Αλτάρ-Καάν Μουμίν

Μια επαναληπτική άσκηση, αφιερωμένη στους συναδέλφους που διδάσκουν Φυσική στην Α΄ Λυκείου, μπαίνοντας στην περίοδο των εξετάσεων….

Καλημέρα Διονύση.
Πολύ καλή. Πολύ διδακτική και περιεκτική.

Όμορφη και πολύ καλή για επανάληψη.

Καλημέρα Χριστόφορε, καλημέρα Παύλο.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλημέρα Διονύση.
Στην ωραία άσκηση “η δύναμη καταργείται” …
Η δική σου δύναμη να παραμένει υψηλά σταθερή…διδάσκοντας!
Να είσαι πάντα καλά

Καλό απόγευμα και από εδώ Παντελή.
Σε ευχαριστώ για το σχόλιο, να είσαι καλά.

Ένα πολύ καλοδουλεμένο θέμα κατανόησης στάσιμου κύματος — όχι «υπολογιστικό», αλλά βαθιά εννοιολογικό. Έχει αρκετές αρετές, ιδιαίτερα διδακτικά.
Μου αρέσει ιδιαίτερα γιατί: το θέμα έχει και μια μικρή «αισθητική φυσικής»: ο μαθητής καλείται να παρακολουθήσει τη χορδή σαν ζωντανό σύστημα, όχι σαν άσκηση αντικατάστασης τύπων.
Αυτό είναι σπάνιο και παιδαγωγικά πολύτιμο.
Πολύ εύστοχη η αρχική «παγίδα» με το Α και το Γ:
«Ποιο έχει μεγαλύτερη ταχύτητα;»
Ο μαθητής που σκέφτεται μηχανικά θα απαντήσει πιθανότατα «το Α». Όμως η σωστή συλλογιστική οδηγεί στο ότι και τα δύο έχουν μηδενική ταχύτητα εκείνη τη στιγμή — για τελείως διαφορετικούς λόγους. Αυτό είναι εξαιρετικό σημείο φυσικής σκέψης.
Επίσης, η επιλογή στιγμών όπως: 3T/2, 3T/4, 4T/3 είναι πολύ καλή, γιατί αποφεύγει τις «εύκολες» συμμετρικές χρονικές στιγμές και αναγκάζει τον μαθητή να παρακολουθήσει πραγματικά την εξέλιξη της ταλάντωσης των υλικών σημείων.
Αν ήθελα να κάνω μία μόνο παρατήρηση, θα ήταν ίσως ότι το τελευταίο ερώτημα με το 4T/3 απαιτεί αρκετά ώριμη αίσθηση της ΑΑΤ και μπορεί να δυσκολέψει μαθητές που δεν έχουν εσωτερικεύσει καλά τη φορά κίνησης μετά τη διέλευση από τη θέση ισορροπίας. Αλλά αυτό δεν είναι αδυναμία· μάλλον είναι το σημείο που ξεχωρίζει την ουσιαστική κατανόηση από την αποστήθιση.
Θα μπορούσε άνετα να σταθεί ως απαιτητικό θέμα Β,

Καλό απόγευμα Τάσο.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και τον καλό σου λόγο…

Καλημέρα. Διονυση συμφωνώ με τον Τάσο (γεια σου Τάσο), πολύ ωραίο θέμα.

Καλημέρα και από εδώ Παύλο.
Χαίρομαι που σου άρεσε.

Κωνσταντίνε έχει πλάκα να διαφωνώ με κάτι που Μαθηματικά στέκει.
Παιδαγωγικά δεν μου αρέσουν τα παρακάτω:
β)Το dx/dt μπορει καλλιστα να περιγραφεί στους μαθητες μικρότερων τάξεων ως ενα συμπαγές σύμβολο που σημαινει ρυθμό μεταβολής και οχι ως πηλικο δύο ποσοτήτων.
γ) Η παραγωγος της συναρτησεως στο σημειο ξ,ισουται με την εφαπτομένη της γωνιας φ (σχήμα)

Γιατί διαφωνώ;
Τα Μαθηματικά είναι η γλώσσα της Φυσικής και το δέχομαι. Θέλω όμως να καταλάβουν κάτι όσοι με ακούν.
Όταν μου περιγράφουν την πλοκή μιας ταινίας ή έναν πίνακα ή μια τοποθεσία προτιμώ να κάνουν καλή περιγραφή με γλώσσα που περιέχει ασυνταξίες και Ελληνικούρες παρά μια ασαφή ή γενικόλογη περιγραφή που γίνεται με άψογο συντακτικό και άριστη γραμματική.

Γενικολογώ όμως και κατάφερα να εκνευρίσω ακόμα και τον εαυτό μου.
Έτσι ανακαλώ τι μου είπαν όταν ήμουν στην Δ΄ Γυμνασίου του Πρακτικού και κατάλαβα όσα δεν θα καταλάβαινα αν μου έλεγαν ότι το dx/dt είναι ένα σύμβολο (συμπαγές;;;) που σημαίνει τον ρυθμό μεταβολής!!
Ένα τεράστιο “γιατί;” θα μου ερχόταν στο νου και θα το μάθαινα όπως τον κανόνα “Στη γενική πληθυντικού κατεβαίνει ο τόνος όταν…”
Ειρήσθω εν παρόδω σήμερα έχω καταλάβει τον παραπάνω κανόνα και σκέφτομαι:
-Τόσο δύσκολο ήταν να μου εξηγήσουν γιατί κατεβαίνει ο τόνος;
Ευτυχώς στη Φυσική μου εξηγήθηκε η φύση του dτάδε και κατάλαβα το πως αλλά κυρίως το γιατί.
Σαν καθηγητής αποφάσισα να λέω το δέλτα δέλτα και το Ντε Ντε.
Με εξηγήσεις, προσομοιώσεις , καλαμπούρια με σταγόνες και φανάρια οι περισσότεροι μαθητές μου κατάλαβαν το εστί Ντε.
Μετά άλλη φασαρία για το ρυθμό μεταβολής και επανάληψη της φασαρίας όταν έφτανα στην ταχύτητα.
Όταν οι μαθητές μου διδάσκονταν και την παράγωγο (κάποτε διδασκόταν και στη Γενική Παιδεία) ξανά πάλι για πολύ λίγο. Έβλεπαν ότι αυτά που είχαν αισθανθεί και καταλάβει μπορούσαν εύκολα (αλλά φευ μηχανικά) να τα βγάλουν και με παραγώγους.

Έτσι χρησιμοποιούσα τα Μαθηματικά αλλά ουδέποτε επέτρεψα να με χρησιμοποιήσουν αυτά.

Περάσανε τα χρόνια και νταραβερίστηκα με Λαγκράνζιαν, τανυστές αδράνειας, μετασχηματισμούς συντεταγμένων σχεδιασμό φίλτρων με χρήση πολυωνύμων Τσέμπυτσεφ, ελεγξιμότητα και παρατηρησιμότητα συστημάτων και άλλα γλαφυρά. Όμως μηχανικά (φευ).
Ακόμα και τις αδρανειακές δυνάμεις (που κατάλαβα στην Στ΄ Γυμνασίου) μηχανικά χειριζόμουν. Πολλά άλλα φαινόμενα δεν τα αισθανόμουν.
Σήμερα βλέπω αρκετούς να χειρίζονται άψογα τα Μαθηματικά της Φυσικής αλλά να κολλάνε σε απλά πράγματα που απαιτούν κατανόηση και όχι μόνο χειρισμούς.
Συνειδητοποίησα ότι καταλαβαίνεις κάτι όταν αναγκαστείς να το πεις με απλά λόγια σε παιδιά.
Δεν είμαι αντίθετος με την αυστηρότητα σε ορισμούς αλλά προσπαθώ να καταλάβω πότε αυτή βολεύει και πότε πρέπει να την παρακάμπτουμε και να επανερχόμαστε σ’ αυτήν αργότερα.
Όμως πάλι μιλάω γενικά (δηλαδή δεν λέω τίποτα) και ίσως γράψω κάτι για το Ντε.
Αν βρω ιδέες….

Γιάννη με μπερδεψες λιγο. Σπανιως ειδικα εσυ. 🙂 Δεν προτεινω καμμια διδακτικη μεθοδολογια εκτος ισως απο την προταση περι συμπαγους συμβόλου αλλα αυτο δεν εχει τοση σημασια. Περιγραφω απλως τα σωστα Μαθηματικα και ο καθε ενας απο εμας βρισκει τον τροπο να τα εξηγησει στους μαθητες οπως νομιζει αυτος καλυτερα. Ομως αναγκαια προυποθεση ειναι να τα γνωριζει ο ιδιος! Οχι να νομιζει οτι οταν το δελτα μικρυνει πολυ,τοτε γινεται ντε.
Δεν καταλαβα με τι ακριβως διαφωνεις.

Σ’ αυτό που μόλις είπες διαφωνώ.
Ξέρω ότι όταν ένα δέλτα μικρύνει δεν αποκτά τον τίτλο του Ντε.
Διότι δεν πρόκειται για τίτλο (Ντ’ Αρτανιάν λ.χ.).
Επειδή όμως το ξέρω δεν σημαίνει ότι αποφεύγω να το λέω σε παιδιά.

