Παναγιώτης Γιάννου

Αφιερωμένη στον Διονύση Μάργαρη, που μου έδωσε ιδέες από την σχετική δημοσίευσή του εδώ

Γεια σου θετικότατε (και ηλεκτροθετικότατε σαν αλκάλιο) Διονύση – νομιζω πρεπει να το προσθεσεις σαν ερώτημα φυσικό-χημείας – μας ενώνει η κάθοδος και ο Π.Π.!

Καλημέρα Παναγιώτη και σε ευχαριστώ για την αφιέρωση.
Άμεση αντίδραση και χρησιμοποίηση μετάλλου της 1ης ομάδας για εύκολη εξαγωγή ηλεκτρονίων!!!
Λες να το προσθέσω σαν ερώτημα φυσικό-χημείας;

Καλησπέρα. Παναγιώτη εκπληκτική ιδέα/άσκηση-σύνδεση ενέργειας ιοντισμού και έργου εξαγωγής, αλλά και επαγωγικού φαινομένου! Πετάς και το pHλάκι σου στο τέλος και δένει το γλυκό! Μπράβο φίλε. Εγώ θα πω και μια διόρθωση! Ο Αλβέρτος δεν ανακάλυψε το φαινόμενο, έδωσε τη θεωρητική του ερμηνεία με βάση την κβάντωση της ενέργειας της ακτινοβλίας του Planck. Νόμπελ για την ερμηνεία του φωτοηλεκτρικού φαινομένου.

Και κάτι άλλο που θέλω να συμπληρώσω είναι ότι, πέρα από το Li, στα υπόλοιπα αλκάλια δεν ξέρω αν έχει νόημα να μιλάμε για επαγωγικό φαινόμενο, με την έννοια ότι κάνουν ιοντικούς δεσμούς. Εχω δει, πέρα από τα Grignard, ενώσεις RLi, R2Cu και άλλες οργανομεταλλικές ενώσεις που οι δεσμοί πρέπει να έχουν ένα ποσοστό ομοιοπολικού χαρακτήρα, αλλά ενώσεις του Na, K δεν έχω δει, με την έννοια των οργανομεταλλικών ενώσεων. Πιθανόν να υπάρχουν αλλά δεν έχω υπόψη μου. Θέλω να πω ότι σε ιοντικούς δεσμούς, δεν ξέρω αν έχει νόημα να αναφερθούμε σε επαγωγικό φαινόμενο. Τι λες;

Καλησπέρα Θοδωρή και σ’ ευχαριστώ για τα σχόλια σου και τον χρόνο σου – ήταν πιο πολύ ποιητική άδεια τα σχετικα με την ανακλυψη του φωτοηλεκτρικού φαινόμενου – αλλά εχεις δικιο στο σχολιο σου. Αναφορικα με το +I φαινομενο δεν ειχα στο μυαλο μου απαραιτητη συνδεση με οργανικη χημεια – παρα σαν ιδιοτητα τασης / αποδοσης ηλεκτρονιων σχετιζομενων με την κατανομη των ηλεκτρονιων τους – και στο σχολικο βιβλίο γινεται αναφορα για +Ι ιδιοτητα μεταλλων – κατανοώ όμως αυτό που λες. Βρήκα το CH3Na https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Sodium-methyl Το CH3Na και το CH3K θα αντιδρουν με το νερο με διαφορετικη ταχυτητα λόγω του +Ι του Κ φαντζζομαι (το CH3K πιο εντονα μαλλον)

 
 
1.     Η ενέργεια 1ου ιοντισμού μειώνεται κατά μήκος μιας ομάδας (από πάνω προς τα κάτω), διότι η ατομική ακτίνα αυξάνεται και το εξωτερικό ηλεκτρόνιο απομακρύνεται από τον πυρήνα, με αποτέλεσμα να έλκεται λιγότερο.
2.     Το έργο εξαγωγής (φ) επίσης μειώνεται κατά μήκος της 1ης ομάδας, καθώς τα ηλεκτρόνια συγκρατούνται πιο χαλαρά όσο αυξάνεται το μέγεθος του ατόμου, απαιτώντας έτσι μικρότερη ενέργεια για να απελευθερωθούν.
3.     Συμπλήρωση πίνακα (με βάση την αύξηση του ατομικού αριθμού Z):
·        Λίθιο (Li): Z=3, Περίοδος 2, Ιοντισμός=520, φ=2.9, Ακτίνα=152
·        Νάτριο (Na): Z=11, Περίοδος 3, Ιοντισμός=496, φ=2.4, Ακτίνα=186
·        Κάλιο (K): Z=19, Περίοδος 4, Ιοντισμός=419, φ=2.3, Ακτίνα=227
·        Ρουβίδιο (Rb): Z=37, Περίοδος 5, Ιοντισμός=403, φ=2.2, Ακτίνα=248
·        Καίσιο (Cs): Z=55, Περίοδος 6, Ιοντισμός=376, φ=2.0, Ακτίνα=265
4.     Τα αλκάλια ασκούν +Ι (θετικό) επαγωγικό φαινόμενο, καθώς ως μέταλλα έχουν την τάση να αποβάλλουν ηλεκτρόνια.
5.     Η σειρά αυξανόμενης ισχύος του +Ι φαινομένου είναι: Li < Na < K < Rb < Cs.
6.     Υπολογισμός ηλεκτρονίων:
·        Mole Καλίου = 0.195g / 39g/mol = 0.005 mol.
·        Αριθμός ατόμων = 0.005 mol * 6.02 * 10^23 = 3.01 * 10^21 άτομα.
·        Εφόσον αποσπάται 1 ηλεκτρόνιο ανά άτομο, ο μέγιστος αριθμός είναι 301 * 10^19 ηλεκτρόνια.
7.     Υπολογισμός pH:
·        Έστω x τα moles του K και x τα moles του Na (ισομοριακό μείγμα).
·        39x + 23x = 15.5g => 62x = 15.5 => x = 0.25 mol από το κάθε μέταλλο.
·        Συνολικά moles OH(-) = 0.25 + 0.25 = 0.5 mol.
·        Συγκέντρωση [OH(-)] = 0.5 mol / 5 L = 0.1 M.
·        pOH = -log(0.1) = 1.
·        pH = 14 – 1 = 13.
 
 https://i.ibb.co/Mq3qQxs/5656.png
 

Καλημέρα, Διονύση πολύ ωραίες ερωτήσεις.

Διονύση καλημέρα.

Στις απαντήσεις σου σχετικά με την (vi) γράφεις ότι η ορμή το συστήματος φωτόνιο – ηλεκτρόνιο δεν διατηρείται, διότι το ηλεκτρόνιο είναι δεσμευμένο.

Όμως όλες οι αλληλεπιδράσεις φωτονίου – ηλεκτρονίου είναι στιγμιαίες και γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμενο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής.

Διονύση,

οι μαθητές γνωρίζουν ότι σε μη απομονωμένο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής και το χρησιμοποιούν σε ασκήσεις με ελατήρια, νήματα κλπ.

Καλημερίζοντας τον Διονύση και τον Ανδρέα (που μας ακονίζουν το μυαλό), ας θέσουμε και ένα ερώτημα στα παιδιά.
Ποια εφαρμογή του φωτοηλεκτρικού φαινομένου έχει πλέον ευρύτατη εφαρμογή αρκεί να έχουμε ένα σύστημα συλλογής φωτός?

Καλημέρα σε όλους. Ανδρέα στο παρακάτω σχήμα το βλήμα σφηνώνεται στο κιβώτιο και η διάρκεια της κρούσης είναι πολή μικρή. Διατηρείται η ορμή του βλήματος – κιβωτίου;
https://i.ibb.co/MyNMBNgW/Screenshot-2026-03-31-124925.png

Καλησπερίζοντας τον Βασίλη που μας ευαισθητοποιεί!

Δεν πιστεύω η όμορφη Καλαμπάκα να έχει άσχημηνει από τους κατάμαυρους συλλέκτες ηλιακού φωτός;

Αποστόλη καλησπέρα.

Η αντιρρησή μου δεν έχει να κάνει με αυτό που υπαινίσσεσαι. Δες το προηγούμενο σχόλιό μου προς τον Διονύση.

Χαιρετώ το Βασίλη και τον Αποστόλη.
Βασίλη να υποθέσω ότι έχεις στο μυαλό σου τις πόρτες που ανοίγουν αυτόματα;
Νομίζω ότι το έχει γράψει ο Τραχανάς στο βιβλίο του.
Ανδρέα δεν καταλαβαίνω σε τι ακριβώς διαφωνείς.
Η πρόταση “ γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμενο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής.” είναι λάθος. Αν ήταν σωστή, τότε στο σχήμα του Αποστόλη θα είχαμε διατήρηση της ορμής!!! Σαν πρόταση είναι λάθος.
Τι κρύβεται πίσω από την παραπάνω πρότασή σου;
Ας δούμε το σχήμα:
https://i.ibb.co/cSLjXGbD/2026-03-31-133201.png

Αν υπάρχει τριβή, μπορούμε να αγνοήσουμε την ώθησή της στη διάρκεια μιας κρούσης με πολύ μικρή διάρκεια και άρα μπορούμε να εφαρμόσουμε την ΑΔΟ.
Γιατί; Γιατί η ασκούμενη τριβή δεν είναι δύναμη κρουστική! Πού πάει να πει, ότι είναι πολύ – πολύ μικρότερη από την δύναμη αλληλεπίδρασης, με αποτέλεσμα να έχουμε το δικαίωμα!!! να αγνοήσουμε την ύπαρξή της…
Όλα αυτά τι σχέση έχουν με το φωτοηλεκτρικο φαινόμενο;

Ανδρέα διαβάζω πάντοτε τα σχόλια των συνομιλητών. Γράφεις: “Όμως όλες οι αλληλεπιδράσεις φωτονίου – ηλεκτρονίου είναι στιγμιαίες και γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμενο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής”. Το ότι σε κάποιες περιπτώσεις μπορούμε να έχουμε διατήρηση ορμής, δεν σημαίνει ότι αυτό συμβαίνει πάντοτε και σίγουρα το κριτήριο δεν είναι η διάρκεια της αλληλεπίδρασης. Ίσως βέβαια να μην αντιλαμβάνομαι τη βάση της αντίρρησής σου, οπότε θα μπορούσες να την κάνεις περισσότερο σαφή.

Καλημέρα Παύλο, καλημέρα Ανδρεα.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ανδρέα δεν με βρίσκει σύμφωνο η άποψη ότι “γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμένο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής.”
Το κριτήριο για την διατήρηση της ορμής δεν είναι η χρονική διέρκεια της αλληλεπίδρασης, αλλά το αν το σύστημα είναι μονωμένο ή όχι.
Αν μια σφαίρα κτυπήσει στον τοίχο και ανακλαστεί ακαριαία, ενώ δεχτούμε ότι ο τοίχος δεν μπορεί να κινηθεί (μη μονωμένο σύστημα), τότε στο σύστημα σφαίρα-τοίχος η ορμή δεν διατηρείται!
Αν έρθουμε τώρα στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, ορμή αποκτά το άτομο και εν τέλει το στερεό ολόκληρο, όταν ένα φωτόνιο απορροφηθεί από το υλικό…
Δεν μπορούμε να μιλήσουμε για διατήρηση ορμής του συστήματος φωτόνιο-ηλεκτρόνιο.

