web analytics

Γιάννης Κυριακόπουλος

  • Συνολική απώλεια ενέργειας 2 Το σώμα Σ1 του σχήματος έχει μάζα Μ και είναι συνδεδεμένο με το ένα άκρο κατακόρυφου ελατηρίου σταθεράς k, το άλλο άκρο του οποίου είναι ακλόνητα στερεω […]

    • Γεια σου Χρήστο. Ωραία η συνέχεια και οι εναλλακτικοί τρόποι αντιμετώπισης του δεύτερου σκέλους του θέματος. Θα άλλαζε κάτι αν οι κρούσεις δεν ήταν ελαστικές;

    • Πολύ καλή και αυτή!
      Αποστόλη δεν βλέπω διαφορά.

    • Αποστόλη και Γιάννη καλησπέρα.
      Ευχαριστώ για το σχόλιο.
      Αποστόλη όπως λέει και ο Γιάννης καμία απολύτως διαφορά δεν θα υπήρχε όπως και για διαφορετικά b. Απλώς ήθελα να έχω απώλειες μόνο από τις αποσβέσεις γι αυτό και οι κρούσεις ελαστικές. Αρχικά μάλιστα δεν ήθελα να αναφέρω τίποτα για τις κρούσεις των σωμάτων αλλά δεν θα ήταν τόσο δίκαιο για μαθητές.
      Η διαφορά της με την άλλη είναι ότι εδώ θα χαθεί όλη η αρχική ενέργεια της ταλάντωσης ενώ στην άλλη περίσσευε και κάτι.

  • Μεταφορές ενέργειας μετά από κρούση σε ταλαντωτή Α. Η σφαίρα Σ1 του σχήματος έχει μάζα m1 = m και εκτελεί α.α.τ. με πλάτος Α και γωνιακή συχνότητα ω, πάνω σε λείο οριζόντιο επίπεδο. Η σφαίρα Σ2 μά […]

  • Μέγιστο μέτρο μεταβολής ορμής σε ομαλή κυκλική κίνηση Μικρό σώμα μάζας m εκτελεί ομαλή κυκλική κίνηση. Αν p και Κ είναι το μέτρο της ορμής και η κινητική ενέργεια του σώματος αντίστοιχα να δείξετε ότι η μέγιστη […]

    • Ωραία άσκηση Μαθηματικών.

    • Καλησπέρα Αποστόλη.Ωραιο ζήτημα.Μου φέρνει στο μυαλό το μέγιστο λ στο φαινόμενο Compton.Θα μπορούσαμε χωρίς να αλλάξουμε τη διανυσματική αφαίρεση σε πρόσθεση με την αντίθετη της τελικής ορμής και εφαρμόζοντας το θεώρημα των συνημιτόνων p²=p²+p²-2p²συνθ μέγιστο όταν συνθ=-1.Γεια σου Ανδρέα διακρίνω μειδίαμα ή κάνω λαθος;Αν δεν κανω λάθος τότε τα παιδία παίζει.

    • Θύμιο καλησπέρα. Το σχόλιο σου νομίζω ότι επιβεβαιώνει την άποψη μου.

    • Τότε Ανδρέα τα παιδία παιζει

    • Καλημέρα Αποστόλη και λοιποί σχολιαστές
      Κλασσικά απαραίτητο !
      Ανδρέα όπως εννοείται γνωρίζουμε,ότι το διάνυσμα είναι μαθηματικό εργαλείο που η φυσική αξιοποιεί δεόντως για να περιγράψει πολλά απο τα “τεκτενόμενα ” στο κόσμο μας.
      Πολλά από τα προβλήματα -ερωτήσεις φυσικής απαιτούν το εν λόγω εργαλείο …πρέπει να τα λέμε μαθηματικά προβλήματα βάζοντας στη ζυγαριά μαθηματικά – φυσική;
      Καλή εβδομάδα

    • Καλημέρα σε όλους και ευχαριστώ για τα σχόλια.
      Το 1623 o Γαλιλαίος στο βιβλίο του Il Saggiatore θέτει τα θεμέλια για το πώς πρέπει να περιγράφουμε τη φύση: “Η φιλοσοφία [δηλαδή η φυσική φιλοσοφία] είναι γραμμένη σε αυτό το μέγα βιβλίο – εννοώ το Σύμπαν – το οποίο στέκεται διαρκώς ανοιχτό στο βλέμμα μας, αλλά δεν μπορεί να γίνει κατανοητό παρά μόνο αν κανείς μάθει πρώτα να κατανοεί τη γλώσσα και να ερμηνεύει τους χαρακτήρες με τους οποίους είναι γραμμένο. Είναι γραμμένο στη γλώσσα των μαθηματικών και οι χαρακτήρες του είναι τρίγωνα, κύκλοι και άλλα γεωμετρικά σχήματα, χωρίς τα οποία είναι ανθρώπινα αδύνατο να κατανοήσει κανείς ούτε μία λέξη από αυτό· χωρίς αυτά, περιπλανιέται κανείς σε έναν σκοτεινό λαβύρινθο.”
      Θύμιο γίνεται και έτσι βέβαια, αλλά ήθελα να αποφύγω το νόμο συνημιτόνων.

    • “ Είναι γραμμένο στη γλώσσα των μαθηματικών και οι χαρακτήρες του είναι τρίγωνα, κύκλοι και άλλα γεωμετρικά σχήματα, χωρίς τα οποία είναι ανθρώπινα αδύνατο να κατανοήσει κανείς ούτε μία λέξη από αυτό· χωρίς αυτά, περιπλανιέται κανείς σε έναν σκοτεινό λαβύρινθο.”
      Καλημέρα Αποστόλη…

    • Καλημέρα σε όλους.

      Ο Γαλιλαίος για το βιβλίο της Φύσης: “Είναι γραμμένο στη γλώσσα των μαθηματικών και οι χαρακτήρες του είναι τρίγωνα, κύκλοι και άλλα γεωμετρικά σχήματα, χωρίς τα οποία είναι ανθρώπινα αδύνατο να κατανοήσει κανείς ούτε μία λέξη από αυτό· χωρίς αυτά, περιπλανιέται κανείς σε έναν σκοτεινό λαβύρινθο.”

      Συμφωνώ εμπράκτως και γι’ αυτό θα πρέπει οι απόψεις των Φυσικών να διατυπώνονται με μαθηματική καθαρότητα και όχι με σχοινοτενείς ερωταποκρίσεις και που μας οδηγούν “σε ένα σκοτεινό λαβύρινθο”. Ελπίζω στις προσεχείς συζητήσεις μας να εφαρμοστεί η εντολή του Γαλιλαίου.

      Διευκρίνιση: Δεν αναφέρομαι σε πρόσωπα αλλά σε τρόπους “επιχειρματολογίας”.

    • “Δεν αναφέρομαι σε πρόσωπα αλλά σε τρόπους “επιχειρματολογίας”.” !!!

    • Αποστόλη καλησπέρα.
      Από τα κλασικά αλλά και από αυτά που συχνά γίνονται λάθη. Δεν καταλαβαίνω γιατί είναι άσκηση μαθηματικών και τα υπονοούμενα αυτής. Η γλώσσα της φυσικής είναι μαθηματική.

    • Χρήστο καλησπέρα.

      Αυτό που διακρίνει τα Μαθηματικά από τη Φυσική είναι ότι στα Μαθηματικά δεν ενδιαφερόμαστε αν το διάνυσμα είναι ορμή, ταχύτητα ή ένταση μαγνητικού πεδίου. Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: Η μεταβολή οποιουδήποτε από αυτά τα τρία μεγέθη είναι μέγιστη σε αντιδιαμετρικά σημεία του κύκλου. Απλώς πρέπει να διακρίνουμε πότε ασκούμαστε στη γλώσσα της Φυσικής και πότε στην ίδια τη Φυσική.

      Δεν υπάρχει κανένα υπονοούμενο: Κάνουμε Φυσική χρησιμοποιώντας Μαθηματικά και αυτό πρέπει να το τηρούμε με θρησκευτική ευλάβεια γιατί, όπως με κίνδυνο της ζωής του μας δίδαξε ο Γαλιλαίος, χωρίς αυτά είναι ανθρωπίνως αδύνατο να κατανοήσουμε το παραμικρό του βιβλίου της Φύσης. Και βέβαια ο Νεύτωνας δόξασε αυτή την ιδέα επινοώντας νέα μαθηματικά, το διαφορικό λογισμό.

  • Φυσική / Χημεία / Βιολογία / Μαθηματικά στην αντιμετώπιση του καρκίνου Διαθεματικές Ασκήσεις Γ’ Λυκείου Φυσική / Χημεία / Βιολογία / Μαθηματικά στην αντιμετώπιση του καρκίνου Η σύγχρονη ογκολογία αποτελεί […]

  • Η μεταβολή της ορμής σε μια πλαστική κρούση. Ένα σώμα Σ μάζας m1=2kg, κρέμεται στο άκρο νήματος μήκους l=1,25m, το άλλο άκρο του οποίου έχει δεθεί σε  σταθερό σημείο Ο. Εκτρέπουμε το σώμα φέρνοντ […]

    • Καλημέρα Διονύση. Όμορφη όπως πάντα.Μου άρεσε που δεν δίνεις φορά κίνησης του συσσωματώματος μετά την κρούση και οδηγείς την λύση στην μικρούλα διερεύνηση.
      Επίσης το ότι δεν χρειάζονται στα ερωτήματα καθόλου τα στοιχεία του βλήματος (μαζα , μέτρο ταχύτητας), παρά μόνο η κατεύθυνση της κίνησής του.

    • Διονυση καλησπέρα.
      Πολύ καλή. Το γεγονός οτι δεν δίνεται ούτε χρειάζονται τα στοιχεια του βλήματος καθως και η διερεύνηση με την κατεύθυνση του συσσωματώματος την κάνουν ξεχωριστή.

    • Καλησπέρα Διονύση. Ωραία ερωτήματα. Φέτος οι μαθητές πρέπει να μάθουν το ρυθμό μεταβολής ορμής και τι συμβαίνει με τις δυνάμεις στην κατώτερη θέση. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που λένε ΣF = 0…

    • Καλημέρα Γιώργο, Χρήστο και Ανδρέα.
      Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.

  • Συνολική απώλεια ενέργειας 1 Σε κεκλιμένο επίπεδο γωνίας κλίσης θ με ημθ>συνθ, ηρεμεί ένα σώμα  Σ1 με μάζα m που είναι δεμένο στο ένα άκρο ιδανικού ελατηρίου σταθεράς k. Το άλλ […]

    • Χρήστο η ανάρτησή σου έχει ενδιαφέροντα πλεονεκτήματα:

      Συνδυάζει την ΑΑΤ με τη φθίνουσα ταλάντωση.

      Ωστόσο για το ζητούμενο δεν χρειάζεται να αναλύσουμε τις δύο ταλαντώσεις! Μας ενδιαφέρει μόνο η αρχική και η τελική ενεργειακή κατάσταση.

      Αναδεικνύει μια πολύ ενδιαφέρουσα ιδέα: την ύπαρξη μιας περιοχής όπου εμφανίζονται ενεργειακές απώλειες μόνο όταν το πλάτος της ταλάντωσης ξεπεράσει ένα όριο. Επιπλέον το σύστημα επιστρέφει πάντα στην περιοχή όπου δεν υπάρχουν απώλειες. Αυτή η ιδέα εφαρμόζεται σε αναρτήσεις αυτοκινήτων, όπου υπάρχουν μηχανισμοί οι οποίοι απορροφούν τις ταλαντώσεις του οχήματος και ενεργοποιούνται μόνο όταν η διαδρομή της ανάρτησης ξεπεράσει συγκεκριμένο όριο.

    • Καλημέρα και καλή Κυριακή Χρήστο.
      Ουσιαστικό και όμορφο θέμα!!!

    • Πολύ ωραίο Χρήστο. Αναμένουμε και το επόμενο!

    • Kαλημέρα Χρήστο.
      Ωραία ιδέα με απλή φυσική σκέψη να απαντά!
      Καλή Κυριακή

    • Καλημέρα σε όλους και καλή Κυριακή.
      Ανδρέα, Διονύση, Μίλτο και Παντελή ευχαριστώ γαι το σχόλιο.

      Ανδρέα όπως λες μας ενδιαφέρει η αρχική και τελική ενεργειακή κατάσταση. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η απώλεια ισούται με την διαφορά της αρχικής μείον την τελική μηχανική ενέργεια. Εδώ προτίμησα την απώλεια μέσω της ενέργειας ταλάντωσης. Στην επόμενη ανάρτηση δίνεται και αυτή η εκδοχή.

    • Καλημέρα παιδιά.
      Χρήστο πολύ έξυπνη!!

    • Γιαννη σε ευχαριστώ.

    • Γεια σου Χρήστο. Πολύ όμορφη!

    • Πολύ καλό θέμα Χρήστο!

      Η συνθήκη που έχεις δώσει για ημΘ>συνΘ εξασφαλίσει ότι

      Wx >Wy > Tστmax =0.5Wy οπότε σε συνδυασμό με την ύπαρξη της Fελ που είναι ομόρροπη του Wx δεν υπάρχει περίπτωση να σταματήσει μόνιμα στην περιοχή των τριβών.

      Να προσθέσω μια σκέψη : Αν το d=2do τότε Εταλ(d) = 4Εταλ(do) επομένως θα

      είχαμε Εαπωλ= 3Εταλ(do) .

      Αν στη συνέχεια υποθέσουμε ότι κατά τη διάρκεια μιας πλήρους διαδρομής στο κομματι του κεκλιμένου επιπέδου που υπάρχει τριβή η απώλεια ενέργειας είναι κάθε φορά ίση [Εταλ(d)] /4 = Εταλ(do) άρα θα εκτελέσει τρεις πλήρεις διαδρομές στην περιοχή που υπάρχουν τριβές.

      Κάτι ανάλογο με την ιδέα αυτή είναι και η περιπτωση ενός σώματος δεμένου στην άκρη οριζόντιου ελατηρίου πάνω σε οριζόντιο λειο δάπεδο το οποίο ξεκινά ΑΑΤ από τη ΘΙ κινούμενο προς τα δεξια μέχρι να συγκρουστει με κατακόρυφο τοίχο ο οποίος απέχει μια γνωστή απόσταση από τη ΘΙ . Και κάθε φορά που χτυπά με τον τοιχο χάνεται πάντα ενα σταθερό ποσό ενέργειας . Μπορουν να ζητηθουν διάφορα που αφορουν την ΑΑΤ μέχρι την πρωτη κρουση και τελικά να ζητηθεί πόσες φορές θα συγκρουστεί με τον τοίχο.

    • Κλαησπέρα Χρήστο. Πολύ καλή. Και μάλιστα είναι ωραίο παράδειγμα να δουν οι μαθητές και μια φθίνουσα ταλάντωση με σταθερή δύναμη απόσβεσης, χωρίς εξισώσεις εκθετικής μείωσης πλάτους και ενέργειας. Αν δεν κάνω λάθος η σταθερή τριβή προκαλεί γραμμική μείωση του πλάτους(περιβάλλουσα).

