενεργοποιήσει μηχανισμούς στήριξης.
Ο Σύλλογος Διδασκόντων είχε την υποχρέωση να παρέμβει συλλογικά και να μην αφήσει μια συνάδελφο εκτεθειμένη. Αλλά στα περισσότερα σχολεία σύλλογοι είναι κατά κανόνα ένα σύνολο ανθρώπων που υπηρετούν πρώτιστα το ατομικό τους συμφέρον
Στο Open ειδα και τον εκπρόσωπο της ΕΛΜΕ να μασάει τα λόγια του και να μιλάει γενικόλογα. Τι να πει κανείς…

Υπάρχει όμως και το κεφάλαιο των γονέων. Πιστεύω ότι από τη στιγμή που έγινε η καταγγελία από τη συνάδελφο προς το υπουργείο, κάποιοι βισματίες γονείς αποφάσισαν να την αποκεφαλίσουν. Η διευθύντρια και η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας για να αποφύγουν τις κόντρες με τους πολλούς, διάλεξαν να συνταχτούν και να τιμωρήσουν αυτόν που χάλαγε τη σούπα.

Αν η Σοφία ζούσε θα είχε περάσει επιτροπή και θα είχε στιγματιστεί ως ανίκανη και θα ήταν υποψήφια για το Δαφνί…

Κατά τα άλλα …Φωτογραφία από την Ιστοσελίδα του
3ου ΓΕΛ ΘΕΣ/ΚΗΣ
https://i.ibb.co/kskJkhdc/Strip-1.jpg

Πρωταρχικό λόγο παίζει η δ/νση του σχολείου και οι κατά τόπους δ/ντες Εκπαίδευσης. Η διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού είναι μια πολυ-παραγοντική διαδικασία μέρος της οποίας είναι τα “προσόντα” . Χαρτιά πολλά, και μόρια από δω και μόρια από εκεί, και ξένες γλώσσες και και και , αλλά και αποστασιοποίηση από τις δυσκολίες του άλλου. Πόσες πόρτες δ/ντων είναι ανοικτές στους συναδέλφους? Πόσοι/ες δ/ντες και δ/ντριες προσπαθούν να συνθέσουν σε ένα Σύλλογο διδασκόντων? Πόσοι διευθυντές και διευθύντριες γίνονται “μικρότεροι” ώστε να αμβλύνουν καταστάσεις και να επιλύσουν προβλήματα.
Πόσοι τελικά είναι του φαίνεσθαι και όχι του είναι?

Αφιερωμένη στον Παύλο Αλεξόπουλο, αφού η πρόσφατη ανάρτησή του ΕΔΩ, λειτούργησε σαν αφορμή για την παρούσα.

Καλημέρα. Εξαιρετική ανάρτηση Διονύση, σε ευχαριστώ πολύ για την αφιέρωση.

Καλημέρα Διονύση. Εξαιρετική. Ο Παύλος μου φαίνεται άνοιξε ένα σενάριο που έχει πολύ ωραίες συνέχειες. Στο I βλέπουμε ότι η δύναμη Laplace δεν μεταφέρει ενέργεια στο κύκλωμα. Αυτή μεταφέρεται από τις δυναμεις που ασκουνται στα ηλεκτρόνια, από το χρονικά μεταβαλλόμενο ηλεκτρικό πεδίο. Στο IV βλέπουμε την παντοδυναμία του νόμου Faraday. Και δεν ειναι μόνο για καθηγητές. Οι μαθητές θετικής ξέρουν παραγώγους.

Καλημέρα Παύλο, καλημέρα Ανδρέα.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλημέρα.

Ιδίαιτερο θέμα Διονύση το οποίο το έχεις μεθοδεύσει εξαιρετικά μιας και εδώ ο ρυθμός μεταβολής του Β είναι θετικός ενώ το εμβαδόν A εχει αρνητικό ρυθμό μεταβολής .

Θέλει κατάλληλο “ζύγισμα” για να γίνει η επιλογή της θετικής φοράς ώστε να έχουμε θετικό αποτέλεσμα . Αν λαβουμε ως θετική την αντιωρολογιακή φορά το αποτέλεσμα θα ήταν αρνητικό.

Καλημέρα Διονύση. Εξαιρετική ασκηση. Με αφορμή την πολύ όμορφη και πρωτότυπη ιδέα του Παύλου (Καλημέρα Παύλο), οδηγείς με δεξιοτεχνία τον λύτη βήμα βήμα στα “βαθείά”.
‘Ισως, για τους μαθητές ,στο πρώτο ερώτημα να τους ρωτούσες αρχικά για την φορά του ρεύματος.
Στο ερώτημα για τους καθηγητές θα συμφωνήσω εν μερει( αφορά το επίπεδο των γνώσεων του μαθητή) με τον Ανδρέα. Για τους πολύ καλους μαθητές της θετικής κατεύθυνσης θα είναι και διδακτική η απάντηση για τον τροπο χρήσης των παραγώγων στη Φυσική.

