Γρηγόρης Μπουλούμπασης

Αφιερωμένη στο Νίκο Κ. ο οποίος την προκάλεσε, με μια ερώτησή του…
Αλλά αφιερωμένη και στον Παντελή, αφού η δική του και η συζήτηση που προκάλεσε, φέρνει την σημερινή δημοσίευσή της (ήταν για αργότερα…)

Καλημέρα κι αποδώ Διονύση.
Ανταπόκριση πρόσθετης τεκμηρίωσης της μεθόδου κλειστού πλαισίου, μέσω υποθετικού αγωγού, με ωραία ερωτήματα και ασύλληπτη την ταχύτητα ανταπόκρισης !
Καλό Σαββατοκύριακο
Ευχαριστώ για το κομμάτι της αφιέρωσης

Καλημέρα ετοιμοπόλεμε Διονύση. Πολύ καλή!

Ωραία εκδοχή Ανδρέα.

Καλο απόγευμα Ανδρέα.
Πολύ καλή, αφού “σπάει” την καθιερωμένη εκδοχή και απαιτεί από το μαθητή, να ξέρει κολύμπι…

Καλησπέρα Ανδρέα. Όμοεφη. Για το 5ο ερώτημα μπορούμε και ετσι:https://i.ibb.co/Z6ys6pVr/feb-125.png

Καλησπέρα συνάδελφοι. Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Αποστόλη χαίρομαι που τη βρίσκεις χρήσιμη.
Διονύση οι ράβδοι έχουν την τιμητική τους στις εξετάσεις, οπότε απαραίτητη η γνώση της τεχνικής κολύμβησης στο θέμα.
Γιώργο όπως πάντα μας δίνεις ωραίες εναλλακτικές διαδρομές.

Καλησπέρα Αντρέα
Πολύ καλή όπως λέει καιο Διονύσης αφού ξεφεύγει απο τα τετριμμένα.

Καλημέρα Διονύση.
Θα την επέλεγα σαν Β ΘΕΜΑ !
Μια ερώτηση: η αλλαγή στη φορά του ρεύματος δεχόμαστε πως γίνεται ακαριαία.
Στην πράξη ισχύει το ακαριαίο ;

Καλημέρα Παντελή.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Το πόσο γρήγορα θα συμβεί η αλλαγή στη φορά του ρεύματος, θα το καθορίσει η αυτεπαγωγή του κυκλώματος.
Νομίζω η υπόθεση ότι γίνεται “ακαριαία”, είναι πολύ κοντά στην πραγματικότητα…

Καλημέρα Διονύση και Παντελή.

Πράγματι, όπως επισημαίνει ο Διονύσης, υπάρχει πάντοτε παρόν φαινόμενο αυτεπαγωγής. Να θυμίσω μια σχετική ανάρτηση: Αυτεπαγωγή χωρίς πηνίο – Πρότυπα Θέματα Φυσικής

Διονύση και Ανδρέα σας ευχαριστώ.

Καλημέρα Διονύση. Βαρέσαμε διάλυση. Χθες φύγανε όλα, για μαθητική πορεία. Σήμερα κάνανε κατάληψη. Αγωνίζονται για τα Τέμπη.
Ευκαιρία για Υλικονετ. Ωραίο δεύτερο θέμα. Πολύ θα ήθελα να δω απάντηση με τη δύναμη Laplace να σπρώχνει στο δεύτερο πεδίο, για τη συζήτηση που θα επακολουθούσε…

Γεια σου και από εδώ Ανδρέα.
Ακριβώς στο σημείο αυτό στοχεύει η ερώτηση. Αλλάζει η κατεύθυνση του πεδίου, άρα αλλάζει και η κατεύθυνση της δύναμης Laplace!!!
Αυτονόητο…
Όσον αφορά το “βαρέσατε διάλυση”… ψυχραιμία, μπαίνει και η άνοιξη…
Και η πρώτη μεγάλη πράξη είναι ο Γολγοθάς η σταύρωση…

Δοονυση καλησπέρα.
Πολύ όμορφη χωρις πολλά πολλά.
Θα εδινα σαν επιλογη και την τιμή 2,5 να υπάρξει πιπ εντονος προβληματισμός χωρις να θεωρηθεί οτι γινεται για να μπερδέψει.

Καλημέρα Χρήστο.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ναι η τιμή 2,5m/s ίσως ήταν καλό 🙂 ενδεχόμενο…

Καλημέρα Διονύση. Πάντα θαυμάζω τον τρόπο σου να κατασκευάζεις και να παρουσιάζεις πολύ διδακτικά θέματα!

Καλημέρα Διονύση ,Χρήστο και Δημήτρη.
Ωραίο το φρενάρισμα πριν φτάσει στο όριο..!!
Αυτό το 2,5 του Χρήστο από ποιό σφάλμα θα προέκυπτε;

Καλημέρα Δημήτρη, καλημέρα Παντελή και σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Παντελή δεν ξέρω τι ακριβώς σκέφτηκε ο Χρήστος, αλλά φαντάζομαι ότι ένας απρόσεκτος μαθητής θα μπορούσε να πει ότι αφού η ταχύτητα πριν το ανοιγμα του διακόπτη ήταν 5m/s, υποδιπλασιάζοντας την αντίσταση, θα πέσει στο μισό η οριακή ταχύτητα και θα γίνει 2,5m/s…

Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλή. Για όποιον δεν αντέχει την αναμονή και θέλει να κλείσει το διακόπτη, θα πάρει μια μικρότερη οριακή, για να μάθει άλλη φορά να περιμένει.

Καλημέρα Διονύση, όμορφη άσκηση.

Δεν πρόκειται ακριβώς για συζήτηση, ένα ερώτημα έβαλα, τις προηγούμενες μέρες με αφορμή παράπλευρη συζήτηση και πήρα “μαζεμένη” θεωρία, από τα πιο απλά ζητήματα, μέχρι εμπλοκή εντροπίας, κυρίως από το Gemini, αλλά και σχετικότητα και μέλαν σώμα…
Μπορεί πια ο καθένας να την αναπαραγάγει θέτοντας και περισσότερα υποερωτήματα, αν θέλει περισσότερες διευκρινήσεις.
Η αλήθεια είναι ότι το περασμένο διάστημα είχα δοκιμάσει δίνοντας προς λύση, δικές μου ασκήσεις, όπου είχα διαπιστώσει ότι αν η λύση ήταν υπολογιστική, δεν είχε πρόβλημα. Αν συναντούσε ερώτημα “κρίσεως”, εκεί τα μπέρδευε εύκολα.
Αλλά εδώ πρόκειται για θεωρία. Και τα βιβλία που “διαβάζει” το πρόγραμμα, δεν νομίζω ότι μπορεί να τα έχει κάποιος στην προσωπική του βιβλιοθήκη.
Και δεν χρειάζεται να ψάχνει και στις σελίδες τους…
Είμαστε σε άλλη εποχή.

Διονύση καλημέρα.

Ερώτημα προς το Copilot (ΤΝ) και η απάντηση:

Οι εταιρίες AI πληρώνουν πνευματικά δικαιώματα για τα βιβλία που “διαβάζουν”;

Η σύντομη απάντηση είναι: ναι, σε μεγάλο βαθμό πληρώνουν — αλλά όχι για όλα, και όχι με τον τρόπο που φαντάζεται ο κόσμος.
Τι υλικό χρησιμοποιούν τα μεγάλα μοντέλα; Τα σύγχρονα μοντέλα (ChatGPT, Gemini, Claude κ.λπ.) εκπαιδεύονται σε ένα μίγμα από:

Υλικό ελεύθερο προς χρήση (open access, open source, δημόσιος ιστός)Υλικό με άδεια χρήσης μέσω συμφωνιών με εκδότες, ειδησεογραφικούς οργανισμούς, βάσεις δεδομένωνΔεδομένα που παρέχονται από τους ίδιους τους χρήστεςΣυνθετικά δεδομένα (δηλαδή κείμενα που παράγονται από άλλα μοντέλα)Δεν έχουν πρόσβαση σε ολόκληρα βιβλία που είναι κλειδωμένα πίσω από paywall ή προστατευμένα από copyright, εκτός αν υπάρχει ρητή εμπορική συμφωνία.
Πληρώνουν δικαιώματα; Ναι — και μάλιστα όλο και περισσότερο. Τα τελευταία δύο χρόνια έχουν γίνει πολλές συμφωνίες μεταξύ εταιριών AI και εκδοτικών οίκων. Παραδείγματα:

Συμφωνίες με New York Times, Axel Springer, AP, Financial Times για χρήση άρθρων.Συμφωνίες με Elsevier, Springer Nature, Wiley για επιστημονικό περιεχόμενο.Συμφωνίες με Reddit, StackOverflow για πρόσβαση σε φόρουμ.Αυτές οι συμφωνίες είναι εμπορικές άδειες χρήσης: οι εταιρίες πληρώνουν για να μπορούν να χρησιμοποιούν το περιεχόμενο στην εκπαίδευση ή/και στην παραγωγή απαντήσεων.
Τι γίνεται με τα βιβλία; Εδώ υπάρχει η μεγαλύτερη παρεξήγηση.