    • Αποστόλη, Κώστα και Αντρέα
      Ευχαριστώ για το σχόλιο.
      Κώστα καλά κάνεις και τονίζεις και τον ρόλο της δύναμης ελατηρίου που εγώ δεν αναφέρω και αρκούμαι στην συνσιστώσα του βάρους. Αν θυμάμαι καλά ο Διονύσης Μητρόπουλος πρέπει να είχε κάνει σαν αυτό που αναφέρεις.

  • Ένα αναπάντητο ερώτημα… Τις προηγούμενες μέρες και σε διαφορετικές δημοσιεύσεις έθεσα ένα ερώτημα: Ένα σώμα κινείται σε οριζόντιο επίπεδο και υπόκειται στις ενεργειακές […]

    • Καλησπέρα Διονύση.Συμφωνω με την πρώτη εξίσωση που γράφεις, μόνο που κατά την γνώμη μου πρέπει να γράφει ΔU+ΔΚ=Q+W+E.Δεν υπάρχει κανένας λόγος την ενέργεια Ε να την συμβολίσεις ΔΕ,ενώ την θερμότητα Q και όχι ΔQ.Σχετικως με το έργο της τριβής ολίσθησης,αυτό ισούται μόνο με την μεταβολή της κινητικής ενέργειας και όχι με αυτήν συν κάτι άλλο.Εγραψα κάτι επ αυτού με κάποιο σχήμα στην τελευταία ανάρτηση του Γιάννη με τον ιμαντα,όπου για να μην έχω παραγωγή θερμότητας που μπερδεύει κατασκεύασα ένα σύστημα όπου αντί για θερμότητα έχω παραγωγή μιας άλλης μορφής μηχανική ενέργεια. αλλά δεν νομίζω να το διαβασε κανένας.Αν θέλεις ρίξε μια ματιά και πες μου την γνώμη σου.Το υπόλοιπο άρθρο σου το είδα ένα τάχει και θα το διαβάσω πιο προσεκτικά σε λίγο.

    • Καλησπέρα Διονύση.
      Όπως εσύ σκέφτομαι και εγώ την όλη ιστορία.
      Αντιλαμβάνομαι μια παραγωγή θερμότητας Qολ που μοιράζεται ως Q1 και Q2 σε σώμα και δάπεδο.
      Υπάρχει και η λογική της εφαρμογής της ΑΔΕ μόνο στο σώμα.
      Εκεί θα έλεγα ότι ΔΚ+ΔU=W+Q1 .
      Ενίοτε βλέπουμε τη θέρμανση να αποδίδεται σε μέρος του έργου και να γράφεται ΔΚ+ΔU=W.
      Ίσως κάτι τέτοιο υπονοεί ο Άρονς λέγοντας:
      https://i.ibb.co/h1Ybhw1c/Screenshot-1.png
      Ίσως αυτό εννοεί.

      Γιατί δεν μπορεί να υπολογιστεί;
      Μάλλον γιατί εμπεριέχει το ποσό αύξησης της εσωτερικής ενέργειας, διαφορετικά θα έλεγε ο Άρονς ότι είναι -Τ.Δxcm.
      Η αδυναμία υπολογισμού κάνει τον Άρονς να πει ότι το σώμα μόνο του είναι ακατάλληλο σύστημα κ.λ.π.

      Δεν με πειράζει αν σταματούσε εκεί η υπόθεση. Διαφωνία θα ήταν συζήτηση “περί όνου σκιάς”. Όμως ας δώσω το λόγο σε σένα:
      Δηλαδή χωρίσαμε το έργο της τριβής σε δυο μέρη, όπου το ένα να μετράει τη θερμότητα Q1 και το άλλο τη θερμότητα Q2!!! Αλλά δεν σταματάμε εκεί… Βαφτίζουμε αυτό το “μέρος του έργου” ως “έργο της τριβής” στην ΑΔΕ!!!
      Και θέλετε και το ακόμη χειρότερο; Δεν αποκαλούμε αυτό το ΔxT ενεργό μετατόπιση ή ισοδύναμη μετατόπιση ή όπως αλλιώς θα ήθελε κάποιος να το ονομάσει, αλλά ξαφνικά η τριβή αποκτά και σημείο εφαρμογής!!!

      Διότι άλλο το να πούμε ότι το έργο της τριβής δεν είναι -100j αλλά -60 J (τα 40 J πάνε στη θέρμανση) και άλλο να πούμε ότι το σημείο εφαρμογής της τριβής δεν μετατοπίζεται κατά 10 μέτρα αλλά κατά 6 μέτρα.

    • Να δώσω και ένα παράδειγμα, που είχα αναφέρει πριν λίγες μέρες ΕΔΩ, ελπίζοντας να γίνει απόλυτα ξεκάθαρο και με αριθμούς, αυτό που αναφέρω παραπάνω:

      Το πρόβλημα.Ένα σώμα Σ κινείται σε οριζόντιο επίπεδο, έχοντας κινητική ενέργεια Κ=100J. Δέχεται δύναμη τριβής μέτρου Τ=10Ν και σταματά μετά από μετατόπιση 10m. Άρα η εσωτερική ενέργεια του σώματος και του επιπέδου αυξήθηκε κατά 100J. Αν γνωρίζουμε (μην ρωτάτε πώς το γνωρίζουμε…) ότι στο έδαφος μεταφέρθηκαν τα 20J, τότε:α) Πόσο αυξήθηκε η εσωτερική ενέργεια του κινούμενου σώματος; Ή πιο απλά, πόση θερμότητα από αυτά τα 100J, κατακράτησε για τον εαυτόν του το σώμα Σ;β) Η παραπάνω “θερμότητα” σε πόσο αντίστοιχα έργο της πραγματικής τριβής αντιστοιχεί;γ) Αν η τριβή ήταν μια σταθερή δύναμη, του ίδιου μέτρου, με ένα συγκεκριμένο σημείο εφαρμογής που παρήγαγε το ίδιο έργο (-80J) πάνω στο σώμα Σ, ποια θα ήταν η μετατόπιση αυτής της δύναμης;Απάντηση:α)Με βάση την ΑΔΕ, αφού από τα 100J τα 20J μεταφέρθηκαν στο έδαφος, τα υπόλοιπα 80J αύξησαν αρχικά την εσωτερική ενέργεια του σώματος και μεταφέρθηκαν στην συνέχεια στο περιβάλλον του σώματος, με τη μορφή της θερμότητας, ΕΚΤΟΣ του εδάφους. Στο υπόλοιπο σύμπαν… β) Αν τα 100J αντιστοιχούν σε όλη την παραγόμενη θερμότητα, τότε τα 80J, είναι το 80% της συνολικής θερμότητας και η αντίστοιχη μετατόπιση που χρειάστηκε η τριβή για αυτήν την θερμότητα, είναι τα 80% της μετατόπισης του κέντρου μάζας, δηλαδή ΔxT=8m, τα άλλα 2m αντιστοιχούν στην θερμότητα που μεταφέρεται στο έδαφος.γ) Αν θεωρήσουμε ότι υπάρχει ένα συγκεκριμένο σημείο, ένα πραγματικό σημείο εφαρμογής της τριβής ολίσθησης, τότε στο παραπάνω ποσό θερμότητας 80J, θα αντιστοιχούσε έργο -80J και το πραγματικό σημείο εφαρμογής της τριβής θα έπρεπε να μετατοπισθεί κατά ΔxT=8m, για να υποβαθμίσει τα 80J κινητικής ενέργειας, σε άτακτη κινητική ενέργεια των δομικών λίθων το σώματος Σ.

    • Καλησπέρα Διονύση. Έχω διαβάσει αυτές τις μέρες το θέμα που έχει προκύψει και με βάση την ανάρτησή σου σήμερα, ας γράψω την άποψή μου – πάλι.
      Όταν εφαρμόζουμε την Αρχή Διατήρησης της Ενέργειας σε ένα συγκεκριμένο σύστημα, πρέπει να καταγράφουμε μόνο τις πραγματικές ενεργειακές ανταλλαγές του συστήματος με το περιβάλλον του.
      Κάνουμε διάκριση μεταξύ της ενεργειακής μεταβολής που πραγματικά συμβαίνει (η κινητική ενέργεια καταλήγει ως εσωτερική ενέργεια/θερμότητα στο σώμα, στο δάπεδο και τελικά στο περιβάλλον) και των μαθηματικών εργαλείων που χρησιμοποιούμε για να την περιγράψουμε.

      Το μέγεθος −TΔx στην ολίσθηση δεν είναι ακριβώς έργο με την αυστηρή έννοια «δύναμη επί μετατόπιση του σημείου εφαρμογής», αλλά μια εργοειδής ποσότητα που συνδέεται με τη μεταβολή της κινητικής ενέργειας του κέντρου μάζας.
      Η τριβή με αρνητικό έργο, αφαίρεσε κινητική ενέργεια από το σώμα.
      Πού πήγε αυτή η ενέργεια;
      Δεν εξαφανίστηκε. Το σώμα και το δάπεδο και ο αέρας θερμάνθηκαν ανεπαίσθητα.

      Αν ορίσουμε ως σύστημα “σώμα + δάπεδο + αέρας”
      Η τριβή είναι εσωτερική δύναμη του συστήματος και δεν γράφουμε έργο τριβής. Γράφουμε:
      Kαρχ + Uαρχ = Kτελ + Uτελ
      ή
      1/2 m υ0^2 = ΔU
      Η αρχική κινητική ενέργεια μετατράπηκε σε εσωτερική ενέργεια.
      Η εξίσωση
      Wτρ =− TΔx
      υπολογίζει σωστά τη μείωση της κινητικής ενέργειας του σώματος, αλλά δεν λέει από μόνη της πού κατέληξε η ενέργεια. Για να το δούμε, πρέπει στο σύστημα να συμπεριλάβουμε το δάπεδο και τον αέρα.

      Με άλλα λόγια:
      ΘΜΚΕ: “Πόσο μειώθηκε η κινητική ενέργεια;”
      ΑΔΕ: “Σε ποια μορφή εμφανίζεται πλέον η ενέργεια;”

      Αν ορίσουμε ως σύστημα το “σώμα μόνο”
      Μπαίνουν στο λογαριασμό οι ενεργειακές ροές από και προς το σώμα και η τριβή εμφανίζεται ως μηχανισμός εξόδου ενέργειας από το σύστημα.
      Που πήγε;
      Έφυγε από το σύστημα προς το περιβάλλον.
      Δεν μεταφέρεται κινητική ενέργεια. Οι μικροσκοπικές ανωμαλίες των επιφανειών παραμορφώνονται, δημιουργούνται ταλαντώσεις ατόμων, θερμαίνονται οι επιφάνειες.
      Έτσι η ενέργεια καταλήγει ως εσωτερική ενέργεια στο σώμα, το δάπεδο και τον αέρα.

      Η σχέση −TΔxτ​ = ΔK + ∣QΣ​∣ μας λέει ότι: “Το έργο της τριβής ισούται με τη μεταβολή της κινητικής ενέργειας συν τη θερμότητα που παράγεται”
      Τότε όμως γίνεται «διπλομέτρηση» της ίδιας ενέργειας.
      Η ποσότητα −TΔxτ ήδη εκφράζει τη μεταβολή της κινητικής ενέργειας:
      Αν στη συνέχεια προσθέσουμε και το QΣ​, το οποίο προέρχεται ακριβώς από την ίδια απώλεια κινητικής ενέργειας, μετράμε την ίδια ενεργειακή μεταβολή δεύτερη φορά.

    • Καλησπέρα Ανδρέα και σε ευχαριστώ για την τοποθέτηση.

    • https://i.ibb.co/4wm1hxQz/6.png
      Ένα ακίνητο μαχαίρι ακονίζεται σε τριβείο.
      Η εσωτερική ενέργεια του μαχαιριού αυξάνεται κατά 20 J και του τριβείου κατά 80 J.
      Μπορούμε να πούμε ότι παρήχθη θερμότητα 100 J η οποία μοιράστηκε σε δύο μέρη. Το ένα πήγε στο τριβείο και το άλλο στο μαχαίρι.
      Καταλαβαίνω το να πούμε ότι η αύξηση κάθε εσωτερικής ενέργειας οφείλεται σε προσφορά έργου και όχι θερμότητας.  Έτσι στο μαχαίρι προσφέρθηκε έργο 20 J.
      Όμως μπορούμε να πούμε ότι το σημείο εφαρμογής της τριβής στο μαχαίρι μετατοπίστηκε κατά 20J/T ;

    • Καλησπέρα Γιάννη.
      “Καταλαβαίνω το να πούμε ότι η αύξηση κάθε εσωτερικής ενέργειας οφείλεται σε προσφορά έργου και όχι θερμότητας.”
      Υπάρχει κάποιο κριτήριο που θα μας πει αν προσφέρθηκε ενέργεια μέσω έργου ή μέσω θερμότητας; Ή μπορούμε να πούμε είτε το ένα είτε το άλλο;

    • Ουδέποτε με απασχόλησε η διάκριση.
      Κατάλαβα ότι πολλοί ονομάζουν θερμότητα αυτό που διαβιβάζεται λόγω διαφοράς θερμοκρασιών ή κατά τη λειτουργία ψυκτικής μηχανής ή θερμικής μηχανής ή αντλίας θερμότητας.
      Έτσι το παρακάτω το λένε έργο:
      https://i.ibb.co/DfR47ZTY/88.png

    • Γιάννη υποτιμάς το 2ο θερμοδυναμικό νόμο…
      Η διάκριση έχει να κάνει με την εντροπία, συνεπώς με την οργάνωση.

    • Σωστά λες διότι χρησιμοποιώ περιφράσεις.
      Λέω συνήθως ότι τρίψαμε τα χέρια μας, παράχθηκε θερμότητα 10 J και ζεστάθηκαν αντί να πω ότι “τρίψαμε τα χέρια μας, αυξήθηκε η εσωτερική ενέργεια των χεριών τόσο όσο θα αυξανόταν αν έρχονταν σε επαφή με θερμότερο σώμα και διαβιβαζόταν σ’ αυτά θερμότητα 10 J.”
      Αυτό είναι το κόστος της συντομίας.

    • Επί της ουσίας Διονύση λύνουμε προβλήματα.
      Μας ενδιαφέρει να βρούμε σε πόση απόσταση θα σταματήσει το σώμα ή σε πόση απόσταση η ταχύτητα θα πέσει στο μισό.
      Δεν μας ενδιαφέρει να βρούμε κάτι που δεν μπορούμε μια και είναι αδύνατον θεωρητικά να βρούμε (χωρίς πείραμα) τη μεταβολή της εσωτερικής ενέργειας κάθε εμπλεκόμενου σώματος.