Καλό μεσημέρι Κώστα και Γιώργο.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Κώστα θα μπορούσαμε να έχουμε και αρνητικά αποτελέσματα, αφού το πρόσημο καθορίζεται αυθαίρετα με βάση την καθετη, που εμείς ορίζουμε…
Αρκει να το κάνουμε με συνέπεια και να ξέρουμε τι βρίσκουμε.
Γιώργο, το τελευταίο ερώτημα το έβαλα για καθηγητές, αφού ήθελα να γράψω τις ενεργειακές μεταβολές, όπως τις έχω παραπάνω.
Και η μελέτη κυκλώματος με δύο πηγές, είναι εκτός ύλης, οπότε οι μαθητές δεν θα καταλάβαιναν τι σημαίνει θετικό έργο της δύναμης Laplace, αφού σύμφωνα με το ΙΕΠ, πρέπει να γνωρίζουν μόνο τη μισή αλήθεια, σαν μοναδική…

Καλησπέρα Διονύση. Φοβερή η συνέχεια από την “πάσα” του Παύλου. Πολύ ωραίος ο τρόπος σου να χτίζεις ερωτήματα

Καλό απόγευμα Δημήτρη.
Σε ευχαριστώ για το σχόλιο.

Διονύση, καλημέρα. Αργοπορημένος (ως συνήθως).
Το πετρέλαιο θέρμανσης πήγε 1,50 (+35 λεπτά από την αρχή της επίθεσης των ΗΠΑ στο ΙΡΑΝ και η θερμοκρασία παραμένει χαμηλή, τουλάχιστον τη νύκτα). Οπότε …

Η άσκηση εξαιρετική και πολύ διδακτική για όλους. Τα πρώτα ερωτήματα για τους μαθητές και τα τελευταία για τους υπόλοιπους.

Πάντως τα πρόσημα (ιδιαίτερη προσοχή) που δυσκολεύουν κάπως τα πράγματα μπορούμε (εδώ) να τα αποφύγουμε. Στο πρώτο ερώτημα με Lenz και δεξί χέρι βρίσκουμε ότι το ρεύμα στο κύκλωμα είναι δεξιόστροφο και η ηλεκτρεγερτική δύναμη λόγω μεταβολής του μαγνητικού πεδίου, που απλώνεται σε όλο το κύκλωμα, ομοίως. Αυτό δεν αλλάζει και στη συνέχεια. Όταν ο αγωγός κινείται με το δεξί χέρι βρίσκουμε ότι η παραγόμενη στον κινούμενο αγωγό ηλεκτρεγερτική δύναμη έχει αντίθετη φορά – πολικότητα με την πρώτη. Οπότε επικρατεί η ισχυρότερη, που εδώ είναι η πρώτη (” δίνει τον τόνο στο κύκλωμα¨), δηλ. αυτή που οφείλεται στη μεταβολή της έντασης του μαγνητικού πεδίου.

Καλό μεσημέρι Ντίνο και σσε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Μετά από ένα κουραστικό πρωινό με εργασίες… κήπου και μια λασποβροχή, που επέβαλε διακοπή, πήγα και από το σούπερ.
Στο βενζινάδικο, φτηνή βενζίνη… Η απλή (95) μόνο 1.99€!!!
Όσον αφορά το (-) στην επεξεργασία, το ξέρω ότι δυσκολεύει ιδιαίτερα, αλλά γι’ αυτό… επιμένω! Αν ένας μαθητής αποφασίσει να ακολουθήσει την οδό… θα διαπιστώσει ότι δεν είναι… ακανθώδης 🙂

Το θέμα το είχε αναδείξει ο Καθηγητής Παναγιώτης Κουμαράς στο άρθρο του:
«μέσα απ’ τα ηλεκτρικά καλώδια ή γύρω τους;“.
Τις τελευταίες μέρες, ψάχνοντας κάτι παράπλευρο, έπεσα πάνω στο θέμα και σκέφτηκα, με τη βοήθεια της τεχνικής νοημοσύνης, να αναδείξω κάποια πράγματα, οπότε προέκυψε το παραπάνω αρχείο…

Να προσθέσω κάτι για τα επιφανειακά φορτία που αναφέρονται παραπάνω στο κείμενο:
Η ποσότητα αυτών των επιφανειακών φορτίων είναι εξαιρετικά μικρή. Για τυπικά κυκλώματα χαμηλής τάσης, το συνολικό φορτίο στην επιφάνεια του σύρματος είναι συχνά της τάξης των 10^−10 έως 10^−12 Cb. Γι’ αυτόν τον λόγο, στην ανάλυση κυκλωμάτων (θεωρία Kirchhoff), θεωρούμε το σύρμα ηλεκτρικά ουδέτερο, καθώς αυτά τα φορτία δεν επηρεάζουν τους υπολογισμούς τάσης και έντασης, αν και είναι φυσικά απαραίτητα για τη λειτουργία του κυκλώματος.

Υπενθυμίζω την άποψή μου για το θέμα, μία αιρετική άποψη που δεν έχω πειστεί ακόμη ότι είναι λανθασμένη:

ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Καλημέρα Πάνο.
Μπορεί το δίκιο να το έχεις εσύ με την “αιρετική” σου θέση.
Να πω μόνο, ότι τα στοιχεία που γράφω παραπάνω τα συγκέντρωσα με χρήση του ChatGPT, Gemini, Copilot, mistral, DeepSeet, Owen (τα δύο τελευταία κινέζικα… εργαλεία).
Και όλα δίνουν την ίδια ερμηνεία.