Τι δεν μπορούν να κάνουν:

Δεν μπορούν να «διαβάσουν» ολόκληρα βιβλία που προστατεύονται από copyright.Δεν έχουν πρόσβαση σε προσωπικές βιβλιοθήκες, PDF, ή υλικό που δεν έχει ανέβει δημόσια.Δεν μπορούν να αναπαράγουν μεγάλα αποσπάσματα από προστατευμένα έργα.Τι μπορούν να κάνουν:

Να χρησιμοποιήσουν βιβλία που είναι public domain (π.χ. Όμηρος, Πλάτωνας, Δάντης, Dickens παλαιότερες εκδόσεις).Να χρησιμοποιήσουν βιβλία για τα οποία υπάρχει άδεια χρήσης.Να μάθουν από περιλήψεις, κριτικές, αναλύσεις που υπάρχουν δημόσια.Γι’ αυτό και το σχόλιο στο ylikonet λέει ότι «τα βιβλία που διαβάζει το πρόγραμμα δεν μπορεί να τα έχει κάποιος στην προσωπική του βιβλιοθήκη» — εννοεί ότι το μοντέλο έχει πρόσβαση σε τεράστιες ποσότητες υλικού, αλλά όχι με τον τρόπο που έχει ένας άνθρωπος (δηλαδή αγοράζοντας βιβλία). Το υλικό είναι είτε δημόσιο είτε αδειοδοτημένο.
Το νομικό τοπίο αλλάζειΥπάρχουν ακόμη ανοιχτές δικαστικές υποθέσεις για το αν η εκπαίδευση AI σε copyrighted υλικό χωρίς άδεια αποτελεί παραβίαση. Οι εταιρίες, για να αποφύγουν νομικούς κινδύνους, στρέφονται όλο και περισσότερο σε:

Αδειοδοτημένο περιεχόμενοΣυνθετικά δεδομέναΕκπαίδευση σε υλικό που παρέχουν οι ίδιοι οι χρήστεςΤο αποτέλεσμα είναι ότι τα μοντέλα γίνονται πιο «καθαρά» νομικά, αλλά και πιο περιορισμένα σε ορισμένες λεπτομέρειες.
Τι σημαίνει αυτό για εμάς ως εκπαιδευτικούς;

Τα μοντέλα δεν «ξεφυλλίζουν» βιβλία όπως εμείς· λειτουργούν με στατιστικά μοτίβα από τεράστιες βάσεις δεδομένων.Δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την ανθρώπινη κρίση, ειδικά σε θεωρητικά ή εννοιολογικά ζητήματα — κάτι που φαίνεται και στο σχόλιο του Διονύση.Είναι εξαιρετικά χρήσιμα για συνοπτική θεωρία, εναλλακτικές διατυπώσεις, διευκρινίσεις, αλλά όχι για πρωτότυπη επιστημονική έρευνα.

Καλημέρα Ανδρέα.
Η αξία της απάντησης κρίνεται πάντα σε σχέση με το είδος της ερώτησης.
Αν ψάχνουμε για μια πρωτότυπη απάντηση, ναι εδώ η Τ.Ν. έχει πρόβλημα.
Αλλά όσον αφορά το τι λέει η επιστήμη για πράγματα που δεν στηρίζονται σε πρόσφατες εκδόσεις, αλλά έχουν καθιερωθεί εδώ και χρόνια (για να μην πω αιώνες)… δεν νομίζω ότι χρειάζεται ιδιαίτερες πηγές για να τα βρει, δεν είναι κρυφά!
Το ότι η “εντροπία” των διαφόρων πηγών είναι αυξημένη, όπως και η εντροπία της υπέρυθρης ακτινοβολίας 🙂 , είναι αλήθεια (γι΄ αυτό χρειάζεται πάντα ένα φίλτρο).
Όπως επίσης αλήθεια είναι και η θέση π.χ. ότι η υπέρυθρη έχει αυξημένη εντροπία!!! (με βάση τα παραπάνω κείμενα από τις Τ.Ν.)…

Γεια σου Διονύση. Πολύ όμορφη άσκηση που καλύπτει τα πάντα σε σχέση με την τριβή σε ενα όχι και τόσο συνηθισμένο περιβάλλον.

Καλό απόγευμα Παύλο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Έχεις δίκιο για το περιβάλλον, το οριζόντιο επίπεδο είναι πιο “φιλικό” για το με΄σο μαθητή, ενώ όταν το επίπεδο γίνει κατακόρυφο, χάνεται…

Καλημέρα σε όλους.
Θα ανοίξουμε το δοχείο, αφού προηγούμενα ακουστούν οι διάφορες απόψεις…

Καλημέρα Διονύση.
Δεν ξέρω τι μπορεί να κρύβεται.
Πρώτη περίπτωση:
Η πηγή κινεί μηχανισμό που συμπιέζει ένα έμβολο. Το έμβολο συμπιέζει το αέριο.
Η θέρμανση οφείλεται σε έργο.

Δεύτερη περίπτωση
Η πηγή τροφοδοτεί αντίσταση η οποία θερμαίνει ένα σιδερικό. Το σιδερικό είναι στον πάτο του δοχείου και μεταβιβάζει θερμότητα λόγω διαφοράς θερμοκρασίας σιδερικού-αερίου.

Τρίτη περίπτωση.
Η πηγή θέτει σε λειτουργία μια λυχνία εκπομπής μικροκυμάτων. Αυτά θερμαίνουν το αέριο.

Ο κατάλογος θα μπορούσε να εμπλουτισθεί και άλλο.

Να περιέχει το κουτί μια λάμπα υπερύθων που να θερμαίνει το αέριο;
Να περιέχει κινητήρα ο οποίος περιστρέφει το δοχείο του αερίου και το αέριο θερμαίνεται: (το παράδειγμα από το βιβλίο του Γιαννακόπουλου).

Καλημέρα Διονυση. Πολλά μπορεί να είναι. Π.χ. ένα πηνίο Rhumkorff
Ή να έχουμε κρεμασμένο από την οροφή με ευτηκτο νήμα ένα σώμα και το ευτηκτο νήμα να είναι μέρος του κυκλώματος και πολλά άλλα.

Γιάννη και Γιώργο, πολλά μπορεί να είναι τα ενδεχόμενα.
Το ερώτημα βέβαια, προσπαθεί να απαντήσει στο δίλημμα “κιθαρίστας ή ντράμερ”; 🙂
Που στην περίπτωσή μας είναι, έργο ή θερμότητα;

Διονύση καταλαβαίνω διευρύνσεις του όρου “έργο”.
Καταλαβαίνω τι εννοεί ένας όταν λέει “ηλεκτρικό έργο”.
Όμως η διδασκόμενη Θερμοδυναμική δεν σταματάει εκεί.
Πιο κάτω Μιλάει για το P.dV το στοιχειώδες έργο.
Πιο κάτω υπολογίζει το έργο σε μια μηχανή Καρνό ή όποια άλλη.
Διότι με αυτά ασχολείται συνήθως.

Δεν θα απαγορεύσουμε φυσικά έναν συσχετισμό του 1ου θερμοδυναμικού με ηλεκτρικό σύστημα. Ούτε με όποιο άλλο. Ούτε θα αλλάξουμε βιβλία της Θερμοδυναμικής που κάνουν γενικεύσεις ποικίλες.
Όμως όταν κάνεις μια ερώτηση σε μαθητή στα πλαίσια του μαθήματος της Θερμοδυναμικής Λυκείου αυτός αντιλαμβάνεται το στοιχειώδες έργο ως P.dV .Έτσι θα ψάξει να βρει αν μεταβάλλεται ο όγκος του αερίου και θα απαντήσει καταφατικά μόνο αν μεταβάλλεται ο όγκος.