    • καλησπέρα σε όλους
      Διονύση και Γιάννη χαράς στο κουράγιο σας όλες αυτές τις μέρες. Μάλλον μου έκανε καλό η αποχή μου αυτές τις μέρες…. λόγω του ότι δεν είχα υπολογιστή.
      Νομίζω η όλη συγχυση γίνεται σχετικά με τη σειρά με την οποία έχουμε τις μετατροπές ενέργειας από τη μία μορφή στην άλλη και το μηχανισμό με τον οποίο γίνεται.
      Η αλήθεια είναι ότι δεν έχω να προσθέσω κάτι από την πρώτη στιγμή οι τοποθετήσεις σας με βρίσκουν σύμφωνο.
      Διονύση καλά κάνεις και τονίζεις την εντροπία στο 2ο ΘΔΝ

    • Καλό απόγευμα Κωνσταντίνε και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
      Αφαίρεσα το Δ στην ενέργεια Ε1, αφού έχεις δίκιο, άλλωστε στο σχήμα Ε1 την είχα συμβολίσει…
      Το σχόλιο που αναφέρεις το είχα διαβάσει, με βρίσκει σύμφωνο και δεν ένιωσα την ανάγκη να προσθέσω κάτι.

    • Καλημέρα Χρήστο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
      Ελπίζω να τεχνικά προβλήματα να επιλύθηκαν και να μην παίρνεις άλλες…. απουσίες!

    • Καλημέρα.
      Διονύση κάποιες σκέψεις με αφορμή την ανάρτηση σου αλλά και τις συζητήσεις που έχουν προκύψει αρκετές ημέρες, ελπίζοντας να μην διολισθαίνω αρκετά θέλοντας να ειμαι συνεπής.
      Σε μια ράβδο ασκούνται εστω στα άκρα της δυο παράλληλες και ομόρροπες δυνάμεις. Βρίσκω την συνισταμένη τους της αποδίδω και σημείο εφαρμογής , αγνοώ τις υπαρκτές δυνάμεις και μελετώ μια χαρά την κίνηση της.
      Αφήνω ένα ομογενή (για ευκολία) σφαιρικό φλοιό να πέσει.
      Σημειώνω ένα mg ανύπαρκτο που ειναι η συνισταμένη πολλών υπαρκτων παραλλήλων βαρακίων και βρίσκω την ταχύτητα του. Θα αρχίσω τώρα να μιλώ για ψευδοέργο του βάρους?
      Εκτοξεύω ένα κιβώτιο.Σημειώνω δυνάμεις. Σε πλήρη αντιστοιχία με τα παραπάνω…..
      Αυτό που αποκαλούμε σημείο εφαρμογής ανύπαρκτης συνισταμένης τριβής μετατοπίζεται. Είναι ίδια η μετατόπιση με την μετατοπιση του cm?
      https://i.ibb.co/yBpX4Wkn/image.jpg

    • Καλημέρα Γιώργο.
      Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και την κατάθεση της σκέψης σου.
      Είσαι και… παραείσαι συνεπής!
      Δεν διαφωνώ σε όσα καταθέτεις, αλλά ο όρος “ψευδοέργο” δεν είναι δικός μου όρος, ούτε δική μου εφεύρεση…
      Αν λοιπόν κάποιος αναδεικνύει αντίφαση μεταξύ ορισμού του έργου δύναμης και του έργου της τριβής, θα πρέπει η όποια ανταλλαγή απόψεων, να γίνεται σε αυτό το γήπεδο…

    • Να προσθέσω κάτι επιπλέον Γιώργο.
      Όταν μιλάμε για στοιχειώδη βάρη ενός σώματος, κατά την πτώση του σώματος, όλες οι στοιχειώδεις μάζες έχουν την ίδια μετατόπιση και ένα απλό άθροισμα οδηγεί στο mgh…
      Στην τριβή οι αλληλεπιδράσεις είναι ανομοιόμορφες και όλες οι στοιχειώδεις δυνάμεις τριβής δεν έχουν την ίδια μετατόπιση. Με τον μικρόκοσμο και τις μικροανωμαλίες, δεν βγάζεις άκρη…

    • Γιώργο μου άρεσε το παράδειγμά σου με τη ράβδο και τις δυνάμεις στα άκρα.
      Ας δούμε σ’ αυτό το έργο και το ψευδοέργο:
      https://i.ibb.co/LDTh5y8b/tt.png

    • Η ράβδος αυτή είναι μη παραμορφώσιμο στερεό.
      Αν τραβώντας την παραμορφωνόταν, το ψευδοέργο θα εξακολουθούσε να δίνει ότι και πριν αλλά ο έργο θα ήταν ίσο με το προηγούμενο άθροισμα μεταφορικής και περιστροφικής κινητικής συν την δυναμική ενέργεια λόγω παραμόρφωσης.
      Αν η παραμόρφωση οδηγούσε σε ταλάντωση της ράβδου και κύμα σ’ αυτήν θα μιλάγαμε για ενέργεια ταλάντωσης και ενέργεια κύματος.

    • Καλό απόγευμα Γιάννη.
      Στην περίπτωση που δουλεύεις με τη συνισταμένη, υπάρχει και ροπή. Το έργο της;
      Θέλω να πω ότι το ψευδοέργο μετράει τη μεταβολή της μεταφορικής κινητικής ενέργειας, ενώ το έργο της ροπής τη μεταβολή της περιστροφικής κινητικής ενέργειας.

    • Καλησπέρα Διονύση.
      Το έργο της μεταβλητής ροπής είναι F.(X-x)
      Το έργο της συνισταμένης είναι F.X.
      Το ψευδοέργο της είναι F.x
      Όταν η συνισταμένη ασκείται στο κέντρο μάζας και μέσον της ράβδου τότε X=x.
      Μεγάλη διαφορά X-x σημαίνει μεγάλη ροπή.
      Κάτσε να κάνω και μια προσομοίωση……

      ( Διορθώνω λάθος μου: Το έργο της συνισταμένης είναι (F1+F2).X και όχι (F1+F2).x όπως μου ξέφυγε).

    • Η προσομοίωση:

      Τη σταματάμε όποια στιγμή θέλουμε και διαβάζουμε τις τιμές.
      W1=F1*x1
      W2=F2*x2
      Wολ = w1+W2
      Τις κινητικές ενέργειες τις μετράει μόνο του το i.p.

    • Επειδή πολλοί φίλοι δεν έχουν το interactive physics ένα στιγμιότυπο:
      https://i.ibb.co/gbcBRfRq/ee.png

      Τα ίσα υπογραμμίστηκαν με ίδιο χρώμα.

    • Να προσθέσω ότι το ψευδοέργο είναι η συνισταμένη επί το μήκος της μαύρης γραμμής, δηλαδή η διαδρομή του κέντρου μάζας.

    • Σωστά Γιάννη, απλά μπέρδεψα τα χ…
      Είδα το 2ο μέλος με τη μετατόπιση x του κ.μ. και όχι το πρώτο μέλος με Χ, τη μετατόπιση του σημείου εφαρμογής…

    • Σωστός Διονύση.
      Αλλά ακολουθεί το …βαρύγδουπο.
      Η αβεβαιότητα του τυχαίου στον μικρόκοσμο οδηγεί στην βεβαιότητα του νόμου στην στροφική κίνηση ή αντίστροφα? Δεν γνωρίζω πιο προηγείται.
      Δηλ τελικά για το σώμα που εκτοξεύεται επειδή δεν μπορει να περιστραφεί θα πρέπει το σημειο Σ που ειναι σημειο εφαρμογής της τριβής να απέχει διαρκώς απόσταση d = μα/2 απο την κατακόρυφο που διέρχεται απο cm. Aρα μετατόπιση cm = μετατοπιση σημειου εφαρμογής τριβης. Θεωρώ οτι οι δισεκατομμύρια τριβούλες που εμφανιζονται διαρκως σε διαφορετικα σημεια στατιστικά λογω του μεγάλου αριθμου πρεπει να δίδουν σταθερό μέσο όρο.
      Γιάννη πολύ καλό ξεκαθάρισμα εργου – ψευδοέργου.
      Για να μπορέσω να απαντήσω στο θέμα Α που έβαλες πρέπει να δωθεί πρώτα ξεκάθαρη απάντηση με το αν οι μετατοπισεις τριβής – σώματος είναι ισες.

    • Καλό βράδυ Γιώργο.
      Οι ειδικοί (όχι εγώ…) λένε ότι:
      Η αβεβαιότητα του τυχαίου στον μικρόκοσμο οδηγεί στην βεβαιότητα των νόμων του μακρόκοσμου…
      Όσον αφορά το ερώτημά σου για να απαντήσεις στο Γιάννη, νομίζω ότι την δίνω παραπάνω. Το (ψευδοέργο) έργο της τριβής, όπως το ξέρουμε, μια χαρά μας δίνει το σωστό αποτέλεσμα στο λογαριασμό…

    • Καλημέρα σας. Θα ήθελα αν μου επιτρέπετε να δώσω μια κάπως διαφορετική σημασία στην έννοια του ψευδοεργου όπως αναφέρεται στο παράδειγμα του Γιάννη με τη ράβδο και τις δύο δυνάμεις στα άκρα της. Η ράβδος κάνει σύνθετη κίνηση. Οπότε το έργο μιας δύναμης θα είναι το άθροισμα του έργου της λόγω μεταφοράς και του έργου της λόγω περιστροφής. Στον υπολογισμό του έργου λόγω μεταφορά όπου Δx τίθεται το Δxcm. Το άθροισμα των έργων λόγω μεταφοράς ισούται με την μεταβολή της μεταφορικής κινητικής ενέργειας. Το αντίστοιχο ισχύει και για τη συνιστώσα στροφική κίνηση. Για κάθε δύναμη το άθροισμα WFολ=WFμετ +WFστρ μπορεί να υπολογιστεί και διαφορετικά , αν στον τύπο του έργου όπου Δx βάλουμε τη μετατόπιση του σημείου εφαρμογής της F. Δηλαδή το λεγόμενο ψευδοεργο σε τέτοιες περιπτώσεις είναι το έργο λόγω μεταφοράς σύμφωνα με την αρχή της επαλληλίας των κινήσεων.

    • Καλημέρα Γιώργο.
      Συμφωνώ.

    • Καλημέρα παιδιά.
      Γιώργο (Κόμη) ηθελημένη η ασάφεια.
      Ένα τέτοιο θέμα θα μπορούσε να βάλει καθηγητής στην τάξη ή η τμήμα του η ΚΕΕ σε Εξετάσεις χωρίς την διευκρίνηση που θα σε έκανε να βρεις την απάντηση.

  • Θερμοχημεία-Οργανική A.O. και διαμοριακές δυνάμεις Έστω το άκυκλο αλκάνιο A. Δίνονται τα εξής δεδομένα: ΔHf° αλκανίου A = -216  kJ / mol ΔHc° αλκανίου A = -4150  kJ / mol ΔHf° CO2 = -394  kJ / […]

    • Παναγιώτη καλησπέρα. Ενδιαφέρον το ερώτημα του ΣΤ με κριτήριο την υγροποίηση. Εδώ προβληματίστηκα γιατί δεν μπορώ να φανταστώ πώς θα κάνουμε διάκριση δυνάμεων London μεταξύ του 2,2-διμεθυλουβουτανίου και του 2,3-διμεθυλοβουτανίου. Μια πρώτη σκέψη είναι ότι λόγω συμμετρίας (????) του 2,3 θα έχει μικρότερη επαφή μεταξύ των ατόμων C. Δεν ξέρω όμως αν είναι σωστό. Η άποψή σου;
      Μια παρατήρηση: Οι ενθαλπίες πρέπει να δίνονται ανά mol.

    • Καλησπερα Δημήτρη κι ευχαριστώ για τον χρόνο σου – βρηκα αυτα:
      Κανονικά σημεία ζέσης (σε πίεση 1 atm = 101,325 kPa) για τα 5 συντακτικά ισομερή του εξανίου (C6H14):

      – 2,2-διμεθυλοβουτάνιο (νεοεξάνιο): 49,7 °C (322,9 K)
      – 2,3-διμεθυλοβουτάνιο: 58,0 °C (331,2 K)
      – 2-μεθυλοπεντάνιο (ισοεξάνιο): 60,3 °C (333,4 K)
      – 3-μεθυλοπεντάνιο: 63,3 °C (336,4 K)
      – n-εξάνιο (κανονικό εξάνιο): 68,7 °C (341,9 K)

      Πηγές:
      – NIST Chemistry WebBook (National Institute of Standards and Technology – Standard Reference Database Number 69), CAS: 75-83-2, 79-29-8, 107-83-5, 96-14-0, 110-54-3.
      – CRC Handbook of Chemistry and Physics (Section 3: Physical Constants of Organic Compounds).
      – PubChem (National Library of Medicine).
      Υπάρχει σημαντική διαφορά στις θερμοκρασίες αν δεις (γι’ αυτό και σκεφτηκα ότι ανάλογα θα ισχύουν και για τις ΔΔ)- αναφορικα με τις ενθαλπίες πρέπει να δίνονται ανά mol, σε μερικά σημεία του βιβλιου τις δινει ανα mol σε άλλα χωρις αυτο τον συμβολισμο – αλλα συμφωνώ μαζί σου

    • Καλησπέρα κι από εμένα. Ωραία Πάνο. Δημήτρη το 2,2 φαίνεται να έχει πιο σφαιρικό σχήμα οπότε ασθενεστερες London.

    • Καλησπέρα Θοδωρή Van der Waals !

    • 1. Προσδιορισμός Συντακτικού Τύπου (Σ.Τ.) του αλκανίου Α

      Α. Εύρεση Μοριακού Τύπου (CxH2x+2):
      Η αντίδραση πλήρους καύσης του άκυκλου αλκανίου είναι:
      CxH2x+2(l) + ((3x+1)/2) O2(g) -> x CO2(g) + (x+1) H2O(l)

      Εφαρμόζουμε τον νόμο του Hess για την ενθαλπία καύσης:
      ΔHc° = [ x · ΔHf°(CO2) + (x+1) · ΔHf°(H2O) ] – ΔHf°(αλκανίου Α)

      Αντικαθιστούμε τις τιμές:
      -4150 = x · (-394) + (x+1) · (-286) – (-216)
      -4150 = -394x – 286x – 286 + 216
      -4150 = -680x – 70
      -4080 = -680x
      x = 4080 / 680 = 6

      Άρα ο μοριακός τύπος του αλκανίου Α είναι C6H14 (εξάνιο).

      Β. Εύρεση Συντακτικού Τύπου:

      – 2,2-διμεθυλοβουτάνιο: CH3-C(CH3)2-CH2-CH3

      Το ισομερές που υγροποιείται δυσκολότερα από όλα είναι αυτό με τις ασθενέστερες διαμοριακές δυνάμεις (δυνάμεις London) και, κατά συνέπεια, το χαμηλότερο σημείο ζέσης. Αυτό είναι το πιο διακλαδισμένο/σφαιρικό μόριο, δηλαδή το 2,2-διμεθυλοβουτάνιο.

      Συντακτικός Τύπος (Σ.Τ.) του Α:
      CH3 – C(CH3)2 – CH2 – CH3 (2,2-διμεθυλοβουτάνιο)

      —

      2. Αριθμοί Οξείδωσης (Α.Ο.) του άνθρακα (C) στην ένωση Α

      Στο 2,2-διμεθυλοβουτάνιο [ CH3 – C(CH3)2 – CH2 – CH3 ] υπολογίζουμε τον Α.Ο. κάθε ατόμου C χωριστά (θεωρώντας ότι ο δεσμός C-C δεν μεταβάλλει τον Α.Ο., ενώ για κάθε δεσμό C-H ο C παίρνει -1 και το H +1):

      – Τα τέσσερα άτομα C των μεθυλομάδων (-CH3):
       x + 3(+1) = 0 => Α.Ο.(C) = -3

      – Το άτομο C της μεθυλενομάδας (-CH2-):
       x + 2(+1) = 0 => Α.Ο.(C) = -2

      – Το τεταρτοταγές άτομο C (ενωμένο μόνο με 4 άτομα C):
       x = 0 => Α.Ο.(C) = 0

      Απάντηση: Ο άνθρακας (C) εμφανίζει 3 διαφορετικούς αριθμούς οξείδωσης στην ένωση Α (τους 0, -2 και -3).