Χαιρετώντας την ομάδα.
Ανδρέα χάνουμε καλλιεργήσημο έδαφος με τα σπαρμένα φωτοβολταϊκά.
Διονύση μιλώ για την καθημερινή μας εξάρτηση. Ψηφιακές κάμερες…

Καλησπέρα Διονύση. Διαλεχτές οι ερωτήσεις. Μολις μπω στο φωτοηλεκτρικό θα τις δώσω.
Για το iv η άποψή μου είναι:
Όταν ένα φωτόνιο απορροφάται από ηλεκτρόνιο σε μέταλλο:
Το ηλεκτρόνιο ανήκει στο στερεό, δεν είναι ελεύθερο σωματίδιο. Άρα το σύστημα φωτόνιο–ηλεκτρόνιο δεν είναι απομονωμένο. Το υπόλοιπο στερεό παίρνει μέρος στην αλληλεπίδραση και αποκτά ορμή (έστω απειροελάχιστη).

Για το είδος του ηλεκτρονίου, που μπορεί να γίνει φωτοηλεκτρόνιο, ας δούμε μια απόδειξη που είχα ανεβάσει στην ανάρτηση
Φωτοηλεκτρικό Φαινόμενο

https://i.ibb.co/h14RQcxc/1.jpg

Διονύση γράφεις: “Το σύστημα φωτόνιο-ηλεκτρόνιο δεν είναι μονωμένο, αφού το ηλεκτρόνιο είναι δέσμιο, όπως αναφέρθηκε παραπάνω. Συνεπώς δεν διατηρείται η ορμή του συστήματος.”

Αλλά οι μαθητές γνωρίζουν: “Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.” και αυτό το χρησιμοποιούν στις λύσεις των ασκήσεων όπου π.χ. βλήμα σφηνώνει σε σώμα κρεμασμένο σε ελατήριο.

Ανδρέα η φράση του βιβλίου που μετέφερες είναι λανθασμένη.
Υπάρχουν άπειρες περιπτώσεις που τη διαψεύδουν. Εκείνες που εμφανίζονται κρουστικές δυνάμεις.
Η περίπτωση αυτή:
https://i.ibb.co/MyNMBNgW/Screenshot-2026-03-31-124925.png
Η περίπτωση της αρθρωμένης ράβδου:
https://i.ibb.co/75NPwch/44.png
Πάρα πολλές άλλες.

Για να μη λέω πολλά λόγια για την περίπτωση που επικαλείται ο Αποστόλης:
https://i.ibb.co/cST7DCq0/46.png
Βλέπουμε μια ακαριαία μείωση της ορμής στον άξονα x.
Δες όμως χωρίς τριβή:
https://i.ibb.co/0yQRTqTd/48.png

Γιάννη,

το θέμα που συζητάμε είναι τι γνωριζουν οι μαθητές για να απαντήσουν στο ερώτημα (vi).

Προσφεύγων στην ΤΝ:
https://i.ibb.co/LDG4g7Mb/1.png
https://i.ibb.co/35m9szD2/2.png

Γιάννη,

μάλλον δεν πρόλαβες να διαβάσεις το προηγούμενο σχόλιό μου.

Και δεν στέκομαι στο εάν διατηρείται ή όχι η ορμή.
Στέκομαι στη φράση:
“Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.” 
Η φράση αυτή είναι λάθος και αυτό φάνηκε εύκολα και με την απόδειξη που έχει παραθέσει ο Διονύσης εδώ και σε δεκάδες προσομοιώσεις όπως αυτή που χρησιμοποίησα.
Ακόμα και αν είχαμε διατήρηση στην υπό συζήτησιν περίπτωση η φράση είναι λάθος και δεν μπορούμε να την επικαλούμαστε.

Ανδρέα γράφαμε μαζί και τώρα διάβασα το σχόλιό σου.
Τι γνωρίζουν οι μαθητές;
Ποιοι μαθητές;
Οι δικοί μου γνώριζαν την περίπτωση:
https://i.ibb.co/cST7DCq0/46.png

Όχι διότι έβαζα ασκήσεις τέτοιες αλλά διότι σχολίαζα τη φράση του βιβλίου.
Το βιβλίο δεν είναι ευαγγέλιο άλλο αν χρησιμοποιείται έτσι.

Μια απορία για την διατήρηση της ορμής είχε και η Νεφέλη:

https://i.ibb.co/2mCXpFz/2026-03-31-175355.png

Και η απάντηση του Δασκάλου:

https://i.ibb.co/Xk35M2Xv/2026-03-31-175405.png

Από την κβαντομηχανική Λυκείου του Στέφανου Τραχανά.

Διονύση,

το ερώτημά σου (vi) αναφέρεται σε δέσμιο ηλεκτρόνιο. Ο Τραχανάς (όπως και ο Ανδρέας Ριζόπουλος σε προηγούμενο σχόλιό του) αναφέρονται σε ελεύθερο.

Εδώ συζητάμε το ερώτημά σου, δηλαδή σχετικά με την ΑΔΟ στο σύστημα φωτόνιο – δέσμιο ηλεκτρόνιο. Αυτή η περίπτωση είναι ανάλογη με το σύστημα βλήμα – σώμα κρεμασμένο σε ελατήριο. Σε αυτή την περίπτωση οι μαθητές εφαρμόζουν αμέσως την ΑΔΟ.

Καλησπέρα παιδιά.
Ανδρέα το θέμα μας είναι αν οι μαθητές έχουν συνηθίσει να εφαρμόζουν ΑΔΟ ή αν αυτό είναι σωστό;

Ανδρέα, ο άλλος Ανδρέας (Ριζόπουλος) και ο Τραχανάς λένε ότι αν υποθέσουμε ότι το ηλεκτρόνιο είναι ελεύθερο, τότε παραβιάζεται η αρχή διατήρησης της ενέργειας!!!
Και αφού αυτό δεν μπορεί να συμβεί, καταλήγουμε στο συπέρασμα ότι το ηλεκτρόνιο δεν είναι ελεύθερο!!!
Αυτό που περιγράφεις για βλήμα και ελατήριο με σώμα, δεν έχει καμιά αναλογία με το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο.
Αν θέλεις το ανάλογο το έχουμε στο φαινόμενο Compton… Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία!!!
Αν όμως θέλουμε ντε καλά να μιλήσουμε με αναλογίες, έχω γράψει:
Βρίσκοντας αναλογίες…

Γιάννη

κατάλαβα ότι ο Διονύσης δεν ζητούσε την απάντηση στο ερώτημα (vi) με βάση το βιβλίο του μαθητή.

Καλημέρα και καλό μήνα σε όλους.
Γράφεις Ανδρέα “ο Διονύσης δεν ζητούσε την απάντηση στο ερώτημα (vi) με βάση το βιβλίο του μαθητή.”, αφήνοντας να αιωρείται ότι η απάντηση είναι αυθαίρετη και σε αντίθεση με το σχολικό βιβλίο.
Σε παραπάνω σχόλιο ΕΔΩ, έγραψα ποιο είναι το νόημα της φράσης του βιβλίου που υποστηρίζεις. Δεν σχολιάστηκε.
Θα περίμενα από έναν επίμονο μαθητή να επιμένει στο γράμμα της φράσης, χωρίς να δέχεται την ερμηνεία για το τι λέει. Αλλά ένας συνάδελφος να επιμένει να συνδέει την ΑΔΟ που στηρίζεται στην ομοιογένεια του χώρου, με μικρό ή μεγάλο χρονικό διάστημα, το θεωρώ λάθος στάση. Αλλού παραπέμπει η ομοιογένεια του χρόνου…
Να τονίσω ότι ο μαθητής διδάσκεται στο σχολείο το βιβλίο του και δεν το χρησιμοποιεί για αυτομόρφωση, οπότε ποτέ δεν έχει ακούσει από καθηγητή να του εξηγεί κάτι; Μάλλον όχι…
Στη συνέχεια έδωσα και μια παραπομπή σε περσινή ανάρτηση, που χρησιμοποιεί τις αναλογίες μεταξύ κρούσης και φωτοηλεκτρικού φαινομένου και φαινομένου Compton.
Βρίσκοντας αναλογίες…
Ούτε και τότε σχολιάσθηκε κάτι…
Δεν έχω παρά να δώσω σε εικόνα, αφού λίγοι ανοίγουν παραπομπές,,, τι σημαίνει για μένα η φράση του βιβλίου που έχει ανακηρύξει σε μέγα νόμο ο Ανδρέας και η οποία οδηγεί στη σωστή απάντηση τον μαθητή:
https://i.ibb.co/ymnf7sVr/2026-04-01-080839.png
https://i.ibb.co/8gyfyXfb/2026-04-01-080858.png

Διονύση, συμφωνώ ότι με την Εφαρμογή που παραθέτεις αναδεικνύεται το νόημα της φράσης του βιβλίου:
«Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκειά της. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.»

Αυτό ακριβώς θα χρησιμοποιήσουν οι μαθητές για να χαρακτηρίσουν σωστή την πρότασή σου:
«(vi) Κατά την απορρόφηση ενός φωτονίου από ένα ηλεκτρόνιο, η ορμή του συστήματος φωτονίου–ηλεκτρονίου διατηρείται.»

Στο πλαίσιο του σχολικού βιβλίου, η αναλογία με την Εφαρμογή που παραθέτεις είναι προφανής:
– το σώμα Α της Εφαρμογής παίζει τον ρόλο του φωτονίου,
– το σώμα Β παίζει τον ρόλο του ηλεκτρονίου.

Με άλλα λόγια, ο μαθητής θα εφαρμόσει ακριβώς την αναλογία που παραθέτεις για να δικαιολογήσει τη διατήρηση της ορμής στο σύστημα φωτονίου–ηλεκτρονίου.

Καλησπέρα Ανδρέα.
Στην εικόνα που ανέβασα στο προηγούμενο σχόλιο, είναι φανερό το πώς και γιατί εφαρμόζω ΑΔΟ. Δεν το παίρνω ως δεδομένο, με κάποια πρόταση του βιβλίου και χωρίς καμιά άλλη διερεύνηση και σκέψη.
Ο μαθητής από πού γνωρίζει ότι το ηλεκτρόνιο του μετάλλου συνδέεται «χαλαρά» και του επιτρέπεται η προσέγγιση το να θεωρήσει μονωμένο σύστημα; Το έχει διδαχτεί, το γράφει το βιβλίο του, το θεωρεί δεδομένο;
Στο αρχείο που έχω δώσει το παραπάνω παράδειγμα, με την κρούση προσομοιάζει το φαινόμενο Compton και όχι το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο. Γιατί; Γιατί εκεί το φωτόνιο (ακτίνες Χ ή γ έχουν πολύ μεγάλη ενέργεια και μπορούν να αγνοηθούν οι όποιες «εξωτερικές» αλληλεπιδράσεις στη διάρκεια του φαινομένου)…
Αυτό δεν μπορεί να το κάνει στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο με ορατή ακτινοβολία.