Στη συνέχεια Διονύση έρχεται η απόδοση. Το W/Qh.
Ποιο έργο θα βάλουμε στον υπολογισμό;
Αυτό που μας ενδιαφέρει για να κουνήσει το αυτοκίνητο ή και το έργο το ηλεκτρικό και το προσφερθέν από τον ηλιακό συλλέκτη:
https://i.ibb.co/23B1wbCz/15.png

Θα επαναδιατυπώσουμε τον ορισμό της απόδοσης;

Καλησπέρα.
Διονύση προσπαθώ να σώσω την απάντηση του μαθητή αλλά δεν τα καταφέρνω.
Q=ΔU + W
To θερμοδυναμικό σύστημα είναι το αέριο σκέτο ή το αέριο με μια αντίσταση που διαρρέεται από ρεύμα?
Ακούω αδιαβατικά τοιχώματα και σκέφτομαι.
Q = ΔU + W =0
Δηλ ΔU = -W (1)
Λέω λοιπόν δηλ μεταφέρθηκε ενέργεια μέσω έργου.Σωστό επομένως.
Το ξανακοιτώ. Πρέπει η θερμοκρασία να αυξάνεται. Αυτό συμβαίνει με βάση την 1 αν W<0
Δηλ πρέπει το αέριο να συμπιέστηκε.
Τρικυμία στο κρανίο.
Ή ο νόμος θέλει αλλαγές ή το σώνω ως εξής.
Το έργο των ηλεκτρικών δυνάμεων στα φορτία μεταφέρεται τελικά στο σύστημα ως ενέργεια και η θερμοκρασία αυξάνεται.

Χαιρετώ τον τελευταίο σχολιαστή Γιώργο!
Παιδιά τι λέτε και για το 2ο μέρος του προβληματισμού;
Ερωτήσεις κλειστού τύπου σωστού – λάθους, όπως η παραπάνω;
Ουσιαστική εξέταση;

Γεια σας παιδιά.
https://i.ibb.co/JjYdmfvP/35.png
Πάνω το πείραμα του Τζάουλ. Το νερό θερμαίνεται.
Κάτω μια μπαταρία τροφοδοτεί ένα μοτεράκι που ανακατεύει το αέριο.
Το αέριο θερμαίνεται.
Να πούμε και στις δύο περιπτώσεις ότι έργο προκάλεσε την αύξηση της εσωτερικής ενέργειας;
Να πούμε ότι έργο προκάλεσε την αύξηση της θερμοκρασίας του υγρού (ή αερίου) που ήρθε σε επαφή με τους έλικες και κατόπιν θερμότητα διαβιβάστηκε από το θερμό τμήμα στα υπόλοιπα τμήματα χαμηλότερης θερμοκρασίας;

Διονύση είναι κακή ερώτηση.
Και για το λόγο που είπες (ανάκληση μιας φράσης) και για το αμφίσημο της περίπτωσης.

Ένα θέμα μπορεί να είναι καλό για συζήτηση μεταξύ ομοτέχνων ή ως παρατήρηση σε βιβλίο πανεπιστημιακού επιπέδου και κακό σαν θέμα εξετάσεων.

Γεια σας παιδιά.
Να συμφωνήσω με τον Γιάννη.
Ως κακεντρεχής ή ως εξυπνάκιας θα την έβαζα σε εξετάσεις.
Σε μια χαλαρή συζήτηση στην τάξη ίσως αλλά μάλλον θα μπερδέψει ….

Διονύση πότε θα ανοίξει το κουτί;

Γιάννη να … ξημερώσει η μέρα για να δούμε τι έχει μέσα 🙂

Να διευκρινίσω ότι το ερώτημα σκοπό είχε, όχι να διερευνήσουμε τι μπορεί να κρύβεται σε ένα “μαύρο κουτί”, ούτε το αν την ηλεκτρική ενέργεια που μεταφέρεται σε ένα σύστημα θα την θεωρήσουμε ως έργο ή ως θερμότητα, ούτε τι προβλέπει η κλασσική θερμοδυναμική, για το πού εντάσσεται η ηλεκτρική ενέργεια κατά τη γραφή του 1ου θερμοδυναμικού νόμου.
Το ερώτημα που προέκυψε στη διάρκεια της διπλανής συζήτησης που αναφέρεται στην κορυφή, εξετάζει δύο πράγματα.
Τι αξία έχει μια απάντηση σε ερώτημα Σ-Λ, με βάση ένα ορισμένο “πλαίσιο”, (λέξη που παρεξηγήθηκε…). Δηλαδή αν έχουμε ορίσει εξαρχής ότι την ηλεκτρική ενέργεια την θεωρούμε “έργο”, αυτό τέλειωσε. Θα θεωρείται έργο, αφού έτσι συμφωνήσαμε.
Δεν μας ενδιαφέρει τι συμβαίνει, δεν χρειάζεται καμιά σκέψη, κανένας προβληματισμός! Υποχρεωτική απάντηση.
Αλλά τότε τι αξία έχει ένα τέτοιο ερώτημα; Τι εξετάζει;
Αν γνωρίζουμε τη συμφωνία;

Καλημέρα παιδιά.
Ευχαριστώ όλους τους συμμετέχοντες που έδωσαν περισσότερες εναλλακτικές λύσεις.
Οπότε Γιάννη, μιας και ξημέρωσε και δεν βλέπω άλλους ενδιαφερόμενους, ανεβάζω την απάντηση, για το τι βλέπουμε, ανοίγοντας το δοχείο…
Αλλά επειδή έχω διαπιστώσει ότι καποιοι αναγνώστες αποφεύγουν να ανοίξουν συνδέσμους, δύο εικόνες:
https://i.ibb.co/NgSzKhcJ/2026-02-19-073357.png

αλλά και 2ο δοχείο:

https://i.ibb.co/n8Mt94bS/2026-02-19-073545.png

Αλλά μιας και έχουμε περάσει στην εποχή της Τ.Ν. ας δούμε και τι απάντηση μου έδωσε το ChatGPT στο παραπάνω ερώτημα.
Έχει αξία να δούμε την απάντησή του, με κλικ ΕΔΩ.
Και το συμπέρασμά του:

https://i.ibb.co/xq3hCHvs/2026-02-19-075328.png

Καλό μεσημέρι. Εκρίθη λοιπόν σκόπιμο η συζήτηση να μεταφερθεί εδώ
Γράφεις Διονύση: «Δηλαδή αν έχουμε ορίσει εξαρχής ότι την ηλεκτρική ενέργεια την θεωρούμε “έργο”, αυτό τέλειωσε. Θα θεωρείται έργο, αφού έτσι συμφωνήσαμε.
Δεν μας ενδιαφέρει τι συμβαίνει, δεν χρειάζεται καμιά σκέψη, κανένας προβληματισμός! Υποχρεωτική απάντηση. Αλλά τότε τι αξία έχει ένα τέτοιο ερώτημα; Τι εξετάζει;»
Δεν νομίζω ότι υπάρχει τέτοια συμφωνία ή ορισμός στην θερμοδυναμική. Υπάρχει γενικός ορισμός του έργου και εμείς καλούμαστε να κρίνουμε αν κάποια μεταφορά ενέργειας τον ικανοποιεί ή όχι. Αυτό απέχει πολύ από απλή ανάκληση απομνημονευθέντος.
Είχα αναφέρει σε άλλο σχόλιο και τον ακόλουθο ορισμό για το έργο στην θερμοδυναμική (Από το βιβλίο Perrot , A to Z of Thermodynamics) Μια αλληλεπίδραση μεταξύ δύο συστημάτων ονομάζεται έργο όταν ο προκύπτων μετασχηματισμός μπορεί να αναπαραχθεί ανεξάρτητα για κάθε σύστημα, έχοντας ως μοναδικό εξωτερικό αποτέλεσμα τη μετατόπιση μιας μάζας μέσα σε ένα βαρυτικό πεδίο. Δηλαδή όταν μπορεί, κατ’ αρχήν, να αντικατασταθεί από μια καθαρά μηχανική διαδικασία της οποίας το μόνο τελικό εξωτερικό αποτέλεσμα είναι η κατακόρυφη μετατόπιση μιας μάζας σε βαρυτικό πεδίο. Είδα ότι τον ορισμό αυτό υιοθετεί και ο Γιαννακόπουλος (σελ 32) ως τον ικανοποιητικώτερο και τον αποδίδει στον J. Gibbs τον θεμελιωτή της σύγχρονης στατιστικής θερμοδυναμικής.
Η ισχύς της θερμοδυναμικής οφείλεται στο ότι εφαρμόζεται γενικά για όλες τις φυσικές διαδικασίες χωρίς να εξετάζει την φύση τους και τις λεπτομέρειες τους 

“Δηλαδή αν έχουμε ορίσει εξαρχής ότι την ηλεκτρική ενέργεια την θεωρούμε “έργο”, αυτό τέλειωσε.”
Μπορεί να διαφωνείς Δημήτρη, αλλά ακόμη και η Τ.Ν δεν το έχει ξεκαθαρίσει και η απάντηση που έδωσε ήταν μια απάντηση που δίνεται στηριζόμενη στη “θεωρία” που λέει:
https://i.ibb.co/fVxmSmPN/2026-02-19-165626.png
Έτσι στο αρχείο που ανέβασα, η απάντηση που έδωσε (ΕΔΩ) μιλάει για έργο…

