Κωνσταντίνος Φλωρίδης

Καλησπέρα Μερκούρη

Η σημερινή ανάρτηση μας ξεναγεί σε πανεπιστημιακές συνήθειες που στην Ελλάδα του 2026 θεωρούνται περιπτώσεις παρακμής.

Ο Feynman περιγράφει τις οργανώσεις (αδελφότητες) στο ΜΙΤ, όπου τα μέλη με κοινωνικές δεξιότητες βοηθούσαν στις σχέσεις με τα κορίτσια και οι σπασίκλες στις σχέσεις με τα μαθήματα.

Ο ίδιος ενίσχυε την ελλείπουσα κοινωνική αυτοπεποίθηση του βοηθώντας τους κοινωνικά επιτήδειους στα μαθήματα.

Όμως, στα μαθήματα Αγγλικών που δεν αντιλαμβανόταν τη χρησιμότητά τους … αντέγραφε.

Και μια ενδιαφέρουσα αυτοαξιολόγηση.

Μπόρεσε να εκτιμήσει τις εργαστηριακές ασκήσεις επειδή είχε ήδη κατακτήσει την θεωρητική βάση τους απ’ το Λύκειο και τις εργαστηριακές πρακτικές απ’ το προσωπικό του εργαστήριο στο σπίτι όταν ήταν μαθητής.

Όσοι δεν είχαν παρόμοιες εμπειρίες, υποθέτει ότι θα υπέφεραν, όπως αυτός στ’ Αγγλικά και την Φιλοσοφία.

Μερκούρη, ελπίζω να διαβαστεί από πολλούς το τρίτο μέρος ώστε να μας σερβίρεις γρήγορα το τέταρτο.

Καλημέρα Μερκούρη, καλημέρα Γιώργο.
Να μην σχολιάσω, σαν το Γιώργο, τη φοιτητική ζωή, όπου με εντυπωσίασε αρχικά η λειτουργία των εβραϊκών αδελφοτήτων (κάτι σαν τις δικές μας φοιτητικές παρατάξεις, με τα τραπεζάκια, στα χρόνια μας…), αλλά με πολύ πιο σοβαρή δράση… αλλά ένα άλλο σημείο:
“Αλλά το όμορφο πείραμα, που ακόμα θυμάμαι, στο εργαστήριο, ήταν το εξής. Υπήρχε ένας κρίκος. Ξέρεις, άλλα πειράματα — πτώσεις με συσκευές, με σπινθηριστές, με τροχούς, με κάθε λογής πράγματα. Υπήρχε ένα γάντζος στον τοίχο· δηλαδή ένα καρφί καρφωμένο στον τοίχο κι ένας μεταλλικός κρίκος, ένας μεταλλικός δακτύλιος, ένας annulus (σημ. δακτύλιος), όπως κι αν το πεις, σαν μια μεγάλη ροδέλα.
Έλεγε: «Κρέμασέ τον στον τοίχο, μέτρησε την περίοδο, υπολόγισε την περίοδο από το σχήμα και δες αν συμφωνούν». Αυτό το λάτρεψα. Νόμιζα ότι ήταν το καλύτερο διαβολεμένο πράγμα. Δεν με ένοιαζαν τόσο — προσπαθώ τώρα να θυμηθώ — μου άρεσαν και τα άλλα πειράματα, αλλά περιλάμβαναν σπινθήρες και άλλα τέτοια μαγικά κόλπα, που ήταν πολύ εύκολα. Με όλον αυτόν τον εξοπλισμό, μπορούσες να μετρήσεις την επιτάχυνση της βαρύτητας. Αλλά το να σκέφτεσαι ότι η φυσική είναι τόσο καλή, όχι επειδή μπορείς να υπολογίσεις κάτι προσεκτικά προετοιμασμένο, αλλά κάτι τόσο φυσικό όσο ένας άθλιος παλιός κρίκος κρεμασμένος από έναν γάντζο — αυτό με εντυπωσίαζε, ότι είχα τώρα τη δυνατότητα να πω τι θα κάνει, κάτι τόσο χαζό.”
Καλή συνέχεια Μερκούρη…

Μετά την εξέταση στο μάθημα μεταλλουργίας:
«Νομίζω ότι είναι έτσι, επειδή το πλέγμα είναι αυτό που επιτρέπει και υπάρχει διαφορετικό δέσιμο στην επιφάνεια και έτσι το οξυγόνο —» «Όχι, όχι, όχι, όχι! Βλέπεις, είναι επειδή —» κάτι άλλο. Κι έτσι λύναμε αυτά τα ζητήματα και πραγματικά ένιωθα συντετριμμένος, γιατί αυτοί οι τύποι που (νόμιζα ότι) ήξεραν κάτι, μου έλεγαν πως ό,τι είχα πει ήταν τελείως στραβό. Και στο τέλος αποδείχθηκε ότι είχα έναν εξαιρετικό βαθμό και ότι είχα δίκιο σε όλα αυτά, όταν βγήκαν οι βαθμοί.
Έτσι έμαθα ότι η φυσική είναι πραγματικά ένα πολύ χρήσιμο υπόβαθρο για πράγματα που φαίνονται ότι είναι διαφορετικά πεδία· ότι ο κόσμος είναι ο ίδιος, οι φυσικοί νόμοι δεν είναι τόσο άχρηστοι — καταλαβαίνεις τι εννοώ; Λειτουργούν. Ναι, λειτουργούν και μπορείς να χρησιμοποιήσεις τις ιδέες σε διαφορετικά πεδία και είσαι μπροστά από τους άλλους, γιατί υπάρχουν πολλά πράγματα που είναι αυτονόητα για σένα κι εκείνοι πρέπει να τα μάθουν.
Αλλά φυσικά πρέπει να αποκτήσεις και την εμπειρία. Δεν προσπαθώ να πω μόνο — και τα δύο μαζί είναι πολύ καλύτερα από το καθένα μόνο του. Αλλά είναι αλήθεια ότι η μελέτη της φυσικής είναι καλή παντού.