  • Χημεία vs Castro Οι Συνωμοσίες της CIA: Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η CIA ανέπτυξε μια σειρά από χημικά και βιολογικά σχέδια με στόχο να δολοφονήσει, να αρρωστήσ […]

  • Η κίνηση πάνω σε μια σανίδα. Πάνω σε μια παγωμένη λίμνη υπάρχει μια σανίδα μάζας m=10kg, πάνω στην οποία στέκεται ένα παιδί, μάζας Μ=40kg, όπως στο σχήμα. Με δεδομένο ότι οι τριβές μετ […]

    • Διονύση καλημέρα,
      Έχω δύο ώρες κενό έτσι βρήκα ευκαιρία να μπω να ρίξω μια ματιά και έπεσα επάνω στην ανάρτηση. Ακριβώς εδώ έιμαι στην Β΄ Λυκείου θετικού προσανατολισμού!
      Η αγαπημένη μου ερώτηση είναι η τελευταία. Ούτε πράξεις, ούτε τίποτα! Όμορφη, αγνή φυσική!
      Όλα είναι χρήσιμα, όπως π.χ. η τριβή, αλλά η τελευταία ερώτηση είναι πολύ ουσιαστική.

      Μπράβο και καλημέρα

    • Καλό μεσημέρι Στέφανε.
      Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
      Χαίρομαι που σου άρεσε…

    • Καλησπέρα Διονύση. Από το 2013 κάνω κάθε χρόνο την άσκησή σου
      Το περπάτημα πάνω σε μια σανίδα.
      Η παρούσα είναι ακόμα πιο αναλυτική. Μια ακόμα ερώτηση. Από που προέρχεται η κινητική ενέργεια; Ποιος ο ενεργειακός ρόλος της στατικής τριβής;
      Έφτιαξα μια προσομοίωση σε html ΕΔΩ. Κατέβασμα και άνοιγμα με έναν browser.

    • Καλό απόγευμα Ανδρέα και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό αλλά και την προσομοίωση!
      Πολύ όμορφη έκπληξη!!!
      Δεν σε είχα δει να κατασκευάζεις προσομοίωση σε html…
      Νέα ενασχόληση;

    • Μου έδωσε ο Τάσος ο Τζανόπουλος μια διεύθυνση Α.Ι. Είναι η Arena.ai
      Εκεί δίνεις πως ακριβώς θέλεις την προσομοίωση, τα δεδομένα, τα χειριστήρια κ.λ.π. και παίρνεις τον κώδικα HTML. Το πλεονέκτημα είναι ότι μπορούν να την τρέξουν και μαθητές. Απλά δεν ξέρω ακόμαπως να την ενσωματώσω στην ιστοσελίδα, ωστε να παίζει με ένα κλικ.

    • Καλησπέρα Ανδρέα Ριζόπουλε.
      Κάνε ένα κλικ ΕΔΩ να δεις κάτι…
      Ανέβασα το αρχείο στο onedrive και τελικά το ανοίγει!

    • Καλησπέρα Διονύση. Όντως δουλεύει. Το πέταξα μέσα στο OneDrive, έδωσα δικαιώματα κοινής χρήσης και ο σύνδεσμος ανοίγει κατευθείαν την προσομοίωση!
      Σε ευχαριστώ.

    • Καλημέρα Παύλο . Πρωτότυπη και πολύ όμορφη! Την χαίρεσαι οταν την λύνεις.Δυσκολη για παιδιά αλλα όμορφη για να την διδάξεις.

    • Γεια σου Γιώργο, σε ευχαριστώ για το σχόλιο και χαίρομαι που σου αρέσει. Να είσαι καλά.

    • Πολύ ωραία δουλειά, Παύλο! Συνδέει αρμονικά τη δυναμική του υλικού σημείου με την ισορροπία στερεού και αξιοποιεί με έξυπνο τρόπο το διάγραμμα της τάσης για την εξαγωγή κρίσιμων στοιχείων της λύσης. Τέτοια θέματα ανεβάζουν πραγματικά το επίπεδο διδασκαλίας.

    • Σε ευχαριστώ πολύ, Τάσο, για τα καλά σου λόγια και την εύστοχη παρατήρηση! Πράγματι, ο συνδυασμός της δυναμικής του υλικού σημείου με την ισορροπία στερεού προσφέρει εξαιρετικές ευκαιρίες για ουσιαστικό προβληματισμό.

    • Παύλο καλησπέρα, Παρ’όλο που το εχεις κάνει δεν το αναφέρεις στην λύση , προφανως επειδη το θεωρείς αρκετά δυσκολο για τους μαθητές και με μαθηματικά που δεν επιθυμούμε να εξετάσουμε στην Φυσική της Γ Λυκείου.
      Για όσους ενδιαφέρονται ανεβαζω την μελετη για την μορφή των γραφικών παραστάσεων που δίνεις στην εκφωνηση.https://i.ibb.co/Zpr7jYkW/noe10.png

    • Καλησπέρα Γιώργο. Σε ευχαριστώ θερμά για την εξαιρετική μελέτη και το χειρόγραφο που ανέβασες. Έχεις απόλυτο δίκιο, η παράλειψη έγινε επίτηδες για να παραμείνει η λύση προσβάσιμη στους μαθητές, χωρίς να μπλέξουμε με μαθηματικά εκτός του πνεύματος των εξετάσεων. Η ανάλυσή σου δίνει την πλήρη επιστημονική πληρότητα στο θέμα!

  • Ερωτήσεις σε μια κατακόρυφη ταλάντωση. Ένα σώμα μάζας m, εκτελεί κατακόρυφη αατ, δεμένο στο κάτω άκρο ιδανικού ελατηρίου και σε μια στιγμή περνά από μια θέση (1) έχοντας ταχύτητα υ1=2m/s και επ […]

    • Διονύση, καλημέρα από το, σχετικά με προηγούμενες μέρες, κρύο Δερβένι.
      Η άσκηση απαιτεί αρκετή κατανόηση της θεωρίας των ΑΑΤ. Ειδικά η 2η ερώτηση.
      Για αυτή και μια αλγεβρική απόδειξη σύγκριση πλάτους και στατικής παραμόρφωσης

    • Καλημέρα Διονύση. Παρουσιάζουν ενδιαφέρον όλες οι ερωτήσεις, καθώς ο μαθητής πρέπει να σκεφτεί!
      Δεν ξέρω εάν πρέπει να δηλώσεις στα δεδομένα ότι το σώμα είναι δεμένο στο κάτω άκρο του κατακόρυφου ελατηρίου (όπως το δείχνεις και στο σχήμα της απάντησης – και δεν είναι δεμένο το ελατήριο στο έδαφος).

    • Καλημέρα παιδιά.
      Διονύση δεν πρόσεξα το 12 και την πάτησα.
      Πολύ έξυπνη!

    • Διονύση καλησπέρα.
      Γραφω απο κινητό καθώς δεν εχω υπολογιστή εδώ και δύο βδομάδες και δυσκολευομαι να παρακολουθώ τις συζητήσεις και τις αναρτήσεις.
      Ομως πέφτοντας στη δική σου δεν μπορούσα να μη σχολιασω.
      Εξαιρετικά ερωτήματα ειδικα το 2ο που οπως λεει και ο Γιάννης αν δεν προσεξεις τι σημαινει το 12 την πατας ευκολα. Ενω αν έδινες οτι ηταν 10 θα πήγαινε το μυαλο οτι το σωμα περνα απο το Φ.Μ.
      Να σαι καλά.

    • Διονύση καλησπέρα. Πρωτότυπη και διδακτική. Ιδιαίτερα το 2ο ερώτημα, το οποίο δεν έχει προφανή απάντηση, αφού πρέπει να προσεχτεί η τιμή!

    • Γεια σου Διονυση. Πολυ ωραια εξυπνη ασκηση. Στο iii) μπερδευτηκα διοτι ειδα την εκφωνηση απο εδω που στο iii) δινει ταχυτητα και επιταχυνση με το ιδιο μετρο 12 κατι που μαλλον δεν γινεται,αφου οι σωστες τιμες ειναι 2 και 12 οπως και στο pdf

    • Καλημέρα συνάδελφοι.
      Ντίνο, Μίλτο, Γιάννη, Χρήστο, Ανδρέα και Κωνσταντίνε, σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
      Μίλτο πρόσθεσα στην εκφώνηση ότι το σώμα είναι στο κάτω άκρο του ελατηριου.
      Κωνσταντίνε, δίκιο είχες για την επισήμανση, το διορθώνω. Στο κείμανιο σε Word και στη συνέχεια σε pdf, είχα συμβολίσει το μέτρο της ταχύτητας με χρήση του μαθηματικού επεξεργαστή και με βελάκι. Στο copy-paste αυτό κόπηκε και όταν το συμπλήρωσα επιπρόσθετα, το 2 το έγραψα 12…

    • Καλημέρα Διονύση.
      Για την όμορφη στην ουσία ως προς τα ερωτήματα (ii !!) άξιζε τον κόπο η μέσω διαγραμμάτων απάντηση πλην ii) και v).
      https://i.ibb.co/NgW3N2qN/talantosi-Dionisi.png
      Ελπίζω πως αποδίδεται σαφώς
      Να είσαι καλά

    • Καλημέρα Παντελή, αν και τώρα εσύ κοιμάσαι, αφού έγραψες σχόλιο στις 1.52!!!
      Εγώ ξύπνησα αξημέρωτα, εσύ ξενύχτησες…
      Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και τις απαντήσεις με την βοήθεια των διαγραμμάτων.

    • Καλημερα Διονυση.
      Καλος υπνος αλλα 6.00 το βιολογικο χτυπα για εγερση και προετοιμασια στο ραντεβου με το συντεκνο για…ραβδισμα. Ειμαστε της παλιας σχολης ως προς τις συνεργασιες.
      Ευχαριστω για το σχολιο

  • Θερμότητα ή έργο; Στο σχήμα, ένα σώμα Α υψηλής θερμοκρασίας έρχεται σε επαφή με ένα δεύτερο σώμα Β χαμηλότερης θερμοκρασίας. Τι ενεργειακή μεταβολή έχουμε; Ένα […]

    • Διονύση καλημέρα.

      θα χρησιμοποιήσεις αυτή την ανάλυση για να υπολογίσεις τη μετατόπιση της τριβής ολίσθησης ώστε να τη συγκρίνουμε με αυτή που υπάρχει εδώ;

    • Συνέχισε Ανδρέα, αφού δεν βλέπεις ότι αν είναι σωστά αυτά που γράφω παραπάνω, τότε το έργο της τριβής που ασκείται στο κινούμενο σώμα μετράει τόσο την ενέργεια που μεταφέρεται στο δάπεδο, με τη μορφή της θερμότητας, όσο και αυτή που παραμένει (σε πρώτη φάση) στο σώμα αυξάνοντας την εσωτερική του ενέργεια, μέχρι να μεταφερθεί στον αέρα..
      Και αυτό είναι ένα και είναι ίσο WT=-TΔx, όπου Δx η μετατόπιση του κέντρου μάζας του σώματος. Δεν υπάρχουν δύο δυνάμεις που αφαιρούν την κινητική ενέργεια του σώματος, ούτε η αντίδρασή της (Τ1 παραπάνω) παράγει έργο.
      Η τριβή με το έργο της μειώνει την μηχανική ενέργεια μετατρέποντάς την σε ενέργεια των δομικών λίθων τόσο του σώματος, όσο και του δαπέδου, αφού αυτά αλληλεπιδρούν. Δηλαδή αυξάνει ταυτόχρονα την εσωτερική ενέργεια σώματος και επιπέδου, πριν μεταφερθεί με τη μορφή της θερμότητας τελικά στον αέρα και στο υπόλοιπο σύμπαν!
      Το να καθόμαστε μέρες τώρα και να καταστρέφουμε όλη αυτή τη συνεκτική λογική, εφευρίσκοντας επιμέρους έργα και μετατοπίσεις, είναι εκτός κάθε λογικής…
      Λοιπόν παραπάνω έχω γράψει τις σκέψεις μου, δεν έχω να γράψω κάτι άλλο.
      Η συνέχεια του “διαλόγου”, που ο θεός να τον κάνει διάλογο, δεν έχει νόημα…

    • Διονύση συμφωνώ ότι η συζήτηση σε αυτό το θέμα φαίνεται να έχει ολοκληρωθεί. Προφανώς θα πρότεινες στους συναδέλφους να υιοθετήσουν αυτή τη σαφή τοποθέτησή σου, μαζί με την εφαρμογή της ΑΔΕ στο σώμα.

    • Λένε ότι αν δεν μπορείς να τους πείσεις, μπέρδεψε τους. Γι’ αυτό επιμένω στην ακρίβεια.

    • Φαντάζομαι ότι όλα αυτά που γράφω παραπάνω, μπερδεύουν κόσμο;
      Ευχαριστώ Ανδρέα!

    • Διονύση ήδη έγραψα ότι είναι σαφή.

    • Παιδιά δεν ξέρω που να κάνω το σχόλιο μια και συμπλέκονται πολλές αναρτήσεις.
      Βλέπω κάτι που ξεφεύγει από τη λογική:
      https://i.ibb.co/F41BqfjR/77.png

      Η πέτρα του κέρλινγκ σύρθηκε 3 μέτρα αλλά το σημείο εφαρμογής της τριβής λιγότερο. Ίσως 2 μέτρα.
      Προφανώς κατά την κίνηση βγήκε έξω από την πέτρα!

    • Ανδρέα φοβάμαι ότι δεν συζητάς.
      Επαναλαμβάνεις:
      -Χρησιμοποιώ νόμους της Φυσικής.
      -Ότι έγραψα είναι σαφές.
      -Η απόδειξη βρίσκεται στην ανάρτησή μου…..

      Έγραψες:
      Λένε ότι αν δεν μπορείς να τους πείσεις, μπέρδεψε τους. 
      Έχω την αίσθηση ότι αυτό κάνεις.

    • Ας έρθουμε στην ουσία της ανάρτησης του Διονύση:
      Όταν ανακατεύεις μικροσκοπικές με μακροσκοπικές περιγραφές, όταν ανακατεύεις το μοντέλο rigid body με τα μόρια που το αποτελούν η περιγραφή δεν αποκτά κάποιου είδους επιστημονική βαρύτητα.
      Λάθη και ασυνεννοησία θα ακολουθήσουν.