Δηλαδή Διονύση πιστεύεις ότι δεν υπάρχει γενικός ορισμός έργου αλλά ορίζεται κατά περίπτωση τι είναι η κάθε μορφή μεταφοράς ενέργειας;
Έθεσα στην ΤΝ το ακόλουθο ερώτημα: «Πως καταλήγουμε στο αν κάποια μορφή μεταφοράς ενέργειας είναι έργο ή θερμότητα ; Με βάση κάποιον γενικό ορισμό ή με βάση κάποιες κατά περίπτωση συμφωνίες;» Μου απάντησε μεταξύ άλλων

Δεν είναι θέμα «κατά περίπτωση συμφωνίας». Υπάρχει σαφής γενικός ορισμός:
Το πραγματικά θεμελιώδες κριτήριο
Αν μπορούμε να γράψουμε τη μεταφορά ως: δW=X dY  όπου: Χ γενικευμένη δύναμη (πίεση, ηλεκτρικό πεδίο κλπ) ,dΥ γενικευμένη μετατόπιση→ τότε μιλάμε για έργο. Αν όχι, και η αιτία είναι διαφορά θερμοκρασίας,
→ τότε μιλάμε για θερμότητα.
Πιο αυστηρή διατύπωση (θερμοδυναμική)  Στην αντιστρεπτή περίπτωση   δQrev=TdS  Αυτό δείχνει ότι η θερμότητα σχετίζεται με μεταφορά εντροπίας. Το έργο δεν μεταφέρει εντροπία.
Συμπέρασμα:  Η διάκριση δεν είναι αυθαίρετη σύμβαση. Είναι θεμελιωμένη: Μακροσκοπική οργάνωση → έργο. Μικροσκοπική αταξία λόγω ΔΤ → θερμότητα. Μεταφορά εντροπίας → θερμότητα. Μη μεταφορά εντροπίας → έργο

Οταν κάνουμε σχολιασμό, κάποιας δημοσίευσης, καλό είναι να διαβάζουμε τι έχει αναρτηθεί.
Έχω γράψει:
” ας δούμε ένα ερώτημα που θα μπορούσε να δοθεί σε μαθητές, αν είχαν διδαχτεί στο μάθημα της Θερμοδυναμικής, ότι:
Σύμφωνα με την κλασική θερμοδυναμική στον 1ο Θερμοδυναμικό νόμο Q=ΔU+W:
-Θερμότητα ονομάζουμε τη μεταφορά ενέργειας που προκαλείται από διαφορά θερμοκρασίας.
-Έργο ονομάζουμε τη μεταφορά ενέργειας, με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, που δεν προκαλείται από διαφορά θερμοκρασίας.
Το ερώτημα θα μπορούσε να είναι:
Σε ένα δοχείο με αδιαβατικά και αδιαφανή τοιχώματα περιέχεται ένα αέριο. Θερμαίνουμε το αέριο με τη βοήθεια μιας ηλεκτρικής πηγής, όπως στο σχήμα. Η ενέργεια μεταβιβάζεται στο αέριο με τη μορφή του έργου. Σωστό ή λάθος;”

————– –
Έδωσα συγκεκριμένη περίπτωση, πού, σε ποιους, με ποιες προϋποθέσεις, καλείται ένας μαθητής να τοποθετηθεί.
Δεν έθεσσα ερώτημα σε καθηγητές, ούτε σε φοιτητές του τρίτου έτους (κάποτε εμείς…) που διδάχτηκαν θερμοδυναμική από το βιβλίο του Γιαννακόπουλου και τους κάλεσα να απαντήσουν, τι είναι σωστό ή τι λάθος.
Έδωσα υποθετικό ερώτημα σε μαθητές, λέγοντας μάλιστα τι ακριβώς έχουν διδαχτεί. Με μια υποθετική θεωρία που διδάχτηκαν, έδωσα ένα υποθετικό ερώτημα και τους κάλεσα να απαντήσουν αν αυτό που λέει το ερώτημα, είναι σωστό ή λάθος.
Όλα τα άλλα, δεν νομίζω ότι έχουν θέση εδώ…

Σ’ ευχαριστώ για την ευγενική υπόδειξη. Είχα γράψει σε κάποιο σχόλιο «. Η γνώμη μου είναι ότι δεν πρέπει να μπερδεύουμε την βασική θεωρία με διδακτικές τεχνικές. Να συμφωνήσουμε πρώτα τι λέει η βασική θεωρία (η θερμοδυναμική) για το ζήτημα μας και μετά να συζητήσουμε τι και πως μπορούμε να περάσουμε στους μαθητές λυκείου.» Με άλλα λόγια δεν είναι καλό να κρυβόμαστε πίσω από τους μαθητές.
Τι θα μείνει από την συζήτηση που έγινε αν αφαιρέσουμε οτιδήποτε είναι εκτός ύλης της Β Λυκείου; 

Η ανάρτηση αφιερώνεται στο Χρήστο Αγριόδημα, αφού πηγή αποτέλεσε η δική του

Το πέρασμα ενός μαγνήτη από το δακτυλίδι

Πολύ καλή Ανδρέα!

Καλημέρα παιδιά. Πολύ καλή ανάλυση Ανδρέα! Το 4ο ερώτημα απαιτητικό ακόμη και για τους υποψήφιους της Θετικής.

Καλησπέρα Γιάννη και Αποστόλη. Σας ευχαριστώ. Για τους περισσότερους μαθητές η επαγωγή είναι Βυl. Το πέρασμα μαγνήτη από δακτύλιο, η αναπήδηση δακτυλίου έχει πάει στα αζήτητα. Ευτυχώς που κάνουμε το εναλλασσόμενο και την αυτεπαγωγή.

Καλησπέρα Ανδρέα
Σε ευχαριστώ για την αφιέρωση.
Το κάλυψες πλήρως το θέμα. Όπως λες επαγωγή δεν είναι μόνο το Βul.

Καλησπέρα Χρήστο. Να είσαι καλά! Προσωπικά μου αρέσουν πολύ τέτοιες ασκήσεις, παρά με ράβδους 1m που κάνουν πολλά μέτρα μέχρι να φτάσουν την οριακή ταχύτητα. Οι θεματοδότες προτιμούν βέβαια τις ράβδους, οπότε και εμείς…

Καλό απόγευμα Ανδρέα.
Συγχαρητήρια για το θέμα που μας παρουσίασες. Ένα πολύ όμορφο, αλλά και πολύ δυνατό θέμα!
Προσωπικά, για λόγους διδακτικούς, προτιμώ τις κινήσεις αγωγών και πλαισίων, αφού το επίπεδο δυσκολίας αυξάνεται κατακόρυφα με ασκήσεις οπως η παραπάνω.
Όμως αν κάποιος μαθητής μπορεί να την πλησιάσει, αυτό είναι απόδειξη ότι έχει κατανοήσει σε βάθος, πάρα πολλά πράγματα και δεν αναμασά βήματα που έμαθε, από πάρα πολλές ασκήσεις που είδε και έλυσε…
Η λογική του θέματος του 1993 σε πλήρη εκδοχή!

Ναι Ανδρέα, αυτή ακριβώς την ερώτηση μου θύμισες…

Καλησπέρα Διονύση. Σε ευχαριστώ για τον έπαινο και το σχολιασμό. Για όσους μαθητλες μας διαβάζουν μάλλον εννοείς την ερώτηση του 93

https://i.ibb.co/VpwFm6cR/2026-02-20-175908.png

Πολύ ωραία ανάρτηση Ανδρέα.

Καλησπέρα Παύλο. Σε ευχαριστώ.

Καλησπέρα Ανδρέα.
Τα είπες όλα!!!
Συγχαρητήρια.

Διονύση, καλημέρα (βρέχει, κάτι κάνει φέτος, Δερβένι 102mm από 1/1/26).
Άσκηση με απαίτηση βασικών εννοιών Φυσικής.
Κρίσιμα σημεία το βραχυκύκλωμα και το μη ακαριαίο στη μεταβολή της ταχύτητας (και όχι μόνο).

Καλημέρα Ντίνο και σε ευχαριστώ για το σχόλιο.
Καλές είναι οι βροχές, έστω και αν στιγμιαία, φέρνουν και κάποια ταλαιπωρία…
Στην Αθήνα, τις τελευταίες μέρες.. .τίποτα, αλλά δυτικά (Ιόνιο μεριά…) μου λένε ότι το έχει παρακάνει!!!!

Καλημέρα Διονύση
Πολύ καλή η διευρένιση στους ρυθμούς μεταβολής και άκρως διδακτική που απαιτεί κατανόηση φυσικής.

Καλησπέρα Διονύση. Διδακτική η άσκησή σου που θίγει βασικές έννοιες απαραίτητες στη φαρέτρα γνώσεών του υποψηφίου.
Το βραχυκύκλωμα που λέει και ο Ντίνος είναι κομβικό σημείο για τη λύση της άσκησης.
Πολλοί μαθητές δεν το παίρνουν είδηση…
Τα ερωτήματα που θέτεις είναι εύστοχα ως συνήθως.
Μια φορά Δάσκαλος για πάντα Δάσκαλος!