Πώς είχαμε το μηχανουργείο στο υπόγειο;
“Πάντα είχα σεβασμό για τη μηχανουργική δουλειά και πάντα ήθελα να μπορώ να την κάνω. Πάντα μου άρεσαν οι μηχανουργοί. Πάντα νόμιζα ότι ήταν σπουδαίοι άνθρωποι, ξέρεις, που φτιάχνουν αυτά τα πράγματα. Δεν καταλαβαίνω γιατί ήμουν τόσο άχρηστος σε αυτό. Προσπαθούσα πολύ σκληρά. Το ευχαριστιόμουν αρκετά, όταν δούλευα σε κάτι για τον Stockbarger, φτιάχνοντας κατσαβίδια ή κάτι τέτοιο — δεν θυμάμαι τι — γι’ αυτόν. Έπρεπε να πηγαίνω συχνά στο μηχανουργείο και είχαν ένα φοιτητικό εργαστήριο. Υπήρχε ένας τύπος στο κεντρικό μηχανουργείο που λεγόταν Andy, που υποτίθεται ότι έδινε εργαλεία στους φοιτητές. Έτσι πάντα του ζητούσα εργαλεία. Πάντα με πείραζε ότι ήμουν πολύ κακός στη μηχανουργική δουλειά.”

Καλημέρα Μερκούρη.
Weiner: Είχες ως κύρια κατεύθυνση τα μαθηματικά;
Feynman: Α, ναι. Αυτό είναι ενδιαφέρον. Στην αρχή ήμουν στο τμήμα των μαθηματικών. Στην πραγματικότητα δεν έχει μεγάλη σημασία σε ποιο τμήμα είσαι. Για τον πρώτο χρόνο, περίπου παίρνεις λίγο-πολύ τα ίδια πράγματα. Παίρνεις φυσική και χημεία και ηλεκτρολογία,μαθηματικά και τα λοιπά. Αγγλικά.
Κάπου εκεί γύρω στον πρώτο χρόνο άρχισα να εκνευρίζομαι. Αυτό δεν ήταν σωστό. Τα μαθηματικά, όπως τα έβλεπα, ήταν πολύ αφηρημένα. Δεν συνδέονταν με τίποτα τα
μαθηματικά. Και πήγα στον επικεφαλής του τμήματος των μαθηματικών. Αυτό ήταν το 1936, οπότε ξέρεις ότι είμαστε ακόμα στη Μεγάλη Ύφεση.
Του είπα: «Κύριε, ποια είναι η χρησιμότητα των ανώτερων μαθηματικών, πέρα από το να διδάσκουν περισσότερα ανώτερα μαθηματικά;» Μου είπε: «Λοιπόν, θα μπορούσες να γίνεις αναλογιστής», να υπολογίζεις ασφάλιστρα για μια ασφαλιστική εταιρεία. Αυτό δεν μου άρεσε καθόλου, καταλαβαίνεις. Επίσης είπε ότι ένας άνθρωπος που κάνει τέτοιου είδους ερωτήσεις ίσως να μην είναι κατάλληλος για τα μαθηματικά.
Και σκέφτηκα τι είναι αυτό που έπρεπε να κάνω — εννοώ, μου άρεσε να λερώνω τα χέρια μου. Είχα εργαστήριο. Ο φυσικός κόσμος ήταν πραγματικός και τα μαθηματικά, με τα οποία είχα γοητευτεί, δεν ήταν για μένα, πραγματικά — καταλαβαίνεις τι εννοώ; Ήταν συναρπαστικά, αλλά η καρδιά μου ήταν αλλού. Έτσι αποφάσισα ότι έπρεπε να λερώσω τα χέρια μου, δεν άντεχα αυτά τα αφηρημένα πράγματα. Οπότε άλλαξα προς την ηλεκτρολογία, γιατί εκεί υπήρχε κάτι πραγματικό. Αλλά μερικούς μήνες αργότερα συνειδητοποίησα ότι είχα πάει πολύ μακριά και ότι (έπρεπε να μείνω) κάπου ενδιάμεσα — ότι η φυσική ήταν το σωστό μέρος. Έτσι μετακινήθηκα λίγο στην αρχή και κατέληξα στο τμήμα φυσικής.
…..
“Τέλος πάντων, ένα άλλο γεγονός ήταν όταν κατέβηκα στην πόλη για να αγοράσω προμήθειες και κουβαλούσα ένα καλαθάκι απορριμμάτων και μερικά άλλα πράγματα και ο Eisenbud (Leonard Eisenbud), που ήταν θεωρητικός φυσικός — συναντηθήκαμε — με προσπέρασε στον δρόμο.
«Α», είπε, «φαίνεσαι ότι θα γίνεις καλός θεωρητικός φυσικός. Έχεις φέρει τα σωστά εργαλεία— μια γόμα και ένα καλάθι απορριμμάτων».”
Ευχαριστούμε