    • Καλησπέρα Διονύση. Επειδή η ανάρτησή σου αναφέρεται, στην ανάρτηση του Ανδρέα, καλησπέρα Ανδρέα, που παρουσίασε τη σχέση ΔxT​=Δx−Q/Τ​, αναζήτησα στη διεθνή βιβλιογραφία αυτή τη σχέση. Με το σκεπτικό ότι η τριβολογία είναι σημαντικός τομέας της Μηχανικής και θα υπάρχει σχετική αναφορά.
      Βρήκα λοιπόν το paper
      Work Done by Sliding Friction
      Διαβάζουμε:
      W – PW = ΔU,
      Το ψευδοέργο PW υπολογίζεται με τη μετατόπιση του κέντρου μάζας. Το πραγματικό έργο W, υπολογίζεται από τις πραγματικές μικροσκοπικές μετατοπίσεις στα σημεία επαφής. Εκεί “χάνεται” η διαφορά και εμφανίζεται η εσωτερική ενέργεια.

      Άρα ο Brown φαίνεται να λέει:

      «Μην αλλάζετε τη μετατόπιση του σώματος. Ξεχωρίστε απλώς το work από το pseudowork και μη λέτε ότι το σημείο εφαρμογής της τριβής μετατοπίζεται λιγότερο από το σώμα.»

      Το ψευδοέργο ισούται με PW = -Τ Δx = ΔΚ (Θεώρημα ψευδοέργου), Δx η μετατόπιση του κέντρου μάζας.
      Αν γράψουμε όμως
      -Τ Δx = ΔΚ + ΔU, προκύπτει ΔU = 0, άτοπο.
      Άρα η σχέση αυτή που στηρίζεται η απόδειξη του Ανδρέα έχει εννοιολογικό λάθος. Ότι το πραγματικό συνολικό έγο είναι ταυτόχρονα και ψευδοέργο.
      Η ανάλυση του Brown, προσπαθεί να αποφύγει αυτή τη σύγχιση, διαχωρίζοντας αυστηρά τα δύο έργα.

    • Καλησπέρα σε όλους.
      Έχω τοποθετηθεί αλλά ας το ξαναπώ με άλλα λόγια.
      Η θερμότητα που παράγεται οφείλεται στο έργο της τριβής στο σώμα. Το έργο της τριβής στο έδαφος είναι μηδέν αφού δεν μετατοπίζεται το έδαφος.
      Αυτή η θερμότητα θερμαίνει το σώμα το περιβάλλον και το έδαφος.
      Σχολικό μοντέλο: Θεωρούμε ότι στο περιβάλλον και στο έδαφος ” πηγαίνει” πολύ μικρό ποσοστό της θερμότητας. Έτσι το σύνολο της παραγόμενης θερμότητας ,θερμαίνει το σώμα.
      Το δε σημείο εφαρμογής της τριβής στο σώμα μετατοπίζεται όσο και το σώμα.

    • Καλησπέρα Γιάννη , Ανδρέα (Ριζ) και Γιώργο, σας ευχαριστώ για το σχολιασμό και την τοποθέτηση πάνω στην ουσία του θέματος.

    • Αγαπητοι συνάδελφοι καλησπέρα
      Διανύση, η ιδέα του «ανθρωπάκου» είναι πράγματι εύστοχη. Μας επιτρέπει να δούμε από κοντά έναν μηχανισμό μεταφοράς ενέργειας που η μακροσκοπική περιγραφή αδυνατεί να αναδείξει. Το άρθρο σου το διαβάζω ως προσπάθεια να εξηγηθεί το φαινόμενο, όχι να οριστεί πώς πρέπει να διδαχθεί. Άλλωστε, πριν αποφασίσουμε πώς θα διδάξουμε κάτι, πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε τη φυσική του εξήγηση. Στο τέλος του άρθρου τίθενται, νομίζω, δύο διαφορετικά ερωτήματα: αν η αντίδραση της τριβής παράγει έργο στο «ακίνητο» δάπεδο, που είναι ερώτημα Φυσικής, και αν θα το διδάσκαμε στην τάξη, που είναι διδακτικό ερώτημα. Εδώ θα σταθώ κυρίως στο πρώτο.

      Η εικόνα σου με τις εγκοπές και τις προεξοχές απαντά, νομίζω, σε ένα ερώτημα που θα μπορούσε να θέσει και ένας μαθητής: γιατί ζεσταίνεται και το πάτωμα, αφού δεν κουνιέται; Το ανθρωπάκι, μέσα στη ζώνη επαφής, βλέπει την εγκοπή του σώματος να σπρώχνει την προεξοχή του δαπέδου. Η προεξοχή υποχωρεί λίγο, παραμορφώνεται, και τα άτομά της αρχίζουν να ταλαντώνονται εντονότερα. Οι δυνάμεις επαφής μπορούν επομένως να παράγουν έργο στα υλικά σημεία της και να αυξάνουν την εσωτερική ενέργεια του δαπέδου. Το ανθρωπάκι βλέπει τοπικές μετατοπίσεις και έργα εκεί όπου εμείς, στη μακροσκοπική περιγραφή, βλέπουμε ένα ακίνητο δάπεδο που θερμαίνεται. Δεν υπάρχει αντίφαση. Εξετάζουμε το ίδιο φαινόμενο σε διαφορετικές κλίμακες.

      Θα μπορούσε βέβαια κανείς να προβάλει την ένσταση του απαραμόρφωτου στερεού, όμως η ίδια η σχολική Φυσική έχει ένα ενδιαφέρον προηγούμενο. Στη Μηχανική της Γ΄ Λυκείου χρησιμοποιούμε το μοντέλο του απαραμόρφωτου στερεού. Όταν όμως μελετάμε τα μηχανικά κύματα, η παραδοχή αυτή αίρεται, αφού σε ένα απολύτως απαραμόρφωτο σώμα δεν μπορούν να διαδοθούν ελαστικά κύματα. Το σχολικό βιβλίο χρησιμοποιεί τότε ελαστικά μέσα, όπου επιτρέπονται τοπικές παραμορφώσεις και σχετικές μετατοπίσεις των στοιχείων του υλικού, για να εξηγήσει το φαινόμενο. Γιατί να μη χρησιμοποιήσουμε την ίδια λογική και στην τριβή; Το δάπεδο παραμένει μακροσκοπικά ακίνητο, αλλά στη ζώνη επαφής οι μικροσκοπικές προεξοχές παραμορφώνονται και οι δυνάμεις ασκούνται σε υλικά σημεία που μετατοπίζονται. Δεν μιλάμε λοιπόν για έργο χωρίς μετατόπιση, αλλά για έργο σε μετατοπίσεις που η μακροσκοπική ιδανίκευση παραλείπει.

      Συμφωνώ, βέβαια, ότι η τριβολογία δεν είναι απαραίτητη για τη λυκειακή Φυσική. Δεν χρειαζόμαστε μικροσκοπική θεωρία της τριβής για να υπολογίσουμε τη μείωση της μηχανικής ενέργειας ενός σώματος. Το γινόμενο −T·x, με x τη μετατόπιση του κέντρου μάζας, εξυπηρετεί απολύτως αυτόν τον σκοπό. Άλλο όμως η επάρκεια ενός μοντέλου για τη διδασκαλία και άλλο η δυνατότητά του να εξηγήσει πλήρως έναν φυσικό μηχανισμό. Ούτε η θεωρία ελαστικότητας είναι απαραίτητη για τη διδασκαλία της κίνησης του στερεού. Όταν όμως θέλουμε να εξηγήσουμε τα μηχανικά κύματα, εγκαταλείπουμε την παραδοχή της ακαμψίας. Γιατί να θεωρήσουμε ανεπίτρεπτη μια αντίστοιχη επέκταση όταν θέλουμε να εξηγήσουμε τη θέρμανση του δαπέδου; 

      Φυσικά, η μικροσκοπική περιγραφή δεν μας δίνει αυτόματα έναν τύπο για το πραγματικό έργο της τριβής ή για τον επιμερισμό της ενέργειας στα δύο σώματα. Αυτά απαιτούν πρόσθετη ανάλυση και ενδεχομένως πειραματικά δεδομένα. Δεν χρειάζεται όμως να λύσουμε ολόκληρο το πρόβλημα της τριβολογίας για να αναγνωρίσουμε ότι οι μικροσκοπικές παραμορφώσεις επιτρέπουν μηχανική μεταφορά ενέργειας στο δάπεδο. Τελικά, θεωρώ ότι το πιο ενδιαφέρον δίδαγμα από τον «ανθρωπάκο» σου είναι ότι κάθε φυσικό μοντέλο έχει τα όρια εφαρμογής του. Το απαραμόρφωτο στερεό είναι εξαιρετικό για τη μελέτη της κίνησης ενός σώματος, αλλά δεν μπορεί να περιγράψει διεργασίες που προϋποθέτουν εσωτερικές παραμορφώσεις. Η τριβολογία γίνεται χρήσιμη όταν το ερώτημα δεν είναι πια «πόση μηχανική ενέργεια χάθηκε;» αλλά «με ποιον μηχανισμό κατέληξε αυτή η ενέργεια στο σώμα και στο δάπεδο;». Το ότι μια εξήγηση δεν χρειάζεται να διδαχθεί δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να κατανοηθεί.

      Άλλωστε, όπως έγραψες κι εσύ, για το τι διδάσκεται αποφασίζουν το ΙΕΠ και το υπουργείο. Ένα φόρουμ σαν το παρόν νομίζω ότι είναι ένας χώρος όπου ανταλλάσσουμε απόψεις για τη Φυσική, και όπου όλες ζυγίζονται με την ίδια συνάρτηση βάρους: τα επιχειρήματά τους. Έτσι δεν είναι;

    • Εγώ Μιλτιάδη γιατί κατάλαβα ότι άλλες ήταν οι προθέσεις του Διονύση;
      Ας τις διευκρινίσει ο ίδιος.

    • Διαφωνώ στην ονομασία. Η θερμότητα όπως και το έργο αποτελούν μηχανισμούς μεταφορας ενεργεια. ¨οσο λάθος είναι να πούμε ότι σε ένα σώμα η ενέργεια μετατράπηκε σε έργο αλλο τόσο είναι να πουμε ότι μετατράπηκε σε θερμότητα, Προσοχή στο χρόνο του ρήματος μετατράπηκε γιατί αν έλεγε μετατρέπεται και αφορούσε χρονική περίοδο και όχι τελική κατάσταση ήταν σωστό. ¨Οσον αφορά την τριβή η θερμότητα απουσιάζει. Αυξάνεται η εσωτερικη ενέργεια άρα και η θερμοκρασία των τριβομένων επιφανειών. Και επειδή είναι θερμότερες του περιβάλλοντος μετατρέπουν (προσοχη στη χρονική διάεγεια του ρήματος στη γραμματική) την επιπλέον ενέργεια σε άλλα σώματα(είτε με επαφή είτε με ρεύματα ε΄λιτε με ακτινοβολία αυξάνοντας τελικά τη δική τους εσωτερική ενέργεια. Το σωστό που έγραψε ο Διονύσης
      {Συνέχισε Ανδρέα, αφού δεν βλέπεις ότι αν είναι σωστά αυτά που γράφω παραπάνω, τότε το έργο της τριβής που ασκείται στο κινούμενο σώμα μετράει τόσο την ενέργεια που μεταφέρεται στο δάπεδο, με τη μορφή της θερμότητας, όσο και αυτή που παραμένει (σε πρώτη φάση) στο σώμα αυξάνοντας την εσωτερική του ενέργεια, μέχρι να μεταφερθεί στον αέρα..}

    • Καλημέρα Μιλτιάδη, καλημέρα Χαράλαμπε.
      Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό και την κατάθεση της θέσης σας.
      Γράφεις Μιλτιάδη:
      “αλλά στη ζώνη επαφής οι μικροσκοπικές προεξοχές παραμορφώνονται και οι δυνάμεις ασκούνται σε υλικά σημεία που μετατοπίζονται. Δεν μιλάμε λοιπόν για έργο χωρίς μετατόπιση, αλλά για έργο σε μετατοπίσεις που η μακροσκοπική ιδανίκευση παραλείπει.”
      Και στο πρώτο παραπάνω παράδειγμα Μιλτιάδη, που έχουμε μεταφορά θερμότητας ανάμεσα σε δυο σώματα, μεταφέρεται κινητική ενέργεια από ένα άτομο σε άλλο. Και εκεί παράγεται έργο πάνω στο άτομο που κερδίζει κινητική ενέργεια, του σώματος που ζεσταίνεται.
      Άρα και εκεί έχουμε κάποια μικρομετατόπιση δομικών λίθων.
      Να περιγράψουμε και εκεί τη μεταφορά ενέργειας, μιλώντας για έργο;
      Μιλτιάδη, νομίζω ότι η πρότασή σου ανοίγει ένα παραθυράκι, που οδηγεί στην 3η παραπάνω επιλογή:
      “Το ίδιο είναι. Έτσι και αλλιώς ωραίοι είμαστε.”
      Ο καθένας θα ορίζει όπως θέλει τη μεταφορά ενέργειας, αφού όλα είναι και λίγο σωστά, άρα όλα επιτρέπονται.
      Έτσι καταλήγουμε ότι το ζήτημα ανάγεται σε θέμα… άποψης, ενώ αγνοείται η βασική διάκριση μεταξύ έργου και θερμότητας.
      Και η διάκριση δεν είναι αν υπάρχει μετατόπιση κάποιας δύναμης ή πια είναι η υποτιθέμενη μετατόπιση, ώστε να γραφτεί μια εξίσωση, αλλά αν η μεταφορά αυτή, μπορεί να οδηγήσει σε ενέργεια μηχανική, μηδενικής εντροπίας ή σε υποβαθμισμένη ενέργεια, όπως είναι η εσωτερική ενέργεια ενός σώματος.
      Για ποιο πράγμα μιλάω; Ας δούμε το σχήμα:
      https://i.ibb.co/mC2brgkj/2026-11-07-081853.png
      Το σώμα Α κινείται προς τα δεξιά και δέχεται από τη σανίδα τριβή Τ. Η αντίδρασή της Τ1 έχει κατεύθυνση προς τα δεξιά και επιταχύνει τη σανίδα στο λείο οριζόντιο επίπεδο. Εδώ η Τ1, τριβή με τα όλα της, με τις αλληλεπιδράσεις των ατόμων αλλά και τις μικρο-ανωμαλίες των επιφανειών, παράγει έργο, αφού η σανίδα αποκτά κινητική ενέργεια. Αποδεικνύεται δε ότι η κινητική ενέργεια που θα αποκτήσει θα είναι ίση
      https://i.ibb.co/FqXyncSc/2026-11-07-082947.png
      Η παραπάνω μηχανική ενέργεια δεν την παίρνει η σανίδα από μια θερμική μηχανή, η οποία μετατρέπει τη θερμότητα σε έργο! Είναι απλά, έργο κάποιας δύναμης.
      Στην περίπτωση του ακίνητου εδάφους θα πρέπει να στηθεί θερμική μηχανή για να κινήσουμε μια σανίδα και να αποκτήσει κινητική ενέργεια…

  • Οργανική Χημεία Halloween Spooky Edition Μία άσκηση οργανικής με λίγη δόση Halloween! Η κολοκύθα αγαπημένο στοιχείο του γνωστού Halloween περιέχει μία σειρά συστατικών που καθορίζουν το χρώμα […]