Ήξερα επίσης ότι τα δώρα των γιών μου δεν τα έφερε ο Αγιοβασίλης αλλά καθυστέρησα να τους το πω.

Παλι δεν σε καταλαβα. Επαναλαμβανω οτι το τι θα πει ο καθενας στα παιδια δεν με απασχολει ιδιαιτερως ουτε προτεινα καποια μεθοδο διδασκαλιας. Ομως οφειλει ο καθηγητης να γνωριζει τι εστι διαφορικό και οτι επ’ ουδενί λόγω αυτο δεν ειναι αναγκαστικα μικρο. Αυτη ειναι η κεντρικη ιδεα αυτής της αναρτησεως και αυτο λεει και ο τιτλος της με χιουμοριστικο τροπο. Πρεπει κανεις να ειναι γνώστης για να μπορεσει να κανει μια πετυχημενη εκλαικευση.Αν και εσυ ο ιδιος νομιζες οτι τα δωρα τα φερνει ο Αγιος Βασιλης,μαλλον θα υπηρχε προβλημα 🙂

Καλό απόγευμα Κωνσταντίνε και Γιάννη.
Κωνσταντίνε σωστά όλα όσα γράφεις παραπάνω, αλλά και γω αναπολώ το πρακτικό τμήμα κάπου εκεί στις αρχές της δεκαετίας του 70…
Ίσως φταίει η περίοδος και ταυτίζομαι … ψυχικά με το Γιάννη.
Αν πας να εξηγήσεις ότι το dx ταυτίζεται με το Δx, αλλά το dy είναι διαφορετικό από το Δy, μάλλον θα ,,,χάσεις όλους τους ακροατές ( μαθητές) σου…

Καλό απόγευμα Διονύση. Δεν εγραψα Διονύση πως πρεπει κανεις να το εξηγησει. Εχω την μεθοδο μου αλλα δεν θεωρησα σκοπιμο να την εκθέσω.Αυτη η αναρτηση απευθυνεται στους καθηγητές και στους μαθητες που εχουν καποιο επιπεδο σε αυτο που στα ελληνικα λέμε Calculus. 🙂

Καλημέρα Γιαννη και Διονυση. Απευθυνομαι κυριως σε εσας διοτι εισαστε οι μόνοι που δωσατε καποια σημασια στην αναρτηση 🙂 Ας το παμε στην Διδακτικη διοτι αυτα που γραφω πιο πανω δεν ειναι κατι καινουργιο,δεν ειναι δικά μου,ειναι γραμμενα σε ολα τα γνωστα καλα βιβλια,οπως Spivak,Apostol,Thomas-Finney,κλπ,και φυσικα ειναι σωστα.
Οταν διδασκεις κατι σε Α Λυκειου ,ή και σε πιο μικρους,δεν μπορεις να το διδασκεις στην πληρη του αυστηρότητα,δεν θα καταλαβει κανενας τιποτα,το ξερουμε αυτό.Ομως πρεπει να παρουσιασεις ενα αφηγημα,απλο μεν,ελλειπές ισως αλλα οχι λανθασμενο. Δεν λεμε οτι το Δt οταν μικρυνει πολυ,τοτε γινεται dt,διοτι ειναι λαθος.Δεν προκειται να το πω ποτε αυτο,διοτι ειναι Μαθηματικο μαργαριτάρι. Το κακό ειναι οτι οι πιο πολλοι καθηγητες,ετσι το παρουσιαζουν στα παιδια,διοτι νομιζουν οτι αυτο ειναι σωστο! Εχω συζητησει και εδω πιο παλια τετοια θεματα και εχω ακουσει τετοιες απόψεις.
Για να μην μιλαμε αόριστα,η δικια μου μεθοδος με την οποια εχετε καθε δικαιωμα να διαφωνειτε και πιθανον να εχω εγω αδικο,διοτι τα περι διδακτικων μεθοδων ειναι υποκειμενικα,ειναι η εξης:
1) Aφιερωνω πολυ χρονο στο να δειξω οτι το Δx/Δt (με Δt απο ενα t0 εως t),δεν επηρεαζεται απο το ποσο μεγαλο Δt θα παρουμε και βγαινει παντα το ιδιο οταν η συναρτηση x(t) ειναι ευθεια ή γραμμικη. Αυτο με πολλα παραδειγματα και σχηματα και οχι με θεωρητικες μεθοδους.
2) Δειχνω οτι οταν η συναρτηση x(t) δεν ειναι ευθεια ή γραμμικη, οταν παιρνουμε άλλο Δt,τοτε και το Δx/Δt,βγαινει άλλο.Και αυτο με παραδειγματα και σχηματα,με την πιο καταλληλη συναρτηση για αυτο,που ειναι η x=t^2.
3) Tους δειχνω με σχηματα και με παραδειγματα,οτι οταν το Δx ολο μικραινει και μικραινει,τοτε το πηλικο Δx/Δt πλησιαζει σε καποιον αριθμο που ειναι η στιγμιαια ταχυτητα την στιγμη t0.Ειναι αυτη που δειχνει το κοντερ του αυτοκινητου. Μία τετοια διαιρεση κανει.
4) Toυς εξηγω οτι δεν γινεται να μικρυνουμε το Δx τελειως διοτι δεν μπορουμε να διαιρεσουμε με το μηδεν,αλλα οσο πιο πολυ το μικραινουμε,τοσο πιο μεγαλη ακριβεια εχουμε,και ετσι σταματαμε σε καποιο σημειο που η ακριβεια μας ικανοποιει.
5) (Μεχρι τωρα δεν εχουμε πει τιποτα για ντε. Εχουμε γραψει μονο δέλτα.)Ποια ειναι τοτε η στιγμιαια ταχυτητα; Ειπαμε ποια ειναι αλλα πως την συμβολιζουμε; Tην συμβολιζουμε dx/dt. Τι ειναι το dx/dt; Eιναι ενα συμβολο,ολοκληρο οπως το βλεπετε. Δεν ειναι κλασμα με αριθμητη το dx και παρανομαστη το dt. Δεν θα μας αποσχολει προς το παρον τι ειναι το dx μόνο του και τι ειναι το dt μόνο του.Θα τα μαθουμε σε μεγαλυτερες ταξεις.Αντιμετωπιζουμε λοιπον το dx/dt σαν ενα συμπαγες συμβολο οπως λενε οι μαθηματικοι.(Εκφραση που δεν αρεσε και παρα πολυ του Γιάννη 🙂 )
Aυτα ειναι τα βηματα που ακολουθω εγω στην ταξη για να περασω απο το Δx/Δt στο dx/dt. Εκιμω οτι κανω δραστική εκλαικευση και απλοποιηση,συντομη,φιλικη στο ακροατηριο,χωρις να λεω κατι λαθος και χωρις να τρομαζουν τα παιδια. Αν δεχθω καποια ερωτηση απο καποιον Σπύρο Τερλεμέ ξερω τι να απαντησω δεν τα εχω στο μυαλο μου λάθος.
Κανενας απο το Ακροατήριο μου δεν εφυγε Διονύση εκτος απο τους οριτζινάλε τουρίστες,που τους ξερεις αφου εισαι στα σχολεια τοσα χρόνια.
Εκτιμω Γιαννη οτι αν εμπαινα στο αεροπλανοφόρο Νίμιτς και γυρνώντας πισω στον χρονο γινομουνα καθηγητης σου οταν ησουνα στο γυμνάσιο θα τα επιανες όλα με την πρωτη και θα ενθουσιαζόσουνα κιόλας. 🙂

Καλημέρα Κωνσταντίνε.
Προτίμησα πάντα άλλη οδό στην αρχή γιατί για το πηλίκο dx/dt δεν διαφέρω από σένα. Δίνεις ιδέες για να γράψω κάτι.

Περιμένουμε Γιάννη αφου οτι γράφεις ειναι πάντα χρήσιμο.

Καλησπέρα μετά από καιρό!
Στο email μου έπεσε το μάτι μου στην ανάρτηση του Κωνσταντίνου και έτσι βρίσκω την ευκαιρία να μπω και εγώ στην ενδιαφέρουσα συζήτηση.
Πολύ χαρακτηριστικός ο τίτλος της ανάρτησης και απόλυτα σωστό ότι το «ντε τε» δεν είναι αποκλειστικά κάτι πολύ μικρό – μπορεί να πάρει οποιαδήποτε τιμή. Πχ το «ντε τε» βρασμού για τα μακαρόνια Στέλλα Νο 7 είναι 8 με 9 λεπτά. Θεωρώ και εγώ ότι το να χρησιμοποιούμε την έκφραση «σε χρόνο ντε τε» για να εκφράσουμε το πολύ σύντομο, «το στιγμιαίο» είναι λάθος που οφείλεται σε κάποια σύγχυση που απορρέει από τον τρόπο γραφής των σχετικών συμβολισμών.
Σχετικά με αυτό δηλαδή τη γραφή των συμβολισμών:

https://i.ibb.co/tPMN2Rc7/1779036510-8508.jpg

Kαλησπερα Μανωλη και σε ευχαριστώ για το σχόλιο. Αυτες οι εκφρασεις εχουν σχεδον περασει στα επισημα ελληνικα χωρις να ειναι ομως σωστες επιστημονικα. Αυτος ο Ανθρωπος λεει εκπεμπει θετικη ενέργεια. Tρεχα γυρευε δηλαδή 🙂

Καλησπέρα Κωνσταντίνε
Έτσι είναι
Βέβαια
Για την έκφραση «θετική ενέργεια» είμαι κατά κάποιο τρόπο πιο συγκαταβατικός μια και έχει να κάνει με αυτό που λέμε θετική αύρα – κάτι που όταν το έχει κάποιος καθιστά την παρουσία του «ευχάριστη» ή μάλλον αντίστροφα όταν κάποιου η παρουσία δημιουργεί ευχάριστη αίσθηση λέμε ότι έχει θετική αυρα. Για κάποιο λόγο έχει επικρατήσει γλωσσικά το θετικό να ταυτίζεται με αυτό που προσδίδει κάτι καλό. Λέμε θετική συνεισφορά, θετικό αποτύπωμα … Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με το δεξιά λέμε (όχι εγώ) να έρθουν όλα δεξιά, all right που λένε και ο Άγγλοι.
Το «ντε τε» όμως θεωρώ ότι πρέπει να το αφήσουμε στην ησυχία του. 