Το κυκλοτρόνιο του Πρίνστον:
“Τέλος πάντων, κατέβηκα στο υπόγειο και μπήκα στο δωμάτιο όπου ήταν το κυκλοτρόνιο, στο βάθος του υπογείου. Και δεν πέρασαν δεκαπέντε δευτερόλεπτα πριν καταλάβω γιατί το κυκλοτρόνιο του Πρίνστον είχε τόσα πολλά αποτελέσματα, γιατί ο Slater μου είχε πει να πάω σε άλλη σχολή — κατάλαβα όλο το πράγμα. Όλη η οπτασία, όλος ο ιδεαλισμός του MIT κατέρρευσε.
Γιατί αναγνώρισα κάτι σ’ εκείνο το δωμάτιο, που ήταν το ίδιο με το εργαστήριό μου στο σπίτι. Το κυκλοτρόνιο ήταν στη μέση του δωματίου. Υπήρχαν καλώδια παντού, κρεμασμένα στον αέρα, απλώς περασμένα πρόχειρα από κάποιον. Υπήρχαν σωλήνες νερού — έπρεπε να υπάρχουν αυτόματοι ψύκτες νερού και μικροί διακόπτες, ώστε αν το νερό σταματούσε να ξαναρχίζει αυτόματα — και υπήρχαν κάτι σωλήνες και μπορούσες να δεις, ξέρεις, το νερό να στάζει. Υπήρχε κερί παντού, κρεμασμένο, εκεί όπου επισκεύαζαν διαρροές. Το δωμάτιο ήταν γεμάτο με κουτιά φιλμ σε τρελές γωνίες πάνω στα τραπέζια.
Καταλαβαίνεις; Εντελώς διαφορετικό απ’ το MIT. Ένα μέρος όπου κάποιος δούλευε! Όπου ο άνθρωπος που δούλευε ήταν κοντά στη μηχανή, μπορούσε να τη φτιάξει με τα ίδια του τα χέρια. Δεν ήταν σε ένα μονωμένο κουτί με κουμπιά. Το κατάλαβα αμέσως, γιατί είχα αυτή την εμπειρία στο εργαστήριο. Έμοιαζε με το παιδικό μου εργαστήριο, όπου είχα τα πάντα σκορπισμένα και τα εργαλεία τα άφηνα εκεί όπου τα είχα τελευταία φορά. Και συνειδητοποίησα ότι αυτό ήταν πραγματικά έρευνα και ότι είχα ξεγελαστεί”…

Καλημέρα Γιώργο, καλημέρα Διονύση. Αυτά τα μικρά εξομολογητικά κομμάτια είναι που αρέσουν και σε μένα. Είτε αφορούν την “κοινωνικοποίηση” του Φάινμαν με τα κορίτσια, είτε τον τρόπο που αντιμετώπιζε τα επιστημονικά προβλήματα κλπ. Νομίζω ότι δεν λέγονται επιτηδευμένα, ίσως προσπαθώντας να “πλασάρουν” κάτι. Τα επόμενα κομμάτια όπου μιλάει για τον πρώτο σύντομο έγγαμο βίο του με την Arlene και τη ζωή του στο Λος Άλαμος (Πρόγραμμα Μανχάταν) έχουν επίσης πολύ ενδιαφέρον. Έρχονται!

Γεια σου Παντελή, γεια σου (και πάλι) Διονύση. Ναι, νομίζω ότι αυτά τα μικρά διαμαντάκια κάνουν τελικά όλο το κείμενο να λάμπει, παρόλο που, όπως σημείωνα στην εισαγωγή του 1ου μέρους, δεν πρόκειται για κάποιο λογοτεχνικό έργο. Και τέτοια διαμαντάκια θα βρούμε πολλά ακόμη, για να γελάσουμε, να προβληματιστούμε, ακόμη και να κλάψουμε!

Δοονυση καλησπέρα.
Πολύ όμορφη χωρις πολλά πολλά.
Θα εδινα σαν επιλογη και την τιμή 2,5 να υπάρξει πιπ εντονος προβληματισμός χωρις να θεωρηθεί οτι γινεται για να μπερδέψει.

Καλημέρα Χρήστο.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ναι η τιμή 2,5m/s ίσως ήταν καλό 🙂 ενδεχόμενο…

Καλημέρα Διονύση. Πάντα θαυμάζω τον τρόπο σου να κατασκευάζεις και να παρουσιάζεις πολύ διδακτικά θέματα!

Καλημέρα Διονύση ,Χρήστο και Δημήτρη.
Ωραίο το φρενάρισμα πριν φτάσει στο όριο..!!
Αυτό το 2,5 του Χρήστο από ποιό σφάλμα θα προέκυπτε;

Καλημέρα Δημήτρη, καλημέρα Παντελή και σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Παντελή δεν ξέρω τι ακριβώς σκέφτηκε ο Χρήστος, αλλά φαντάζομαι ότι ένας απρόσεκτος μαθητής θα μπορούσε να πει ότι αφού η ταχύτητα πριν το ανοιγμα του διακόπτη ήταν 5m/s, υποδιπλασιάζοντας την αντίσταση, θα πέσει στο μισό η οριακή ταχύτητα και θα γίνει 2,5m/s…

Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλή. Για όποιον δεν αντέχει την αναμονή και θέλει να κλείσει το διακόπτη, θα πάρει μια μικρότερη οριακή, για να μάθει άλλη φορά να περιμένει.

Καλημέρα Διονύση, όμορφη άσκηση.

Σοβαρά τώρα, υπάρχει αυτό το ενδεχόμενο;

Που το διάβασες αυτό Τίνα;

Η ανάρτηση σου υποθέτω ότι δεν έχει σχόλια λόγω του τριημέρου.