  • Όταν η δύναμη φτάνει στο κόκαλο Η απαιτούμενη δύναμη ανά μονάδα επιφάνειας για να σπάσει η κνήμη στο κάτω μέρος του ποδιού είναι περίπου F/A = 1,6×108 N/m2. Η μικρότερη διατομή της κνή […]

    • Kαλησπερα Ανδρέα. Γινομαι κακός και ζητω συγνωμη που σχολιαζω,(ο Διονυσης θα μου πει κανε και λιγο κράτει 🙂 ) αλλά η ασκηση ειναι λαθος. Το κοριτσι της ασκησης δεν ειναι στερεο σωμα διοτι παραμορφωνεται.Το κεντρο μαζας οταν λυγιζουν τα γονατα επιταχυνεται προς το κεφαλι ακομα και αν το κοριτσι δεν δεχεται καμια εξωτερικη δυναμη,οπως αν βρισκοταν ξαπλωμενο σε λειο δαπεδο,ή ηταν αστροναυτης εκτος πεδιου βαρυτητας.Αρα δεν ισχυει η σχεση ΣF=dp/dt εφαρμοζομενη σε ενα υλικο σημειο που ταυτιζεται με το κεντρο μαζας και εχει μαζα ιση με την μαζα του κοριτσιου.Το σημειο αυτο επιταχυνεται λογω της παραμορφωσης του σωματος ακομα και αν στο σωμα δεν ασκειται καμια δυναμη.Η ασκηση θα ηταν σωστη αν εδινες οτι το κοριτσι ειναι απολυτως ακαμπτο και πεφτει πανω σε στρωμα το οποιο υποχωρει,οπως αυτο που εχουν στο αλμα επι κοντω .
      Αρα η θεωρια περι κεντρου μαζας στερεου που δινεις στην εκφωνηση,δεν εφαρμοζεται εδω διοτι το σωμα του κοριτσιου δεν ειναι στερεό.
      Επισης δεν υπαρχει μετρο επιβραδυνσης.Η επιβραδυνση δεν ειναι φυσικο μεγεθος,δεν ειναι διανυσμα και δεν εχει μέτρο.Ειναι μόνο μια λεξη που σημαινει οτι το μετρο της ταχυτητας μειωνεται.
      Επισης παλι δινεις στην εκφωνηση.θεωριες εκτος υλης για να στησεις μια ασκηση.Αυτο βεβαιως εδω δεν ειναι απαραιτητως κακό,διοτι ειμαστε στην Β Λυκειου και ετσι εξασκουνται τα παιδια στο να χρησιμοποιησουν κατι καινουργιο που τους δινεις.Επισης κατα την γνωμη μου, οι ασκησεις δεν γινονται παντα πιο ελκυστικες αν φαινονται ρεαλιστικες.Πρεπει ο αλλος να τις καταλαβαινει .

    • Kαλημερα Ανδρεα ,Καλημερα και στον Διονύση που ξυπναει πριν απο ολους. Εγραψα μια προταση που οπως ειναι διατυπωμενη σιγουρα ειναι λαθος. Το κεντρο μαζας ποτε δεν επιταχυνεται αν δεν υπαρχουν εξωτερικες δυναμεις,αλλα η θεωρια που υπαρχει στην εκφωνηση,αναφερεται στο κεντρο μαζας στερεου σωματος και το κοριτσι που πεφτει δεν ειναι στερεό διοτι παραμορφωνεται,οποτε μαλλον δυσκολο ο μαθητης να κανει δυναμικη πανω στο κεντρο μαζας,με αυτες τις πληροφοριες.

    • Καλησπέρα Κωνσταντίνε. Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και την κατάθεση της άποψής σου. Μου φαίνεται λίγο άδικο να χαρακτηρίζεις όλη την άσκηση λάθος.
      Όταν πηδάμε από κάποιο ύψος και φτάνουμε στο έδαφος, λυγίζουμε τα γόνατα για να αυξήσουμε τη χρονική διάρκεια της επιβράδυνσης του σώματός μας και, επομένως, να μειώσουμε τη δύναμη που ασκείται στο σώμα μας κατά την πρόσκρουση. Δεν λυγίζουμε τα γόνατα για να μειώσουμε τη μεταβολή της ορμής μας. Η μεταβολή της ορμής είναι η ίδια, εφόσον ξεκινάμε με την ίδια ταχύτητα και καταλήγουμε ακίνητοι. Λυγίζουμε τα γόνατα για να αυξήσουμε τον χρόνο στον οποίο πραγματοποιείται αυτή η μεταβολή και έτσι να περιορίσουμε τη δύναμη της πρόσκρουσης.
      Αυτό είναι ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής του θεωρήματος ώθησης – ορμής στην καθημερινή ζωή.

      1) Συγχέεις την κίνηση του κέντρου μάζας με την παραμόρφωση του σώματος.
      Ισχύει το θεώρημα ορμής για ένα σώμα που παραμορφώνεται;
      Απολύτως. Και μάλιστα ανεξάρτητα από το αν το σώμα είναι στερεό ή παραμορφώσιμο.
      Για ένα σύστημα σωματιδίων, το θεώρημα ορμής γράφεται:
      ΣFεξ = dp/dt, p η ορμή του συστήματος.
      Η σχέση αυτή ισχύει για κάθε σύστημα υλικών σημείων, είτε είναι στερεό είτε παραμορφώσιμο.
      Δεν απαιτείται το σώμα να είναι στερεό!
      Μάλιστα, αυτή είναι μία από τις σημαντικότερες ιδιότητες του κέντρου μάζας.

      2) Yποστηρίζεις ότι, όταν το κορίτσι λυγίζει τα γόνατα, το κέντρο μάζας του επιταχύνεται προς το κεφάλι, ακόμη και αν δεν ασκείται εξωτερική δύναμη.
      Αυτό είναι λανθασμένο.
      Ας πάρουμε το παράδειγμα του αστροναύτη στο διάστημα, μακριά από βαρυτικά πεδία.
      Αν ο αστροναύτης λυγίσει τα γόνατά του ή αλλάξει τη στάση του σώματός του, μπορεί να μετακινήσει τα διάφορα μέλη του σώματος ως προς το κέντρο μάζας.
      Δεν μπορεί όμως να επιταχύνει το κέντρο μάζας του συστήματος, αφού
      ΣFεξ = 0, αcm = 0.
      Tο κέντρο μάζας είτε παραμένει ακίνητο είτε κινείται ευθύγραμμα και ομαλά.
      Οι εσωτερικές δυνάμεις μπορούν να αλλάξουν τη διάταξη και την κίνηση των μελών του σώματος, όχι όμως την κίνηση του κέντρου μάζας του συνολικού συστήματος.

      3) Η επιβράδυνση δεν είναι ξεχωριστό διανυσματικό φυσικό μέγεθος. Είναι όρος που περιγράφει τη μείωση του μέτρου της ταχύτητας.
      Ωστόσο, στην καθημερινή διδακτική και επιστημονική γλώσσα χρησιμοποιείται ευρύτατα η φράση «μέτρο επιβράδυνσης», εννοώντας το μέτρο της επιτάχυνσης κατά τη διάρκεια μιας κίνησης στην οποία μειώνεται η ταχύτητα.
      Φυσικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την ακριβέστερη διατύπωση και θα κάνω αλλαγή.

      4) Θα βελτιώσω τον ορισμό του κέντρου μάζας, ώστε να μην αναφέρεται μόνο σε άκαμπτο στερεό σώμα.

      Μια παραλλαγή της άσκησης από Physics for Scientists and Engineers with Modern Physics του Giancoli:

      https://i.ibb.co/GfhfFsKr/jump23.jpg

    • Καλημερα Ανδρεα. Ναι εχεις δικιο η ασκηση δεν ειναι λανθασμενη. Η σχέση που συνδεει την δυναμη με τον ρυθμο μεταβολης της ορμης προφανως ισχύει για κάθε σύστημα υλικών σημείων, είτε είναι στερεό είτε παραμορφώσιμο. Δεν υποστηριζω το αντιθετο. 🙂 Απλως ηθελα να πω αλλα δεν το διατυπωσα σωστα ,οτι αφου οι πληροφοριες για το κεντρο μαζας που δινεις στην εκφωνηση αφορουν μονο στερεο σωμα και εδω δεν εχουμε στερεο σωμα,ουσιαστικα ο μαθητης δεν ξερει πως να χρησιμοποιησει τον δευτερο νομο του Newton πανω στο υλικο σημειο που βρισκεται πανω στο κεντρο μαζας.Γενικως ηταν ατυχής η παρεμβαση μου σχετικα με το συγκεκριμενο σημειο.
      Σχετικα με το μετρο επιβραδυνσης,δεν μου αρεσει να το βλεπω,το θεωρω μαργαριτάρι και κακως χρησιμοποιειται οπως λες.

  • Μια κρούση, έργα και ενέργειες. Ας ξεκινήσουμε από κάτι απλό και πολύ… γνωστό. Εφαρμογή 1η:  Ένα σώμα μάζας m κινείται με ταχύτητα υ και πέφτει στο άκρο ιδανικού οριζόν […]

    • Σαν συνέχεια της πρόσφατης συζήτησης ΕΔΩ, μια προσπάθεια κωδικοποίησης των θέσεων που κατέθεσα σε πάμπολλα σχόλια…

    • Καλημέρα Διονύση.
      Και σωστά και ωραίο.

    • Καλημέρα Διονύση από τον ηλιόλουστο πλέον Πρινέ.
      Σε ένα διάλλειμα από αγροτοδουλειές βρήκα ευκαιρία να “δω”…
      Μπήκες στην ουσία του θέματος και νομίζω πείθεις θέτοντας
      τη σκέψη μας επί τον τύπον τον ήλον .
      Να είσαι καλά

    • Καλό απόγευμα Γιάννη και Παντελή.
      Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό και χαίρομαι που συμφωνείτε.

    • Καλησπέρα Διονύση.
      Το άρθρο σου είναι εξαιρετικό και βάζει σε μια σειρά αυτά, που ξέρουμε εδώ και πολλά χρόνια και προσπαθούμε να διδάξουμε, με αντίπαλο ακόμα και τα σχολικά βιβλία ή εξωσχολικά βοηθήματα.
      Πολλοί μαθητές καταλήγουν να θεωρούν ότι κάθε απώλεια μηχανικής ενέργειας συνεπάγεται υποχρεωτικά μεταφορά ενέργειας σε κάποιο άλλο σώμα, ενώ στην πραγματικότητα μπορεί απλώς να πρόκειται για μετασχηματισμό της κινητικής ενέργειας σε εσωτερική ενέργεια του ίδιου του συστήματος.
      Η περιγραφή ότι το μπροστινό τμήμα του σώματος ακινητοποιείται πρώτο, ενώ τα υπόλοιπα συνεχίζουν να κινούνται, είναι μια πολύ καλή φυσική εικόνα για να δικαιολογηθεί η αύξηση της εσωτερικής ενέργειας λόγω παραμορφώσεων και ταλαντώσεων των δομικών λίθων του σώματος.

      Στην κρούση με τον τοίχο, τη στιγμή της κρούσης:
      η κινητική ενέργεια μειώνεται,
      αυξάνεται η εσωτερική ενέργεια του σώματος (παραμορφώσεις, ταλαντώσεις μορίων κ.λπ.),
      ενδεχομένως αυξάνεται και η εσωτερική ενέργεια του τοίχου,
      παράγεται ήχος.
      Σωστότατο συμπέρασμα το τελευταίο σχόλιο, ότι η ίδια ενεργειακή μετατροπή συμβαίνει και όταν το σώμα σταματά λόγω τριβής πριν φτάσει στον τοίχο.

    • Καλημέρα σε όλους.

      Διονύση,

      χαίρομαι που αναφέρεσαι στη ανάρτησή μου, χωρίς να διαπιστώνεις κάποιο λάθος στην απόδειξη που φαίνεται εδώ: Υπολογισμός της μετατόπισης του σημείου εφαρμογής της τριβής ολίσθησης. Αυτό το θεωρώ έπαινο για εμένα, λόγω της εμπειρίας και του κύρους σου.

      Απλώς θα ήθελα να διευκρινίσω ότι η δική μου ανάρτηση αναφέρεται στη ρεαλιστική περίπτωση ολίσθησης με τριβή, όπου, εκτός από το σώμα, θερμαίνεται και το δάπεδο. Γι’ αυτό μέρος της μεταβολής της κινητικής ενέργειας είναι ίσο με τη μεταβολή της εσωτερικής ενέργειας του σώματος.
      Η δική σου παρούσα ανάρτηση αντιστοιχεί σε δάπεδο που δεν ζεσταίνεται, διότι θεωρείς ότι κατά την κρούση ο τοίχος δεν ζεσταίνεται. Δηλαδή θεωρείς ότι όλη η μεταβολή της κινητικής ενέργεια του σώματος είναι ίση με τη μεταβολή της εσωτερικής του.
      Άρα δεν μπορούμε να επεκτείνουμε τα συμπεράσματά μας από το ένα φαινόμενο στο άλλο. Γι’ αυτό η παρούσα ανάρτηση δεν αναιρεί τα συμπεράσματα της δικής μου.

    • Καλημέρα Ανδρέα.
      Μάλλον κάτι δεν μπόρεσα να το πω πιο αναλυτικά και δεν κατάλαβες το νόημα της παρούσας ανάρτησης.
      Η διαφωνία μου ήταν στην δική σου θέση, την οποία είχα γράψει σε σχόλιο, ότι:
      https://i.ibb.co/1J72jh9P/2026-11-05-065855.png
      Δεν θεωρώ ότι η εξίσωση αυτή εκφράζει την ΑΔΕ.
      Όσον αφορά τι συμβαίνει αν θερμαίνονται ή όχι και οι δύο επιφάνειες, έχω γράψει παραπάνω:
      https://i.ibb.co/BVq60mKB/2026-11-05-070430.png
      Το είχα γράψει και για την περίπτωση της δικής σου ανάρτησης για την τριβή.
      Q=ΔU1 +ΔU2

    • Καλημέρα Ανδρέα Ριζόπουλε και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
      Χαίρομαι ιδιαίτερα για την συμφωνία με την ανάλυση του θέματος.

    • Καλημέρα Διονύση.

      Γράψε την ΑΔΕ για ένα σώμα που εκτοξεύτηκε κατά μήκος οριζόντιου δαπέδου με τριβές. Μόνο για το σώμα. Για να να κάνουμε τη σύγκριση χρησιμοποίησε τα δικά μου σύμβολα.