Καλημέρα Διονύση !

Η απουσία αντίστασης αρχικά ξενίζει …. το ρεύμα θέλει να μεγαλώσει και να γίνει “άπειρο ” ……επομένως θα έχουμε φαινόμενο αυτεπαγωγής και όλα όσα πολύ ωραία έχεις περιγράψει .

Αξίζει πιστευώ να δει κάποιος ότι : Ιολ = Ι + Ιπ = Ι + κ*υ*(t-t1) ==>

Iολ = (Ι – κ*υ*t1) + κ*υ*t ==> Iολ = (Ι – κ*x1) + κ*x , (κ=B*d/L) —->

Fεξ = FL = Β*d*Iολ = B*d*[ (Ι – κ*x1) + κ*x ]

μπορεί κάνεις να κάνει Fεξ – x και από εκεί να βρεί και το έργο της ….

Υπάρχουν και άλλες παραλαγές :

(χωρίς το αμπερόμετρο για μεγαλύτερη άνεση χειρισμών)

1.α=σταθ. => di/dt = κ*α*t θα προκύψει : i = 0.5*κ*α*t^2

ενδιαφέρον έχει και η περίπτωση για:

2. F=σταθ. ==> di/dt = κ*υ => di= κ*dx ==> i = κ*x εχουμε μια γραμμική ταλάντωση …

Καλό μεσημέρι Κώστα και σε ευχαριστώ για τον σχολιασμό, αλλά και τις προεκτάσεις…

Εξαιρετική ανάρτηση Διονύση και οι προεκτάσεις που έδωσε ο Κώστας (γεια σου Κώστα) πολύ όμορφες.

Σε ευχαριστώ και από εδώ Παύλο.

Γεια σας παιδιά. Ωραίο Διονύση! Για το τελευταίο ερώτημα μπορούμε να πούμε ότι F = Bid—>dF/dt = B d di/dt. Αλλά από το προηγούμενο ερώτημα di/dt σταθερό, άρα dF/dt σταθερό.

Καλό απόγευμα Αποστόλη.
Πολύ σωστός!

Καλησπέρα Διονύση
Πολύ καλή άσκηση. Τα βραχυκυκλώματα έχουν την ομορφιά τους και το παίδεμά τους.

Καλημέρα Χρήστο.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλό και απαραίτητο για την τελευταία εβδομάδα θέμα. Θα χρησιμεύσει σε πολλούς συνάδελφους, που μετά βίας θα κάνουν αξιοπρεπώς το κεφάλαιο, αφού το Σχολείο έχει άλλο σκοπό…Και μάλιστα οι μαθητές της Α΄με τις ευλογίες της Σοφούλας, παίρνουν και την άδεια γρίπης. Τα τσάκισε τα καημένα…
😥
Και ένας προβληματισμός

• Μέση ισχύς

Pμ = ΔW/Δt

• Στιγμιαία ισχύς

P = dW/dt
ή
P = ΔW/Δt, όταν limΔt τείνει στο 0;

Καλημέρα Ανδρέα και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Όσον αφορά το μέσο και το στιγμιαίο ρυθμό μεταβολής, το πρόβλημα είναι διαχρονικό …
Θα πω κάτι, το οποίο δεν θα βρει σύμφωνους την πλειοψηφία των συναδέλφων και κυρίως τους διδάκτορες της διδακτικής!
Κατά τη γνώμη μου κακώς σταματήσαμε, εδώ και χρόνια, να διδάσκουμε σωστά τη στιγμιαία ταχύτητα (είναι η πρώτη φορά που διδάσκεται στο Λύκειο ρυθμός μεταβολής) και αποφεύγουμε να μιλήσουμε για όριο Δt να τείνει στο μηδέν. Το απλοποιήσαμε περιμένοντας να πάνε οι μαθητές στην Γ΄ Λυκείου και να διδαχτούν παραγώγους (Βέβαια ακόμη και όταν γίνει αυτό, εμείς στη φυσική κάνουμε ότι δεν το ξέρουμε…).
Αλλά αν δεν πρέπει να χρησιμοποιήσουμε την γλωσσική έκφραση (αφού γλωσσικά το κάναμε και όχι μαθηματικά…) του ορίου Δt, ας μην το κάνουμε. Ας χρησιμοποιήσουμε όμως τουλάχιστον διαφορετικό συμβολισμό.
Ας κρατήσουμε το ΔΧ/Δt για το μέσο ρυθμό στο χρονικό διάστημα από τη στιγμή t1 μέχρι τη στιγμή t2 και ας εφαρμόσουμε το συμβολισμό dx/dt για το στιγμιαίο ρυθμό μεταβολής, τη χρονική στιγμή t3. Ας μην εμβαθύνουμε σε όρια και μαθηματικές περιγραφές.
Ας το κρατήσουμε σαν σύμβολο.
Ο μέσος μαθητής, κακά τα ψέματα, βλέπει α και καταλαβαίνει ότι είναι η επιτάχυνση και ας μην ξέρει πώς ορίζεται, βλέπει W και σκέφτεται έργο.
Ας του διδαχτεί λοιπόν και το σύμβολο dX/dt, ως πακέτο, με όνομα στιγμιαίος ρυθμός μεταβολής του Χ, σε αντιδιαστολή με το ΔX/Δt, το οποίο να αναφέρεται σε χρονικό διάστημα…
Αν το κάνουμε με συνέπεια, ελπίζω τουλάχιστον να μην συγχέονται οι δύο διαφορετικοί ρυθμοί… άσχετα με το πόσο περνάει η ουσία κάποιου ρυθμού στο μυαλό ενός μαθητή…

Καλημέρα παιδιά. Συμφωνώντας με την τοποθέτηση του Διονύση, ας προσθέσω ότι διδάσκοντας το στιγμιαίο ρυθμό μεταβολής ενός μεγέθους x ως dx/dt (ως πακέτο όπως γράφει ο Διονύσης), ο μαθητής δεν θα μπει εύκολα στον πειρασμό να το δει ως πηλίκο και κάνει κάποια διαίρεση. Για το ερώτημά σου Ανδρέα ως προς το συμβολισμό της μέσης ισχύος, θα έλεγα Pμ = W/Δt, αφού το ΔW αναφέρεται σε μεταβολή μεγέθους, το οποίο δεν είναι καταστατικό.
Και μια απορία: γιατί η διδασκαλία της ισχύος απουσιάζει από τα νέα βιβλία της Α Λυκείου;

Καλημέρα στην παρέα.
Ωραίο το πρόβλημα Διονύση!
Αποστόλη υπάρχει η Ισχύς στα νέα βιβλία, με την ολίγο “μυστήρια” δομή, με διάφορους συμβολισμούς…
Συγκεκριμένα: στις εκδόσεις ΕΛΛΗΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ στη σελίδα 140 και
στις εκδόσεις ΠΟΥΚΑΜΙΣΑ στη σελίδα 141

Καλημέρα Παντελή και σε ευχαριστώ για την υπόδειξη. Έφταιξε το διαγώνιο διάβασμα…

Καλημέρα σε όλους. Διονύση συμφωνώ απόλυτα μαζί σου. Προσωπικά μέχρι το τέλος της ενεργού δράσης στο σχολείο, στην αρχη της Α’ Λυκειου, πάντα έδινα στον ορισμο και τον τύπο με lim για την στιγμιαια τιμη, αλλά και χωρίς το lim για την μέση τιμη , εξηγώντας την διαφορά τους. Το αντιλαμβάνονταν πολυ καλά κάνοντας χρήση κάποιων παραδειγματων.
(και τους ανέφερα το dx/dt λέγοντας ότι θα το χρησιμοποιήσουμε στη Γ’ Λυκειου-μαλιστα το δεχοντουσαν ομορφα επειδη χρησιμοποιουσαν την φραση “σε χρονο dt”, στην ομιλια τους ενιοτε).