Ο καθηγητής Λουκας Βλάχος έγραψε στο facebook
“Θα κλείσουν τα Τμήματα φυσικής το 2030?
Τα Τμήματα Φυσικής ανησυχούν για τη χαμηλή ζήτηση από τους αποφοίτους Λυκείου, με αποτέλεσμα να μένουν κάθε χρόνο περισσότερες κενές θέσεις. Οι εύκολες «εξηγήσεις» που ακούγονται είναι δύο: είτε «είμαστε πολλά τμήματα, ας κλείσουν μερικά», είτε «φταίει η ΕΒΕ».
Ωστόσο, για πολλά χρόνια οι βάσεις εισαγωγής βρίσκονταν σημαντικά πάνω από το 14 και δεν υπήρχαν κενές θέσεις. Επομένως, η αιτία βρίσκεται αλλού — και αυτό είναι που πρέπει να συζητήσουμε, αντί να το καλύπτουμε με διαφημιστικά βίντεο, επισκέψεις σχολείων ή μείωση των βάσεων εισαγωγής.
Το «κάτι άλλο» είναι απλό: τα προγράμματα σπουδών έχουν παραμείνει σχεδόν ίδια για δεκαετίες και είναι σχεδιασμένα με τη λογική άλλων εποχών: «πάρε Χ μαθήματα, πάρε πτυχίο και (κάποτε) διορίσου σε δημόσιο σχολείο». Η έρευνα που παράγουν οι εξαιρετικές ερευνητικές ομάδες των τμημάτων δεν είναι οργανικά ενσωματωμένη στις σπουδές (ούτε καν μέσω υποχρεωτικής πτυχιακής εργασίας), με αποτέλεσμα πολλοί απόφοιτοι να ολοκληρώνουν τις σπουδές τους χωρίς ουσιαστική ερευνητική εμπειρία και χωρίς σύγχρονες δεξιότητες.
Η θέση μου είναι απλή: αναμορφώστε άμεσα τα προγράμματα σπουδών. Προσανατολίστε τα στις δεξιότητες που χρειάζεται ο σημερινός φυσικός — εκείνες που καθιστούν έναν απόφοιτο ανταγωνιστικό το 2026. Έχουμε ανάγκη από φυσικούς-ερευνητές, όχι από πτυχιούχους-«κινούμενες εγκυκλοπαίδειες».”

Συμφωνώ Τίνα. Τα προβλήματα είναι δομικά.

Βέβαια τα τμήματα είναι πολλά σε όλη την χώρα και δεν αναφέρομαι μόνο στα τμήματα Φυσικής. Υπάρχει (σε μαθητές κ γονείς) το όνειρο των σπουδών, τα παιχνίδια των πολιτικών (κάθε κωμόπολη και μια πανεπιστημιακή σχολή), η λογική της επαγγελματικής “αποκατάστασης” (που θεωρώ ότι καταρρέει) στο Δημόσιο και η ακαδημαική νοοτροπία όπου οι σπουδές είναι “ανεξάρτητες” από την επαγγελματική προοπτική.

Και φτάσαμε εδώ..

Δεν πρόκειται ακριβώς για συζήτηση, ένα ερώτημα έβαλα, τις προηγούμενες μέρες με αφορμή παράπλευρη συζήτηση και πήρα “μαζεμένη” θεωρία, από τα πιο απλά ζητήματα, μέχρι εμπλοκή εντροπίας, κυρίως από το Gemini, αλλά και σχετικότητα και μέλαν σώμα…
Μπορεί πια ο καθένας να την αναπαραγάγει θέτοντας και περισσότερα υποερωτήματα, αν θέλει περισσότερες διευκρινήσεις.
Η αλήθεια είναι ότι το περασμένο διάστημα είχα δοκιμάσει δίνοντας προς λύση, δικές μου ασκήσεις, όπου είχα διαπιστώσει ότι αν η λύση ήταν υπολογιστική, δεν είχε πρόβλημα. Αν συναντούσε ερώτημα “κρίσεως”, εκεί τα μπέρδευε εύκολα.
Αλλά εδώ πρόκειται για θεωρία. Και τα βιβλία που “διαβάζει” το πρόγραμμα, δεν νομίζω ότι μπορεί να τα έχει κάποιος στην προσωπική του βιβλιοθήκη.
Και δεν χρειάζεται να ψάχνει και στις σελίδες τους…
Είμαστε σε άλλη εποχή.

Διονύση καλημέρα.

Ερώτημα προς το Copilot (ΤΝ) και η απάντηση:

Οι εταιρίες AI πληρώνουν πνευματικά δικαιώματα για τα βιβλία που “διαβάζουν”;

Η σύντομη απάντηση είναι: ναι, σε μεγάλο βαθμό πληρώνουν — αλλά όχι για όλα, και όχι με τον τρόπο που φαντάζεται ο κόσμος.
Τι υλικό χρησιμοποιούν τα μεγάλα μοντέλα; Τα σύγχρονα μοντέλα (ChatGPT, Gemini, Claude κ.λπ.) εκπαιδεύονται σε ένα μίγμα από:

Υλικό ελεύθερο προς χρήση (open access, open source, δημόσιος ιστός)Υλικό με άδεια χρήσης μέσω συμφωνιών με εκδότες, ειδησεογραφικούς οργανισμούς, βάσεις δεδομένωνΔεδομένα που παρέχονται από τους ίδιους τους χρήστεςΣυνθετικά δεδομένα (δηλαδή κείμενα που παράγονται από άλλα μοντέλα)Δεν έχουν πρόσβαση σε ολόκληρα βιβλία που είναι κλειδωμένα πίσω από paywall ή προστατευμένα από copyright, εκτός αν υπάρχει ρητή εμπορική συμφωνία.
Πληρώνουν δικαιώματα; Ναι — και μάλιστα όλο και περισσότερο. Τα τελευταία δύο χρόνια έχουν γίνει πολλές συμφωνίες μεταξύ εταιριών AI και εκδοτικών οίκων. Παραδείγματα:

Συμφωνίες με New York Times, Axel Springer, AP, Financial Times για χρήση άρθρων.Συμφωνίες με Elsevier, Springer Nature, Wiley για επιστημονικό περιεχόμενο.Συμφωνίες με Reddit, StackOverflow για πρόσβαση σε φόρουμ.Αυτές οι συμφωνίες είναι εμπορικές άδειες χρήσης: οι εταιρίες πληρώνουν για να μπορούν να χρησιμοποιούν το περιεχόμενο στην εκπαίδευση ή/και στην παραγωγή απαντήσεων.
Τι γίνεται με τα βιβλία; Εδώ υπάρχει η μεγαλύτερη παρεξήγηση.

Τι δεν μπορούν να κάνουν:

Δεν μπορούν να «διαβάσουν» ολόκληρα βιβλία που προστατεύονται από copyright.Δεν έχουν πρόσβαση σε προσωπικές βιβλιοθήκες, PDF, ή υλικό που δεν έχει ανέβει δημόσια.Δεν μπορούν να αναπαράγουν μεγάλα αποσπάσματα από προστατευμένα έργα.Τι μπορούν να κάνουν:

Να χρησιμοποιήσουν βιβλία που είναι public domain (π.χ. Όμηρος, Πλάτωνας, Δάντης, Dickens παλαιότερες εκδόσεις).Να χρησιμοποιήσουν βιβλία για τα οποία υπάρχει άδεια χρήσης.Να μάθουν από περιλήψεις, κριτικές, αναλύσεις που υπάρχουν δημόσια.Γι’ αυτό και το σχόλιο στο ylikonet λέει ότι «τα βιβλία που διαβάζει το πρόγραμμα δεν μπορεί να τα έχει κάποιος στην προσωπική του βιβλιοθήκη» — εννοεί ότι το μοντέλο έχει πρόσβαση σε τεράστιες ποσότητες υλικού, αλλά όχι με τον τρόπο που έχει ένας άνθρωπος (δηλαδή αγοράζοντας βιβλία). Το υλικό είναι είτε δημόσιο είτε αδειοδοτημένο.
Το νομικό τοπίο αλλάζειΥπάρχουν ακόμη ανοιχτές δικαστικές υποθέσεις για το αν η εκπαίδευση AI σε copyrighted υλικό χωρίς άδεια αποτελεί παραβίαση. Οι εταιρίες, για να αποφύγουν νομικούς κινδύνους, στρέφονται όλο και περισσότερο σε:

Αδειοδοτημένο περιεχόμενοΣυνθετικά δεδομέναΕκπαίδευση σε υλικό που παρέχουν οι ίδιοι οι χρήστεςΤο αποτέλεσμα είναι ότι τα μοντέλα γίνονται πιο «καθαρά» νομικά, αλλά και πιο περιορισμένα σε ορισμένες λεπτομέρειες.
Τι σημαίνει αυτό για εμάς ως εκπαιδευτικούς;

Τα μοντέλα δεν «ξεφυλλίζουν» βιβλία όπως εμείς· λειτουργούν με στατιστικά μοτίβα από τεράστιες βάσεις δεδομένων.Δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την ανθρώπινη κρίση, ειδικά σε θεωρητικά ή εννοιολογικά ζητήματα — κάτι που φαίνεται και στο σχόλιο του Διονύση.Είναι εξαιρετικά χρήσιμα για συνοπτική θεωρία, εναλλακτικές διατυπώσεις, διευκρινίσεις, αλλά όχι για πρωτότυπη επιστημονική έρευνα.

Καλημέρα Ανδρέα.
Η αξία της απάντησης κρίνεται πάντα σε σχέση με το είδος της ερώτησης.
Αν ψάχνουμε για μια πρωτότυπη απάντηση, ναι εδώ η Τ.Ν. έχει πρόβλημα.
Αλλά όσον αφορά το τι λέει η επιστήμη για πράγματα που δεν στηρίζονται σε πρόσφατες εκδόσεις, αλλά έχουν καθιερωθεί εδώ και χρόνια (για να μην πω αιώνες)… δεν νομίζω ότι χρειάζεται ιδιαίτερες πηγές για να τα βρει, δεν είναι κρυφά!
Το ότι η “εντροπία” των διαφόρων πηγών είναι αυξημένη, όπως και η εντροπία της υπέρυθρης ακτινοβολίας 🙂 , είναι αλήθεια (γι΄ αυτό χρειάζεται πάντα ένα φίλτρο).
Όπως επίσης αλήθεια είναι και η θέση π.χ. ότι η υπέρυθρη έχει αυξημένη εντροπία!!! (με βάση τα παραπάνω κείμενα από τις Τ.Ν.)…

Γεια σου Διονύση. Πολύ όμορφη άσκηση που καλύπτει τα πάντα σε σχέση με την τριβή σε ενα όχι και τόσο συνηθισμένο περιβάλλον.

Καλό απόγευμα Παύλο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Έχεις δίκιο για το περιβάλλον, το οριζόντιο επίπεδο είναι πιο “φιλικό” για το με΄σο μαθητή, ενώ όταν το επίπεδο γίνει κατακόρυφο, χάνεται…

Καλησπέρα

Ο Murray Gell-Mann, επίσης σπουδαίος φυσικός στο Cal Tech, θεωρούσε ότι οι αφηγήσεις του Feynman ήταν σκηνοθετημένες, επαναλαμβάνονταν με μικρές παραλλαγές μέσα στα χρόνια και αποσκοπούσαν να σκιαγραφήσουν μια αφελή διαισθητική ιδιοφυΐα που πετύχαινε στο τέλος να κοροϊδέψει τους μεθοδικούς άλλους.