Αλλά ας δώσω ένα ακόμη παράδειγμα, από κρούση:
Ας δούμε το σχήμα, όπου το επίπεδο δεν είναι λείο και ο σ.τ.ο. είναι μ=0,8.

https://i.ibb.co/sdKQyDrJ/2026-04-01-211147.png

Στο πάνω σχήμα το σώμα Α μάζας m κινείται με ταχύτητα υ1=30m/s και συγκρούεται μετωπικά και ελαστικά με δεύτερο σώμα ίσης μάζας. Μπορεί να αγνοηθεί η τριβή;
Στο δεύτερο σχήμα το ίδιο σώμα κινείται με ταχύτητα υ2=0,4m/s, ενώ το σώμα Β έχει μάζα Μ=50m. Θα εφαρμόζατε τις εξισώσεις του βιβλίου για την ελαστική κρούση, θεωρώντας ότι ισχύει η ΑΔΟ ή θα σκεφτόσαστε ότι το σώμα Α θα ανακλαστεί, ενώ το σώμα Γ θα παραμείνει ακίνητο;
Και στις δύο περιπτώσεις ο χρόνος κρούσης είναι ίδιος.
Η αντιμετώπιση μπορεί και πρέπει να είναι ίδια; Ο μαθητής θα πράξει σωστά αν αγνοήσει την τριβή στο 2ο σχήμα;

Διονύση καλημέρα.

Σύμφωνα με όσα γράφεις καταλαβαίνω ότι ο μαθητής για να ελέγξει την ορθότητα της πρότασής σου:

“vi) Κατά την απορρόφηση ενός φωτονίου από ένα ηλεκτρόνιο η ορμή του συστήματος φωτονίου-ηλεκτρονίου, διατηρείται.“

δεν θα πρέπει να αρκεστεί σε αυτό που γράφει το βιβλίου του:

“Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.”

Διονύση

σύμφωνα με όλα όσα έχεις γράψει, ο μαθητής θα πρέπει να αρκεστεί σε αυτό που γράφει το βιβλίο του;

Ανδρέα, στο προηγούμενο σχόλιό μου έγραψα σε τι πρέπει να αποβλέπει μια σωστή διδασκαλία και τι στόχους να εξυπηρετήσει.
Δεν έχω να προσθέσω κάτι άλλο.
Αν κάποιος έχει διαφορετική πρόταση διδασκαλίας, ας την καταθέσει…

Καλημέρα Ανδρέα.
Επιμένεις, επαναφέροντας αυτοτελώς μια φράση του βιβλίου για νιοστή φορά!!! ενώ για νιοστή φορά έχω εξηγήσει τι σημαίνει η φράση και ποιο το πλαίσιο εφαρμογής της. Πότε μπορεί και πρέπει να εφαρμόζεται! Δεν είναι η ΑΔΟ αυτή η φράση. Άλλο πράγμα λέει η ΑΡΧΗ διατήρησης της ορμής. Η πρόταση που επαναφέρεις είναι μια προσέγγιση, υπό ορισμένες προϋποθέσεις…
Στις πόσες φορές η επανάληψη σταματά;
Πάμε λοιπόν επί του πρακτέου:
1) Στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο ΔΕΝ έχουμε πλαστική κρούση! Αυτό πρέπει να γίνει σαφές στους μαθητές. Είναι ένα κβαντομηχανικό φαινόμενο που μπορεί να το παρομοιάζουμε, αλλά δεν είναι κρούση. Όπως ελαστική κρούση ΔΕΝ ειναι το φαινόμενο Compton. Συνεπώς το τι γράφει το βιβλίο στην κρούση, δεν είναι η απάντηση σε ερώτημα κβαντομηχανικής.
2) Πρέπει να γίνει ξεκάθαρο στη διαδικασία της διδασκαλίας, πότε εφαρμόζεται μόνο η διατήρηση της ενέργειας (φωτοηλεκτρικό φαινόμενο) και πότε ΑΔΟ και ΑΔΕ (φαινόμενο Compton). Και στο προφανές ερώτημα του μαθητή, γιατί αυτή η διαφορετική αντιμετώπιση, πρέπει να δοθεί μια ερμηνεία, όχι γιατί “έτσι γράφει το βιβλίο”…
3) Η ερμηνεία που πρέπει να δοθεί είναι ότι: Το ηλεκτρόνιο του ατόμου είναι δεσμευμένο. Δεν είναι ελεύθερο ηλεκτρόνιο για να έχουμε ένα μονωμένο σύστημα και να εφαρμόζουμε την ΑΔΟ. Κατά την απορρόφηση του φωτονίου από ένα ηλεκτρόνιο, ορμή αποκτά, όχι μόνο το ηλεκτρόνιο, αλλά και το άτομο… και σε τελυταία ανάλυση όλος ο κρύσταλλος!
3) Ναι, αλλά γιατί στο φαινόμενο Compton εφαρμόζουμε ΑΔΟ; Εκεί το ηλεκτρόνιο δεν είναι δεσμευμένο; Και η απάντηση είναι ότι και εκεί το ηλεκτρόνιο είναι δεσμευμένο, απλά εκεί το φωτόνιο ακτίνων Χ ή γ, έχει τόσο μεγάλη ενέργεια (keV ή και MeV) όπου μια ενέργεια (έργο εξαγωγής) της τάξης μερικων eV δεν δημιουργεί πρόβλημα. Είναι ασήμαντο ποσοστό της ενέργειας του φωτονίου, που προσπίπτει στο ηλεκτρόνιο. Έτσι αγνοώντας αυτό το ασήμαντο ποσοστό ενέργειας, θεωρούμε (εμείς το θεωρούμε, εμείς το αντιμετωπίζουμε) το σύστημα φωτονίου – ηλεκτρονίου μονωμένο και εφαρμόζουμε ΑΔΟ, όπως εφαρμόζουμε στην κρούση, στο πρώτο παραπάνω παράδειγμα.
Στην κρούση δηλαδή του σχήματος, κάνουμε την προσέγγιση ότι το σώμα Β δεν δέχεται τριβή που να προσπαθεί να το συγκρατήσει σε επαφή με το οριζόντιο επίπεδο:
https://i.ibb.co/whPyvdD0/2026-04-02-074215.png
Με άλλα λόγια αγνοούμε το “δέσιμο” του Β σώματος μέσω δύναμης τριβής με το έδαφος, στο φαινόμανο Compton αγνοούμε το ότι το ηλεκτρόνιο είναι δεσμευμένο στο άτομο ή σε μια ενεργειακή ζώνη του στερεού.

Ανδρέα ουδέποτε ο μαθητής μπορούσε να αρκεστεί στο σχολικό βιβλίο και ειδικά στη φράση:
“Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.”

Επειδή το να μιλάμε γενικώς δεν είναι καλό, ένα θέμα από το 2007:

https://i.ibb.co/2Yd6VVKm/77.png

Ας φανταστούμε έναν μαθητή που στηρίζεται στην παραπάνω φράση και προχωράει στη λύση επικαλούμενος διατήρηση ορμής. Δεν θα μηδενιζόταν η πορεία αυτή;

Οι μαθητές αντιμετώπισαν σε καλό ποσοστό αυτό το θέμα. Θέλω να πιστεύω ότι οι διδάσκοντες θα τους είχαν εξηγήσει γιατί διατηρείται η ως προς την άρθρωση στροφορμή αλλά όχι η ορμή.


Καλημέρα Διονύση. Δυό σκέψεις: κατ’ αρχάς το μοντέλο του Bohr περιέγραψε το άτομο του υδρογόνου και όχι όλων των αερίων. Στα στερεά σώματα έχουμε επικάλυψη των ενεργειακών επιπέδων των ατόμων λόγω των ισχυρών αλληλεπιδράσεων μεταξύ τους με αποτέλεσμα το φάσμα εκπομπής τους να είναι συνεχές. Στο δεύτερο ερώτημά σου, αναφέρεσαι σε στερεό ή αέριο;

Καλημέρα Αποστόλη και καλή βδομάδα.
Το 2ο ερώτημα αναφέρομαι σε στερεό.

Αν με το δεύτερο ερώτημα εννοείς τι θα συμβεί αν ένα στερεό περάσει σε αέρια φάση, θα έλεγα ότι το φάσμα θα είναι γραμμικό, αν η πυκνότητα του αερίου είναι μικρή.

Καλημέρα Διονύση και Αποστόλη.
Για το πρώτο συμφωνώ με τον Αποστόλη για την διαπλάτυνση και δημιουργία ενεργειακών ζωνών.
Για το δεύτερο σκέφτομαι πως τα φωτόνια αυτά απορροφώνται από το υλικό και όταν επανεκπέμπονται όμοια φωτόνια αυτά εκπέμπονται προς όλες τις κατευθύνσεις και όχι μόνο στην κατεύθυνση καταγραφής από το φασματοσκόπιο.
Εξήγηση δηλαδή όμοια με αυτήν που συναντάμε όταν θέλουμε να εξηγήσουμε το γραμμικό φάσμα ενός αερίου

Αποστόλη, δεν αναφέρομαι σε αεριοποίηση του στερεού, αλλά στο φάσμα του όταν είναι σε στερεά φυσική κατάσταση.
Καλημέρα Γιάννη.

Να το διατυπώσω αλλιώς.
Ένα άτομο στοιχείου Χ σε αέρια φάση δίνει μια γραμμή στο φάσμα εκπομπής του, με μήκος κύματος λ=500nm.
Όταν έχουμε ένα στερεό που αποτελείται από άτομα του στοιχείου Χ και πάρουμε το φάσμα εκπομπής του σε ορισμένη ψηλή θερμοκρασία, μήπως η γραμμη στα 500 nm είναι πιο έντονη από τις γραμμές για τα διπλανά μήκη κύματος π.χ. από 490nm μέχρι τα 510nm;

Σε αυτή την περίπτωση Διονύση νομίζω ότι το στερεό θα ακτινοβολεί ως μέλαν σώμα και η ένταση ακτινοβολίας θα εξαρτάται από τη θερμοκρασία και όχι από τη φύση του υλικού. Καλημέρα Γιάννη.

Και το ερώτημα Αποστόλη επιστρέφει!
Δηλαδή επειδή δημιουργούνται ενεργειακές ζώνες στον μεταλλικό κρύσταλλο παύουν εξολοκλήρου να έχουμε ατομικές συμπεριφορές;
Αποκλείεται δηλαδή να έχουμε απομάκρυνση κάποιου εσωτερικού ηλεκτρονίου με αποτεελσμα να παίρνουμε και κάποιες χαρακτηριστικές γραμμές του ατομου, μετά από αποδιέγερση;
Και αυτό πως οδηγεί στο μέλαν σώμα; Το διατυπώνουμε αξιωματικά; Αυτή είναι η κατανομή;

Διονύση για να καταγραφεί ένα τέτοιο φωτόνιο (και να συμβάλλει στην έντονη γραμμή) πρέπει να φτάσει στον ανιχνευτή.
Να μην απορροφηθεί από το στερεό δηλαδή.