Ο μόνος δρόμος κατά την άποψη μου για να καταλάβουν οι μαθητές Α λυκείου την παράγωγο γιατί γι αυτό πρ’οκειται είναι η γεωμετρία μέσω της εφαπτομένης σε καμπύλη στην μετατόπιση ή την ταχύτητα όπως πολύ ωραία είχε η mulimedia εκδοχή του βιβλίου των Halliday resnick εκδ 1992 σε applet. .Το lim θυμίζει παπαγαλία άγνωστου από τα μαθηματικά συμβολισμού. ¨Οσο για τον συμβολισμό της μέσης ισχύος δεν βλέπω κανένα λόγο να διαφέρει από αυτόν των μαθηματικών και των υπολογιστών τσέπης δηλαδή Ρ με μιά παύλα από πάνω

Καλό μεσημέρι σε όλους.
Αποστόλη, Παντελή, Γιώργο και Χαράλαμπε σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Χαράλαμπε δεν πρότεινα άλλο συμβολισμό για τη μέση ισχύ. Ο όποος συμβολισμός, είτε με παύλα είτε Ρμ δεν δημιουργεί πρόβλημα.
Πρόβλημα δημιουργείται όταν αναφερόμαστε σε μέσο ρυθμό μεταβολής όποιου μεγέθους; (από ταχύτητα, μέχρι ισχύ ή ρυθμούς μεταβολής έντασης ρεύματος, κινητικής, δυναμικής ενέργειας, μαγνητικής ροής, έντασης μαγνητικού πεδίου κ.ο.κ), σε αντιπαραβολή με τον αντίστοιχο στιγμιαίο ρυθμό.

Καλησπέρα. Πολύ όμορφη και χρήσιμη ανάρτηση Διονύση.

Καλησπέρα συνάδελφοι. Επειδή έθεσα τον προβληματισμό, που θα συναντήσουμε στα νέα βιβλία.
Ο ορισμός από τη σχέση p = ΔW/Δt με Δt→0 είναι μαθηματικά σωστός αλλά παιδαγωγικά ακατάλληλος.

Χρησιμοποιεί έννοια (όριο) που ο μαθητής δεν έχει διδαχθεί
Άρα δεν μπορεί να την ερμηνεύσει.

Μπερδεύει το Δ (που ο μαθητής ξέρει ως “μεταβολή”) με το d (που δεν ξέρει) Το Δt → 0 είναι υποκατάστατο του dt, αλλά ο μαθητής δεν το γνωρίζει.

Δημιουργεί λανθασμένη εικόνα ότι «το Δt μπορεί να γίνει μηδέν»
Ενώ στη φυσική το Δt είναι διάστημα τιμών, όχι στιγμιαία τιμή.

Στα περισσότερα βιβλία Φυσικής η πρακτική είναι να δίνεται

Λεκτικός ορισμός: “Στιγμιαία ισχύς είναι ο ρυθμός με τον οποίο παράγεται έργο σε μια ορισμένη χρονική στιγμή.” ή

Ορισμός με παράγωγο p(t)=dW/dt, όπως το προτείνει ο Διονύσης ή

Πρακτικός ορισμός p = F . υ

Γεια σας παιδιά.
Για το θέμα αυτό:
Οι βλαβερές συνέπειες της κατάργησης του Ντε.

Ουδέποτε παράτησα το Ντε όποιο βιβλίο και να είχαμε.
Τα παιδιά καταλάβαιναν γιατί αρχικά συζητούσαμε, μετά έκαναν υπολογισμούς με προσομοίωση παίρνοντας ολοένα και μικρότερα διαστήματα.
Τέλος αυτό που είπε ο Μπάμπης, γεωμετρικά με ένα αρχείο Geogebra.

Έτσι είχαν και μια βοήθεια για το μέλλον όσοι θα συναντούσαν την έννοια της παραγώγου. Θα τους ήταν πιο εύκολο να την καταλάβουν όταν θα τους παρουσιαζόταν ως όριο πηλίκου.
Τα έκανα αυτά γιατί θυμόμουν ότι και εγώ και οι συμμαθητές μου στο Πρακτικό (Δ’ Γυμνασίου) καταλάβαμε τη διαφορά πολύ πριν μάθουμε παραγώγους και βοηθηθήκαμε όταν μάθαμε τις παραγώγους. Μας ήταν μια κάπως οικεία έννοια.

Έτσι αδιαφόρησα για τις μόδες που κάποιοι επέβαλαν αργότερα.
Δεν χαντακώνουμε τα παιδιά για να κάνουν κάποιοι εντύπωση. Κάποιοι που νομίζουν ότι αλλάζοντας κάτι πετυχημένο πρωτοτυπούν στη Διδακτική.

Η προσομοίωση:
Στιγμιαία ταχύτητα.
Πως δουλεύει;
Θέλεις να βρεις την στιγμιαία ταχύτητα τη στιγμή 2s.
Πας στη στιγμή αυτήν και διαβάζεις τη θέση. 4 m.
Κάνεις ένα κλικάκι με το “κασετόφωνο” και διαβάζεις ότι στα 2,001 s η θέση έγινε 4,004m.
Κάνεις διαίρεση και βγάζεις στιγμιαία ταχύτητα 4m/s.
Αν δεν κάνεις ένα κλικάκι αλλά αφήσεις να περάσει 1s βγάζεις τη μέση ταχύτητα από 2s ως 3s.

Διονύση το έκανες πιο ευανάγνωστο.

Παύλο, Ανδρέα και Γιάννη ευχαριστώ για το σχολιασμό και τη συμμετοχή στον προβληματισμό.
Γιάννη, “πείραξα” λίγο το αρχείο σου στιγμιαία ταχύτητα και το ανεβάζω ξανά ΕΔΩ.
Έβαλα να σταματά η κίνηση τη στιγμή 2s, βάζοντας και μετρητή της ταχύτητας.
Τη στιγμή που παύει η μεταβολή, έχουμε τις ενδείξεις t=2s, x=4m/s και v=4m/s (για να αρχίσουμε να προσαρμοζόμαστε και στο νέο σύμβολο της ταχύτητας, το οποίο παρεμπιπτόντως με βρίσκει σύμφωνο…). Αν ο μαθητής διαιρέσει το x/t βρίσκει τη μέση ταχύτητα από 0-2s, η οποία ισούται με 2m/s, ενώ η στιγμιαία είναι 4m/s.
Αν θέλει να βρει τη στιγμιαία ταχύτητα, μπορεί να κάνει ένα κλικ στο κασετόφωνο και να διαβάσει τη μετατόπιση και την αντίστοιχη μεταβολή του χρόνου και ας τα διαιρέσει…

Τα πράγματα στη στιγμιαία ισχύ είναι πιο πολύπλοκα. Αν ήταν απλώς η παράγωγος dW/dt θα έπρεπε να υπάρχει κάποιος όρος dF/dt x συνφ εκτός του Fυ. Το θέμα είχε αναλύσει παλιότερα, αν θυμάμαι καλά ο Κ. Μητροπουλος.

Γεια σου Αποστόλη, never too old to rock and roll ! https://i.pinimg.com/originals/c5/98/f9/c598f9468d529729c8a084f084a65db7.jpg

Καλημέρα Παναγιώτη. Καλά τα έλεγε ο Lemmy, ο οποίος πριν πιάσει το μπάσο στους Hawkwind, ξεκίνησε να μαθαίνει κιθάρα πάνω στο Please Please me.

Για τυχόν αμφιβολία, μπορείτε να δείτε σε δύο αρχεία i.p. να εκτυλίσσονται οι παραπάνω κινήσεις της ράβδου.
Η κρούση στο cm.
Η κρούση σε άλλο σημείο.

Καλημέρα Διονύση.
Πολύ καλό θέμα που στηρίζεται ακριβώς στην πρόταση του σχολικού και είναι κανονικότατα εντός ύλης. Πολύ καλό το ip που δεν αφήνει αμφιβολίες.

Καλημέρα Διονύση.
Πολύ ωραίο θέμα. 

Καλημέρα Διονύση.
Πολύ ωραίο!

Καλημέρα σε όλους. Διονύση κάθε χρόνο δίνεις ραντεβού με εύστοχα επαναληπτικά θέματα. Κι εμείς τέτοια ραντεβού δεν τα χάνουμε!

Καλησπέρα Διονύση,
ωραία άσκηση και κατατοπιστική για θέματα που στο μυαλό τους οι μαθητές έχουν μπερδεμένα.

Είχα βέβαια την εντύπωση ότι οι οδηγίες ανέφεραν να μην εξετάζεται η περίπτωση μετά από κρούση να εκτελείται άλλη κίνηση πέρα της μεταφορικής. Αλλά δεν είμαι και απολύτως σίγουρος.

Καλό απόγευμα συνάδελφοι.
Χρήστο, Κωνσταντίνε, Γιάννη, Αποστόλη και Χρήστο σας ευχαριστώ για το σχολιασμό και την ευμενή υποδοχή.

Καλησπέρα σε όλους,
κι εγώ την ίδια αίσθηση έχω κ. Χρήστο.
Ας το ξεκαθαρίσει κάποιος, αν γνωρίζει.