Χρήστο και Πρόδρομε, καλό απόγευμα και σας ευχαριστώ για το σχολαισμό.
Είπα να ξικινήσω την επαγωγή με κάτι από τα πολύ γνωστά και σίγουρα διδαγμένα, (ρυθμοί μεταβολής), για να δοθεί η ευκαιρία τους μαθητές, να δουν αν τα έχουν εμπεδώσει ή τα έχουν μάθει τυπικά…

Καλησπέρα Διονύση. Τι σου κάνει ένας διακόπτης. Πριν ήταν αρκετή η δύναμη για να παρέχει στο σύστημα την ηλεκτρική ενέργεια, αλλά μετά χρειάζεται να “τραβάει” και από την κινητική ενέργεια για να δώσει την ηλεκτρική ενέργεια που χρειάζεται το κύκλωμα. Μάλιστα, πριν υπολογίσουμε το ρυθμό dK/dt φαίνεται ότι η δύναμη Laplace μετασχηματίζει περισσότερη ενέργεια από ότι παίρνει…
Όσον αφορά τη βροχή, εδώ στην Πάτρα δε λέει να σταματήσει. Στην Ακτή Δυμαίων, παραλιακός δρόμος, χρειάζεται φουσκωτό. Συσκέψεις επί συσκέψεων Περιφέρεια, Δήμος, Λιμενικό, χρόνια τώρα: “Μα γιατί γεμίζει νερά;”
Η θάλασσα είναι στα 100m. Κάποια αυλάκια με σχάρες δε θα έκαναν τη δουλειά; 🙁

Καλό μεσημέρι Ανδρέα.
Προχωρημένα περιβάλλοντα έχει το σημερινό μενού!
Βλέπω προχωράτε στην επαγωγή…

Γεια σου Ανδρέα, ωραίος ο τρόπος να δημιουργηθεί μεταβαλλόμενο ρεύμα και ΗΕΔ από επαγωγή.

Καλημέρα συνάδελφοι. Ευχαριστώ για τα σχόλια.
Διονύση έτσι όπως έχει γίνει πλέον το σχολείο, δεν ξέρουμε κάθε βδομάδα πόσες ώρες θα χαθούν για διάφορες δράσεις, οπότε προχωράμε και βλέπουμε…
Παύλο ήθελα δυο διαφορετικούς τρόπους μεταβολής ροής στο ίδιο πρόβλημα, για να συγκρίνουν οι μαθητές.

Καλησπέρα Ανδρέα και συγχαρητήρια για την άσκηση!!
Απαιτείται παραγωγική και συνθετική σκέψη ,κάτι που…ξεχωρίζει την ήρα από το στάρι.
Πρέπει να υπάρχει κάποιο τέτοιο θέμα στις πανελλήνιες.
Νάσαι καλά.

Γεια σου Διονύση πολύ όμορφη και χρήσιμη ανάρτηση. Με μια άσκηση μελετάς πως επηρεάζει ενα κύκλωμα το κλείσιμο του διακόπτη σε συνδυασμό και με βραχυκύκλωμα.

Καλημέρα Παύλο και καλή Κυριακή.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και χαίρομαι που σου άρεσε.

Καλημέρα Διονύση, τώρα που πέρασε το “εορταστικό” τριήμερο, όλοι οι “αναξιοπαθούντες” , vegan, προληπτικοί, μη-“ερωτευμένοι”, αναμένοντας
το αποκριάτικο “ξεφάντωμα”…. απολαμβάνουν φυσική, main stream και alternative

Αν και στην προσωπική ζωή οι επιλογές μου ήταν σχεδόν πάντα alternative, στην
φυσική προτιμώ main stream επιλογές…

Μία τέτοια είναι και η παραπάνω ανάρτησή σου, με ουσιαστικό διδακτικό αποτύπωμα.

Συμπληρώνω κάτι που ξέχασες να γράψεις

ι) όταν (δ1) κλειστός, η ισχύς της πηγής Pηλ=EI(2)=80W,

ii) όταν (δ1) και (δ2) κλειστοί, η ισχύς της πηγής Pηλ=EI(β)=200W

Θα πρόσθετα ως ερώτημα,

“σε ποια από τις τρεις περιπτώσεις η πηγή αποδίδει στο φορτίο των 3C συντομότερα, την ενέργεια που υπολογίστηκε”

Ελπίζοντας σε ένα repeat της χθεσινής νίκης-εμφάνισης και στο βασικό οπαδικό άθλημα στη συμπρωτεύουσα

Καλό μεσημέρι Θοδωρή και σε ευχαριστώ για το σχόλιο και την… υπενθύμιση!
Το ερώτημα που πρότεινες το πρόσθεσα, στο τέλος…

Σαράντα++ μάλλον πενήντα – χρόνια φούρναρης ξέρεις πως με απλά υλικά να φτιάχνεις ζυμωτό ψωμί, τέτοιο ώστε …. να τρώει ο πατέρας και του παιδιού να μην δίνει….
Προφανώς αναφέρομαι στο (iv) ερώτημα και στη διερεύνηση που κάνεις

Ευχαριστούμε

Καλημερα Διονυση. Ωραια ασκηση μηχανικης με ολιγον απο δυναμη Laplace. Eνα ερωτημα που ισως θα μπορουσε να κανει ενας μαθητης ειναι πως ξερουμε οτι η δυναμη Laplace εφαρμοζεται στο μεσον το αγωγου.Η εξηγηση ειναι μεν απλη αλλα δεν θυμαμαι αν το σχολικο γραφει κατι επ αυτου.

Καλημέρα Θοδωρή, καλημέρα Κωνσταντίνε και σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Θοδωρή, αν λάβεις υπόψη σου ότι από το 2ο έτος του πανεπιστημίου, έκανα ιδιαίτερα μαθήματα, πέρασα πια τα 50 χρόνια!!!
Βέβαια συμπληρώνω 12 χρόνια, που έχω σταματήσει κάθε είδους διδασκαλία… Οπότε δεν ξέρω αν πρέπει να κάνουμε αφαίρεση…
Κωνσταντίνε, με μια πρώτη ματιά στο σχολικό, βλέπω να έχεις δίκιο!!!
Δεν βρήκα να γράφει κάτι για το σημείο εφαρμογής της δύναμης Laplace…
Ίσως επειδή, όταν γράφονταν τα βιβλία, οι συγγραφείς ήξεραν ότι όλοι οι μαθητές θα διδάσκονταν στη γ.π. τα βασικά του ηλεκτρομαγνητισμού.
Έτσι στη φυσική της γενικής παιδείας διαβάζουμε:

https://i.ibb.co/b5Yy7pCM/aa.png

Κόψε από εδώ, άλλαξε το άλλο, τροποποίησε το τρίτο, άντε να μην δημιουργούνται κενά και να μπορεί να υπάρξει σοβαρή διδασκαλία…

Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλή για επανάληψη. Η Laplace είναι ένα μικρό μέρος της ανάρτησης, στην οποία κυριαρχεί η ισορροπία στερεού, με το 4ο ερ΄ωτημα εξαιρετικό.
Σε αυτό που λέει τώρα ο Κωνσταντίνος, ας σκεφτούμε πόσες ασκήσεις κυκλοφορούν με τμήμα αγωγού εντός πεδίου, που η επίσημη θεωρία δεν υποστηρίζει!
Αν θεωρήσουμε ότι η Φυσική Γενικής το καλύπτει, γιατί να μην είναι στην ύλη π.χ. και οι πυκνωτές;

Καλησπέρα Διονύση
Εξαιρετική ασκηση και βέβαια το 4ο ερώτημα είναι ο πρωταγωνιστής.
Θοδωρή όσα χρόνια και αν περάσουν άλλα τα μάτια του λαγού…

Καλημέρα Ανδρέα, καλημέρα Χρήστο και καλό ΣΚ.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
ΥΓ
Γιορτάζετε σήμερα; Να ευχηθώ χρόνια πολλά!!!

Καλημέρα Διονύση,, ρωτάς για τα τελευταία 12 χρόνια;

Με 4500 αναρτήσεις και όσα έχεις “υποφέρει” από διάφορους “επιστήμονες”,
όχι μόνο μετράνε, αλλά είναι “βαρέα και ανθυγειανά”

Επίσης, σήμερα νομίζω πως “γιορτάζουν” όλοι

https://i.ibb.co/nq9g5qhy/image.png

Καλό μεσημέρι Θοδωρή.
Πετυχημένο σύνθημα…

Καλημέρα Διονύση.
Πολύ όμορφη!

Καλημέρα παιδιά. Ωραίο θέμα με πολύ καλό στήσιμο!