‘Οχι αξιωματικά Διονύση. Αυτό δεν προκύπτει από τη θερμοποίηση της ακτινοβολίας, δηλαδή την έντονη αλληλεπίδραση του φωτός με το σώμα, ώστε η εκπεμπόμενη ακτινοβολία να προκύπτει από τη θερμική ισορροπία ύλης και φωτός;

Καλησπέρα κι από εμένα. Στα στερεά Διονύση υπάρχει, εκτός από την ενέργεια των ηλεκτρονίων, και η ενέργεια δόνησης με αποτέλεσμα να δημιουργούνται πολύ περισσότερες ενεργειακές στάθμες. Εκτός από τις ηλεκτρονικές ενεργειακές στάθμες έχουν και δονητικές ενεργειακές στάθμες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το εκμεμπόμενο φάσμα από τις μεταπτώσεις μεταξύ αυτών των ενεργειακών σταθμών να καλύπτει πολλές συχνότητες και να εμφανίζεται ως συνεχές. Για το δεύτερο ερώτημα θα έλεγα γενικά όχι, διότι στο στερεό οι ενεργειακές στάθμες είναι διαφορετικές από ότι όταν τα άτομα είναι σε αέρια φάση, αφού εμπλέκονται τώρα και οι δονητικές ενεργειακές στάθμες. Βέβαια το φαινόμενο είναι πολύπλοκο, αφού εμπλέκονται και άλλοι παράγοντες, π.χ. απορρόφηση ακτινοβολίας από γειτονικά άτομα κ.τ.λ. Επίσης, να πούμε ότι στα μόρια έχουμε και ενεργειακές στάθμες λόγω περιστροφικής και μεταφορικής κίνησης (αυτό βέβαια σε αέρια και υγρή φάση).

Καλησπέρα σε όλους.
Νομιζω δεν πρέπει να συγκρίνουμε τις δυο καταστάσεις. Στην αερια φαση τα ατομα ειναι μεμονωμένα οποτε για τα υδρογονοειδη οπως αναφερει ο Αποστόλης δουλεύει το μοντελο Bohr.
Στα στερεά απο την αλλη είναι πιο σύνθετα τα πράγματα. Θα εδινα την ιδια απάντηση με τον Αποστολη στην κατασταση θερμικής ισορροπίας με το μεγαλύτερο μερος της εκπεμπομενης ενέργειας να καθοριζεται απο την θερμοκρασία.

Καλησπέρα Διονύση. Στο στερεό υπάρχουν διακριτές στάθμες; Όχι γιατί έχουν διασπαστεί σε χιλιάδες κοντινές, που σχηματίζουν ζώνες. Έτσι έχουμε “άπειρες κοντινές μεταβάσεις. Αυτές όμως θα φαίνονται σε ένα φάσμα που κυριαρχεί η θερμική ακτινοβολία; Νομίζω ότι θα είναι “αόρατες”. Η εκπομπή ακτινοβολίας θερμού στερεού περιγράφεται από την κατανομή του Planck, δηλαδή ένα συνεχές φάσμα

Καλησπέρα και πάλι. Ανδρέα γιατί διαχωρίζεις τις ακτινοβολίες; Η ακτινοβολία που εκπέμπει ένα σώμα σε ορισμένη θερμοκρασία θερμική ακτινοβολία δεν είναι; υπάρχει και άλλου είδους ακτινοβολία;

Αλλά επειδή πολλοί αναγνώστες μας μπορεί να μην ανοίξουν να διαβάσουν το αρχείο, ας δώσω τμήμα της απάντησης, που περιέχεται στο αρχείο.

…μεταφέρω τα λόγια ενός ειδικού και μεγάλου Δασκάλου. Του Στέφανου Τραχανά, από το βιβλίο του Κβαντομηχανική Λυκείου:

«Η κατανομή του Πλανκ (έτσι λέγεται η κατανομή για την οποία συζητάμε) είναι αντικειμενικά (και μονασήμαντα) καθορισμένη από την αρχή της μέγιστης εντροπίας (= αταξίας) για συστήματα σε θερμοδυναμική ισορροπία. Οπότε, το μόνο που έχει σημασία στην περίπτωσή μας είναι να βεβαιωθούμε ότι όντως το φως που εκπέμπεται από ένα σώμα έχει έρθει σε θερμική ισορροπία μαζί του προτού εκπεμφθεί. Ότι είναι πράγματι θερμικό φως με θερμοκρασία ίδια με εκείνη του σώματος που το εξέπεμψε. Το οποίο σίγουρα θα έχει συμβεί αν το εκπεμπόμενο φως είχε την ευκαιρία να αλληλεπιδράσει επανειλημμένα με την ύλη του εκπέμποντος σώματος ώστε να «θερμοποιηθεί», όπως λέμε, και να γίνει όντως θερμικό φως.
Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτή η «θερμοποίηση» δεν είναι καθόλου δύσκολο να πραγματοποιηθεί. Στο κάτω-κάτω, τα φωτόνια που δημιουργούνται στο εσωτερικό του σώματος —π.χ. από διεγερμένα άτομα που αποδιεγείρονται— στην προσπάθειά τους να κινηθούν προς τα έξω θα συγκρουστούν επανειλημμένα με άλλα άτομα ή με ελεύθερα ηλεκτρόνια, παίρνοντας ή χάνοντας ενέργεια κατά περίπτωση, οπότε και η συχνότητά τους θα υφίσταται αλλεπάλληλες μεταβολές, ώστε κατά την έξοδο από το σώμα να έχει χαθεί κάθε μνήμη της αρχικής τιμής της. Οι συχνότητες των φωτονίων που τελικά εκπέμπονται θα έχουν προσδιοριστεί από τις συγκρούσεις τους με τα άτομα του σώματος, των οποίων οι ταχύτητες έχουν επίσης την κατανομή που επιβάλλει η αρχή της μέγιστης αταξίας για τη δεδομένη θερμοκρασία του σώματος. Και το αποτέλεσμα αυτής της συνεχούς αλληλεπίδρασης ύλης και φωτός είναι ότι αυτά τα δύο φυσικά συστήματα —η ύλη και το φως— έρχονται σε θερμική ισορροπία. Αποκτούν δηλαδή την ίδια θερμοκρασία, όπως ακριβώς και δύο χονδρά σώματα που έρχονται σε επαφή για όσο χρόνο απαιτείται. Αν το θέλετε και λίγο διαφορετικά, το θερμικό φως είναι ένα αέριο που αντί για άτομα ή μόρια έχει φωτόνια! Είναι ένα φωτονικό αέριο, και μάλιστα πολύ πιο κοντά στο ιδανικό αέριο, αφού τα φωτόνια δεν αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Αλληλεπιδρούν με την ύλη και, γι’ αυτό εξάλλου δεν μπορούν να θερμοποιηθούν από μόνα τους παρά μόνο μέσω της ύλης.

Καλημέρα συνάδελφοι.
Να ευχαριστήσω όλους όσους μπήκαν στον κόπο να απαντήσουν. Άφησα το θέμα ανοικτό, αφού περίμενα μήπως υπάρχουν και άλλοι φίλοι που θα ήθελαν να να συμμετέχουν.
Οι απαντήσεις που δόθηκαν ήταν στη σωστή κατεύθυνση, στην λογική της δημιουργίας του κρυσταλλικού πλέγματος και της δημιουργίας των ενεργειακών ζωνών, μιας ζώνη στη θέση των διακριτών ατομικών σταθμών ενέργειας.
Βέβαια ενεργειακές ζώνες και ενέργεια δόνησης και όλες αυτές οι νέες καταστάσεις έχουμε και κατά τη παραγωγή ακτίνων Χ, αλλά τα άτομα δεν έχουν εξαφανιστεί, με αποτέλεσμα να παίρνουμε και γραμμικό φάσμα. Αρκεί να συγκρίνουμε τις δύο καμπύλες παρακάτω, όπου το αριστερό διάγραμμα δινει το φάσμα των ακτίνων Χ, ενώ στο δεξιό διάγραμμα το φάσμα εκπομπής του μέλανος σώματος.
https://i.ibb.co/hRqJp6Rh/2026-03-31-071443.png
Αυτό είχα στο μυαλό μου, όταν διάβασα μια δικαιολόγηση, λίγο διαφορετική.
Μπορείτε να την δείτε στην απάντηση στο ερώτημα, που ανέβασα στην κορυφή της σελίδας…

Καλό απόγευμα Άρη και σε ευχαριστώ για τον σχολιασμό και την τοποθέτηση.

Από το Quantum του Στέφανου Τραχανά.

Ερώτηση: Πώς προκύπτει το συνεχές φάσμα κατά την ακτινοβολία ενός θερμού σώματος όταν το φάσμα εκπομπής των μορίων του είναι διακριτό;

Και η απάντηση από τον ίδιο: “Μια πρώτη απάντηση θα ηταν να πεί κανείς οτι υπάρχει και το φάσμα εκπομπής των ελεύθερων ηλεκτρονίων σε ένα μέταλλο (που ειναι τμηματικά συνεχές σε εναν κρύσταλλο) ή το δονητικό φάσμα των μορίων του υλικού γύρω απο τις θεσεις ισορροπίας τους (που είναι μεν διάκριτο αλλά με πολύ κοντινές στάθμες) και άλλες παρόμοιες ”πηγές” που ομως δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία γιατί η απάντηση στο ερώτημα μας δεν βρίσκεται στην πηγή εκπομπής των φωτονίων αλλλα στον μηχανισμό της θερμοποίησης τους.Ότι δηλαδή τα εκπεμπόμενα στο εσωτερικό τού σώματος φωτόνια ”συγκρούονται” τόσες πολλές φορές με τα άτομα ,τα μόρια ή τα ελεύθερα ηλεκτρόνια του – χάνοντας ή κερδίζοντας ενέργεια σε κάθε ”σύγκρουση” – ώστε οταν φτάνουν πλέον στην επιφάνεια του και εκπέμπονται στο περιβάλλον να έχουν χάσει κάθε μνήμη της προέλευσης τους. Εχουν πια αποκτήσει την τυχαία θερμική κατανομή που αντιστοιχεί στη θερμοκρασία του εκπέμποντος σώματος. Δηλαδή εκείνη που μεγιστοποιει την εντροπία ή (που είναι το ίδιο) την αταξία τους. Το θερμικό φως είναι κάτι σαν το ιδανικό αεριο αλλά με φωτόνια αντι για άτομα ή μόρια. Έιναι ενα φωτονικό αέριο με μια δεδομένη θερμοκρασία.

ΥΓ: Ευχαριστώ τον Διονύση Μάργαρη του ylikonet για την…πάσα που μου έδωσε με μια δική του αντίστοιχη ερώτηση και ελπίζω η απάντηση μου εδώ να προσθέτει κάτι στην συζήτηση των συναδέλφων εκεί. Μια πιό λεπτομερή ανάπτυξη του ίδιου θέματος υπάρχει στο βιβλίο ΚΜ Λυκείου , σ. 39.”

Για να μην νομίσουμε ότι μόνο η ταχύτητα είναι επιστημονικό μέγεθος ενώ η βραδύτητα είναι άχρηστη!!!
Καλό απόγευμα Γιάννη.

Καλησπέρα Γιάννη. Ναι η απόλυτη συμμετρία επιβάλει ότι χάνουμε( ή κερδίσουμε) στο ένα μέρος να το χασουμε( ή να το κερδίσουμε) στο άλλο μέρος κινούμενοι σε αντίθετες φορές.
Αν στο δεύτερο μέρος κινουμαστε με την ίδια φορά τότε κερδίζουμε ( ή χανουμε).
Είτε σε αποστάσεις είτε σε μορφή καμπυλών είτε σε γωνίες κλπ. Που συνεπάγεται σε αντίστοιχους χρόνους.
Μας τα έλεγε κάποτε ο Ντάνης.

Καλησπέρα Διονύση και Γιώργο.
Σωστά τα λέτε.

Όμορφη Γιάννη.
Στην περίπτωση δεν ισχύει το “σπεύδε βραδέως”

Ευχαριστώ Άρη.