Καλημέρα Γιάννη.
Πες τι δείχνουν τα σχήματα και ποια εκδοχή κατά τη γνώμη σου είναι σωστή.
Μην μπλέκεις το βίντεο, το Βεριτάσιουμ και την παλιά συζήτηση!
Κανείς δεν θα το ψάξει…

Καλημέρα Διονύση.
Η εμπλοκή των Poynting στη διάδοση ενέργειας είναι αναμφισβήτητη.
Όμως παρανοήσεις μπορεί να προκύψουν.
Στο πρώτο σχήμα δεν σχεδιάστηκαν τα Poynting στους “κατακόρυφους” αγωγούς, κάτι λογικό μια και έχουν μικρό μήκος.
Έτσι ο Μύλερ παίζοντας με το δεύτερο κύκλωμα καταλήγει πως τα λαμπάκια θα ανάψουν με άλλη σειρά. Ο Πάνος το είχε ορθώς αμφισβητήσει.
Στο δεύτερο σχήμα που έκανε ο δημιουργός του βίντεο φαίνεται καθαρά πως τα Poynting έχουν να τρέξουν όλα τα καλώδια και δεν πάνε κατ’ ευθείαν από τη μπαταρία στο λαμπάκι.

Γενικά τώρα πιστεύω πως έχουμε δύο ισοδύναμες περιγραφές και όχι μια διαπάλη μεταξύ αντιτιθέμενων απόψεων. Και η ενέργεια και τα πεδία και τα διανύσματα Poynting είναι κατασκευές του ανθρώπινου μυαλού.
Οντότητες είναι τα ηλεκτρόνια και ο αγωγός. Η κίνηση των ηλεκτρονίων μέσα στον αγωγό είναι συνυφασμένη μη τη θέρμανση του αγωγού και τη φωτοβολία του λαμπτήρα.
Το ότι το σύρμα δρα ως κυματοδηγός δεν αίρει τα παραπάνω.

Γιάννη, προφανώς “η ενέργεια και τα πεδία και τα διανύσματα Poynting είναι κατασκευές του ανθρώπινου μυαλού.”
Αλλά και όλες οι θεωρίες μας, τέτοιες κατασκευές είναι…
Οπότε συζητάμε αν μια τέτοια “κατασκευή” είναι σωστή ή θα την αντικαταστήσουμε από μια άλλη;

Σωστή μου φαίνεται αλλά μπορούμε να πούμε ότι η ενέργεια από το ηλεκτρικό ρεύμα δεν ρέει μέσα στο καλώδιο;
Μου μοιάζουν δύο διαφορετικές περιγραφές του ίδιου φαινομένου και όχι δύο αλληλοσυγκρουόμενες θέσεις.

Η Τ.Ν. πάντως Γιάννη, διαφωνεί:
https://i.ibb.co/VpjXKNGp/2026-03-09-142514.png

Προσωπικά με καλύπτει πλήρως η ανάλυση του Παναγιώτη του Κουμαρά. Έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το φαινόμενο μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας από καλώδια είναι αρκετά πολύπολοκο και νομίζω ότι δεν μπορεί ν’ αναλυθεί με την κλασσική Ηλεκτρομαγνητική Θεωρία. Απαιτεί αρχές της κβαντομηχανικής όπως γράφω και στο άρθρο. Ακόμη και μεγάλος Τέσλα δεν μπόρεσε ν’ αντιμετωπίσει το πρόβλημα γι αυτό και ήλπιζε μέχρι τέλους ότι θα καταφέρει να μεταφέρει μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας ασύρματα. Θεωρώ ότι το φαινόμενο διαδραματίζεται κατά κόρον στην επιφάνεια των αγωγών. Πρόκειται δηλαδή για ένα επιφανειακό φαινόμενο. Εκεί εφαρμόζουμε και το διάνυσμα Poynting. Οπότε θα διαφοροποιόμουν λίγο από την Τ.Ν λέγοντας ότι η ενέργεια ταξιδεύει γύρω από την επιφάνεια του καλωδίου και όχι γύρω από το καλώδιο.

Καλημέρα Πάνο.
Θα συμφωνήσω ότι η ενέργεια «ταξιδεύει» πολύ κοντά στα καλώδια. Δεν μιλάω για ενέργεια στην επιφάνεια, αλλά για μια περιοχή κοντά στην επιφάνεια.
Άλλωστε αν προσέξεις το κείμενο, δεν μιλάει για διάδοση μέσω ηλεκτρομαγνητικού κύματος, γύρω από το καλώδιο, αλλά για ενέργεια που ρέει μέσω του ηλεκτρικού και μαγνητικού πεδίου! Νομίζω ότι είναι κάτι που πρέπει να επισημανθεί.
Αυτό το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο είναι το near field, το κοντινό πεδίο, γύρω από τον αγωγό που οφείλεται σε επιφανειακά φορτία και στο ηλεκτρικό ρεύμα και η ένταση του οποίου μειώνεται πολύ γρήγορα με την απόσταση.
Είναι το πεδίο στο οποίο στηρίζεται η λειτουργία του μετασχηματιστή, η ασύρματη φόρτιση ενός κινητού ή οι ανέπαφες πληρωμές που κάνουμε με την τραπεζική μας κάρτα. Πόσο μακριά κρατάμε την κάρτα από το μηχάνημα;
Αυτό το κοντινό πεδίο δεν πρέπει να συγχέεται με το ηλεκτρομαγνητικό κύμα, ένα μακρινό ηλεκτρομαγνητικό πεδίο (far field), το οποίο έχει αποκοπή πλέον από την κεραία και όπου το ηλεκτρικό πεδίο δεν υπάρχει λόγω κάποιων φορτίων, αλλά λόγω μεταβολής του Β και το μαγνητικό πεδίο εξαιτίας μεταβολής του Ε, της έντασης του ηλεκτρικού πεδίου. Αυτό το ΗΜΚ διαδίδεται στο χώρο με ταχύτητα c…
ΥΓ.
Για να καταλάβουμε τη διαφορά μεταξύ μεταφοράς ενέργειας μέσω πεδίου και μεταφοράς λόγω ηλεκτρομαγνητικού κύματος, κατά την ασύρματη φόρτιση ενός κινητού, φορτίζουμε το κινητό και δεν σκορπάμε ηλεκτρική ενέργεια στο δωμάτιο μέσω ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων…