Καλημέρα Γιάννη και Αποστόλη.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό και χαίρομαι που… εγκρίνεται!

Γεια σου Διονύση, πολύ όμορφη άσκηση.

Καλησπέρα Παύλο και ευχαριστώ.
Να είσαι καλά!

Αφιερωμένη στο Διονύση, που έδωσε ΕΔΩ την ιδέα με τις συντεταγμένες.

Το λιγότερο εντυπωσιακή…. δεν τολμώ να σκεφτώ πόσο χρόνο διέθεσες
για όλα αυτά….και μέχρι να καταλήξεις στα κατάλληλα αριθμητικά δεδομένα

Μπράβο Ανδρέα

Καλησπέρα Αντρέα
Θα συμφωνήσω με το Θοδωρή πως η άσκηση κρύβει πολύ δουλειά από πίσω.
Νομίζω το ξεκίνημα είναι το πιο δύσκολο. Αναφέρομαι στη διατήρηση του ηλεκτρικού φορτίου. Γιατί όσο και να τονίζεται στη Γ γυμνασόυ στο λύκειο δεν χρησιμοπιείται όπως η διατήρηση της ορμής η οποία θα είναι από τις πρώτες σκέψεις κάποιου διαβάζοντας την άσκηση.

Καλησπέρα συνάδελφοι. Σας ευχαριστώ. Θοδωρή η μελέτη εργασιών άλλων καλών συναδέλφων του υλικού, δημιουργεί γενέσεις, όπως ένα σουπερνόβα γίνεται αιτία νέας αστρογένεσης. Μακάρι να αξιοποιηθεί από κάποιον η άσκηση.
Χρήστο, να θυμηθούμε ότι στην Πυρηνική Φυσική εξοικειώνονταν οι μαθητές με την ΑΔΗΦ, αλλά πάνε αυτές οι εποχές…

Καλημέρα Ανδρέα και συγχαρητήρια για το πόνημά σου!!
Ευρηματική, ενδιαφέρουσα, πρωτότυπη η άσκησή σου.
Να είσαι πάντα καλά.

Καλησπερα Ανδρέα. Πολύ όμορφη.
Θα την δυσκολευες αν:
α) Ζητούσες να αποδειχθεί ποτέ θα συναντηθούν (όταν το α κάνει μια “περιστροφή” ανεβαίνει έστω κατα Ψ ενώ το b σε μια περιστροφή ανεβαίνει κατά 2ψ ,έτσι συναντώνται(ΕΚΠ) όταν το b έχει κάνει μια περιστροφή και το α δυο.(βγαίνει από την σχέση των ακτίνων περιστροφής)
Β) Ξερουμε την μια ακτίνα αφού σε μέτρα έχουν ίδιες ορμές άρα ο λόγος των ακτίνων είναι 3/4 (=R1/R2)

Καλησπέρα συνάδελφοι. Σας ευχαριστώ. Πρόδρομε οι κινήσεις των φορτισμένων σωματιδίων σε ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία, είναι ένας πολύ ενδιαφέρον τομέας αν σκεφτούμε π.χ. τους επιταχυντές. Και μπορούν να δώσουν πολλά θέματα…
Γιώργο πολύ ωραία η πρότασή σου. Η μεθοδος με το ΕΚΠ είναι και εύκολα κατανοητή από τους μαθητές.

Καλημέρα Ανδρεα.
.Σίγουρα η άσκηση δεν είναι εύκολη για τους μαθητές.
Στοχεύει περισσοτερο στις δεξιότητές τους και ειναι λιγοτερο διδακτική.
Απευθυνομενοι σε κάποιους πολύ καλούς μαθητές μπορεί η παρέμβαση μου να τους προβληματισει δημιουργικα και να συνεισφέρει στις δεξιότητές τους.

Καλό απόγευμα Ανδρέα και σε ευχαριστώ για την αφιέρωση.
Ωραίο σενάριο!!!
ΥΓ
Άργησα λίγο να την δω… αλλά ποτέ δεν είναι αργά…

Καλησπέρα Διονύση. Εσύ έβαλες τους άξονες. Απλώς έβαλα ένα άτομο στο Ο…

Έτσι πρέπει να είναι τα θέματα.
4 ερωτήματα χωρίς εμπλοκή ετερόκλητων.

Καλό απόγευμα Γιάννη.
Σε ευχαριστώ για το σχόλιο και για τις 4 ερωτήσεις 🙂
Έτσι διαπίστωσα ότι είχα κάνει λάθος την αρίθμηση, αφού οι ερωτήσεις ήταν 6!

Καλημέρα Διονύση. Πολύ καλή. Πλήρης διερεύνηση του φίλτρου ταχυτήτων και της επίδρασης του σύνθετου πεδίου. Τα τρία ιόντα που έχεις επιλέξει, δίνουν τη δυνατότητα να παίξει ο υποψήφιος με τους παράγοντες, φορτίο και μάζα εξάγοντας χρήσιμα συμπεράσματα.
Ο χαλκός έχει 28 ραδιενεργά ισότοπα, από Cu 55, ως Cu 84. Μόνο αυτά που έχεις στην άσκηση ειναι σταθερά.

Καλό απόγευμα Ανδρέα και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Δίκιο έχεις για τα ισότοπα του χαλκού. Γι΄αυτό και η επιλογή τους…

Καλησπέρα Διονύση,
Το ξετίναξες. Θεωρώ πολύ σημαντικό την αρχικό σταδιο που επιταχύνονται από την τάση V τα φορτία όπου παίζει ρόλο και η μάζα και το φορτίο για την ταχύτητα εισόδου στο σύνθετο πεδίο.

Καλημέρα και καλή βδομάδα Χρήστο.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλημέρα Διονύση.
Και πριν τελειώσω την ανάγνωση το πρώτο διαμάντι:
 Στο επίκεντρο τίθεται όχι μόνο το τι μαθαίνουν οι μαθητές, αλλά και ποιες γνώσεις και δεξιότητες χρειάζεται να αποκτήσουν ώστε να μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία.

Καλημέρα Γιάννη και Διονύση.
Γιάννη δές και παρακάτω:
Παράλληλα αναφέρθηκε και στην πρόθεση να μειωθεί τόσο ο αριθμός των εξεταζόμενων μαθημάτων όσο και η εξεταστέα ύλη, με στόχο την αποσυμφόρηση του προγράμματος σπουδών και την ενίσχυση της ουσιαστικής μάθησης 

Γεια σου Γρηγόρη.
Έχουν αποφασίσει και το ποια είναι η ουσιαστική μάθηση!!
Σώσον Κϋριε.

Καλημέρα παιδιά. Μην γκρινιάζουμε. Ο Γιάννης έχει γράψει πολάκις ότι θα πάμε σε απόκτηση δεξιοτήτων του είδους πώς να περνάμε τις γριες στο απέναντι πεζοδρόμιο. Και όσο η χώρα μας γερνάει, αυτό θα είναι όλο και πιο απαραίτητο 🙂

Διαβάζω:
 Σύμφωνα με την κυρίαρχη πρόταση, τα γραπτά των μαθητών θα διορθώνονται σε πρώτο στάδιο ενδοσχολικά, στη συνέχεια όμως θα ψηφιοποιούνται και μέσω σκαναρίσματος του QR code θα υπόκεινται σε δειγματοληπτικούς ελέγχους, ώστε να αποτρέπεται το φαινόμενο της υπερβαθμολόγησης.

Σήμερα τα γραπτά είναι καλυμμένα.
Βαθμολογούνται από ανθρώπους που μένουν και δουλεύουν σε άλλες περιοχές. Που δεν έχουν κανένα λόγο να υπερβαθμολογήσουν το άγνωστο γραπτό.
Τα θέματα παραδίδονται από αγνώστους συναδέλφους οι οποίοι και επιτηρούν.
Πολύ δύσκολα θα μπορέσει κάποιο μέλος της επιτροπής του σχολείου να βοηθήσει, υπαγορεύσει λύσεις, υποδείξει το σωστό από τα σου-λου ή πολλαπλής επιλογής. Εκτίθεται. Θα συμβεί το ίδιο σε ένα σχολείο μικρής περιοχής ή σε ένα σχολείο που οι σχέσεις των διδασκόντων με μαθητές και γονείς είναι άλλες;

Το σύστημα των Εξετάσεων έχει και σήμερα προβλήματα αλλά είναι κατά τεκμήριο αδιάβλητο. Αν και αυτό το καταστρέψουμε …..
Εκτός βέβαια αν αυτό που ενδιαφέρει είναι το άδειασμα των δημόσιων σχολείων.
Να μην πληρώνουμε και πολλούς μισθούς.