Μου κάνει εντύπωση Βασίλη ότι ο χάρτης του ΕΜΠ που ανέβασες είναι του Απρίλη του 1995 ενω το Τσερνομπιλ έγινε το 1986. Εχεις μηπως τον συνδεσμο γιατι με ενδιαφερει;

Και ολίγη γεωγραφία. Cs-137. Σε ποιες περιοχές της Ελλάδας, δεν θα τρώγατε αρνάκι το Πάσχα?
https://i.ibb.co/rRtv4Lwg/076.gif

Συνολική απόθεση Cs-137 στην Ελλάδα μετά το ατύχημα του Chernobyl
Ο χάρτης αυτός έχει χαραχθεί χρησιμοποιώντας δημοσιευμένη μεθοδολογία [Petropoulos et al., 1996] , με βάση δεδομένα από τη Συλλογή Δεδομένων ΕΜΠ [Simopoulos, 1989]. Ο κ. Σιμόπουλος έφτιαξε, μετά από μετρήσεις που διήρκεσαν σχεδόν δυο μήνες, τον πρώτο ραδιενεργό χάρτη της Ελλάδας. Στην περιοχή της Καρδίτσας και συγκεκριμένα στο χωριό Άγιος Θεόδωρος, σε μια έκταση …σε μια έκταση περίπου 4 χιλιομέτρων, υπήρξε η μεγαλύτερη συγκέντρωση ραδιενέργειας. Υψηλή ραδιενέργεια είχε εντοπιστεί επίσης, σε μια περιοχή κοντά στο Λιτόχωρο, αλλά και κοντά στη Νάουσα. Μετά από πολύχρονες έρευνες διαπίστωσαν ότι η υψηλή ραδιενέργεια σε αυτές τις περιοχές οφειλόταν στις βροχοπτώσεις εκείνης της περιόδου.Η ραδιενέργεια επηρέασε κυρίως τη Βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλία. Το ραδιενεργό σύννεφο κινούνταν χαμηλά και έτσι ο Όλυμπος και άλλοι ορεινοί όγκοι προστάτεψαν κάποιες περιοχές, όπως την Ήπειρο και την και την Κρήτη. Μετρήσεις που έγιναν δυο δεκαετίες μετά το πυρηνικό ατύχημα, έδειξαν ότι οι εκπομπές του ραδιενεργού καισίου σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας έφταναν τα 65 κιλομπεκερέλ ανά τετραγωνικό με το όριο επικινδυνότητας να βρίσκεται στα 5 κιλομπεκερέλ. Αυτό συνέβη γιατί το καίσιο χρειάζεται περίπου 35 χρόνια για να αυτοκαταστραφεί, ενώ κατά άλλους επιστήμονες 80 χρόνια….
Right after the Chernobyl reactor accident a systematic soil sampling and analysis programme has been undertaken by the Nuclear Engineering Section of the National Technical University of Athens in order to detect and quantitatively analyse the long-lived isotopes in the Chernobyl fallout in Greece. In the frame of this programme, 1242 soil samples of 1cm thick surface soil were collected over Greece during the period May – November 1986. The samples were counted and analysed using Ge-detector setups for fission products from the Chernobyl fallout, which led to the mapping of Cs-137 deposition in the form of a five-class histogram, extending between 0 – 150 kBq/m², with boundaries defined by isolines of 5, 15, 35, 65 & 150 kBq/m². To investigate the radiological impact of the Cs-137 fallout on the Greek population, the NEA/OECD computer code PABLM was run using as input the above isoline data. According to the results obtained, the total body collective effective dose commitment of the Greek population is estimated to 340 manSv over the first year after the accident and 8800 manSv over a period of 40 years. Concerning the 6000 inhabitants within the 65 kBq/m² isoline the results are 2 manSv over the first year after the accident and 55 manSv over a period of 40 years. The above radiological impact was further compared to that due to fly ash releases from the Ptolemais Lignite Power Plants, in northern Greece.

Βασίλη καλησπέρα , νομίζω αν θυμάμαι καλά υπήρχε συνολική απαγόρευση κατανάλωσης το 1986 – και μάλλον είχαμε φάει ήδη κάποια ισότοπα

Παναγώτη Καλησπέρα.
Απογόρευση είχε πέσει αλλά μόνο σε φρέσκα λαχανικά και φρούτα. Τα κονσερβαρισμένα, ιδιαίτερα σε μεταλλική συσκευασία, που θα ήταν μόνιμα επιβαρυμένα μέχρι την κατανάλωση τα είχανε ελεύθερα. Επίσης στα κατεψυγμένα λαχανικά έγινε της ….. το καγκελο ( σούπερ κατανάλωση με ανάμιξη παλαιού και φρεσκοκατεψυγμένου υλικού ). Τα μαγειρεμένα κατεψυγμένα λαχανικά εμφάνιζαν διχρωμία. Οπότε μαγειρέψαμε και φάγαμε κάμποσα ισότοπα.

Καλησπέρα Γρηγόρη, είχα ξεχάσει αυτά που αναφέρεις – θυμάμαι αμυδρά και τον σάλο με το φρέσκο γάλα που είχε γίνει.

Πολυμήχανος Οδυσσέας !!!
Το Ραδιενεργό Σιτάρι (1986-1987)
Μετά την πυρηνική καταστροφή στο Τσερνομπίλ τον Απρίλιο του 1986, η Ελλάδα βρέθηκε με μεγάλες ποσότητες μολυσμένου σιταριού.

• Τι συνέβη: Το 1986, φορτία ελληνικού σιταριού στάλθηκαν στην Ιταλία, αλλά επιστράφηκαν ή δεσμεύτηκαν από τις ιταλικές αρχές καθώς βρέθηκαν με επίπεδα ραδιενέργειας έως και τριπλάσια από τα επιτρεπτά όρια της ΕΟΚ.
• Η «επιστροφή»: Τα φορτία αυτά επέστρεψαν στην Ελλάδα και υπήρξαν έντονες καταγγελίες ότι μέρος αυτού του σιταριού αναμίχθηκε με καθαρό και διατέθηκε στην ελληνική αγορά ή ξαναεξήχθηκε κρυφά.

Καλησπέρα Παναγιώτη. Σε ευχαριστώ για την αφιέρωση. Η γνώση και σωστή πληροφόρηση είναι η μόνη ασπίδα προστασίας. Η ραδιενέργεια διδασκόταν στη Φυσική Γενικής Παιδείας στη Γ΄τάξη, όπου κόπηκε ενώ παρέμειναν τα Θρησκευτικά. Αρκετοί μαθητές λένε ότι τα κινητά βγάζουν ραδιενέργεια, χωρίς να συνειδητοποιούν την τεράστια διαφορά της επικινδυνότητας με τα πραγματικά ραδιενεργά υλικά.
Για να μην το βάλω στο σχόλιο έχω ΕΔΩ αναρτήσει ένα πολύ άσχημο Πυρηνικό Ατύχημα που συνέβη στη Βραζιλία το 1987. Το έμαθα από το …Netflix.

Οι τίτλοι των τραγουδιών είναι σύνδεσμοι (Ελληνιστί λίνκ) και πατώντας ακούτε τα τραγούδια.
Φυσικά υπάρχουν πολλές δεκάδες τραγουδιών που παρέλειψα.

Να προσθέσουμε Γιάννη, κάτι από το ρεσιτάλ με τον Κώστα Χατζή

που ήταν ορόσημο για την εποχή της ποιοτικής διασκέδασης στις μπουάτ

Συγκλονιστικό……..

4 κορυφαία ερωτικά τραγούδια από το διαχρονικό «Ρεσιτάλ για δύο», του Κώστα Χατζή και της Μαρινέλλας. Ζωντανή ηχογράφηση στην μπουάτ Σκορπιός από παράσταση που δόθηκε στις …… 28 Μαρτίου 1976

Ναι Θοδωρή.
Έχω το τριπλό άλμπουμ σε βινύλιο και όλα είναι ωραία.
(Αγαπώ ιδιαίτερα τα τραγούδια του Χατζή, είτε δικά του είτε ερμηνείες του τραγουδιών των Θεοδωράκη, Χατζιδάκι, Ξαρχάκου, Μαρκόπουλου, Πλέσσα.)

Μόλις άκουσα την είδηση του θανάτου της περίμενα την αντίδρασή σου Γιάννη.
Υπήρξε νομίζω ένας ογκόλιθος της ελληνικής λαικής μουσικής. Οι συνεργασίες της με τον Χατζή πολύ ποιοτηκές πράγματι.

Γεια σου Άρη. Όντως σπουδαία.

Γεια σου Διονύση, ωραία άσκηση.

Καλημέρα Διονύση. Πολύ καλή. Η πλειοψηφία των μαθητών, μαθαίνει κονσέρβα “θα πάρουμε αδμε”. Για το επίπεδο αναφοράς, ούτε λόγος. Και εμείς όταν διορθώνουμε δεν κόβουμε πλέον τίποτα, κοιταμε τη γενική ιδέα για να βγάλουν και κάποιο βαθμό.
Στο ερώτημα ii, αν κάποιος μαθητής γράψει: “Στο σώμα παράγει έργο μόνο το βάρος, που είναι συντηρητική δύναμη. Άρα η μηχανική ενέργεια του συστήματος σώμα-γη διατηρείται”, νομίζω ότι έχει καταλάβει αρκετά πράγματα και θα πάρει “όλα τα μόρια”.

Παύλο και Ανδρέα καλό μεσημέρι και καλό ΣΚ!
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ανδρέα στο ερώτημα ii) δεν ξέρουμε αν το επίπεδο είναι ή όχι λείο. Αν ασκείται τριβή;
Γι΄αυτό έδωσα τις τιμές.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
1) Ηλεκτρονιακή Δομή και Θέση στον Π.Π.
·        Rb (Z=37): 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d¹⁰4s² 4p⁶ 5s¹. (5η Περίοδος, ΙΑ Ομάδα)
·        Cs (Z=55): 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d¹⁰ 4s² 4p⁶ 4d¹⁰ 5s² 5p⁶ 6s¹. (6η Περίοδος, ΙΑ Ομάδα)
2) Ισχύς Βάσεων
Τα CsOH και RbOH είναι ισχυρές βάσεις 
3) Οξειδοαναγωγικός Ρόλος
Το Cs οξειδώνεται (από 0 σε +1), άρα δρα ως αναγωγικό.
4) Κβαντικοί Αριθμοί (για το 5s¹ ηλεκτρόνιο του Rb)
Μια πιθανή τετράδα είναι: (n=5, l=0, ml=0, ms=+1/2).
5) Ατομική Ακτίνα
Το Cs έχει μεγαλύτερη ατομική ακτίνα (περισσότερες στιβάδες στην ίδια ομάδα).
6) Ενέργεια Πρώτου Ιοντισμού
Το Rb έχει μεγαλύτερη ενέργεια πρώτου ιοντισμού (το ηλεκτρόνιο σθένους είναι πιο κοντά στον πυρήνα).
7) mol Cs και Rb στο μείγμα
Έστω x mol Cs και y mol Rb.
133x + 85,5y = 30,4 (μάζα)
270x + 160y = 59 (θερμότητα, καθώς ΔH=-540/2 και -320/2 ανά mol)
Λύση συστήματος: x = 0,1 mol Cs και y = 0,2 mol Rb.
8) Λίτρα H₂ (S.T.P.)
n(H₂) = (x + y) / 2 = 0,15 mol.
V = 0,15 * 22,4 = 3,36 L.
9) Θερμότητα καύσης H₂
Q = n(H₂) * |ΔHf H₂O| = 0,15 * 286 = 42,9 kJ.
10) pH διαλύματος Υ1
n(OH⁻) = 0,1 + 0,2 = 0,3 mol.
[OH⁻] = 0,3 / 3 = 0,1 M.
pOH = -log(0,1) = 1, άρα pH = 13.
11) Μάζα Ca (για pH=14)
Για pH=14, [OH⁻]=1 M, άρα n(OH⁻) = 3 mol.
Απαιτούμενα έξτρα mol OH⁻ = 3 – 0,3 = 2,7 mol.
Από την αντίδραση Ca + 2H₂O –> Ca(OH)₂ + H₂, το 1 mol Ca δίνουν 2 mol OH⁻.
Άρα n(Ca) = 2,7 / 2 = 1,35 mol.
Μάζα Ca = 1,35 * 40 = 54 g.
12) mol HCl (για pH=2)
Μεταβολή 11 μονάδων: pH_τελικό = 13 – 11 = 2.
Για pH=2, [H3O⁺]=0,01 M, άρα n(H3O⁺) περίσσεια = 0,01 * 3 = 0,03 mol.
Το HCl πρέπει να εξουδετερώσει τη βάση (0,3 mol) και να περισσέψει 0,03 mol.
n(HCl) = 0,3 + 0,03 = 0,33 mol.