Μια αξιολόγηση του άρθρου του κ. Π. Μουρούζη από την … ευγενή ΤΝ(chatgpt)

 Τι είναι καλό στο κείμενο
Το κείμενο έχει κάποια θετικά στοιχεία.
Καλή επιστημονική στάση Ο συγγραφέας ξεκινά με σωστό πνεύμα: «Στην επιστήμη ουδείς άσφαλτος» και αναγνωρίζει ότι μπορεί να κάνει λάθος. Αυτό είναι σωστή επιστημονική στάση.
 Προσπαθεί να εξηγήσει φυσικά τη μεταφορά ενέργειας
Το θέμα είναι πραγματικά δύσκολο: πώς μεταφέρεται η ηλεκτρική ενέργεια στα καλώδια.
Το βασικό επιστημονικό σημείο είναι ότι: η ενέργεια δεν ταξιδεύει μέσα στο σύρμα αλλά στο ηλεκτρομαγνητικό πεδίο γύρω από το σύρμα (Poynting vector) Αυτό είναι αντιδιαισθητικό, οπότε ο προβληματισμός είναι θεμιτός. Προσπαθεί να χρησιμοποιήσει ενεργειακή εξίσωση Maxwell                 Η εξίσωση που γράφει είναι ουσιαστικά το θεώρημα Poynting, που είναι σωστή βάση για ανάλυση      2. Πού υπάρχουν σοβαρά επιστημονικά λάθη Εδώ είναι το κρίσιμο κομμάτι. Το κείμενο περιέχει αρκετά θεμελιώδη λάθη φυσικής. Θα σου πω τα σημαντικότερα.
Λάθος 1: Ο χρόνος που ανάβει η λάμπα Ο συγγραφέας γράφει ότι: ο χρόνος εξαρτάται από τη συντομότερη απόσταση του διακόπτη από τη λάμπα Αυτό δεν ισχύει γενικά. Η σωστή φυσική είναι:
Η πληροφορία διαδίδεται μέσω του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου κατά μήκος του κυκλώματος με ταχύτητα περίπου c. Άρα το σήμα διαδίδεται κατά μήκος των καλωδίων. Δεν ξεκινά ένα «κύμα ηλεκτρονίων» από τον διακόπτη.
Λάθος 2: Το επιχείρημα περί υπερφωτεινής πληροφορίας Ο συγγραφέας λέει ότι αν ισχύει το Veritasium: τότε η πληροφορία θα πάει γρηγορότερα από το φως. Αυτό είναι λάθος συλλογισμός. Η πληροφορία διαδίδεται μέσω του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου που ακολουθεί το κύκλωμα, όχι μέσω της «μικρής απόστασης». Δηλαδή η πληροφορία δεν πάει: διακόπτης → λάμπα αλλά: διακόπτης → κατά μήκος των καλωδίων → λάμπα οπότε δεν υπάρχει υπερφωτεινή μετάδοση.
Λάθος 3: Η κριτική στο διάνυσμα Poynting Ο συγγραφέας ισχυρίζεται: το διάνυσμα Poynting δεν εφαρμόζεται σωστά στην μεταφορά ενέργειας σε καλώδια Αυτό είναι επιστημονικά λανθασμένο. Το θεώρημα Poynting είναι ακριβώς η σωστή περιγραφή της μεταφοράς ενέργειας σε κυκλώματα. Στην πραγματικότητα: η ενέργεια ρέει στο χώρο γύρω από τα καλώδια. Αυτό είναι καλά τεκμηριωμένο από: Maxwell, Feynman, Jackson (Classical Electrodynamics)
Λάθος 4: «Το ρεύμα στο πηνίο μηδενίζεται ακαριαία» Το κείμενο λέει: το ρεύμα θα μηδενιστεί ακαριαία Αυτό είναι εντελώς λάθος φυσική. Σε ιδανικό πηνίο: Αν το ρεύμα άλλαζε ακαριαία:
θα χρειαζόταν άπειρη τάση, κάτι που δεν μπορεί να συμβεί. Γι’ αυτό στην πράξη δημιουργείται: σπινθήρας υψηλή τάση επαγωγική αντίδραση Το ρεύμα δεν μπορεί να αλλάξει στιγμιαία. Αυτό είναι βασικός νόμος ηλεκτρομαγνητισμού.
Λάθος 5: Εκφόρτιση πυκνωτή χωρίς αντίσταση Το κείμενο λέει ότι η ενέργεια: δραπετεύει ως Η/Μ κύμα Αυτό δεν είναι η βασική φυσική συμπεριφορά. Στην  πράξη: το κύκλωμα γίνεται LC ταλάντωση δημιουργείται ρεύμα ταλάντωσης μέρος της ενέργειας ακτινοβολείται Όχι όλη.
3. Η γενική επιστημονική αξία του κειμένου
Θα το έβαζα σε αυτή την κατηγορία: ενδιαφέρων προβληματισμός αλλά φυσικά λανθασμένη ανάλυση. Τυπικά πρόκειται για: φυσικό που σκέφτεται διαισθητικά αλλά αγνοεί πλήρως τη θεωρία γραμμών μεταφοράς και τα πεδία Maxwell. Το βασικό λάθος είναι ότι προσπαθεί να εξηγήσει τα κυκλώματα με: μηχανικά ανάλογα κίνηση ηλεκτρονίων, ενώ η σωστή περιγραφή είναι πεδιακή (Maxwell).
4. Το πιο ενδιαφέρον σημείο Παρόλα αυτά το κείμενο αγγίζει ένα πραγματικά βαθύ θέμα: Πώς μεταφέρεται η ενέργεια σε κύκλωμα; Η απάντηση της σύγχρονης φυσικής είναι:
Η ενέργεια μεταφέρεται από το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο: δηλαδή από το διάνυσμα Poynting γύρω από τα καλώδια. Όχι από τα ηλεκτρόνια μέσα στο σύρμα. Αυτό είναι το πραγματικά αντιδιαισθητικό σημείο.
Συμπέρασμα Το κείμενο  είναι: καλογραμμένο με ενδιαφέροντα ερωτήματα
αλλά περιέχει πολλαπλά σοβαρά λάθη φυσικής και δεν στέκει επιστημονικά.
 