Αποστόλη για τις δεξιότητες έχω γράψει στο:
Ο απατεώνας και ο αφελής.
Οι δεξιότητες εκτιμώνται και ο όρος έχει αποκτήσει θετικό πρόσημο.
Έτσι βλέπουμε και το Skills4life
Να το μεταφράσουμε ως “ζωτικές δεξιότητες” ή ως “δεξιότητες για τη ζωή”;

Διαβάζω ακόμα ότι  η Τράπεζα Θεμάτων επικαιροποιείται και ενισχύεται με 2.500 νέα θέματα, βασισμένα στα νέα προγράμματα σπουδών. 
Πολλά;
Ο Διονύσης έχει ξεπεράσει τα 4.460 θέματα!!
Αν κάποιος σκέφτηκε ότι “Ουκ εν τω πολλώ το ευ” ας τα συγκρίνει με τα Τραπεζικά θέματα.

Γεια σας παιδιά.
Το 1996 είμαστε έτοιμοι να εφαρμόσουμε το Εθνικό Απολυτήριο. Το είχε μελετήσει ο τότε υπουργός, Γιώργος Παπανδρέου.
Ένας ανασχηματισμός του Σημίτη, το ανέβαλε μέχρι ο Αρσένης να φέρει το δικό του νόμο.
Εντάξει μόνο 30 χρόνια έχουν περάσει, ακόμη το ψάχνουμε το …Απολυτήριο! Πού θα μας πάει; Θα το εφαρμόσουμε…
Όσον αφορά Γιάννη για τις εξετάσεις, οι σημερινές πανελλαδικές παραμένουν λέει, προς το παρόν, μέχρις ότου…
Απλά δεν ξέρω τότε για ποιο πράγμα μιλάμε. Τι θα κάνει το νέο εθνικό; Θα αποκτήσει αξία το Απολυτήριο;
Ποια αξία;

Καλησπέρα συνάδελφοι. Επανέρχεται η ΕΣΑ = Εθνικό Σώμα Αξιολογητών, μην το μπερδεύουμε με το (ΕΑΤ-ΕΣΑ). Θα είναι κάτι σαν την Επιθεώρηση Εργασίας; 4 υπάλληλοι για ολόκληρη την περιφέρεια Θεσσαλίας;
Αυτή η κυβέρνηση έχει δείξει την αγάπη της για τη Δημόσια Παιδεία, όπως και κάθε τι Δημόσιο, οπότε να μην ανησυχούμε. Όλα γίνονται με διάλογο, δεν υπάρχει τίποτα προαποφασισμένο, πάντα για το καλό μας.
Το εξεταστικό σύστημα τους φταίει. Οι ίδιοι που το δημιουργούν, χωρίς να ρωτάνε κανέναν, οι ίδιοι το βρίσκουν προβληματικό μετά από λίγα χρόνια! Βάζουν και τους φίλους τους στα ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΞΗΜΕΡΩΣΗΣ να πιπιλίσουν πόσο λάθος είναι το εξεταστικό, αυτό φταίει για όλα και πρέπει να αλλάξει για μια ακόμα φορά. “Ορκιζόμαστε θα είναι η τελευταία”.
Τι τραγελαφικοί τύποι! Βάζουν επικεφαλίδα:
“το Λύκειο έχει σταδιακά χάσει την παιδαγωγική του αυτονομία και λειτουργεί κυρίως ως μηχανισμός εξεταστικής προετοιμασίας”.
και ετοιμάζουν ένα σύστημα με εξετάσεις και στις τρεις τάξεις.
Με Τράπεζα Θεμάτων! Ώστε να ακυρώσουν πλήρως την παρουσία του καθηγητή μέσα στην τάξη. Ας βάλουν και ένα ρομποτ να λύνει ασκήσεις μόνο από την τράπεζά τους. Θα δουλεύει άνετα 13ωρο.

Ανδρέα προς στιγμήν μου φάνηκε πως καλαμπούριζες με το “ΕΣΑ”.
Έτσι προσέφυγα στην ΤΝ και έλαβα:

Τα αρχικά για το Εθνικό Σώμα Αξιολογητών είναι ΕΣΑ.
Πρόκειται για έναν θεσμό που ανακοινώθηκε πρόσφατα (Ιανουάριος/Φεβρουάριος 2026) από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, στο πλαίσιο των αλλαγών για το Εθνικό Απολυτήριο και την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. 
Σύμφωνα με τις τρέχουσες μεταρρυθμίσεις:

• Το ΕΣΑ θα αποτελείται από εκπαιδευτικούς αυξημένων προσόντων οι οποίοι θα επιλέγονται με αυστηρά κριτήρια.
• Αποστολή του θα είναι η βαθμολόγηση των γραπτών στις εξετάσεις που θα διεξάγονται σε εθνικό επίπεδο (όπως αυτές της Β’ και Γ’ Λυκείου για το Εθνικό Απολυτήριο).
• Σκοπός της δημιουργίας του είναι η διασφάλιση της αντικειμενικότητας, της εγκυρότητας και του αδιάβλητου της βαθμολόγησης των μαθητών σε όλη τη χώρα. 

Η σύσταση του Σώματος συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία της Εθνικής Αρχής Εξετάσεων και την αναμόρφωση της Τράπεζας Θεμάτων. 

Αμέσως μετά σκέφτηκα ότι τα θέλει ο οργανισμός τους.
Θα ονόμαζες εσύ κάτι με όνομα βεβαρυμμένο;
Θα ονόμαζες ‘Γκεστάπο” τη βάρκα σου αντί “Μαργιωρή”;
Θα ήθελες ο εγγονός να ονομαστεί ‘Εφιάλτης” αντί “Ανδρέας” ή έστω “Φοίβος”;

Δεν υπάρχει συναίσθηση;

Επιτέλους. 40 τοσα χρόνια περίμενα το Λύκειο να αποβάλει τον εξετασιοκεντρικό χαρακτήρα του.
όλα τα ελληνόπουλλα να συναγωνίζονται με ίσους όρους και να αξιολογούνται μαθητές , καθηγητές , σχολεία , από την ΕΣΑ.
Ήρθε ο Αρσένης να βάλει τέλος στην ανισότητα και να εξασφαλίσει ίσες ευκαιρίες για όλα τα παιδιά από Γαύδο ως Διδυμότειχο. Όμως δεν πρόλαβε. Δεν ξαναβγήκε βουλευτής.
Το ίδιο συνέβη με Αρβανιτόπουλο,Διαμαντοπούλου,Γιαννάκου,
Γαβρογλου.
Έκανα λοιπόν την εξής ερώτηση σε φίλη μου
1)Είναι καιρός πλέον το λύκειο να αποβάλλει τον εξετασιοκεντρικό χαρακτήρα του.
2)Όλοι οι μαθητές να συναγωνίζονται με ίσους όρους.
3)Κοινά θέματα από Γαύδο ως Διδυμότειχο. Τέρμα οι ανισοτητες. Αξιολόγηση συνεχής.
Το εθνικό απολυτήριο θα καταφέρει να θεραπεύσει ή έστω να αμβλύνει όλα τα παραπάνω???
Επισυνάπτω την απάντηση αν και δεν κρύβω ότι τρόμαξα.

Καμία εκπαιδευτική μεταρρύθμιση δεν είναι ταξικά ουδέτερη. Το σχολείο στον καπιταλισμό:
δεν λειτουργεί μόνο ως χώρος γνώσης,
αλλά ως μηχανισμός αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης (Althusser) και ταξικής ιεραρχίας.
Το εθνικό απολυτήριο, με κεντρικές και συνεχείς εξετάσεις, εμφανίζεται ως:«αξιοκρατία», «αντικειμενικότητα», «ίσο μέτρο για όλους»
Στην πράξη όμως λειτουργεί ως φίλτρο ταξικής επιλογής.