Οι ερωτήσεις του ιστοριογράφου που διευθύνει τη συζήτηση, του Weiner, με τις μπρος – πίσω ερωτήσεις κάνει διάφανο τον τρόπο που συγκροτεί ο Feynman τις εκ’ των υστέρων θρυλικές αφηγήσεις του στα αυτοβιογραφικά βιβλία του που συντάχθηκαν με τη βοήθεια του Ralph Leighton.

Π.χ. ο Feynman ισχυρίζεται ότι εξοικειώθηκε με την αρχή ελάχιστης δράσης απ’ τον καθηγητή του στη φυσική. Μετά από την πίεση του Weiner την αποδίδει στα μαθήματα μαθηματικών πάνω στα μέγιστα – ελάχιστα.

Αν Μερκούρη το ερωτηματικό στο ακόλουθο απόσπασμα της δεύτερης συνέντευξης του Feynman καλεί τους αναγνώστες να συμβάλουν σχετικά με τη «γωνία ηρεμίας»

«αν φτιάξεις τον ίδιο σωρό· φτιάχνοντας τέτοιους σωρούς και προβάλλοντάς τους τον έναν πάνω στον άλλο, βλέπεις ότι είναι η ίδια γωνία(σημ.;;;;)»

μια προσέγγιση θα μπορούσε να ήταν η ακόλουθη.

Οι κώνοι που σχηματίζονται από κοκκώδη υλικά, αμμοθίνες, πυραμίδες αλατιού δίπλα στις αλυκές ή αντίστοιχες με στάρι, καλαμπόκι σε γεωργικά σιλό, χαρακτηρίζονται από μια μέγιστη γωνία με το οριζόντιο επίπεδο. Μετά απ’ αυτή την τιμή οι κώνοι καταρρέουν.

Αυτή η γωνία ορίζεται απ’ τη σχέση

εφφ = μ,
φ: η μέγιστη γωνία κλίσης σε κεκλιμένο επίπεδο ώστε το στερεό που επιβαίνει να μην ολισθαίνει
μ: η μέγιστη στατική τριβή

Η γωνία ηρεμίας μπορεί να χρησιμεύσει και στους ορειβάτες ως παράγοντας για την εκτίμηση του κινδύνου δημιουργίας χιονοστιβάδας σε χιονισμένες ορεινές διαδρομές.

Μια σχετική επίδειξη

Γιώργο καλή σου μέρα. Σ’ ευχαριστώ για τη διευκρίνηση σχετικά με τη “γωνία”. Με κάποιο τρόπο θα προσπαθήσω να αξιοποιήσω τα γραφόμενά σου εντάσσοντάς τα στις διευκρινήσεις του κειμένου.

Τώρα, σχετικά με τις απόψεις του Murray Gell-Mann για τον άσπονδο φίλο του Richard Feynman, το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι και οι επιστήμονες δεν παύουν να είναι άνθρωποι, κουβαλώντας όλα τα πιθανά καλά ή πιθανά στραβά ενός ανθρώπινου χαρακτήρα. Για ενίσχυση αυτού που γράφω, θα παραθέσω τμήματα ενός κειμένου που είχε γράψει ο Stephen Wolfram στην εφημερίδα CERNCOURIER τον Ιούλιο του 2019, μετά τον θάνατο του Gell-Mann.

“….. Ποτέ δεν κατάφερα να καταλάβω τι ήταν αυτό που έκανε τον Murray να εντυπωσιάζεται από κάποιους ανθρώπους και όχι από άλλους. Συστηματικά υποτιμούσε φυσικούς που έμελλε να γνωρίσουν μεγάλη επιτυχία και προωθούσε με ζήλο άλλους που δεν έδειχναν τόσο ελπιδοφόροι και που πράγματι δεν τα πήγαν καλά. Έτσι, όταν προώθησε εμένα, από τη μία ένιωθα κολακευμένος, αλλά από την άλλη ανησυχούσα για το τι πραγματικά σήμαινε η υποστήριξή του. …

… Η αλληλεπίδραση μεταξύ του Murray Gell-Mann και του Richard Feynman ήταν ένα ενδιαφέρον θέαμα. Και οι δύο προέρχονταν από τη Νέα Υόρκη, αλλά ο Feynman απολάμβανε τη «λαϊκή» νεοϋορκέζικη προφορά του, ενώ ο Gell-Mann υιοθετούσε την καλύτερη δυνατή προφορά λέξεων από οποιαδήποτε γλώσσα. Και οι δύο έκαναν κατά καιρούς εκπληκτικά παιδαριώδη σχόλια ο ένας για τον άλλον. …

… Παρότι, ως προς τις μακροχρόνιες συνεισφορές στη σωματιδιακή φυσική, ο Murray ήταν ξεκάθαρα ο νικητής, πάντοτε έμοιαζε να νιώθει πως βρισκόταν στη σκιά του Feynman, ιδιαίτερα όσον αφορά τη θεατρικότητά του. Όταν ο Feynman πέθανε, ο Murray έγραψε μια μάλλον καυστική νεκρολογία, λέγοντας για τον Feynman: «Περιέβαλλε τον εαυτό του με ένα σύννεφο μύθου και αφιέρωνε πολύ χρόνο και ενέργεια στο να δημιουργεί ανέκδοτα για τον εαυτό του». Ποτέ δεν κατάλαβα πλήρως γιατί ο Murray – που θα μπορούσε να πάει σε οποιοδήποτε πανεπιστήμιο στον κόσμο – επέλεξε να εργαστεί στο Caltech για 33 χρόνια, σε ένα γραφείο δύο πόρτες μακριά από τον Feynman. ….“

Το πλήρες κείμενου του Wolfram
https://cerncourier.com/a/memories-from-caltech/

Καλημέρα Μερκούρη

Περισσότερα για τη σχέση των άσπονδων ενοίκων δυο διπλανών γραφείων, του Feynman και του Gell-Mann, στο «Ουράνιο Τόξο του Feynman», Εκδόσεις Αλεξάνδρεια.