    • Συνεχίζω…
      Αν λοιπόν θεωρήσουμε ότι έχει ολοκληρωθεί το φαινόμενο και έχει αποκατασταθεί κατάσταση ισορροπίας με σχεδόν την ίδια αρχική θερμοκρασία, τότε ΔU=0 και η παραπάνω εξίσωση δίνει Q=ΔΚ! Δηλαδή όλη αρχική κινητική ενέργεια έχει μεταφερθεί στο περιβάλλον με τη μορφή της θερμότητας.Θέλεις να πάρεις τη στιγμή που σταματά η κίνηση και όπου δεν έχει αποκατασταθεί ισορροπία; Δεν έχουμε βέβαια μια κατάσταση ισορροπίας με ίδια σταθερή θερμοκρασία, αλλά χωρίς να βρούμε τιμές θα γράφαμε αντίστοιχα:https://i.ibb.co/fzrTSB4X/2026-11-05-092004.png
      Όπου Q1 η θερμότητα που έχει μεταφερθεί στη διάρκεια της κίνησης στο περιβάλλον του (κυρίως στο δάπεδο!!!) στη διάρκεια της ολίσθησης και ΔU΄η αύξηση της εσωτερικής ενέργειας του σώματος, λόγω αύξησης της θερμοκρασίας του (δεν έχει ακόμη ψυχθεί στην αρχική του θερμοκρασία).

    • Διονύση, καλημέρα.

      Απλά, κατανοητά, χωρίς κρυφά ή αμφισβητούμενα σημεία (η ανάρτησή σου).

      Θα προσέθετα:
      Κατά την κρούση με το τοίχωμα η ενέργεια που χάνεται εν μέρει καταναλώνεται για να δημιουργήσει κύματα ελαστικότητας που διαδίδονται μέσα από τις μάζες των συγκρουόμενων σωμάτων και εν τέλει απορροφούμενα, εν πολλοίς, από τα ίδια.
       
      Η μεταβολή της ολικής κινητικής ενέργειας συστήματος σωματιδίων (εδώ παραμορφώσιμο στερεό) κατά τη διάρκεια ενός χρονικού διαστήματος (εδώ χρονική διάρκεια σύγκρουσης) είναι ίση με το συνολικό έργο, εσωτερικών και εξωτερικών δυνάμεων, που παράγεται σε όλα τα τμήματά του στο ίδιο χρονικό διάστημα. Οι εσωτερικές δυνάμεις είναι δυνατόν να κάνουν έργο σε ένα σύστημα σωματιδίων, ακόμα και αν είναι κεντρικές ή το σύστημα είναι απομονωμένο και να αλλάξει η ολική κινητική ενέργεια του συστήματος με ταυτόχρονη αντιστάθμιση από άλλη μορφή ενέργειας του απομονωμένου συστήματος (πχ αστέρι που υφίσταται βαρυτική κατάρρευση). Το έργο που γίνεται από τις εσωτερικές δυνάμεις δεν μπορεί να μηδενιστεί επικαλούμενοι τον τρίτο νόμο ή την υπόθεση ότι οι δυνάμεις είναι κεντρικές. Για παράδειγμα για ένα ζευγάρι φορτισμένων ακίνητων σωματιδίων που έλκονται αμοιβαία οι δυνάμεις είναι κεντρικές και αντίθετες, οι μετατοπίσεις δεν είναι υποχρεωτικά ίσες (αδιάφορο), και το κάθε σωματίδιο παράγει θετικό έργο επί του άλλου με αποτέλεσμα η κινητική τους ενέργεια να αυξάνεται.

    • Καλημέρα Ντίνο, γράφαμε μαζί.
      Σε ευχαριστώ για το σχόλιο και τον εμπλουτισμό του θέματος.
      Καταλαβαίνεις ότι απέφυγα στον εμπλουτισμό για να μην χάσει την απλουστευτική μέθοδο και το στόχο της η ανάρτηση…

    • Για να συνδέουμε τα σχόλια, κάτι επιπλέον για την τελευταία εξίσωση παραπάνω..
      Αν
      https://i.ibb.co/FLqn45tm/2026-11-05-094634.png

    • Ανδρέα έγραψα την εξίσωση για την ΑΔΕ ή αν προτιμάς το 1ο θερμοδυναμικό νόμο για το σώμα που συγκρούεται με τον τοίχο, παραπάνω.
      Έδωσα το σύστημα και εξήγησα πώς πρέπει να εφαρμόζονται τα μεγέθη.
      Το δίνω και εδώ, αφού κάποιοι μπορεί να μην θέλουν να ανοίξουν το αρχείο:
      https://i.ibb.co/X01wRrz/2026-11-05-083106.png
      Θέλεις να το κάνουμε για το σώμα που κινείται σε οριζόντιο επίπεδο με τριβές; Ας πάμε αν και δεν θα το έβαζα “με καμιά δύναμη!” στην τάξη.
      Το έργο της τριβής που ασκείται στο κινούμενο σώμα είναι:
      https://i.ibb.co/Xx9HtTqg/2026-11-05-091949.png

    • Διονύση έχεις αναφέρει ότι ο τύπος −Τ Δx(τριβής)=ΔΚ+|Qσώματος| (που έχω αποδείξει εφαρμόζοντας τον 1ο νόμο της Θερμοδυναμικής) είναι λανθασμένος και έγραψες:

      “Ας εφαρμόσουμε τώρα μόνο για το σώμα τον 1ο νόμο (δεν είναι ο ενδεδειγμένος τρόπος αλλά αφού επιμένεις…) Q=ΔU+W.”

      Ωστόσο για να μπορέσουμε να συγκρίνουμε τους δύο τύπους θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τα ίδια σύμβολα, με το ίδιο ακριβώς νόημα.

      Στη συνέχεια, αφού υπενθυμίσω το πρόβλημα που συζητάμε, εφαρμόζω τον 1ο νόμο της Θερμοδυναμικής αποσαφηνίζοντας αρχικά το νόημα κάθε συμβόλου. Γράψε και εσύ πώς εφαρμόζεις το νόμο χρησιμοποιώντας τα ίδια σύμβολα για να μπορούμε να κάνουμε τη σύγκριση.

      Θεωρώ λοιπόν ότι ένα σώμα εκτοξεύεται κατά μήκος οριζόντιου δαπέδου με τριβές. Καθώς το σώμα κινείται θερμαίνεται, λόγω τριβών, και κάποια στιγμή σταματά. Συγχρόνως, λόγω της αύξησης της θερμικής ενέργειας του σώματος, θερμότητα μεταφέρεται από το σώμα στο περιβάλλον του, μέχρι οι θερμοκρασίες τους να εξισωθούν. Στο περιβάλλον μόνο από το σώμα μεταφέρθηκε συνολική θερμότητα Qσώματος.

      Εφαρμόζω την ΑΔΕ (1ος νόμος της Θερμοδυναμικής) μόνο για το σώμα:

      Qσώματος = ΔΚ+W (1)

      Qσώματος είναι η θερμότητα που μεταφέρεται από το σώμα στο περιβάλλον του και γι’ αυτό Qσώματος < 0⇒ Qσώματος =−|Qσώματος|.

      Επειδή η μόνη μορφή ενέργειας του σώματος που μεταβάλλεται είναι η κινητική ενέργεια του σώματος, στην (1) εμφανίζεται η μεταβολή ΔK της κινητικής ενέργειάς του σώματος.

      W είναι το έργο της δύναμης την οποία ασκεί το σώμα στο περιβάλλον του. Το σώμα ασκεί δύναμη μόνο στο δάπεδο. Επειδή αυτή η δύναμη είναι η αντίδραση της τριβής που δέχεται το σώμα από το δάπεδο, η μετατόπιση του σημείου εφαρμογής της έχει την κατεύθυνση της δύναμης. Άρα W=T Δx(τριβής), όπου Τ είναι το μέτρο της τριβής και Δx(τριβής) είναι το μέτρο της μετατόπισης του σημείου εφαρμογής της τριβής.

      Άρα από την (1) προκύπτει:

      −ΤΔx(τριβής)=ΔΚ+|Qσώματος|

      Περιμένω τη δική σου αντίστοιχη απόδειξη για να τις συγκρίνουμε.

    • Ανδρέα και σε μένα φαίνεται λάθος η σχέση σου.
      Οδηγεί σε κάτι παράλογο:
      https://i.ibb.co/JFk045vj/67.png

    • Ανδρέα μου είχες υποσχεθεί ότι θα κάνεις υπολογισμούς στη δική μου ανάρτηση.
      Περιμένω.
      Αγιού κερί μην τάξεις και κουζουλού κουλούρι.

    • Διονύση βεβαίως και “παίζω με ανοιχτά χαρτιά” και γι’ αυτό έγραψα αναλυτικά την απόδειξη της εξίσωσης που ισχυρίζεσαι ότι είναι λάθος.
      Περιμένουμε λοιπόν “να ανοίξεις και τα δικά σου χαρτιά” διευκρινίζοντας τι είναι το Q και το W όταν γράφεις Q=ΔΚ + W για το σώμα. Επίσης σου έχω προτείνει να λύσεις ολοκληρωμένα την άσκηση που υπάρχει εδώ Η μετατόπιση του σώματος μεγαλύτερη από της τριβής – Υλικό Φυσικής – Χημείας. Αυτό θα αποσαφήνιζε πλήρως την κατάσταση, χωρίς να χρειάζεται να επικαλείσαι ανοιχτά και κλειστά χαρτιά.

      Τα υπόλοιπα που γράφεις είναι εξίσου ενδιαφέροντα και θα τα συζητήσουμε. Επειδή αφορούν την εφαρμογή της ΑΔΜΕ και της ΑΔΕ είναι πολύ σοβαρά για να τα προσπεράσουμε. Γι’ αυτό επιμένω στο να διευκρινίσεις πώς εφαρμόζεις την ΑΔΕ στο σώμα.

    • Διονύση η τελική εξίσωσή σου είναι η ΑΔΕ για το σύστημα το σώμα – δάπεδο ενώ ζητάμε την ΑΔΕ μόνο για το σώμα. Νομίζω το έχουμε επαναλάβει αρκετές φορές. Προσπάθησε να εφαρμόσεις την ΑΔΕ μόνο για το σώμα.

    • Καλημέρα Ανδρέα.
      ” Προσπάθησε να εφαρμόσεις την ΑΔΕ μόνο για το σώμα.”
      Αυτό έκανα Ανδρέα!!! Τι δεν κατάλαβες; Έγραψα:
      https://i.ibb.co/TnY59Sv/2026-11-06-064826.png
      Σε ποιο σώμα αναφέρομαι; Δεν αναφέρομαι στο κινούμενο σώμα;
      Αν όχι, ελπίζω να βρεθεί κάποιος συνάδελφος να μου επισημάνει και να το διορθώσω.

    • Διονύση καλημέρα.

      Η σχέση Q=ΔΚ στην οποία καταλήγεις είναι η ΑΔΕ για το σύστημα σώμα-δάπεδο, όπου Q είναι η θερμότητα που μεταφέρθηκε και από το σώμα και από το δάπεδο στο περιβάλλον και όχι μόνο από το σώμα.

      Μένει τώρα να υπολογίσεις τη μετατόπιση του σημείου εφαρμογής της τριβής που είναι το ζητούμενο.

    • Διονύση καλημέρα.

      https://i.ibb.co/8LrdLSwd/2026-11-06-073634.png

      Αυτά τα εξηγώ με ένα χαρακτηριστικό, απλό παράδειγμα εδώ: Αναπήδηση μπάλας: Δεν ισχύει το ΘΜΚΕ – Υλικό Φυσικής – Χημείας.

      Θα πρότεινα να μεταφέρουμε τη σχετική συζήτηση σε εκείνη την ανάρτηση, για να μην μπερδευτεί με τα σχόλια που υπάρχουν κάτω από την παρούσα ανάρτηση. Νομίζω ότι μια τέτοια συζήτηση είναι θεμελιώδης.

    • Καλημέρα και πάλι Ανδρέα
      “Η σχέση Q=ΔΚ στην οποία καταλήγεις είναι η ΑΔΕ για το σύστημα σώμα-δάπεδο, όπου Q είναι η θερμότητα που μεταφέρθηκε και από το σώμα και από το δάπεδο στο περιβάλλον και όχι μόνο από το σώμα.”
      Μου ζήτησες το πως εφαρμόζω το 1ο νόμο για το σώμα. Στο έγραψα, δεν κατάλαβες το συμβολισμό, ξαναεξήγησα, οπότε επιστρέφεις με το επιχείρημα ότι καταλήγω στο σύστημα.
      Η πρώτη εξίσωση είναι ο 1ος νόμος για το σώμα. Η συνέχεια απλά αποδεικνύω ότι από εκεί ξεκινώντας φτάνω σε κάτι οφθαλμοφανώς σωστό, πράγμα που απλά αποδεικνύει, ότι, είναι σωστή η εκδοχή αυτή (εκτός και αν έχω κάνει λάθος στην πορεία, οπότε πρέπει να επισημανθεί… Και συνεχίζεις:
      “Μένει τώρα να υπολογίσεις τη μετατόπιση του σημείου εφαρμογής της τριβής που είναι το ζητούμενο.”
      Μετά από τόσα σχόλια, ακόμη δεν κατάλαβες σε τι διαφωνούμε; Ότι δεν δέχομαι ότι πρέπει να μπει στο παιχνίδι “η ισοδύναμη μετατόπιση της τριβής ολίσθησης, για το πάνω σώμα” και για την εξίσωση που έχεις γράψει;
      Μου φαίνεται απλά, ότι … μιλάμε έτσι για να μιλούμε!
      Οπότε σταματώ με μια αφιέρωση:
      Μονολογούμε…

    • Διονύση σου έχω ζητήσει να υπολογίσεις τη μετατόπιση του σημείου εφαρμογής της τριβής και προς το παρόν παρουσίασες την ΑΔΕ για το σώμα, όπως την αντιλαμβάνεσαι. Μένει λοιπόν να ολοκληρωθεί ο υπολογισμός. Η άποψή σου εκτιμάται από όλους μας και δεν πρέπει να μείνει ημιτελής.

    • Ανδρέα καλησπέρα.
      Για ποιους συμβολισμούς με εγκαλείς που δεν καταλαβαίνεις τι εννοώ;
      Χρησιμοποιώ την εξίσωση του σχολικού βιβλίου για τον 1ο νόμο. Δεν άλλαξα τίποτα.Όπως τους έχει το βιβλίο!!
      Και θα ξέρεις βέβαια ότι ο νόμος περιέχει την μεταβολή της εσωτερικής ενέργειας και όχι τη μεταβολή της κινητικής ενέργειας…
      Qσώματος = ΔΚ+W (1)
      Αυτό έγραψες…
      Αλλά βρε Ανδρέα, παλεύω μέρες τωρα να σε κάνω να παραδεχτείς αυτό που έχεις κάνει. Ο Μιλτιάδης το έγραψε πριν λίγο.
      Εφαρμόζεις άλλον μαθηματικό τύπο για τον υπολογισμό του έργου της τριβής, όταν μιλάς για μηχανική και άλλο τύπο για το έργο της τριβής, όταν μιλάς με όρους θερμοδυναμικής! για το σώμα μόνο, θεωρώντας ότι ασκείται δύναμη τριβής και στο δάπεδο, η οποία και αυτή παράγει έργο, που μετρά την κινητική ενέργεια που αφαιρείται από το κινούμενο σώμα και εμφανίζεται με τη μορφή της θερμότητας στο δάπεδο.”
      Αν το κάνεις αυτό, τότε θέτοντας μια ισοδύναμη μετατόπιση στην τριβή στο κινούμενο σώμα και όχι αυτό που προβλέπει η επικρατούσα άποψη, βγάζεις την τελική εξίσωση που αποδεικνύεις.
      Και το κάνεις ουσιαστικά δεχόμενος ότι: Η τριβή στο έδαφος παράγει έργο.
      Σε αυτό δεν μπορώ να συμφωνήσω. Η μόνη τριβή που παράγει έργο, σύμφωνα με όσα διδάσκουμε, είναι η τριβή σε κινούμενο σώμα και όχι σε ακίνητο, όπως το έδαφος
      Ας μείνουμε λοιπόν ο καθένας στην δική του θέση, αλλά ας παίξουμε τουλάχιστον με ανοικτά χαρτιά και ας αφήσουμε τις διαφωνίες περί συμβολισμών.