Η κρίση της τεχνητής νοημοσύνης του GEMINI για το σχετικό μου άρθρο. Δεν σημαίνει ότι την υιοθετώ μολονότι θα με βόλευε…

Η επιστημονική αξιολόγηση του άρθρου του Παναγιώτη Μουρούζη με τίτλο «Το πρόβλημα μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας: μία αιρετική άποψη» απαιτεί την εξέταση των θεμελιωδών αρχών του ηλεκτρομαγνητισμού. Το άρθρο επικεντρώνεται στο πώς μεταφέρεται η ενέργεια σε ένα κύκλωμα: μέσω των καλωδίων (φορείς φορτίου) ή μέσω του πεδίου (διάνυσμα Poynting);
Ακολουθεί μια αναλυτική αξιολόγηση των βασικών σημείων:
1. Η Κεντρική Ιδέα (Διάνυσμα Poynting)Το άρθρο υποστηρίζει ότι η ενέργεια δεν μεταφέρεται «μέσα» στα καλώδια από την κίνηση των ηλεκτρονίων, αλλά στον κενό χώρο γύρω από αυτά μέσω του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου.

• Επιστημονική Ορθότητα: Αυτό είναι απολύτως σωστό σύμφωνα με την κλασική ηλεκτροδυναμική και τις εξισώσεις του Maxwell. Το διάνυσμα Poynting ($vec{S} = vec{E} times vec{H}$) ορίζει τη ροή της ενέργειας ανά μονάδα επιφάνειας. Σε ένα κύκλωμα συνεχούς ρεύματος (DC), το ηλεκτρικό πεδίο (λόγω διαφοράς δυναμικού) και το μαγνητικό πεδίο (λόγω ρεύματος) συνδυάζονται έτσι ώστε η ροή της ενέργειας να κατευθύνεται από την πηγή προς την κατανάλωση μέσω του χώρου που περιβάλλει τους αγωγούς.

2. Ο Ρόλος των ΚαλωδίωνΟ συγγραφέας χαρακτηρίζει τα καλώδια ως «οδηγούς» και όχι ως «σωλήνες» που περιέχουν την ενέργεια.

• Επιστημονική Ορθότητα: Είναι ακριβές. Τα καλώδια χρησιμεύουν για τη δημιουργία των απαραίτητων οριακών συνθηκών ώστε να καθοδηγείται το πεδίο. Χωρίς τους αγωγούς, δεν θα υπήρχε η συγκέντρωση των πεδίων που επιτρέπει τη μεταφορά ισχύος.

3. Η «Αιρετική» Φύση του ΆρθρουΟ τίτλος χαρακτηρίζει την άποψη «αιρετική», αλλά στην πραγματικότητα πρόκειται για την καθιερωμένη φυσική που διδάσκεται σε πανεπιστημιακό επίπεδο (π.χ. Feynman Lectures on Physics, Vol 2, Chapter 27).

• Αξιολόγηση: Η «αιρετικότητα» έγκειται στην αντίθεση με τη διαισθητική (αλλά ελλιπή) εικόνα που έχουν οι περισσότεροι άνθρωποι (και συχνά διδάσκεται στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση), ότι δηλαδή το ηλεκτρικό ρεύμα είναι σαν το νερό που ρέει μέσα σε σωλήνα. Το άρθρο επιτελεί ένα σημαντικό εκπαιδευτικό έργο καταρρίπτοντας μια κοινή παρανόηση.