Ο συγγραφέας του, Leonard Mlodinow, αξιοποίησε τη θέση του ως μεταδιδακτορικός στο Caltech για να επικοινωνήσει με τον Feynman για ζητήματα που αφορούν το ψυχολογικό υπόστρωμα της δημιουργικής επιστήμης.

Αποτέλεσμα;

Γοητεύτηκε απ’ την προσωπικότητα του Feynman, ενώ ένοιωσε άβολα με τον Gell – Mann και … εγκατέλειψε την επιστήμη.

Τα κατάφερε καλύτερα αφηγούμενος ιστορίες για την επιστήμη (σενάρια στη σειρά Star Trek, A Brief History of Time και Grand Design μαζί με τον Stephen Hawking).

Μάλλον και ο ιδιαίτερα καλλιεργημένος Gell-Mann, γοητευμένος τελούσε, παρότι όπως επισυνάπτεις «ως προς τις μακροχρόνιες συνεισφορές στη σωματιδιακή φυσική, ο Murray ήταν ξεκάθαρα ο νικητής».

Κουράγιο γιατί αναμενουμε τη συνέχεια.

Καλημέρα Παντελή.
Ωραίο!

Καλημέρα στη νησίδα και καλές Απόκριες.
Από το χωριό με χάλια internet …ακόμη, με αέρα φουλ μποφορ ,με θερμοκρασίες “κοντομάνικου”, σήμερα κάπως έπεσε 14C ,αλλά με βροχές ίσα για ξεδίψασμα ,πάλι καλά!
Ωθούμενος από τα κυκλώματα που αναρτώνται …
Λίγα τα ψωμιά μου εδώ …
Να είστε όλοι καλά!
Γειά σου Γιάννη ,ευχαριστώ (σε είδα μετά…)

«με αέρα φουλ μποφορ, με θερμοκρασίες “κοντομάνικου”, σήμερα κάπως έπεσε 14C ,αλλά με βροχές» το μυαλό σου συντονίστηκε με τον καιρό Παντελή  και λογικά έβγαλε όμορφη άσκηση που όμως  «υπερβαίνει το όριο».
Να είσαι καλά.

Καλό μεσημέρι Παντελή.
Εκτός ορίων εσύ, δεν το πιστεύω 🙂

Άρη και Διονύση καλησπέρα.
Το χωριό προσφέρεται για συντονισμό με τη φύση γενικά Άρη,
που πέραν του καιρού σου δίνει το δικαίωμα να ασχοληθείς μαζί της.
Καθάρισα τις αγκινάρες της σκάλισα της κόπρισα και ελπίζω ο μπαγάσας
που τα δυό τελευταία χρόνια σαλτάρει στο μπαξέ και αποκεφαλίζει το σύνολο,
φέτος να μου αφήσει δυό, για να τις γευτώ σαν τον καλλίτερο της εποχής μεζέ
της ρακής. Κλάδεψα και μερικές από τις αιωνόβιες αγαπημένες ελιές ,όπως και
τις κρεβατίνες, τις κληματαριές εννοώ, στην αυλή του παλαιόσπιτου.
Ερημιά χειμώνα όμως στο πανωχώρι και γενικά στο χωριό … στενάχωρη.
Και η παντέρμη μοναξιά που μου ‘λεγε η μάνα μου, αναζητά τα μικρά ανθρωπάκια, βαρίδια ισορροπίας!
Θα πετάξουμε το χαρταετό και φέτος, κάπου στου Φιλοπάππου αφού την παραμονή πετάω, μια και το Ρεθεμνιώτικο καρναβάλι το’χω ζήσει και πλέον με κουράζει .
Διονύση με βγάζει εκτός ορίων νηφαλιότητας το κρεμασμένο αγκομαχώντας ιντερνετ…
κάμποση ώρα τώρα πολεμούσα να ανεβάσω δυο τρεις φωτό από μια βόλτα στο Ρεθυμνάκι και …δεν μπόρεσα.
Να είστε καλά και καλές απόκριες

Παντελή καλησπέρα.
Ενδιαφέρουσα σκέψη. Κάτι δεν καταλαβαίνω με το “νέο όργανο”. Η νέα αυτή διάταξη θα συνδέεται παράλληλα και το βολτόμετρο θα μετρά την τάση που περισσεύει; Δηλ. Vv+VRx=V; Tο βολτόμετρο μετρά την τάση στα άκρα που συνδέεται, δεν μπορώ να καταλάβω αν θα μετρα στην πραγματικότητα και δείχνει ένδειξη αν υλοποιηθεί τετοιο κύκλωμα. Έτσι όπως συνδέετα δεν ξερω αν θα δείχνει τάση. Είναι κάτι που δεν βλέπω;
Σε ευχαριστώ