Καλησπέρα.
Και βέβαια Διονύση είναι αποφασιστικής σημασίας το δεδομένο της ανάρτησης του νήματος από το μέσον της πλάκας .
Διότι μόνο έτσι θα μπορούσαμε να σώσουμε την ιδέα της άσκησης 5.30 στην οποία το λυσάρι δίνει μια εντελώς λάθος λύση όπως έχουμε ξανασυζητήσει …

Καλημέρα και καλή Κυριακή. Εξαιρετική άσκηση Διονύση.

Καλημέρα παιδιά.
Οι εξαιρέσεις θεμάτων από την ύλη βάζουν κάθε συνάδελφο να ψάχνει κιτάπια και οδηγίες αντί να κάνει μάθημα.

Καλημέρα και καλή Κυριακή.
Άγγελε και Δημήτρη σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Θα μου επιτρέψετε να «παρουσιάσω» το θέμα, το οποίο βλέπω να μπαίνει στο κρεβάτι του Προκρούστη, αφού διατυπώνονται ενστάσεις αν είναι εντός ή εκτός.
Πέρα από το ότι μιλάμε για ένα ερώτημα φυσικής που κάτι ζητάει από ένα μαθητή και αν μπορούν να μπαίνουν τέτοιοι περιορισμοί σε ασκήσεις, με το κόφτη εντός ή εκτός, χωρίς να εξετάζεται αν μπορεί να απαντηθεί με βάση τη θεωρία του βιβλίου, ας δούμε τι πρέπει να ξέρει ένας υποψήφιος.
Το παρακάτω απόσπασμα του βιβλίου, είναι εντός ή εκτός ύλης;

https://i.ibb.co/jkbspHC4/2026-05-10-063549.png

Μιλάει για δύναμη που ασκούμε σε ένα σώμα. Και πώς μπορεί να ασκηθεί μια δύναμη; Αν βάλω το δάκτυλό μου στο σημείο Μ της ράβδου και σπρώξω ασκώ δύναμη; Και αν σπρώξω με δύναμη 2Ν ή 1000Ν, διαφέρει ώστε στην πρώτη περίπτωση να επιτρέπεται, να είναι εντός ύλης και στην δεύτερη περίπτωση να είναι εκτός; Ή αν στην πρώτη περίπτωση την δύναμη την ασκήσω για χρονικό διάστημα 2s και την 2η για 0,01s, υπάρχει πρόβλημα;
Και αν την θέση του χεριού μου βάλω μια σφαίρα να κτυπήσει, αυτό απαγορεύεται;
Παιδιά ψυχραιμία!!!
Δεν μελέτησα καμιά κρούση παραπάνω! Δεν ζήτησα καμιά θεωρία κρούσης που να επιβάλλει διατήρηση στροφορμής ή θεωρία που έχει αφαιρεθεί. Το πρώτο ερώτημα με την ΑΔΟ, μπήκε για να υποχρεωθεί ο μαθητής να κάνει σχήμα και να σχεδιάσει δυνάμεις, ώστε να πάρει το σχήμα και να φανεί ότι «κρούση» σημαίνει άσκηση της δύναμης F στη ράβδο:

https://i.ibb.co/271gD1RB/2026-05-10-064922.png

Γιατί αυτό που στοχεύει η ανάρτηση είναι το αν η κίνηση, μετά την άσκηση της δύναμης F, είναι μεταφορική ή σύνθετη. Και τι σημαίνει μεταφορική κίνηση και πότε η κίνηση είναι σύνθετη.
Καμιά κρούση δεν μελέτησα, καμιά σύνθετη κίνηση δεν εξέτασα πώς εξελίσσεται…
Μήτσο, βάζω στοίχημα ότι το 95% των μαθητών (αν όχι το 100%…) θα σχεδιάσουν το σχήμα, όπως αυτό που έδωσες της άσκησης 5.30.

Καλό μεσημέρι στην παρέα.
Ωραιότατο το θέμα Διονύση, αλλά και πόσο δίκιο έχουμε όσοι συμφωνούμε με του ΚΥΡ τη ρήση …”Οι εξαιρέσεις θεμάτων από την ύλη βάζουν κάθε συνάδελφο να ψάχνει κιτάπια και οδηγίες αντί να κάνει μάθημα.”

Γεια σου Διονύση. Πολύ διδακτική παρουσίαση!

Καλημέρα Παντελή, καλημέρα Μίλτο.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Γεια σου Γιάννη. Πήρες πάσα από τον εαυτό σου. Να δεχτούμε τον δεύτερο.

Γεια σου Αποστόλη. Σωστά. Τότε το σκέφτηκα.

Καλησπέρα Γιάννη. Στην πρωτη περίπτωση εχουμε και την κινητική ενεργεγεια λογω περιστροφης μαζι με την ενέργεια της ταλάντωσης, Αρα το δευτερο σωστο.

Σωστά Γιώργο.

Εξαιρετική!!

Ευχαριστώ Γιάννη.

Γεια σου Αποστόλη, πολύ ωραία!

Γεια σου Παύλο και σε ευχαριστώ.

Γεια σου Αποστόλη.
Τα διαγράμματα έχουν πάντα ενδιαφέρον.
Πολύ καλή, μου άρεσε ιδιαίτερα.

Καλημέρα Χρήστο και σε ευχαριστώ.

Καλησπέρα Αποστόλη. Ωραία ανάρτηση, σωστά δομημένη, για να επαναλάβει ο υποψήφιος την αυτεπαγωγή, χωρίς κάτι να τον μπερδέψει.

Γεια σου Ανδρέα και σε ευχαριστώ.

Καλημέρα Γιάννη. Η πρωτη κλασική. Οι αλλες δυο πολύ όμορφες!
Παρατήρησα ότι και οι δυο στηρίζονται στο γνωστό πόρισμα για την μεγιστη τιμή του γινομενου δυο αριθμων όταν το αθροισμά τους είναι σταθερό.

Καλημέρα Γιώργο.
Η τρίτη στηρίζεται στο γνωστό από τη Γεωμετρία γεγονός ότι απ’ όλα τα ορθογώνια τρίγωνα ΑΒΓ με υποτείνουσα ΑΒ δεδομένη:
https://i.ibb.co/chy3987s/Screenshot-1.png
μεγαλύτερο εμβαδόν έχει το ισοσκελές.

Και στο ότι αφού α^2+β^2=γ^2 = σταθερό,
τότε α^2 * β^2 = max , όταν α^2=β^2,άρα α=β, άρα και το εμβαδόν Ε=( 1/2) α*β = max.

Ναι μπορείς να το βγάλεις και αλγεβρικά από Πυθαγόρειο και την ταυτότητα.
Απλά η Άλγεβρα είναι το δεύτερο που κοιτάζω συνήθως.

Απλώς παρατήρησα ότι και τα δύο ερμηνεύονται με το ίδιο πόρισμα.

Γεια σας παιδιά. Ωραίες λύσεις Γιάννη. Στην πρώτη σου σχέση φάε το ω.
Μια πιο βάρβαρη λύση

https://i.ibb.co/sdrTGFZ3/Screenshot-2026-05-07-114635.png

Γεια σου Γιάννη. Πολύ ωραίες λύσεις με την τρίτη λύση να ξεχωρίζει για μένα.

Καλημέρα Γιάννη.
Βοήθα.
Η σκέψη μου:η U του ελατηρίου σε σχέση με την παραμόρφωση του που στη περίπτωση του οριζόντιου ελατηρίου ταυτίζεται με την χ αποδίδεται γραφικά όπως παρακάτω .Βλέπω λοιπόν τον dU/dx να είναι max απολύτως στις ακραίες θέσεις
https://i.ibb.co/pvKgMWww/U-f-Dl.png
Μήπως κάτι δεν σκέφτομαι σόι;

Καλημέρα Αποστόλη, Παύλο, Παντελή.
Αποστόλη ευχαριστώ, διόρθωσα.
Μια χαρά είναι η λύση σου.
Παντελή είναι άλλη παράγωγος. Είναι η παράγωγος της δυναμικής ενέργειας ως προς το x.
Ζητάμε την παράγωγο ως προς το t. Αυτή είναι (dU/dx)*(dx/dt).
Δηλαδή είναι γινόμενο αυτής που εννοείς:
https://i.ibb.co/VYPzgVdh/Screenshot-1.png
(Η παράγωγος είναι η κόκκινη)
επί την παράγωγο του x ως προς τον χρόνο, ήτοι την ταχύτητα.
Η ταχύτητα είναι μηδέν στις ακραίες θέσεις.

Ναι Γιάννη, ήμουν έτοιμος να το πώ ,
πως ζητάς το dU/dt. Μπερδεύτηκα με τη θέση
Ωραίο θέμα, σ’ευχαριστώ

Συγκεκριμένα:
https://i.ibb.co/DHJv1L4y/55.png

Πολυ καλη Γιαννη καθως και οι λύσεις σου.Βεβαιως μαλλον δυσκολο να μην καταλαβει καποιος τι εννοεις αλλα αυτο που ζητας ειναι ο μεγιστος ρυθμός αύξησης και οχι η αυξηση σκέτο,η οποια ειναι μεγιστη στις θεσεις πλατους.

Καλησπέρα παιδιά. Μιά λύση.