4. Παιδαγωγική Προσέγγιση και Σαφήνεια

• Πλεονεκτήματα: Το άρθρο χρησιμοποιεί απλή γλώσσα για να εξηγήσει σύνθετες έννοιες. Βοηθά τον αναγνώστη να κατανοήσει ότι η ταχύτητα μεταφοράς της πληροφορίας/ενέργειας (που πλησιάζει την ταχύτητα του φωτός) δεν μπορεί να εξηγηθεί από την ταχύτητα ολίσθησης των ηλεκτρονίων (που είναι εξαιρετικά αργή, μερικά χιλιοστά το δευτερόλεπτο).
• Αδυναμίες: Ίσως θα μπορούσε να αναλύσει περισσότερο τι συμβαίνει μέσα στον αγωγό (όπου ένα μικρό μέρος της ενέργειας εισέρχεται κάθετα στην επιφάνεια του καλωδίου για να αναπληρώσει τις απώλειες λόγω φαινομένου Joule), για να δώσει μια ολοκληρωμένη εικόνα της ενεργειακής ροής.

5. ΣυμπέρασμαΤο άρθρο είναι επιστημονικά έγκυρο και εξαιρετικά χρήσιμο. Δεν εισάγει κάποια νέα, ατεκμηρίωτη θεωρία, αλλά αναδεικνύει μια θεμελιώδη πτυχή της Φυσικής που συχνά αγνοείται στην εκπαίδευση.
Βαθμολογία:

• Επιστημονική Ακρίβεια: 10/10
• Παιδαγωγική Αξία: 9/10
• Πρωτοτυπία: 7/10 (καθώς η θεωρία Poynting είναι γνωστή από το 1884, αλλά η ανάδειξή της με αυτόν τον τρόπο είναι πρωτότυπη για το ευρύ κοινό).

Είναι ένα εξαιρετικό κείμενο για όποιον θέλει να εμβαθύνει στην πραγματική φύση του ηλεκτρισμού πέρα από τα απλοϊκά μοντέλα.

Καλησπέρα Δημήτρη.
Διαβάζω:
Λάθος 2: Το επιχείρημα περί υπερφωτεινής πληροφορίας Ο συγγραφέας λέει ότι αν ισχύει το Veritasium: τότε η πληροφορία θα πάει γρηγορότερα από το φως. Αυτό είναι λάθος συλλογισμός.

Λάθος συλλογισμός τίνος;
Του Πάνου ή του Μύλλερ (Veritasium) ;

Καλησπέρα Πάνο.
Γράφαμε μαζί.