    • Πάλι δεν κατάλαβες τους συμβολισμούς Ανδρέα.
      Ξαναπάμε λοιπόν. Για το σώμα:
      Q είναι η θερμότητα που το κινούμενο σώμα ανταλλάσσει με το περιβάλλον του. (δεν με απασχολεί το πρόσημο, που εδώ είναι αρνητικό).
      ΔU είναι η μεταβολή της εσωτερικής του ενέργειας.
      W είναι το έργο των δυνάμεων που ασκήθηκαν πάνω στο χρονικό διάστημα που αναφερόμαστε, πάνω στο σώμα (η ενέργεια που μεταφέρεται στο σώμα μέσω έργου, εδώ και αυτό το έργο είναι αρνητικό…).
      Όλα αυτά καταλήγουν στην εξίσωση Q=1/2 mυ^2=ΔU1+ΔU2…

    • Καλημέρα. Αφορμή για την ανάρτηση οι αναρτήσεις Μια μεταβαλλόμενη κίνηση του Διονύση και Ευθύγραμμη κίνηση μετ’επιστροφής του Παντελή.

    • Καλημέρα Παύλο.
      ‘Εκανες “ψιλά” το θέμα, έτσι ώστε η όλη ανάλυση στα ερωτήματα
      να αποτελούν βοήθημα για μια εμπεριστατωμένη διδασκαλία στο θέμα “ομαλά μεταβαλλόμενη κίνηση” …κατά τη γνώμη μου.
      Με την ευκαιρία δίδω ένα απόσπασμα σχετικό, από ένα των προτεινόμενων βιβλίων, στο οποίο νομίζω υπάρχει κενό και χρειάζεται κατά την διδασκαλία να προσεχθεί αυτό που ακριβώς
      εσύ πειστικά αναφέρεις στο θέμα σου…

      “Από 0 έως 2 s η ταχύτητα είναι θετική και η επιτάχυνση αρνητική: το μέτρο της ταχύτητας μειώνεται. Από 2 s έως 4 s η ταχύτητα και
      η επιτάχυνση είναι αρνητικές: το μέτρο της ταχύτητας αυξάνεται. Η αρνητική επιτάχυνση δεν σημαίνει πάντοτε επιβράδυνση.”
      https://i.ibb.co/7xcdXmJN/image.png
      Εννοώ την απομόνωση του προσήμου στην α χωρίς την απαραίτητη προσήμανση στην υ η οποία ομολογώ φαίνεται βέβαια από τα δοθέντα διαγράμματα χ-t , όμως πρέπει να αναφερθεί .
      Να είσαι καλά

    • Καλημέρα, Παντελή. Σ’ ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια και για το απόσπασμα που μοιράστηκες.
      Συμφωνώ με την παρατήρησή σου. Και στα δύο διαγράμματα x–t η θέση αυξάνεται, οπότε ο χαρακτηρισμός της κίνησης είναι σωστός για τα συγκεκριμένα παραδείγματα. Αξίζει όμως να λέμε ρητά στους μαθητές ότι το σώμα κινείται προς τη θετική φορά. Έτσι γίνεται σαφές γιατί στη μία περίπτωση η αύξηση της κλίσης σημαίνει ότι το σώμα κινείται γρηγορότερα, ενώ στην άλλη η μείωσή της σημαίνει ότι κινείται πιο αργά. Να είσαι καλά!

    • Καλησπέρα συνάδελφοι.Με αφορμή τα διαγράμματα της εικόνας 2.4.12.(α) έχω να πω τα εξής :Όταν δίνεται το διάγραμμα θέσης -χρονου και είναι καμπύλη όπως στο (α) για να πούμε ότι είναι ευθύγραμμη ομαλά επιταχυνόμενη -η θέση αυξάνεται προς τα θετικά του άξονα ,άρα έχει θετική ταχύτητα- πρέπει να δίνεται ότι η καμπύλη είναι συνάρτηση παραβολής .Την ίδια μορφή καμπυλης έχει και η συνάρτηση χ στον κύβο -Αν μας διαβάζουν οι συγγραφείς πρέπει άμεσα να το αναφέρουν στο σχήμα . Καλή συνέχεια.

  • Η δυναμική ενέργεια ενός απλού αρμονικού ταλαντωτή Ένα σώμα Σ, θεωρούμενο υλικό σημείο μάζας m = 1kg, που μπορεί να κινείται κατά μήκος ενός άξονα Χ΄Χ, δέχεται μια συντηρητική δύναμη της οποίας η αλγεβρική […]

    • Καλο μεσημερι Ανδρεα. Δεν συμφωνω με την ασκηση.Γραφεις στην λυση: α) Γνωρίζουμε ότι η σχέση για τη δύναμη
      F =−Dx
      αποτελεί απαραίτητη συνθήκη για να χαρακτηριστεί το
      σώμα απλός αρμονικός ταλαντωτής, αρκεί να αντιστοιχεί σε δυναμική ενέργεια της μορφής 1/2Dx^2.
      Eρωτηση: Aπο που προκυπτει αυτο; Oι μαθητες που θα παρουν μερος στις γενικες εξετασεις διαβαζουν το σχολικο τους βιβλιο και θα εξεταστουν με βαση αυτο και οχι κατι με βαση κατι αλλο που εσενα μπορει να σου αρεσει. Πουθενα δεν οριζεται η εννοια του απλου αρμονικου ταλαντωτη.Οριζεται η εννοια της κινησεως “Απλη αρμονικη ταλαντωση” ή ΑΑΤ.Θα μπορουσε κανεις να πει οτι Απλος αρμονικος ταλαντωτης ειναι ενα σωμα που κανει ΑΑΤ. Λογικο. Ομως και αυτο ακομα ειναι ολιγον αυθαιρετο διοτι θα μπορουσε κανεις να πει και οτι απλος αρμονικος ταλαντωτης ειναι ενας μηχανισμος που δυναται να κινησει ενα σωμα ετσι ωστε αυτο να κανει ΑΑΤ. Με αυτην την ερμηνεια και ενα σκετο ελατηριο χωρις σωμα επανω ειναι ενας απλος αρμονικος ταλαντωτης. Η το συστημα σωμα + ελατηριο θα μπορουσε να χαρακτηριστει απλος αρμονικος ταλαντωτης.Οτι νομιζει ο καθενας.
      Αν ενας εξεταστης εκανε το λαθος και εβαζε αυτην την ασκηση και ενας μαθητης απαντουσε το β) στην λογικη του παραδειγματος 1.1 σελ.12 σχολικου,οτι δηλαδη στο σωμα ασκειται δυναμη F =−Dx άρα θα κανει ΑΑΤ,εχει απαντησει σωστα.Αν εν συνεχεία για να απαντησει το α) εγραφε οτις κανει ΑΑΤ κατα συνεπεια ειναι απλος αρμονικος ταλαντωτης,τοτε παλι εχει απαντησει σωστα.Οι απαντησεις αυτες θα πιαστουν ως σωστες οπωσδηποτε.Η δυναμικη ενεργεια U=50x^2 που δινεις,για τα συγκεκριμενα ερωτηματα ειναι αχρηστη δεν χρειαζεται.
      Πρεπει να θεωρουμε δεδομενα,μονο πραγματα που ειναι στην υλη και υπαρχουν στο σχολικο βιβλιο. Δεν μπορουμε να βγαζουμε δικά μας.Και αναφερομενος σε μια προηγουμενη σου αναρτηση, δεν νομιμοποιουμαστε να δινουμε καινουργια στοιχεια θεωριας στις εκφωνησεις των ασκησεων και να κανουμε ερωτησεις πανω στην καινουργια θεωρια που δωσαμε. Οπως ειπε και ο Γιώργος Χριστόπουλος,εχουμε αρκετη υλη να ασχοληθουμε δεν ειναι αναγκη να βγαινουμε εκτος.
      ,

    • Καλησπέρα Κωνσταντίνε. Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
      Είναι βάσιμη η παρατήρηση ότι το βιβλίο δεν ορίζει τον απλό αρμονικό ταλαντωτή. ‘Ομως:
      α. “Από πού προκύπτει αυτό;”
      Εισάγω αυθαίρετα νέο φυσικό περιεχόμενο ή χρησιμοποιώ την έννοια ότι ένας απλός αρμονικός ταλαντωτής είναι ένα σύστημα στο οποίο η δύναμη επαναφοράς προέρχεται από δυναμικό πεδίο με δυναμική ενέργεια U=1/2​Dx^2; Αυτό ακριβώς εξηγώ και στο σχόλιο. Δεν είναι φυσικά ορθό;

      β. “Αν ενας εξεταστης εκανε το λαθος και εβαζε αυτην την ασκηση και ενας μαθητης απαντουσε το β) στην λογικη του παραδειγματος 1.1 σελ.12 σχολικου,οτι δηλαδη στο σωμα ασκειται δυναμη F =−Dx άρα θα κανει ΑΑΤ, εχει απαντησει σωστά.”
      Όχι δεν έχει απαντήσει σωστά.
      Η σχέση πρέπει να αφορά τη συνισταμένη δύναμη. Αν υπάρχουν και άλλες δυνάμεις, δεν αρκεί να γνωρίζουμε ότι μία από αυτές έχει τη μορφή −Dx. Ας προσέξει ο εξεταστής τι ζητάει.

      γ. “Η δυναμικη ενεργεια U=50x^2 που δινεις,για τα συγκεκριμενα ερωτηματα ειναι αχρηστη δεν χρειαζεται.”
      Η δυναμική ενέργεια δεν είναι απαραίτητη για να αποδειχθεί ότι το σώμα εκτελεί ΑΑΤ. Είναι όμως απαραίτητη για να αναδειχθεί η σχέση μεταξύ συντηρητικής δύναμης και δυναμικής ενέργειας. Επιτρέπει επίσης να απαντηθούν ουσιαστικά τα ερωτήματα δ και ε, όπου ζητούνται οι ενεργειακές γραφικές παραστάσεις. Άρα δεν είναι καθόλου άχρηστη.

      δ.”ενα σκετο ελατηριο χωρις σωμα επανω ειναι ενας απλος αρμονικος ταλαντωτης.”
      Εδώ συγχέεις το μηχανισμό που μπορεί να προκαλέσει μια ταλάντωση, το φυσικό σύσημα που εκτελεί την ταλάντωση και την ίδια την κίνηση.
      Ένα ελατήριο χωρίς σώμα δεν εκτελεί ταλάντωση απλώς και μόνο επειδή διαθέτει ελαστικές ιδιότητες. 

      Η Φυσική δεν προχωρά με δόγματα αλλά με ερωτήματα. Αν οι διδάσκοντες σιωπούν μπροστά στα γκρίζα σημεία, οι θεματοδότες θα συνεχίσουν να θεωρούν ότι δεν υπάρχουν. Η ανάδειξη τέτοιων ζητημάτων δεν είναι «εκτός ύλης». Είναι μέρος της ευθύνης μας απέναντι στους μαθητές και απέναντι στην ίδια τη διαδικασία θεματοδότησης.

      Με το σκεπτικό σου πρέπει να μπει το ερώτημα:
      Ποιο από τα παρακάτω μεγέθη διατηρείται σε κάθε κρούση;
      α) Η κινητική ενέργεια συστήματος.
      β) Η μηχανική ενέργεια.
      γ) Η ορμή του.
      με σωστό το γ.

      Πρέπει να δεχτούμε θέσφατο:
      “Το σημείο οπό το οποίο ξεκινούν όλες οι καμπύλες στο διάγραμμα, απέχει από την αρχή των αξόνων όσο απέχει το σημείο πρόσδεσης του σχοινιού από το κέντρο του τροχού Τ2 .”
      ή
      “Στις εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, στο σύστημα προσφέρεται συνεχώς ενέργεια με συχνότητα f μέσω της διεγείρουσας δύναμης.”

      Νομίζω ότι οφείλουμε να τα αναδεικνύουμε και σε μαθητές. Δεν είμαστε Ευαγγελιστές, είμαστε Φυσικοί.

    • Ανδρεα βαζεις ασκηση για μαθητες που θα δωσουν γενικες εξετασεις. Ο μαθητης πρεπει να μπορει να απαντησει στα ερωτηματα με βαση την υλη στην οποια καλειται να εξεταστει.Η δυναμικη ενεργεια που δινεις ειπα οτι ειναι αχρηστη για να απαντησει μόνο τα δυο πρωτα ερωτηματα οχι τα υπολοιπα. Η F =−Dx που ασκειται αρκει για να βγαλουμε το συμπερασμα οτι η κινηση ειναι ΑΑΤ. Ενοουμε την συνισταμενη δεν παιζουμε με τις λεξεις. Αν δεν ειναι η συνισταμενη,τοτε η κινηση ειναι αγνωστη. Αν σε ερωτηση Σωστου -Λαθους δινοταν η προταση :”Αν ενα σωμα που κινειται δεχεται συντηρητικη δυναμη F =−Dx τοτε κανει ΑΑΤ” εσυ τι θα συμβουλευες τους μαθητες να απαντησουν. Σ ή Λ; Ειναι βεβαιο οτι ο εξεταστης εννοει την συνισταμενη και οτι η προταση ειναι Σ. Η στην χειροτερη περιπτωση θα ερχοταν οδηγια ολες οι απαντησεις να πιστουν ως σωστες.Ειναι προφανες οτι μαθηματικα λειπει η λεξη “μόνο” πριν το “συντηρητικη” αλλα ειναι επισης προφανες οτι αν ο μαθητης απαντησει Σ τοτε αυτο θα πιαστει ως σωστο.
      Εφοσον δεν εχουν υπ οψιν τους οι μαθητες εναν ορισμο του απλου αρμονικου ταλαντωτη,δεν μπορουμε να κανουμε ερωτησεις που αφορουν αυτην την εννοια.Οτι και να θεωρησει κανεις λογικο ειναι εφοσον δεν υπαρχει ορισμος Και ενα σκετο ελατηριο αρμονικος ταλαντωτης μπορει να ειναι με την εννοια οτι μπορει να προκαλεσει αρμονικη ταλαντωση αν του βαλεις ενα σωμα.Ετσι μου αρεσει να τον ορισω.Και αυτο ορθό ειναι αν ετσι μου αρεσει. Ορισμος ειναι.
      Δεν αναδεικνυουμε γκριζα σημεια αν δινουμε δικους μας ορισμους που δεν υπαρχουν στην υλη,απλως επειδη μας αρεσουν.
      Το ποιντ ολου του αρχικου μου σχολίου ειναι οτι πρεπει να βαζουμε εντος υλης ερωτησεις.

  • Φόρτωσε Περισσότερα