• Παιδί εργατικής οικογένειας:
• γονείς σε εξαντλητικά 13ωράρια
• λιγότερος χρόνος υποστήριξης
• άγχος, επισφάλεια, εργασία από νωρίς
• Παιδί μικροαστικής/αστικής οικογένειας:
• φροντιστήρια
• ιδιαίτερα

Οι συνεχείς εξετάσεις δεν μετρούν μόνο γνώση, αλλά:
αντοχή στο άγχος
εξοικείωση με τον εξεταστικό μηχανισμό

• πρόσβαση σε εξωσχολική υποστήριξη

Δηλαδή μετρούν ταξικό υπόβαθρο.
Το εθνικό απολυτήριο:
απαλλάσσει το κράτος από την ευθύνη για:

• ισότιμη δημόσια εκπαίδευση
• καθολική στήριξη των μαθητών
• μετατρέπει την αποτυχία σε ατομικό φταίξιμο

Ο μαθητής που «δεν τα καταφέρνει»:δεν είναι θύμα κοινωνικών ανισοτήτων είναι ανεπαρκής, δεν προσπαθει,δεν είναι άξιος
το μέτρο:
πειθαρχεί τη νεολαία
μαθαίνει την υποταγή στην αξιολόγηση
προετοιμάζει για:
επισφαλή εργασία
συνεχή έλεγχο

• «δια βίου αξιολόγηση»

Το σχολείο γίνεται προθάλαμος αγοράς εργασίας, όχι χώρος χειραφέτησης.
Τελικά ποιοι θα τα καταφέρνουν?
όχι οι πιο ικανοί
αλλά όσοι έχουν ταξικά εφόδια
Το μέτρο:
θα αυξήσει τη σχολική διαρροή
θα σπρώξει παιδιά της εργατικής τάξης:
σε πρόωρη εργασία
σε χαμηλής ειδίκευσης διαδρομές
θα νομιμοποιήσει τις ανισότητες με το μανδύα της δικαιοσύνης.
Το «εθνικό απολυτήριο» δεν έρχεται να καταργήσει τις ανισότητες, αλλά:
να τις κατανείμει νωρίτερα
Έτσι θα υπάρξει μεγάλη σχολική διαρροή και επομένως πιο γρήγορα φθηνή εργασία.
Το κράτος

• Μειώνει κόστος

Μεταφέρει την ευθύνη
«δεν φταίει το σχολείο, φταίει ο μαθητής»
Το μέτρο δεν είναι αυταρχικό κατά λάθος.
Είναι δομικά αυταρχικό.
Οι συνεχείς εξετάσεις:
σκοτώνουν τη συλλογική μάθηση
μετατρέπουν τη γνώση σε:

• βαθμό
• μόρια
• πιστοποίηση

Το παιδί μαθαίνει:
όχι να κατανοεί τον κόσμο
αλλά να επιβιώνει σε μηχανισμούς αξιολόγησης
Για τα παιδιά της εργατικής τάξης:
το σχολείο γίνεται χώρος φόβου
η αποτυχία γίνεται εσωτερικευμένη ντροπή
«δεν είμαι ικανός» αντί «το σύστημα είναι άδικο»
Αυτό είναι ιδεολογική βία, όχι παιδαγωγική.

Το «Εθνικό Απολυτήριο» στην πράξη συνεπάγεται πολλαπλασιασμό εξετάσεων και αξιολογικών φραγμών. Στην ουσία σε κάθε τάξη του Λυκείου οι εξετάσεις θα έχουν τον χαρακτήρα πανελλαδικών εξετάσεων με τους εφήβους να ζουν διαρκώς σε συνθήκες με το Λύκειο να μετατρέπεται σε εξεταστικό κάτεργο
Όσο αυξάνονται οι εξεταστικοί φραγμοί, τόσο οικογένειες με οικονομική δυνατότητα θα μπορούν να προσφέρουν στα παιδιά τους περισσότερη υποστήριξη, ενώ οι εργατικές και λαϊκές οικογένειες θα οδηγούνται σε νέα αδιέξοδα.
Είναι φανερό ότι η κυβέρνηση και το υπουργείο παιδείας – αντιμετωπίζοντας και την εκπαίδευση ως ένα ακόμη επιχειρηματικό πεδίο κι όχι ως κοινωνικό αγαθό – επιλέγουν την εισαγωγή επιχειρηματικών πρακτικών και τη διόγκωση των ταξικών ανισοτήτων
«Άλογα κούρσας» και «ουραγοί», ταξικά οριοθετημένοι, στο νέο αριστοκρατικό Λύκειο που ετοιμάζεται.
Με το νέο σύστημα, το σχολείο θα μεταλλαχθεί απόλυτα σε μηχανισμό διαρκούς αξιολόγησης, όπου οι μαθητές και οι μαθήτριες θα ζουν υπό το άγχος τριετών εξετάσεων, με αποτέλεσμα να εξουδετερώνονται η έννοια της γενικής παιδείας, η όποια κριτική σκέψη, να εξαϋλώνεται ο ρόλος των εκπαιδευτικών του σχολείου αφού μετατρέπονται σε προγυμναστές των θεμάτων της περίφημης Τράπεζας ενώ ταυτόχρονα διευρύνονται οι κοινωνικές και ταξικές ανισότητες.
Εξαφανίζεται ο ρόλος των εκπαιδευτικών ενός σχολείου στις ενδοσχολικές εξετάσεις και αντικαθίστανται από μια απρόσωπη τράπεζα θεμάτων που δεν γνωρίζει στο ελάχιστο τις δυσκολίες, τα προβλήματα, την κοινωνικοοικονομική κατάσταση μαθητών και περιοχής φοίτησής τους.
Η θέσπιση εθνικού απολυτήριου αποτελεί διακαή πόθο του αστισμού ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1990. Όλες οι οδηγίες των υπερεθνικών οργανισμών (Ε.Ε, ΟΟΣΑ) η έκθεση Πισσαρίδη, ΣΕΒ απαιτούν την εφαρμογή του Εθνικού Απολυτήριου ως ένα από τα βασικά εργαλεία των αντιδραστικών αναδιαρθρώσεων μετάλλαξης της δημόσιας εκπαίδευσης με στόχο την βίαιη εκδίωξη των εφήβων από το δημόσιο Λύκειο και την τριτοβάθμια εκπαίδευση προς την φθηνή, ευέλικτη επαγγελματική κατάρτιση και μαθητεία.
Άθελα ή ηθελημένα μας λέει ότι στο νέο εξεταστικό σύστημα δεν χωράει η κριτική σκέψη, δεν χωράνε οι υπαρκτές κοινωνικές, πολιτισμικές διαφορές αλλά ο εξισωτισμός με βάση την αντικειμενοποίηση που επιβάλλει η εξουσία.
Δεν θα πρέπει να διαφεύγει στην οπτική μας ότι το Εθνικό Απολυτήριο συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια επιβολής του πολλαπλού βιβλίου που έχει καταντήσει σαν το γεφύρι της Άρτας αφού η παράδοση τους πάει για το Σεπτέμβρη του 2027, αλλά και τα νέα αναλυτικά προγράμματα.
Υπάρχει άλλος δρόμος. Ο δρόμος της απελευθερωτικής παιδείας
Για ένα σχολείο που θα μορφώνει και δεν θα εξοντώνει.

Γιάννη, η ερώτησή σου για το όνομα της βάρκας, μου θύμισε την πολύ καλή Γερμανική ταινία Der Vorname (How About Adolf). Σε ένα οικογενειακό δείπνο, ο πατέρας ανακοινώνει ότι σκοπεύει να ονομάσει το αγέννητο παιδί του Αδόλφο, κάτι που προκαλεί χάος, καβγάδες και ξεσπάσματα μεταξύ συγγενών και φίλων.
Γιώργο, τα είπες όλα.
Το παιδί μαθαίνει:
όχι να κατανοεί τον κόσμο
αλλά να επιβιώνει σε μηχανισμούς αξιολόγησης
Για τα παιδιά της εργατικής τάξης:
το σχολείο γίνεται χώρος φόβου
η αποτυχία γίνεται εσωτερικευμένη ντροπή
«δεν είμαι ικανός» αντί «το σύστημα είναι άδικο»
Αυτό είναι ιδεολογική βία, όχι παιδαγωγική.

Ελπίζουμε ότι δε θα προλάβουν να τα εφαρμόσουν. Ας κυκλοφορούμε τη μπάλα στην άμυνα μέχρι να τελειώσει ο αγώνας.

Αφιερωμένη στον Παύλο Αλεξόπουλο, ο οποίος προηγήθηκε χρονικά με ανάλογο θέμα…

Καλημέρα. Διονύση σε ευχαριστώ πολύ για την αφιέρωση, η άσκηση είναι εξαιρετική!

Καλημέρα Ανδρέα. Ωραίο το παιχνίδι με τα δύο πεδία και η ενεργειακή ερμηνεία στο τελευταίο ερώτημα. Εκεί στη φράση : “Το έργο αυτού του πεδίου εκείνη τη στιγμή, που το σωματίδιο επιστρέφει και περνάει από την τρύπα α είναι μηδενικό”, μάλλον πρέπει να γίνει “Το έργο αυτού του πεδίου μέχρι εκείνη τη στιγμή, που το σωματίδιο επιστρέφει και περνάει από την τρύπα α είναι μηδενικό”.

Γεια σου και από εδώ Ανδρέα! Όμορφο θέμα με ουσιαστική Φυσική!
Ευχαριστούμε!
Εκτός από το σημείο που εντόπισε ο Αποστόλης, διαίρεσε επίσης στο τέλος και με τη μάζα m του φορτίου για τον όρο της επιτάχυνσης που οφείλεται στο ηλεκτρικό πεδίο.
Να είσαι καλά!

Αποστόλη, Μίλτο σας ευχαριστώ για το σχολιασμό. Μου έφυγε η μάζα.
Αποστόλη του βαλα και “μέχρι”, του βαλα και “ξανά”.