Καλημέρα Γιάννη. Ωραιο θεμα που αν και δυσκολο,αν δεν ηταν το στερεό εκτος, θα μπορουσε να ειναι εντος υλης. Την ταχυτητα που αποκτα η μπαλα,και τον απαιτουμενο χρονο εως την στιγμη που θα σταματησει η ολισθηση,εγω τα βρήκα,οχι τοσο ωραια οπως εσυ,αλλα ως εξης: Aν υποθεσω οτι R=1 για ευκολια,τοτε η επιταχυνση ειναι οπως λες και εσυ α=Τ/m=1m/ss. H γωνιακη επιταχυνση ειναι αγ=ΤR/(2mRR/5)=5/2 και η γωνιακη ταχυτητα ξεκιναει απο μηδεν και αυξανεται οπως οταν χτυπαμε μια μπαλα του μπιλιαρδου,κεντρο. Δες και την ασκηση 36 σελ. 293 στον Χαλιντευ που εχουμε.Η ταχυτητα ως προς τον παρατηρητη σου ξεκιναει απο 7 και μειωνεται.
H ολισθηση θα σταματησει οταν η ταχυτητα υσ που βλεπει ο παρατηρητης σου με το τηλεσκοπιο,η οποια ξεκιναει απο 7 και μειωνεται,γινει ιση με ωR. Αρα 7-t=5t/2 ή t=2s και υσ=5m/s.
Aν τωρα κανουμε μία δυσκολη αφαιρεση ταχυτητων,(που δεν εχω καταλαβει γιατι ειναι εκτος υλης) βρισκουμε υ=7-5=2m/s.
Τα υπολοιπα τα κανω οπως και εσυ,οπου ενδιαφερον εχει γιατι η θερμοτητα ισουται με την κινητικη ενεργεια που απεκτησε η μπαλα,κατι που το ειχαμε συζητησει και εδω:Το κιβώτιο, ο ιμάντας και το έργο.

Καλησπέρα Κωνσταντίνε.
Ευχαριστώ.

Καλημέρα Διονύση πολύ όμορφη άσκηση.

Καλημέρα μια ερώτηση σχετικά με το τρίτο ερώτημα. Νομίζω ότι θα ήταν προτιμότερο
να λέει: Τι ποσοστό της ισχύος που παρέχει η πηγή στο κύκλωμα τη στιγμή t1 αποθηκεύεται στο πηνίο; Εννοώ δηλαδή να μην συμπεριλάβουμε σαν ενέργεια μαγνητικού πεδίου γιατί μπερδεύει …και μπορεί να βάλει ο μαθητής στον αριθμητή την ενέργεια του μαγνητικού πεδίου του πηνίου

Παύλο, Γιώργο και Διονύση, καλημέρα και σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Γιώργο έκανες λανθαμένη πρόβλεψη 🙂
Αν προσέξεις το επίπεδο της παρούσας είναι χαμηλότερο από τις προηγηθείσες, πράγμα που σημαίνει ότι το κλείνω, προς το παρόν…
Διονύση το “σαν ενέργεια” σημαίνει ότι αποθηκεύεται με την μορφή της ενέργειας του μαγνητικού πεδίου.
Επί της ουσίας, δεν μπορούμε να ζητάμε ποσοστό όπου το ένα μέγεθος να είναι ισχύς και το άλλο ενέργεια. Συγκρίνουμε ισχύ στο πηνίο σαν ποσοστό της ισχύος που παρέχει η πηγή.
Το ότι μπορεί ένας μαθητής να μπερδευτεί και να απαντήσει λανθασμένα, νομίζω ότι τελικά “καλό θα του κάνει”! Θα έχει κάτι να μάθει…

Όσο για τα υπόλοιπα που αναφέρεις Γιώργο, δεν γνωρίζω τις ξένες λέξεις όπως predator ή fuel pass, οπότε δεν σχολιάζω… αλλά όσον αφορά την εντροπία, σίγουρα έχουμε μεγάλη αύξησή της. Αλλά αυτό προβλέπει ο 2ος νόμος!!!
Τι να κάνουμε; Μπορούμε να πάμε κόντρα στους νόμους της φύσης; Μάλλον όχι…
Κόντρα στις θελήσεις του πλανητάρχη, αφού αυτές δεν αποτελούν φυσικό νόμο; Εδώ μάλλον μπορούμε, αλλά ίσως δεν θέλουμε…

Διονύση για να το θέσω με άλλο τρόπο το ερώτημα! Θα ήταν λάθος να λέγαμε Τι ποσοστό της ισχύος που παρέχει η πηγή στο κύκλωμα τη στιγμή t1 αποθηκεύεται στο πηνίο Ευχαριστώ!!!!

Όχι δεν θα ήταν λάθος Διονύση.
Μια χαρά είναι. Ολόσωστη.
Αλλά επίσης θεωρώ ότι δεν είναι λάθος η διατύπωση που έχω δώσει.

Kαλημέρα.
Διονύση επειδή το predator έχει μπει για τα καλά στην ζωή μας στοιχηματίζω όχι μόνο το voucher που θα πάρω όπως όλοι οι ευάλωτοι συμπολίτες μας λόγω των πολεμικών συρράξεων που ορισμένοι τις αποδίδουν στον 2 νόμο της θερμοδυναμικής περί αυξήσεως της αταξίας άρα και εντροπίας και όλο το fuel pass του 2026 ( πολιτικό σχόλιο ) , (πολλά αγγλικά στην ζωή μας ) ότι η επόμενη ανάρτηση σου θα έχει και αυτό
https://i.ibb.co/svtZQcBq/aut.jpg

Διονύση καλημέρα. Σχετική είναι και μια προηγούμενη ανάρτηση: Ελεύθερη πτώση με μηδενική μηχανική ενέργεια

Καλό μεσημέρι Ανδρέα.
Σε ευχαριστώ για το σχόλιο.

 
ΛΥΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΗΣ (AI): ΤΟ ΟΠΕΡΟΝΙΟ ΤΗΣ ΛΑΚΤΟZΗΣ
 
Προκαταρκτικοί Υπολογισμοί:
·        Θερμοκρασία: T = 27 + 273 = 300 K.
·        Σταθερά: R * T = 0,082 * 300 = 24,6.
·        Ωσμωτική Πίεση: P = 24,6 matm = 0,0246 atm.
·        Από τον νόμο van’t Hoff (P = C * R * T) => 0,0246 = C * 24,6 =>
C = 0,001 M (ή 10^-3 mol/L) για κάθε αρχικό διάλυμα, αφού είναι ισοτονικά.
·        Για το διάλυμα Υ3: Η προσθήκη 12,5 g τρανσακετυλάσης διπλασιάζει την πίεση (άρα και τα moles), επομένως η αρχική μάζα α ήταν 12,5 g.
ΕΡΩΤΗΜΑ 1: Τελική Ωσμωτική Πίεση
Αφού η ανάμειξη των Υ1, Υ2, Υ3 δίνει τελικό όγκο 1500 mL και οι αρχικοί όγκοι ήταν ίσοι,
τότε ω = 1500 / 3 = 500 mL (ή 0,5 L).
Επειδή αναμειγνύουμε διαλύματα ίδιας συγκέντρωσης (0,001 M) και ίδιας θερμοκρασίας, η τελική συγκέντρωση παραμένει 0,001 M.
Επομένως: P(τελ) = 0,001 * 24,6 = 0,0246 atm = 24,6 matm.
ΕΡΩΤΗΜΑ 2: Σχετικές Μοριακές Μάζες (Mr)
Χρησιμοποιούμε τον τύπο Mr = m / (C * V), όπου C = 0,001 M και V = 0,5 L (άρα C * V = 0,0005 mol).
·        β-γαλακτοσιδάση: Mr1 = 57,5 / 0,0005 = 115.000
·        περμεάση: Mr2 = 22,5 / 0,0005 = 45.000
·        τρανσακετυλάση: Mr3 = 12,5 / 0,0005 = 25.000
ΕΡΩΤΗΜΑ 3: Αριθμός Αμινοξέων
Διαιρούμε το Mr κάθε ενζύμου με τη μέση μάζα αμινοξέος (100):
·        β-γαλακτοσιδάση: 115.000 / 100 = 1.150 αμινοξέα.
·        περμεάση: 45.000 / 100 = 450 αμινοξέα.
·        τρανσακετυλάση: 25.000 / 100 = 250 αμινοξέα.
ΕΡΩΤΗΜΑ 4: Μήκος mRNA (σε νουκλεοτίδια, nt)
Υπολογίζουμε τα νουκλεοτίδια των αμινοξέων (3 * αμινοξέα) συν το κωδικόνιο λήξης (+3) για κάθε ένζυμο.
·        Ένζυμο 1: (1150 * 3) + 3 = 3.453 nt.
·        Ένζυμο 2: (450 * 3) + 3 = 1.353 nt.
·        Ένζυμο 3: (250 * 3) + 3 = 753 nt.
·        Ενδιάμεσα νουκλεοτίδια: 41.
Συνολικό μήκος L = 3.453 + 1.353 + 753 + 41 = 5.600 νουκλεοτίδια.
 

Πολύ όμορφο και πρωτότυπο θέμα Παναγιώτη (καλά δεν εκπλήσσομαι,χαχα), μπράβο φίλε!!

Καλημερα φίλε Αλέξανδρε, να είσαι καλά rock γίγαντα!

Παναγιώτη αν ανέβεις πάνω για τις γιορτές, σε περιμένω για “τζαμάρισμα” στο home garage studio μας (2 drum sets!)

Όμορφη άσκηση η οποία αξιολογεί στο μέγιστο το θεωρητικό υπόβαθρο που οφείλουμε να έχουμε διδάξει και ας απέχει χιλιόμετρα από τη λογική θεμάτων που συχνά εξυμνούνται από συναδέλφους, όπως θέματα των εξετάσεων στην Κύπρο.

Η γνώση ξεκινά πρώτα από ουσιαστική κατανόηση εννοιών.