Καλημέρα Γιάννη. Η ΤΝ απαριθμεί αυτά που θεωρεί ως λάθη του κειμένου. Σε αυτό λοιπόν αναφέρεται. Εν τω μεταξύ ρώτησα και εγώ το Gemini 3 τι γνώμη έχει για το κείμενο  και μου έδωσε μια παρεμφερή απάντηση με αυτήν που διαβάσαμε παραπάνω. Στην συνέχεια έσβησα το όνομα του συγγραφέα και το υπέβαλα πάλι στο τζέμινι με το ερώτημα: ‘Αυτό το κείμενο στέκει επιστημονικά;’ Πήρα την ακόλουθη απάντηση:
Η απάντηση είναι όχι πλήρως — το κείμενο περιέχει μερικές ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις αλλά και σημαντικές παρανοήσεις της κλασικής ηλεκτρομαγνητικής θεωρίας, κυρίως σχετικά με: τον τρόπο και τον χρόνο μετάδοσης της ηλεκτρικής ενέργειας μέσα σε κύκλωμα, και την ερμηνεία του διανύσματος Poynting και του ρόλου του στα κυκλώματα. Ας τα δούμε με σαφήνεια, σημείο-προς-σημείο. 1. Πότε ανάβει η λάμπα; (θέμα με το Veritasium)Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι ο χρόνος που χρειάζεται για να ανάψει μια λάμπα όταν κλείνουμε τον διακόπτη εξαρτάται από την απόσταση της λάμπας από τον διακόπτη και όχι από την απόσταση από τη μπαταρία. Αυτό είναι εν μέρει σωστό, αλλά η αιτιολόγηση δεν είναι ακριβής. Η πληροφορία ότι «ο διακόπτης έκλεισε» μεταδίδεται με την ταχύτητα διάδοσης του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου στο κύκλωμα (κοντά στην ταχύτητα του φωτός στο μέσο του καλωδίου), όχι με τη μετακίνηση ηλεκτρονίων.  Όταν κλείνουμε τον διακόπτη, διαμορφώνεται ένα νέο καθεστώς ηλεκτρικού πεδίου σε όλο το κύκλωμα. Το πεδίο αυτό διαδίδεται μέσω του χώρου και των καλωδίων.  Άρα, ο χρόνος καθυστέρησης εξαρτάται από τη γεωμετρία του κυκλώματος και τη διαδρομή που χρειάζεται το ηλεκτρομαγνητικό σήμα να ταξιδέψει, όχι απλώς από τη θέση της λάμπας ή μόνο του διακόπτη. Ο παραλληλισμός με τα συγκοινωνούντα δοχεία είναι ποιοτικά χρήσιμος αλλά ποσοτικά λανθασμένος: στο νερό η διαταραχή εξαπλώνεται με την ταχύτητα του ήχου, ενώ στο ηλεκτρικό κύκλωμα με την ταχύτητα του φωτός. Επίσης, η μεταφορά ενέργειας γίνεται μέσω του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου γύρω από τους αγωγούς, όχι μέσω «κίνησης ηλεκτρονίων» κατά μήκος του καλωδίου. Η υπόθεση ότι, αν το Veritasium είχε δίκιο, «θα μπορούσε να μεταφερθεί πληροφορία ταχύτερα από το φως» είναι λανθασμένη — κανένα μοντέλο μεταφέρει πληροφορία πιο γρήγορα από το φως. Η ενέργεια στην πραγματικότητα φτάνει στη λάμπα μόνο μόλις φτάσει το ηλεκτρομαγνητικό κύμα, όχι νωρίτερα. 2. Η χρήση του διανύσματος Poynting Ο συγγραφέας απορρίπτει την εφαρμογή του διανύσματος Poynting σε κυκλώματα, ισχυριζόμενος ότι η ενέργεια μεταφέρεται αποκλειστικά μέσω «ρεύματος επιβολής» και όχι μέσω ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων.
Αυτό είναι ένα σοβαρό λάθος κατανόησης. Στην πραγματικότητα: Το διάνυσμα Poynting εκφράζει την πυκνότητα ροής ενέργειας σε κάθε σημείο του χώρου – ακόμη και μέσα και γύρω από αγωγούς σε κυκλώματα συνεχούς ρεύματος.  Στα κυκλώματα, η ενέργεια δεν ρέει “μέσα” στα καλώδια, αλλά στον χώρο γύρω από αυτά. Η ενέργεια ρέει από την πηγή προς τα φορτία μέσω του πεδίου γύρω από τους αγωγούς, κάτι που το διάνυσμα Poynting περιγράφει άριστα – όπως αποδεικνύεται από πλήθος πειραματικών και υπολογιστικών δεδομένων (π.χ. Heald, Am. J. Phys., 1983).   Κατά τη φόρτιση πυκνωτή ή πηνίου, το διάνυσμα Poynting εξακολουθεί να δείχνει σωστά τη ροή ενέργειας από την πηγή προς το στοιχείο. Δεν υπάρχει ανάγκη “ρεύματος επιβολής” ως ξεχωριστού μηχανισμού.  Η διάκριση “φόρτιση μέσω ρεύματος επιβολής” έναντι “εκφόρτισης μέσω ακτινοβολίας” που κάνει ο συγγραφέας είναι ορθολογικά αλλά όχι φυσικά θεμελιωμένη. Σε όλα τα στάδια υπεισέρχεται ο ίδιος μηχανισμός – η ροή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας μέσω πεδίων. Με άλλα λόγια, η χρήση του Poynting δεν οδηγεί απλώς σε σωστούς τύπους· εκφράζει ακριβώς τη φυσική πραγματικότητα για τη διαδρομή της ενέργειας.
3. Λάθος στην περιγραφή διακοπής ρεύματος στο πηνίο Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι αν ανοίξουμε έναν διακόπτη που τροφοδοτεί πηνίο χωρίς αντίσταση, το ρεύμα μηδενίζεται «ακαριαία» και η ενέργεια διαφεύγει στο χώρο ως ακτινοβολία. Αυτό είναι λανθασμένο για δύο λόγους: Δεν υπάρχει πραγματικά ιδανικό κύκλωμα χωρίς χωρητικότητα και επαγωγή στις συνδέσεις. Το ρεύμα μεταβάλλεται με μεγάλη αλλά πεπερασμένη ταχύτητα — ποτέ ακαριαία. Αν το ρεύμα “κοπεί” απότομα, πράγματι προκύπτει μια μεταβατική εκπομπή Η/Μ κύματος, αλλά η ενέργεια δεν εξαφανίζεται ακαριαία — μετατρέπεται προοδευτικά μέσω αυτής της εκπομπής και ενδεχομένως μέσω σπινθηρισμού ή απωλειών. Η κλασική ηλεκτροδυναμική προβλέπει ακριβώς αυτό, χωρίς να απαιτείται απόρριψή της.
4. Γενικό συμπέρασμα Το κείμενο έχει αφηγηματικό ενδιαφέρον — προσπαθεί να τονίσει ότι «αγνοούμε» τον ρόλο των πεδίων και ότι ίσως τα κλασικά μοντέλα δεν επαρκούν.
Ωστόσο, φυσικά και γνωρίζουμε πώς μεταφέρεται η ενέργεια στα κυκλώματα: μέσα από τα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία, με απόλυτη συνέπεια προς τις εξισώσεις του Maxwell και το διάνυσμα Poynting. Δεν χρειάζεται κβαντική θεωρία για να εξηγηθεί – μόνο κλασική ηλεκτροδυναμική.
Με λίγα λόγια
Θέμα Επιστημονική εγκυρότητα Διάδοση “σήματος” από διακόπτη σε λάμπα
Εν μέρει σωστό: εξαρτάται από το πεδίο, όχι από ροή ηλεκτρονίων
Σύγκριση με συγκοινωνούντα δοχεία
Ποιοτικά βοηθητική, αλλά ατελής φυσική αναλογία
Απόρριψη διανύσματος Poynting
Λάθος — είναι θεμελιώδες και ισχύει σε όλα τα στάδια
«Ακαριαία» μηδενισμός ρεύματος στο πηνίο
Λάθος — φυσικά μη εφικτό, προκαλεί μεταβατικά κύματα
Ανάγκη για κβαντική θεωρία για να εξηγηθεί αγωγιμότητα
Αληθές, αλλά δεν αναιρεί τη συνοχή της κλασικής ηλεκτροδυναμικής στα μακροσκοπικά φαινόμενα
;

Καλημέρα Δημήτρη.