Η λύση.

https://i.ibb.co/r2QY2TYn/3-copy-1778162588-4921.jpg

Καλησπέρα Κωνσταντίνε και Χριστόφορε.
Κωνσταντίνε τον ρυθμό εννοούσα.
Χριστόφορε πολύ μου άρεσε η λύση.

Πολύ σωστά Χριστόφορε.

Κι άλλη μια Γιάννη. Από τη γραφική παράσταση.
https://i.ibb.co/FL3rMfsX/fgy.jpg

Η γραφική παράσταση.

https://i.ibb.co/fGNvCNXp/er.png

Καλημέρα Διονύση.
Ωραία ερωτήματα …ασυνήθιστα!
Να είσαι καλά

Όμορφη άσκηση Διονύση.

Ωραίο Διονύση!
Μου έρχεται και σαν μια σύνδεση – εισαγωγή στις ταλαντώσεις.

Καλημέρα συν’αδελφοι.
Παντελή, Παύλο και Γιάννη σας ευαριστώ για το σχολιασμό.

Γεια σου Αποστόλη, πολύ ωραία άσκηση, με πολύ χρήσιμα ερωτήματα.

Γεια σου Παύλο και σε ευχαριστώ.

Καλημέρα Αποστόλη.
Πλούσια τα ελέη !!!
(της ανάρτησης)

Καλημέρα Διονύση. Combo pack που λέμε και στο χωριό 🙂

Καλημέρα Αποστόλη.
ΚΙ αυτή η 11άδα ,όπως και η προηγούμενη, για προπόνηση …νίκης!

Καλημέρα Παντελή. Οι προπονήσεις χρήσιμες. Ελπίζω να μην ξεχνάς τις δικές σου για τον Αρκάδιο δρόμο…

Γειά σου Αποστόλη.
Δεν ξεχνώ Αποστόλη και είμαι ταχτικός, με αυξανόμενη
την δυναμική μου απλά διέκοψα για 10 μέρες ,αλλά επανέρχομαι.
Θα σε ενημερώνω πάραυτα.
Να είσαι καλά

Μια τρύπα στο νερό;
Και οδηγούμαστε σε οριακή ταχύτητα του μπαλονιού;
Γιάννη, ερωτήματα…

Φαντάζομαι ότι πολύ γρήγορα θα βγει το μπαλόνι και δεν πρέπει να ασχοληθούμε με δυνάμεις απόσβεσης, οπότε δεν μένει παρά μόνο η… τρύπα στο νερό 🙂

Διονύση και εγώ βλέπω οριακή ταχύτητα.
Ας υποθέσουμε ότι το βάθος του δοχείου το επιτρέπει.
Αν δεν προλάβει να την αποκτήσει ας κόψουμε τις καμπύλες.
Φυσικά δεν θα ασχοληθούμε με χρονικές στιγμές μετά από αυτήν που θα ξεμυτίσει το μπαλάκι μια και “όσο το μπαλάκι είναι πλήρως βυθισμένο στο νερό”.

Καλησπέρα παιδιά.
Δεν βλέπω αθρόα προσελευση οπότε μια προσπάθεια χωρίς ιδιαίτερη σκέψη. Θα σκεφτώ μετά την απάντηση.
Το cm του νερου με το κοψιμο του σχοινιου αρχιζει να κατέρχεται επιταχυνόμενο με ελαττούμενη επιταχυνση. Μπαλόνι αμελητέας μάζας.
Θεωρώ το προβλημα ισοδύναμο με
1) ανεβαίνω σε ζυγαριά να ζυγιστω. Είμαι ορθιος και ακίνητος. Μου φαίνονται πολλά τα κιλά σκύβω να δω δηλ επιταχυνομαι προς τα κάτω και η ζυγαρια ελατήριο δείχνει μικροτερη ενδειξη.
2)Είμαι στον ανελκυστήρα ελλινιστι ανσασερ πάνω σε ζυγαριά αρχίζει το ανσασερ να επιταχυνεται προς τα κάτω πάλι μικρότερη ενδειξη. Επειδή η φύση απεχθάνεται τα απότομα ψηφίζω δ.

Καλησπέρα Γιώργο.
Συμφωνώ.
Όταν το μπαλάκι αποκτά οριακή ταχύτητα σταθεροποιείται η ταχύτητα καθόδου του κέντρου μάζας του συστήματος και η συνισταμένη των εξωτερικών δυνάμεων είναι μηδέν.
Έτσι η ζυγαριά δείχνει το ολικό βάρος.

Την ίδια απάντηση μου έστειλε σε μήνυμα και ο Κωνσταντίνος.

Πολύ όμορφη Διονύση, που λόγω κεκλιμένου επιπέδου ανεβαίνει το επίπεδο δυσκολίας.

Καλημέρα Διονύση.
Αυτής της “φόρμας” θέματα (ερωτήσεις), που αρκετά σχετικά έχεις δώσει,
χρειάζονται ειδική προπόνηση και αρκετά “εργαλεία” που τα βρίσκεις στη “νησίδα”.
Να είσαι καλά

Καλημέρα Παύλο, καλημέρα Παντελή.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Να είσαστε καλά.

Καλημέρα Διονύση. Ένα θέμα που αν δεν κατανοείς τη θεωρία, δύσκολα το ακουμπάς. Ένα πραγματικό Β θέμα δηλαδή!

Καλό μεσημέρι Αποστόλη.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Κάπως έτσι είναι…

Πολύ καλή!
Το περίεργο είναι ότι η λύση που παρουσιάζεις είναι ευκολότερη και συντομότερη από αυτήν που ανάγεται στο σημείο επαφής!!

Καλό απόγευμα Γιάννη.
Η απόδειξη είναι μονόδρομος για τους μαθητές. Δεν διδάσκονται στιγμιαίο άξονα…

Καλησπέρα Διονύση.
Και εμάς που δεν έχουμε τους περιορισμούς των μαθητών μας βολεύει να μην επιλέξουμε στιγμιαίο άξονα.

Καλησπέρα Διονύση. Όμορφη.
Ενα σχημα που συνεπικουρεί στην λύση του τελευταίου ερωτηματος. https://i.ibb.co/351pqfgB/mai-1.png

Η συνισταμένη των ακ και αcm πρεπει να ειναι στην διευθυνση της αε αφου η α καθετη στην ακ

Γειά σου Γιάννη.
Μέσω υ-t

Γεια σου Παντελή.
Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ένα υ-t ποιοτικά.
Τι να δεχθούμε όμως από τις τρεις επιλογές;

Η πράσινη πρώτη. Στον οριζόντιο άξονα δέχεται την οριζόντια συνιστώσα της δύναμης από το σύρμα που την επιταχύνει αρχικά και την επιβραδύνει στη συνέχεια. Έχει επομένως συνεχώς μεγαλύτερη (αν και όχι σταθερή) οριζόντια συνιστώσα ταχύτητας από την άλλη μπίλια. Διανύουν οριζόντια την ίδια απόσταση οπότε η πράσινη χρειάζεται μικρότερο χρονικό διάστημα.

Kαλησπερα Γιαννη. Να θεωρησουμε οτι ο συρμα ειναι συμμετρικο ως προς τον κατακορυφο αξονα που περναει απο το ελαχιστο?

Κωνσταντίνε νομίζω ότι δεν έχει σημασία.
Θα ανεβάσω μια λυση βάρβαρη

Καλησπερα Γιώργο και Παντελή.

Καλησπερα Σταυρο. Η πρασινη δεν εχει αναγκαστικα συνεχως μεγαλυτερη οριζοντια συνιστωσα ταχυτητας.Αν το συρμα αρχικα εχει το παραβολικο σχημα που εχει και η τροχια της οριζοντιας βολης,τοτε η οριζοντια συνιστωσα θα εμενε ιδια αφου το συρμα δεν θα ασκουσε καμια δυναμη. Αν η καμπυλη του συρματος αρχικα εχει μεγαλυτερες κλισεις απο την παραβολικη τροχια,τοτε η δυναμη απο το συρμα μειωνει την οριζοντια ταχυτητα δεν την αυξανει.Αν δηλαδη αρχικα η καμπυλη του συρματος βρισκεται κατω απο την παραβολη,τοτε η καμπυλοτητα ειναι τετοια ωστε η συνιστωσα του βαρους δεν αρκει για να δωσει την απαιτουμενη κεντρομολο και χρειαζεται και δυναμη απο το συρμα.Αν δεν κανω λαθος φυσικα. 🙂

Καλησπέρα. Δεν απάντησα από την αρχή γιατί ήταν σαν να έκλεβα επειδή το γνώριζα. ΕΔΩ ένα σχόλιο.
Αφού απάντησε ο Σταύρος σωστά.
Δεν θυμόμουν που την είχα δει

Μια σκέψη. Έχουμε 2 δυνάμεις αν το σύρμα είναι λείο. Το βάρος και η αντιδραση του σύρματος. Το βάρος κάθετο στην αρχική οριζόντια ταχύτητα δεν μεταβάλει αυτή την συνιστώσα. Η δύναμη του σύρματος κάθετη στη ταχύτητα λειτουργεί σαν κεντρομόλος. Άρα δεν επηρεάζει την ταχύτητα
. Άρα θα φτάσουν μαζί.