Καλημέρα Διονύση, ευχαριστούμε

Καλημέρα και καλή Κυριακή Θοδωρή.
Σε ευχααριστώ για το σχολιασμό και τον θετικό λόγο σου…

Καλό απόγευμα Κώστα.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλημέρα και καλή Κυριακή σε όλους!

Ακόμη μια πολυ καλή άσκηση Διονύση στην αυτεπαγωγή , έχει τις δυσκολίες της …

Να προσθέσω και μια σκέψη για την εύρεση της πολικότητας της Εαυτ.

Ο κλάδος του πηνιού ξεκινά με ρεύμα Ια = 6Α και τελικά θα φτάσει στα 5Α (θα κάνουμε βέβαια τον υπολογισμό …) επομένως η πολικότητα της Εαυτ θα αντισταθεί σε αυτή τη μειώση της έντασης του ρεύματος , θα λειτουργήσει , όπως ωραία λες , ως πηγή.

Από κανόνες Kirchhoff και δεδομένου ότι Rπ = R θα έχουμε :

i = (Eαυτ + 2Ε) / (R+2r) , i η ένταση του ρεύματος από την πηγή .

Καλημέρα Διονύση.Ενώ από χθες βράδυ είχα γράψει το σχόλιο σε word έκαμα αποθήκευση και …νόμιζα πως το ‘στειλα! Η αφηρημάδα καιροφυλακτεί Ωραία το έκτισες ! Το ζόρισες στα V) και iv) για αυτούς που δεν έχουν προσέξει το κλειστό κύκλωμα στη Β΄, όμως ποτέ δεν είναι αργά. Μια παρατήρηση (για τα παιδιά) σε όσα ορθά γράφεις στο iv) :xρησιμοποιείς  συμβολικά  τη σχέση :VBA=-V1 ορθά εννοείται, καθ’όσον VBA=VB-VA = – (VA-VB) =-V1Καλή εβδομάδα

Διονύση καλησπέρα.
Άλλα μία ποιοτική άσκηση μας προσφέρεις.

Και μια προσθήκη για τις ενδείξεις σε οργάνων από μία απορία που είχα τι δείχνει το βολτόμετρο σε μεταβαλλόμενο συνεχές ρεύμα.
Σε κύκλωμα DC με μεταβαλλόμενο ρεύμα το βολτόμετρο δείχνει μέση τιμή τάσης. Το ψηφιακό βολτόμετρο πραγματοποιεί δειγματοληψία του σήματος. Σε μεταβαλλόμενο DC, συνήθως εμφανίζει μια μέση τιμή που προκύπτει από τις διαδοχικές μετρήσεις. Αν η τάση μεταβάλλεται γρήγορα, οι ενδείξεις στην οθόνη μπορεί να “τρεμοπαίζουν” (ασταθή ψηφία), καθώς το όργανο προσπαθεί να απεικονίσει τις διαφορετικές στιγμιαίες τιμές.
Τα βολτόμετρα δείχνουν την ενεργό τιμή μόνο όταν είναι ρυθμισμένα στην κλίμακα εναλλασσόμενου ρεύματος (AC). Για να δει κανείς την πλήρη στιγμιαία τιμή και τη μορφή του μεταβαλλόμενου σήματος, το κατάλληλο όργανο είναι ο παλμογράφος.

Καλημέρα Παντελή, καλημέρα Χρήστο, σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Χρήστο σε ευχαριστώ και για τις επιπλέον πληροφορίες επί του πρακτέου, σε εργαστηρική δραστηριότητα…

Ευχαριστώ για την αφιέρωση Παναγιώτη. Πάω να πιω λίγο ζαχαρόCola να ανανεώσω τα ένζυμά μου και τα λέμε! Ωραία συνδυαστική άσκηση!

 
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (ΑΙ)
1. Ποια είναι η % w/v περιεκτικότητα σε ζάχαρη του αναψυκτικού;
·        Από τις αντιδράσεις (1) και (2), 1 mol ζάχαρης παράγει 2 mol γλυκόζης.
·        Η γλυκόζη με το Fehling δίνει ίζημα Cu₂O (Mr = 143).
·        Mol ιζήματος: n = 17,16 g / 143 g/mol = 0,12 mol Cu₂O.
·        Άρα n(γλυκόζης) = 0,12 mol στο Υ1.
·        Τα mol της ζάχαρης είναι τα μισά: 0,12 / 2 = 0,06 mol.
·        Μάζα ζάχαρης στα 200 mL: m = 0,06 mol * 342 g/mol = 20,52 g.
·        Περιεκτικότητα: (20,52 g / 200 mL) * 100 = 10,26% w/v.
2. Ποια είναι η c(M) γλυκόζης του διαλύματος Υ1;
·        Moles γλυκόζης = 0,12 mol.
·        Όγκος Υ1 = 200 mL = 0,2 L.
·        Συγκέντρωση: C = 0,12 / 0,2 = 0,6 M.
3. Πόσα mL αναψυκτικού ήπιαμε τελικά;
·        Για το Υ3: Π = 4,92 atm, T = 300 K. Από τον νόμο Π = C * R * T => 4,92 = C * 0,082 * 300 => C = 0,2 M (συγκέντρωση γλυκόζης στο Υ3).
·        Αν V ο όγκος αναψυκτικού για το Υ2, τότε n(γλυκόζης) = 2 * (10,26 * V / 100) / 342.
·        Ο τελικός όγκος Υ3 είναι V + 200 mL.
·        Από την επίλυση προκύπτει V = 100 mL.
·        Συνολικό αναψυκτικό που χρησιμοποιήθηκε: 200 mL (Υ1) + 100 mL (Υ2) = 300 mL.
·        Άρα ήπιαμε: 500 – 300 = 200 mL.
4. Πόσα λεπτά μελέτης χρειαζόμαστε για να “κάψουμε” τις θερμίδες;
·        Στα 200 mL που ήπιαμε υπάρχουν: 2 * 10,26 = 20,52 g ζάχαρης.
·        Θερμίδες: 20,52 g * 4 kcal/g = 82,08 kcal.
·        Χρόνος: (82,08 / 13,68) * 10 = 6 * 10 = 60 λεπτά (1 ώρα).
5. Ποια θα ήταν τελικά η c(M) γλυκόζης του διαλύματος Υ1 στους 80°C;
·        Λόγω της υψηλής θερμοκρασίας (80°C), τα ένζυμα (ιμβερτάση, ισομεράση) υφίστανται  καταστροφή της πρωτεϊνικής τους δομής.
·        Οι αντιδράσεις (1) και (2) δεν πραγματοποιούνται.
·        Άρα δεν παράγεται γλυκόζη και η συγκέντρωσή της θα είναι c = 0 M.
6. Αν πίναμε όλο το μπουκάλι πόσα γραμμάρια ζάχαρης και πόσα kcal θα προσλαμβάναμε;
·        Ζάχαρη: 5 * 10,26 g = 51,3 g.
·        Ενέργεια: 51,3 g * 4 kcal/g = 205,2 kcal.
7. Ποιο % ποσοστό από την απαραίτητη ενέργεια (2052 kcal) προσλαμβάνουμε;
·        Ποσοστό = (205,2 / 2052) * 100 = 10%.

Θοδωρή όντως χρειαζόμαστε δροσιά και ανανέωση ενζύμων +;προσοχή στις θερμίδες !

Γιάννη κάποιες σκόρπιες σκέψεις.
Στο κεντρικό ερώτημα θα απαντούσα απλοϊκά ότι είναι ένα αποκούμπι – ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης, όταν κανείς δεν μπορεί να απαντήσει χρησιμοποιώντας λογικά επιχειρήματα σε ερωτήματα του τύπου γιατί να υπάρχει φτώχεια και δυστυχία, γιατί να γίνονται πόλεμοι, γιατί δεν υπάρχει αξιοκρατία, γιατί κάποιοι να πεθαίνουν πριν την ώρα τους. Η πίστη του ανθρώπου στον ορθό λόγο κατά την περίοδο του Διαφωτισμού αμφισβητήθηκε, διότι δεν οδήγησε πάντοτε την ανθρωπότητα σε καλύτερες μέρες. Παρόλο που η μόρφωση μπορεί να λειτουργήσει ως ασπίδα απέναντι σε ανορθολογικές στάσεις, είτε κάποιος είναι μορφωμένος είτε όχι, είναι πρώτα απ’ όλα άνθρωπος και επομένως πολλές φορές μπορεί να καθοδηγείται και από προσωπικές πεποιθήσεις και μεταφυσικές θέσεις. Σε ερωτήματα που αφορούν την επιστήμη βέβαια τα πράγματα είναι πιο συγκεκριμένα και αν κάποιος επιμένει στις επτά στροφές παρά τις αποδείξεις για το αντίθετο, θα λέγαμε ότι είναι παράλογος.
Στον πίνακα του Bezzuoli είναι ανορθολογικό να κοιτούν τις γραφές, όταν το πείραμα του Γαλιλαίου δείχνει ότι οι σφαίρες φτάνουν ταυτόχρονα. Στην πραγματική ζωή μάλλον τα πράγματα είναι διαφορετικά.

Αποστόλη καλά τα λες.
Φοβάμαι ότι ο ορθολογισμός είναι ένα ρούχο σαν το κολάν που παίρνει το σχήμα του σώματος αυτού που το φοράει.
Όλοι ξεκινούν με τη σκέψη “-Είμαι ορθολογιστής” και δίνουν στον όρο το περιεχόμενο που τους βολεύει. Γνώσεις (ή και πτυχίο) στις θετικές επιστήμες, πιστοποιητικά καλλιέργειας και άλλα.
Όμως είναι ορθολογιστές ή απλώς γνωρίζουν συμπτώματα του ανορθολογισμού;
Ας πούμε ότι ένας εξαπατάται και αγοράζει πυκνωτή με την ελπίδα να μειώσει τον λογαριασμό του ρεύματος. Είναι ανορθολογικός ή απλά δεν έχει γνώσεις Φυσικής και μπεδρεύει το σπίτι του με εργοστάσιο που έχει χιλιόμετρα καλωδιώσεις;
Από την άλλη θα χαρακτηρίζαμε ορθολογικό έναν φυσικό που ξέρει να αποδεικνύει το μη επίπεδον της γης μέσω του εκκρεμούς του Φουκώ όταν σε συζητήσεις του ή ομιλίες προσδιορίζει τη θέση της Ιθάκης και του νησιού της Κίρκης χρησιμοποιώντας ως πηγή την Οδύσσεια; (Ευτυχώς αποφεύγει συνήθως να εντοπίσει το δάσος της Κοκκινοσκουφίτσας).
Ορθολογικός όποιος δηλώνει πολέμιος των ζωδίων και των ψεκασμών αλλά στις συζητήσεις του διαπράττει όλα τα λογικά λάθη που εντοπίζει το “Δε σκέπτικ θίορυ”;
Που μιλάει για την υπέροχη αρχαιοελληνική και δημοκρατική εισαγωγή της απόδειξης αλλά κλείνει τα μάτια του όταν του παραθέτεις μία;

Γειά σας. Παρακολούθησα το μάθημα “ΑΝΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΌΣ ΚΑΙ ΨΕΥΔΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ” από το mathesis και το συνιστώ σε οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο. Εκεί δίνονται τεκμηριωμένες απαντήσεις στο βασικό ερώτημα του Γιάννη και σε πλήθος άλλων σχετικών ερωτημάτων. Όταν η ίδια η ΕΕΦ προβάλλει και υποστηρίζει ψευδοεπιστημονικές απόψεις και πρακτικές που οδήγησε στην παρακάτω ανακοίνωση της γενικής Συνέλευσης του τμήματος Φυσικής του ΕΚΠΑ, δείχνει το πόσο έχει διεισδύσει ο ανορθολογισμός και οι ψευδοεπιστημες στις ζωές μας… Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ : «….Το φαινόμενο αυτό, αρκούντως νοσηρό από μόνο του, δυστυχώς δεν είναι το μόνο που έχει προβληματίσει το Τμήμα Φυσικής για τα “επιστημονικά” χαρακτηριστικά σειράς δραστηριοτήτων των εκπροσώπων τού εν λόγω σωματείου τα τελευταία χρόνια. Αποτελεί όμως την αφορμή για την πλέον κατηγορηματική και καταδικαστική από την πλευρά του μεγαλύτερου Τμήματος Φυσικής της χώρας στα κάθε μορφής φαινόμενα προβολής και υποστήριξης ψευδοεπιστημονικών απόψεων και πρακτικών, ειδικώς δε όταν προέρχονται από άτομα που εμφιλοχωρούν στα επιστημονικά σωματεία και υπονομεύουν μέσω αυτών τον ευαίσθητο χώρο της εκπαίδευσης και τελικώς τη σημασία και το κύρος της επιστήμης».Να σημειώσω ότι οι δραστηριότητες αυτές της ΕΕΦ απασχόλησαν τα hellenika hoaxes και άλλα μέσα.