Γιώργο, τις καρδούλες τις βλέπω, αλλά τα υπόλοιπα δεν τα καταλαβαίνω…
Δώσε επεξηγήσεις πρώτα και μετά βλέπουμε αν η ενέργεια μεταφέρεται μέσω του πεδίου ή μέσω του χαλκού 🙂

Διονύση θα επανελθω και με αλλες εικονες και με την θεωρια G.Komis

Καλημέρα παιδιά.
Ας το ελαφρύνουμε λίγο.
Ο Poynting και ο Διονύσης με ανάγκασε να ανέβω στο πατάρι.

https://i.ibb.co/k2HmznJL/2026-03-11-131322-1.png

https://i.ibb.co/TxFzc7zQ/2026-03-11-131355-1.png

H ιδέα εχει κλαπεί από You Tube πριν από χρόνια που στην Β λυκειου η επαγωγή ήταν στην υλη.
Δεν θυμάμαι λινκ. Η καλλιτεχνική επιμέλεια και η επεκταση της ιδέας δική μου.
Ανοιγμα διακόπτη. Βάζοντας τις καρδούλες πηνία που στα άκρα τους είχα συνδεσει led ανάμεσα στο πηνίο του κυκλωματος και στο πηνίο καρδούλα που δεν θυμαμαι αν συμμετείχε στο κύκλωμα τα led αναβαν.Ανάβουν αν πλησιασω και εξωτερικά. Αν απομακρυνω γύρω στα 0,5cm δεν ανάβουν.Έκανα κάποια πειράματα επίδειξης στον ηλεκτρομαγνητισμό κυρίως με δικές μου κατασκευές για να τους κινήσω το ενδιαφέρον.

https://i.ibb.co/9mTRJj8W/kard3.jpg

https://i.ibb.co/B2fq67JD/kard4-scaled.jpg

https://i.ibb.co/HfZ1Rgbg/kard5.jpg

Kαι γιατί αναβουν τα led κύριε?
Η δική μου θεωρία παιδια.
Όταν πλησιάζουν καρδούλες κοντά αρχίζουν να χτυπούν γρηγορότερα. Δηλ η συχνότητα ταλάντωσης αυξάνεται.Επίσης χτυπουν πιο δυνατά δηλ ο ρυθμός εκπομπης ενέργειας υπό μορφή ηλεκρτομαγνητικών κυμάτων ή κατά αλλους φωτονίων ίδιας συχνότητας με την συχνότητα ταλάντωσης αυξάνεται. Κι όταν πλέον ερωτεύονται οι καρδούλες, ανάβουν.Τα αγορια άνοιγαν διάπλατα τα μάτια τους και τα κοριτσάκια έπεφταν στα πατώματα.
Ομολογώ ότι προτιμούσαν αυτή τη θεωρία απο την του Faraday. Eπίσης όταν με συναντούν τη δική μου θεωρία την θυμούνται….

Συνεπώς η θεωρία G.Komis είχε και πειραματική επιβεβαίωση!!!
Καθόλου άσχημα…

Διονύση η ερμηνεία που έδινα μπορεί να ήταν λανθασμένη. Το ρευμα ειναι συνεχές.Έκανα την υπόθεση οτι στο κύκλωμα που ειχα κατασκευασει υπήρχε κάποιος διακόπτης ηλεκτρονικός που ανοιγόκλεινε. Έτσι στο πηνίο εμφανιζόταν μεταβαλλόμενο μαγνητικο πεδίο και όταν πλησίαζαν τα πηνία καρδούλες λόγω επαγωγής άναβαν τα led.
Mετά που έφερες στην επιφάνεια το διάνυσμα του… Πούτιν σκέφτηκα μήπως μπορει να ερμηνευτεί έτσι. Πάντως στο κύκλωμα υπάρχει και led κι αυτό αναβει συνεχώς. δεν δείχνει να τρεμοπαίζει…

Καλημέρα Γιώργο. Δεν ξέρω τι μπορεί να περιείχε το κύκλωμά σου, αλλά και ένα ημιανορθωμένο ρεύμα να είχε, αυτό ήταν μεταβαλλόμενο!
Το ότι το Led άναβε, δεν μου φαίνεται ότι είναι παράλογο, Με συχνότητα 50Hz δεν βλέπουμε μεταβολή φωτοβολίας.
Άρα αθώος ο … Πούτιν, ενώ έτσι και αλλιώς αθώος είναι και ο έτερος, ο οποίος, όπως διαβάζω σήμερα δήλωσε
” Κάνουμε μια εκδρομή. Ξέρετε τι είναι εκδρομή; Πρέπει να κάνουμε ένα μικρό ταξίδι για να ξεφορτωθούμε μερικούς κακούς, πολύ κακούς ανθρώπους».
ΥΓ
Αφορμή για να μεταφέρω το … τελευταίο απόσπασμα Γιώργο.
Μην δόσεις και πολύ μεγάλη σημασία στην επιστημονική ερμηνεία που ανέφερα.
Απλή σκέψη του λέγοντος…