Καλό απόγευμα σε όλους.
Και γω γνωρίζω την απάντηση, οπότε δεν παίρνω θέση.
Περιμένω Γιάννη να δω αν το πας σε βραχυστόχρονη, κυκλοειδή ή θα πεις κάτι πολύ απλό…

Καλησπέρα σε όλους.
Και εγώ γνωρίζω την απάντηση. Θυμάμαι είχε πέσει και σε πανελλήνιο διαγωνισμο Α Λυκείου πριν χρόνια. Νομιζω κάτι αντίστοιχο ανέβασε και ο Αποστόλης πριν λιγο καιρό.
Αναμένουμε τη λυση τοη Γιάννη

Καλησπέρα σε όλους. Κωνσταντίνε δεν το είχα σκεφτεί. Λογική η σκέψη σου !

Καλό απόγευμα Κωνσταντίνε και Σταύρο.
Μια σκέψη πάνω στο θέμα του σχήματος και μήπως συμβεί το αντίθετο από το αναμενόμενο.
Ας υποθέσουμε ότι αρχικα η καμπύλη τροχιά έχει τέτοια μορφή που να μειώνει την οριζόντια συνιστώσα της ταχύτητας. Τι θα γίνει στη συνέχεια και μάλιστα σύντομα; Η καμπύλη πρέπει να αλλάξει καμπυλότητα όπου μια μεγαλύτερου μέτρου ταχύτητα, θα αρχίσει να “οριζοντιώνεται” (μόνο ο Σαραντάκος!!!), οπότε ταχύτητα θα μετακινηθεί το δακτυλίδι στο χαμηλότερο τμήμα και πολύ περισσότερο στο σχεδόν οριζόντιο τμήμα στην περιοχή με το μεγαλύτερο βάθος.
Με άλλα λόγια θα έλεγα ότι η ακριβής μορφή της καμπύλης παίζει λίγο με τις μετατροπές της οριζόντιας σε κατακόρυφη συνιστώσα ταχύτητας και αντίστροφα, αλλά λαμβάνοντας υπόψη ότι η δυναμική ενέργεια μετατρέπεται αρχικά σε κινητική αυξάνοντας την συνολική ταχύτητα, η απάντηση μένει η …γνωστή!

Καλησπέρα. Αν αναλύσουμε την Ν σε μια κατακόρυφη συνιστώσα και μια οριζόντια συνιστώσα. Στον οριζόντιο άξονα x με αρχική ταχύτητα υ θα έχει το σωμα συνεχώς μεγαλύτερη ταχύτητα από την αρχική υ λόγω της Νx. Μπορεί να έχω λάθος συλλογισμό.

Καλησπέρα παιδιά.
Το προβοκατόρικο αυτό πρόβλημα κατασκευάστηκε σε μια ειδική μορφή με ημικύκλιο.
Κατασκευάστηκε ακριβώς για τους φίλους που γνωρίζουν αυτό:
https://i.ibb.co/n8Mm9fYC/11.png

Η παγίδα του θέματος τότε αλλά και της γενίκευσης βρίσκεται στο ότι μιλάει για σύρμα και όχι για λεία γούβα.

Η γούβα θέτει έναν όχι εμφανή περιορισμό:
Το μπαλάκι ακουμπάει σ’ αυτήν συνέχεια!!
Αυτό βέβαια σημαίνει ότι οι ταχύτητες είναι σχετικά μικρές.

Η σκέψη λοιπόν του Κωνσταντίνου στέκει καλά.
Όμως μια πάρα πολύ απλή απάντηση που δεν είχα σκεφτεί το 2019 και σκέφτηκα χτες με κάνει να ξανανεβάσω το ίδιο πρόβλημα έστω γενικευμένο.

Παίξτε με την προσομοίωση:
Αγώνας δρόμου.

Το πρόβλημα του 2019:
Ένα δύσκολο κουίζ

Δεν είχα επεξεργαστεί τότε καλά την ιδέα και έπαιξα με κύκλο χρησιμοποιώντας μέχρι το γκραφ στη λύση.

Το phisicsgg δημοσίευσε το πρόβλημα κάνοντας και γκάλοπ με τα αποτελέσματα του πίνακα. Έδωσε και μια πολύ καλύτερη λύση από τη δική μου βρίσκοντας μάλιστα ποια είναι η ταχύτητα ισοπαλίας.

Θα γράψω σύντομα την πολύ απλή εξήγηση……

Μια απλή απάντηση:
https://i.ibb.co/x8mkfD4M/77.png

Αν βαθυνεις την λακουβα οσο θελεις μπορεις τον χρονο της πρασινης να τον μεγαλωσεις απεριοριστα. Αρα η 2. ειναι σιγουρα ψευδης.

Γεια σου Κωνσταντίνε.
Ναι είναι σίγουρα ψευδής.
Η σκέψη σου με την παραβολή είναι πολύ καλή.
Το πρόβλημα είναι προβοκατόρικο. Ένα από αυτά που την πατάμε αν κάνουμε αναγωγή σε γνωστό πρόβλημα. Γι’ αυτό και φτιάχτηκε.
Είναι αδερφάκι του:
Το φαινόμενο του ποδηλάτου.

Εγω Γιαννη το αλλο προβλημα με την λακουβα δεν το ηξερα,ή δεν το θυμόμουνα,για αυτο μαλλον δεν με μπερδεψε να το θεωρησω ιδιο.

Και τελικά το i.p. με…. έστειλε αδιάβαστο!!!
Και είχα και επιχειρήματα 🙂

Και δεν θυμόμουν και το αντίστοιχο θέμα που είχες βάλει Γιάννη του 19…
Αδιόρθωτος!

Διονύση έχω ξεχάσει πολλά απ’ όσα έχω αναρτήσει.
Έτσι τα ξανανεβάζω και φίλοι μου θυμίζουν την επανάληψη.

Καλημερα Γιάννη και σε ολη την παρεα. Μια διαφορετικη διατυπωση ειναι να βασιστουμε στην αοριστια οχι των ταχυτητων αλλα της εξισωσης της καμπυλης του συρματος. Ας υποθεσουμε οτι η αρχικες ταχυτητες ειναι γνωστες. Αν η καμπυλη του συρματος βρισκεται εξ ολοκληρου πανω απο τις παραβολες τοτε αντικαθιστω το συρμα με λεια τσουληθρα και χωρις να χανεται η επαφη με την τσουληθρα,φτανει πρωτο το πρασινο για τους γνωστους λογους. Αν η καμπυλη του συρματος εχει τμηματα τα οποια βρισκονται κατω απο τις παραβολες ,τοτε η οριζοντια ταχυτητα της πρασινης,μπορει ακομα και να μηδενιστει,για οσο χρονο θελουμε,(βλεπε σχημα) οποτε τοτε φτανει πρωτη η κοκκινη. Αρα τα δεδομενα σχετικα με την καμπυλη του συρματος ειναι ελλειπή.
https://i.ibb.co/4n9xYFYh/o00-1.jpg

Καλημέρα Κωνσταντίνε.
Πολύ καλό επιχείρημα!

Καλημέρα παιδιά.
Πολύ σωστό Κωνσταντίνε.

Καλημέρα Γιάννη και Διονύση. Ευχαριστώ

Καλησπέρα.
Δεν θυμόμουν τις παλιές αναρτήσεις. Η φράση  «Οι δυο χάντρες είναι περασμένες σε εντελώς λεία σύρματα.» με πονήρευε. Ενστικτωδώς -σχετικά γρήγορα- κατέληγα στο άποψη ότι έχει μεγάλη σημασία το σχήμα του σύρματος. Μέχρι εκεί. Δεν έφτασα ποτέ στο επιχείρημα του Κωνσταντίνου.
Αν ήμουν μαθητής θα έλεγα σωστό το 3 άρα θα έπαιρνα τα δυο μόρια αλλά μετά ……….

Καλησπέρα Άρη.

Οκτώ η ώρα και φέγγουμε ακόμη!
Εμεγάλωσαν οι μέρες Αποστόλη…καιρός για όμορφη επανάληψη!

Πολύ ωραία ιδέα Αποστόλη, όμορφα ερωτήματα.

Καλημέρα, όμορφη άσκηση Αποστόλη.

Καλημέρα παιδιά και σας ευχαριστώ.

Καλημέρα Αποστόλη. Τα ερωτήματά σου είναι απαραίτητες γνώσεις για τη Β΄αλλά – αν αφαιρέσουμε τις χρονικές εξισώσεις – και για την Α΄.

Καλημέρα Ανδρέα και σε ευχαριστώ. Οι εξισώσεις κίνησης αναφέρονται μόνο στα σώματα Σ1 και Σ2. Μάλλον δεν κατάλαβα τι εννοείς.

Καλημερα σε ολους. Πολυ χρησιμη ασκηση Αποστόλη. Ανδρεα δεν καταλαβα τι εννοεις για την Β’ και την Α’ και για τις χρονικες εξισωσεις.