Γεια σου Γιώργο.
Η ποιότητα του Mathesis δεδομένη και γι’ αυτό έκανα αυτή τη μικρή αναφορά στο κείμενο.
Όμως το να αποδεχθούμε όλα όσα λέει μας καθιστά ορθολογιστές;
Ο τίτλος του ορθολογιστή κερδίζεται τόσο εύκολα;

Ένας από τους διδάσκοντες στο μάθημα είναι και ο Στέφανος Βαμβάκος.
Το κανάλι του είναι το “Καθημερινή Φυσική.
Εξηγεί εδώ πως να έχεις πάντα δίκιο:

Κάποιες περιπτώσεις επιστημόνων που επέδειξαν ανορθολογικές συμπεριφορές:

– Pierre Curie (Νόμπελ Φυσικής 1903) και οι απόψεις του περί πνευματισμού

– Philipp Lenard (Νόμπελ Φυσικής 1905) και Johannes Stark (Νόμπελ Φυσικής 1919) και οι απόψεις τους περί ‘Αριας Φυσικής

– Trofim Lysenko και η θεωρία του ότι, σε αντίθεση με αυτά που προβλέπει η Μεντελική κληρονομικότητα, τα κληρονομικά χαρακτηριστικά των φυτών αποκτώνται από επιρροές του περιβάλλοντος

– Alexis Carrel (Νόμπελ Ιατρικής 1912) και οι ευγονικές πρακτικές του στη Γαλλία

– Charles Richet (Νόμπελ Ιατρικής 1913) και οι απόψεις του για τον πνευματισμό και την ευγονική

– Albert Einstein (Νόμπελ Φυσικής 1921) και η άρνησή του να δεχτεί την πιθανοκρατική ερμηνεία της κβαντομηχανικής

– Wolfgang Pauli (Νόμπελ Φυσικής 1945) και οι απόψεις του για τη σχέση μεταξύ πνεύματος και ύλης

– Linus Pauling (Νόμπελ Χημείας 1954, Νόμπελ Ειρήνης 1962) και η πεποίθησή
του ότι η υπερκατανάλωση βιταμίνης C θα θεράπευε κάθε νόσο

– James Watson (Νόμπελ Ιατρικής 1962) και οι απόψεις του περί γενετικής σύνδεσης μεταξύ φυλής και νοημοσύνης

– William Shockley (Νόμπελ Φυσικής 1956) και οι απόψεις του περί ρατσισμού και ευγονικής

– Julian Scwinger (Νόμπελ Φυσικής 1965) και η θεωρία του για την ψυχρή σύντηξη

– Brian Josephson (Νόμπελ Φυσικής 1973) και οι απόψεις του περί κβαντικού μυστικισμού

– Freeman Dyson και οι απόψεις του περί κλιματικής αλλαγής

– Kary Mullis (Νόμπελ Χημείας 1993) και οι απόψεις του για το μειωμένο ρόλο των ανθρώπων στην κλιματική αλλαγή, η άρνησή του να δεχτεί ότι το AIDS προκαλείται από τον ιο HIV, η πίστη του στην αστρολογία και το παραφυσικό

– Luc Montagnier (Νόμπελ Ιατρικής 2018) και οι απόψεις του περί ομοιοπαθητικής, περί τηλεμεταφοράς βακτηρίων και για το ότι ο ιος Sars-Cov-2 κατασκευάστηκε εκούσια σε εργαστήριο

Καλημέρα Αποστόλη.
Εντυπωσιακές οι αναφορές, αρκετές από τις οποίες δεν γνώριζα.
Η Επιστήμη είναι ορθολογική διαφορετικά δεν θα προχωρούσε όπως προχώρησε.
Οι θεράποντές της βλέπουμε ότι κάποιες φορές διολισθαίνουν σε ανορθολογικές συμπεριφορές που υπαγορεύονται από πολιτικές, θρησκευτικές ή φιλοσοφικές πεποιθήσεις τους. Από το ότι είναι άνθρωποι τελικά.
Όμως θα χαρακτηρίζαμε ανορθολογικό τον Αϊνστάιν για τα όποια λάθη του;
Έκανε και λάθος σε σχεδιασμό πτέρυγας αεροπλάνου (αν η πληροφορία δεν είναι αστικός μύθος).
Δεν γνωρίζω όπως εσύ τα ιστορικά της Φυσικής αλλά πιστεύω ότι ήταν οπαδός του ορθού λόγου, δεχόταν αποδείξεις και πειράματα και δεν έκανε λογικά λάθη όπως αυτά που αναφέρει ο Στέφανος Βαμβάκος.
Αντίθετα βλέπουμε ανθρώπους που απαγγέλουν απνευστί τον κατάλογο του ανορθολογισμού αλλά δεν είναι ορθολογικοί. Δηλώνουν βέβαια ορθολογικοί.

Καλημέρα Γιάννη. Ένα απόσπασμα από τη συνέντευξη του Heisenberg στον Kuhn (σελ 285 έως 287).

Heisenberg:
…Ίσως η πιο σημαντική επιτυχία του συνεδρίου των Βρυξελλών ήταν πως μπορούσαμε να δούμε, παρά τις αντιρρήσεις και τις προσπάθειες διάψευσης της θεωρίας, ότι μπορούμε να προχωρήσουμε. Θα μπορούσαμε να κάνουμε τα πάντα σαφή, χρησιμοποιώντας τις παλιές λέξεις και περιορίζοντάς τις μέσω των Σχέσεων Απροσδιοριστίας και παρόλα αυτά να δημιουργήσουμε μία εντελώς συνεπή εικόνα.
Kuhn:
Όταν λέτε: «θα μπορούσαμε να κάνουμε αυτό», πόσο μεγάλη ήταν η ομάδα που το πίστευε στο συνέδριο των Βρυξελλών;
Heisenberg:
Θα έλεγα ότι πρακτικά ήταν ο Bohr, ο Pauli κι εγώ, ίσως οι τρεις μας. Πολύ σύντομα αυτό εξαπλώθηκε. Ο Schrödinger δεν ήταν ικανοποιημένος, δεν του άρεσε. Δεν ξέρω πόσο γρήγορα εξαπλώθηκε η ιδέα. Στο συνέδριο του Solvay ήμασταν μόνο οι τρεις μας. Ο Born συμφωνούσε ότι ήταν καλό να χρησιμοποιηθεί η γλώσσα αυτή, αλλά πιθανά δεν ήταν αρκετά σίγουρος ότι όλα θα δούλευαν όπως έπρεπε. Δεν ξέρω πόσο χαρούμενος ήταν με την κατάσταση, ίσως να ήταν λίγο. Η μεγάλη μάχη ήταν μεταξύ του Einstein και του Bohr – ίσως τα έχετε ακούσει πολλές φορές. Συνήθως, το πρωί στο πρόγευμα, ο Einstein θα είχε επινοήσει κάποιο νέο πείραμα μέσω του οποίου θα διέψευδε τη θεωρία και θα έλεγε: «μπορούμε να τη διαψεύσουμε. Σίγουρα δεν δουλεύει». Τότε ο Bohr θα απελπιζόταν και θα το συζητούσε και μέχρι το βράδυ θα είχε κερδίσει. Θα έλεγε: «αυτή είναι η ερμηνεία και βλέπετε ότι εκεί μπορεί να λειτουργήσει». Ο Einstein θα βρισκόταν σε απόγνωση και το επόμενο πρωί θα επέστρεφε με νέο παράδειγμα. Ο Ehrenfest είπε τελικά: «Einstein ντρέπομαι για σένα, διότι αυτές οι συζητήσεις είναι σαν εκείνες στη σχετικότητα και τώρα βλέπω ότι ο Bohr έχει δίκιο κι εσύ δεν το πιστεύεις». Θυμάμαι τον Ehrenfest να λέει: «Einstein ντρέπομαι για σένα».
Kuhn:
Αυτό συνέβη στις Βρυξέλλες;
Heisenberg:
Ναι. Επομένως ο Ehrenfest ήταν επίσης με το μέρος μας. Σίγουρα ένιωθε: «η ερμηνεία της Κοπεγχάγης είναι η σωστή ερμηνεία». Το αποκορύφωμα ήρθε με το πείραμα για το φωτεινό κβάντο. Το θυμάστε. Περιγράφεται στον τόμο για τα εβδομηκοστά γενέθλια του Einstein. Ήταν μια πολύ όμορφη περίπτωση, διότι ο Bohr θα κέρδιζε τον Einstein με τα ίδια του τα όπλα χρησιμοποιώντας τη γενική θεωρία της σχετικότητας. Αλλά ο Einstein δεν τα παρατούσε, δεν ήταν ικανοποιημένος μ’ αυτό. Δεν του άρεσε ποτέ. Συζήτησα αυτά τα προβλήματα μια ακόμη φορά, λίγο πριν πεθάνει ο Einstein, το 1954. Ήμουν στο Princeton και πέρασα μαζί του όλο το απόγευμα. Ένιωθε ότι δεν ήταν όμορφη φυσική, τη σιχαινόταν. Δεν μπορούσε να φέρει καμία αντίρρηση. Δεν ενέκρινε καμία από αυτές τις προσπάθειες σαν του Bohm ή των άλλων. Απλά είπε: «δεν μου αρέσει το είδος της φυσικής σας. Νομίζω ότι είστε εντάξει με τα πειράματα, υπάρχει συνέπεια, αλλά δεν μου αρέσει».
Kuhn:
Νομίζω ότι αυτό ενοχλούσε τρομερά τον Bohr μέχρι το τέλος της ζωής του.
Heisenberg:
Ναι, ω ναι. Το ότι δεν μπορούσε να πείσει έναν άνθρωπο σαν τον Einstein.
Kuhn:
Και έναν άνθρωπο που είχε κάνει τόσα, ώστε όλα αυτά να γίνουν δυνατά.