Καλημέρα Κωνσταντίνε και σε ευχαριστώ. Γράφαμε μαζί την απορία μας 🙂

Ναι Αποστόλη. 🙂

Αποστόλη δεν είδα την ετικέτα για την Α΄τάξη. Τη θεώρησα άσκηση στις βολές…

Γεια σου Γιάννη.
Θα έλεγα πως το “αγκάθι” είναι στις ρόδες του καροτσιού που θα δεχθούν τριβή προς τα πίσω και η ροπή θα τις στρέψει ωρολογιακά…άρα κίνηση ομπρός.
Λάθος και οι δυό

Γεια σου Γιάννη. Αν θεωρήσουμε πως το λεωφορείο κινείται προς τα δεξιά και φρενάρει και το καρότσι ήταν ακίνητο ως προς το λεωφορείο τότε ο κύριος που είναι στα δεξιά όπως βλέπουμε το σχήμα – λεωφορείο αρχικά έβλεπε ακίνητο το καρότσι και με το που φρέναρε το λεωφορείο άρχισε το καρότσι να κινείται προς αυτόν άρα θα πίστευε πως δέχτηκε μια δύναμη προς τα δεξιά. Νομίζω πως ο κύριος αριστερά είναι σωστός και ο δεξιά κύριος λάθος.

Γεια σου Παντελή.
Ναι η κίνηση είναι προς το μπροστινό μέρος.
Το λεωφορείο κινείται προς τα δεξιά και φρενάρει. Το καροτσάκι πλησιάζει τον γενειοφόρο κύριο.
Δεν βλέπω λάθος πρόβλεψη.
Δεν είναι κουίζ Φυσικής ουσιαστικά.

Καλησπέρα Παύλο.
Ένας άνθρωπος μπορεί να ερμηνεύσει ότι θέλει ως προς σύστημα αναφοράς που κινείται διαφορετικά από αυτόν. Έτσι ο δεξιός κύριος είναι ελεύθερος να χρησιμοποιήσει ως σύστημα αναφοράς το έδαφος.
Δεν είναι ουσιαστικά γρίφος Φυσικής αλλά λογικό παιγνίδι.

Νόμιζα πως ο κάθε κύριος αναφέρει την κίνηση που κάνει το καρότσι μετά το φρενάρισμα θεωρώντας τον εαυτό του ως σημείο αναφοράς.

Και οι δύο αναφέρονται στην κίνηση μετά το φρενάρισμα.
Ο αριστερός ερμηνεύει με δύναμη D’ Alembert θεωρώντας παρατηρητή τον εαυτό του.
Ο άλλος ερμηνεύει από τη σκοπιά ενός παρατηρητή που βρίσκεται ακίνητος στο έδαφος.
Ας κάνουμε σωστές και τις δύο προτάσεις:
https://i.ibb.co/TDk65CZs/2.png

Το λάθος αυτό είναι συνηθισμένο.
Βλέπουμε πολλές φορές σε περιπτώσεις που κάτι επιδέχεται περισσότερες από μία ερμηνείες να λέγεται:
-Λάθος!
Και να ακολουθεί η ερμηνεία που αγαπάει ή συνηθίζει ο διορθώνων.

Καλημέρα Γιάννη.
Προσωπικά το βλέπω θέμα καθαρής Φυσικής. Ο κάθε παρατηρητης ερμηνευει το φαινόμενο στον ” δικό του κόσμο” (δηλ. στο δικό του σύστημα αναφορας) , με τους αντίστοιχους νόμους της Φυσικής ( ο κινούμενος με τον 2ο νόμο και ο ακίνητος με τον 1ο νόμο).
Ο κινούμενος μάλιστα “βάζει” “περισσότερη ” Φυσικη λόγω δυνάμεων D’ Alembert.
Ίσως θα ήταν πιο σαφές στο σχήμα αν σχεδιαζες τον παρατηρητή στα δεξιά εκτός του οχήματος.

Καλημέρα Γιώργο.
Η Φυσική του θέματος είναι πολύ απλή και μόνο ως παράδειγμα χρησιμεύει.
Το λάθος που κάνει ο δεξιός βρίσκεται στο κατηγορηματικόν:
-Κάνεις λάθος.
Κατάσταση συνηθισμένη σε πολλούς που σωστό βλέπουν μόνο το δικό τους και δεν είναι συνηθισμένοι σε πολλαπλές ερμηνείες.

Καλημέρα Γιάννη.
Δίκιο έχεις στο τελικό συμπέρασμα που καταλήγεις.
Αλλά η αλήθεια είναι ότι βλέποντας το θέμα, δεν κατάλαβα το πού ήθελες να το πας…

Κανείς δεν κανει λάθος. Το σύστημα αναφοράς που θα πα΄ρουμε είναι π.χ τέτοιο ώστε ο δεξιός παρατηρητής να κινείται με την ταχύτητα του βαγονιού μη αδρανειακό. . Ο ο άλλος παραητρητής επειδή φρενάρει το τραίνο το βλέπει να κινείται με ταχύτητα που αυξάνεται στο δικό του συστημα αναφοράς που ασκείται μια ψευδοδύναμη. ο λόγος που δεν συμφωνουν είναι ότι βρίσκονται σε επιταχυνόμενο σύστημα αναφοράς.

Καλημέρα Διονύση και Μπάμπη.
Μπάμπη το λάθος του δεξιού είναι ότι αρχίζει με τη φράση “Κάνεις λάθος”.
Στη δεύτερη εικόνα που απάλειψα τη φράση δεν κάνει λάθος.

Γεια σου Διονύση πολύ όμορφη άσκηση.

Καλημέρα Παύλο και καλή βδομάδα.
Σε ευχαριστώ για το σχόλιο.

Καλημέρα Διονύση.
Ένα υλικό σημείο…κλέβει την ”παράσταση” σαν πρωταγωνιστής στα τελευταία ερωτήματα.
Να είσαι καλά και καλή εβδομάδα

Καλημέρα Διονύση. Πολύ ωραία άσκηση και πολύ χρήσιμη για μαθητή, όπως έχει πια διαμορφωθεί η ύλη.

Καλημέρα Παντελή, καλημέρα Δημήτρη.
Σας ευχαριστώ για το σχόλιο.
Όπως έχει διαμορφωθεί η ύλη, πάμε στο υλικό σημείο και μέσω αυτού, βρίσκουμε και μερικά πράγματα για το στερεό…

Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλή η μελέτη αλληλεπίδρασης υλικού σημείου – ράβδου. Συνήθως δεν ασχολείται κανείς με τα κολλημένα σώματα. Πόσοι μαθητές συνειδητοποιούν τη δύναμη της κόλλας; Εχει αξαφανιστεί και η διαφήμιση με τη logo στιγμής και το αυτοκίνητο..
Όταν είδα το iβ σκέφτηκα κάτι θα θέλει να πει… Και να η σύγκριση με την επιταχυνόμενη κίνηση του υλικού σημείου στο iii.

Καλημέρα Ανδρέα.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Όσον αφορά το ερώτημα iii) κάνω την πρόβλεψη (δεν έχω στοιχεία) ότι η πλειοψηφία τν μαθητών θα μιλήσουν για το βάρος του Σ…

Γεια σου Διονύση, πολύ ωραία άσκηση που τονίζει ότι η στατική τριβή εμφανίζεται και στην περίπτωση που ένα σώμα κινείται. Επίσης προετοιμάζει το έδαφος για την Γ Λυκείου και τις ασκήσεις που ένα σύστημα σωμάτων το ένα πάνω στο άλλο εκτελούν ταλάντωση με την τριβή να παίζει τον ρόλο της δύναμης επαναφοράς ή να είναι συνιστώσα της δύναμης επαναφοράς.

Καλό απόγευμα Παύλο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και τις …προεκτάσεις.
Η αλήθεια είναι ότι η τριβή κρύβει πολύ περισσότερα μυστικά, από όσα περιγράφουν συνήθως τα βιβλία θεωρίας…

Καλησπερα Διονύση και Παύλο. Διονύση πολυ ωραια ασκηση για εξυπνους μαθητες οπου το περασμα απο την οχι ολισθηση σε ολισθηση μπορει να το καταλαβει ο μαθητης μονος του απο την μορφη του διαγραματος α-t που δινεις. Νομιζω οτι δεν πρεπει να δωσουμε οτι αρχικα τα δυο σωματα κινουνται μαζι προς τα δεξια για να γινει η πολύ καλη ασκηση, ακομα πιο ενδιαφέρουσα και να ξεχωρισει ο μελοντικος Φυσικός,ο οποιος αμεσως θα καταλαβει οτι αν υπηρχε συνεχως ολισθηση,τοτε η α(t) θα ηταν σταθερη.

Καλημέρα Κωνσταντίνε και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Συμφωνώ ότι το διάγραμμα τα δείχνει όλα!
Αλλά δεν ήθελα να την απευθύνω μόνο, στους μελλοντικούς φυσικούς…

Καλημερα Διονυση.Κατα την γνωμη μου εχεις ενα πολυ ωραιο ερωτημα μεσα απο την αναγνωση του διαγραματος,το οποιο εχει την αξια αυτουσιας ασκησεως,στο οποιο δινεις ευθυς εξαρχης την απαντηση και ετσι ο μαθητης χανει την ευκαιρια να σκεφτει μονος του.
Το μελλοντικος Φυσικος ηταν αστείο η περιπτωση δεν ειναι και τοσο δυσκολη 🙂