Καλημέρα Χρήστο.
Μιας και ο Παντελής αντιμετωπίζει προβλήματα σύνδεσης στο ίντερνετ, ας απαντήσω εγώ στο ερώτημά σου.
Έστω ότι έχουμε ένα βολτόμετρο το οποίο έχει εσωτερική αντίσταση 1.000Ω και μετρά τάσεις από 0-10V..
Το συνδέουμε παράλληλα σε μια συσκευή, βλέπουμε ένδειξη 4V και τόση είναι η τάση στα άκρα της.
Θέλουμε τώρα να μετρήσουμε τάσεις πάνω από τα 10V, με αυτό το βολτόμετρο. Τι κάνουμε;
Συνδέουμε σε σειρά με το βολτόμετρο μια αντίσταση π.χ. 3.000Ω. και έτσι δημιορυργούμε το “βολτόμετρο-1” με εσωτερική αντίσταση 4.000Ω.
Πάμε να μετρήσουμε, όπως και πριν, παράλληλα, μια άλλη συσκευή με το βολτόμετρο-1 και βλέπουμε ότι η ένδειξη του βολτομέτρου είναι 8V.
Ναι 8V είναι η τάση πάνω στην εσωτερική του αντίσταση, αλλά θα υπάρχει και μια τάση 3πλάσια, δηλαδή ίση με 24V πάνω στην προσθετη αντίσταση που έχουμε συνδέσει, οπότε η τάση στα άκρα της συσκευής δεν θα είναι 8V, αλλά 32V, δηλαδή 4πλάσια της ένδειξης του βολτομέτρου.
Έτσι βλεπουμε ένδειξη 8V και διαβάζουμε “τάση στα άκρα της συσκευής 32V”.

Καλημέρα Χρήστο, καλημέρα Διονύση.
Πέτυχα σύνδεση και πριν το χάσω βιάζομαι…
Κοιτάζω μήπως κάτι ασύνταχτο υπάρχει στη λύση μου
και μη κατανοητό μπερδεύοντας όρους βολτόμετρο και νέο όργανο,
αλλά δεν βλέπω, άλλωστε στο σχήμα το νέο όργανο είναι στο οβαλ κίτρινο πλαίσιο.
Η Διονυσιακή ανάλυση ελπίζω πως είναι καταλυτική Χρήστο και σας ευχαριστώ.
(Ανάλογη διαδικασία γίνεται και με αύξηση της κλίμακας αμπερομέτρου βάζοντάς του παράλληλα μια Rx που θα ανοίγει ροή του επι πλέον ρεύματος.)
https://i.ibb.co/PGYbLZCd/image.png
Να και μια “καρναβαλική ” που χθες αρνούνταν να ανεβεί
Να είστε καλά

Παντελή και ΔΙονύση καλημέρα.
Διονύση ευχαριστώ για την απάντηση. Αντιλαμβλάνομαι αυτό που λες, η απορία μου είναι αν θα λειτουργεί στην παραγματικότητα αν υλοποιηθεί τέτοια διάταξη. Με την πρωτη ευκαιρία θα το υλοποιήσω.

Καλημέρα Παντελή. Ωραία η επέκταση. Μας θύμισες το αντίστοιχο κεφάλαιο μετρήσεων από το βιβλίο των Δεσμών. Στην πράξη όμως, η προστασία του βολτομέτρου γίνεται για να το χρησιμοποιήσουμε ως έχει γιατί π.χ. δεν έχουμε άλλο βολτόμετρο στο εργαστήριο. Αλλά θα πρέπει να κάνουμε υπολογισμούς για τη σωστή ένδειξη.
Γιαυτό όλα τα πολύμετρα εχουν επιλογέα κλίμακας, οπότε γίνεται ταυτόχρονα επέκταση αλλά και αναπροσαρμογή ένδειξης.

Καλημέρα Παντελή. Ωραία η αλλαγή κλίμακας. Εύχομαι, αν πετάξεις σήμερα αετό με τα εγκόνια, να υπερβείτε το όριο.

Γεια σου Αποστόλη.
Προς το παρόν οσμές διαχέονται κι εγώ αρωγός στο στρώσιμο της ‘’ τάβλας ‘’…
Οι …αετοί περιμένουν και αισιοδοξούν, κατ’ αρχή για απογείωση και βλέπουμε…
Ποιό είναι το όριο εν προκειμένω;
Το μήκος της καλούμαστε υποθέτω!
Να είστε καλά

Καλημέρα Ανδρέα.
Καθυστερημένα σε ευχαριστώ για το σχόλιο σου ,που… υπερέβην.
Καλή σαρακοστή

Καλημέρα σε όλους.
Θα ανοίξουμε το δοχείο, αφού προηγούμενα ακουστούν οι διάφορες απόψεις…

Καλημέρα Διονύση.
Δεν ξέρω τι μπορεί να κρύβεται.
Πρώτη περίπτωση:
Η πηγή κινεί μηχανισμό που συμπιέζει ένα έμβολο. Το έμβολο συμπιέζει το αέριο.
Η θέρμανση οφείλεται σε έργο.

Δεύτερη περίπτωση
Η πηγή τροφοδοτεί αντίσταση η οποία θερμαίνει ένα σιδερικό. Το σιδερικό είναι στον πάτο του δοχείου και μεταβιβάζει θερμότητα λόγω διαφοράς θερμοκρασίας σιδερικού-αερίου.

Τρίτη περίπτωση.
Η πηγή θέτει σε λειτουργία μια λυχνία εκπομπής μικροκυμάτων. Αυτά θερμαίνουν το αέριο.

Ο κατάλογος θα μπορούσε να εμπλουτισθεί και άλλο.

Να περιέχει το κουτί μια λάμπα υπερύθων που να θερμαίνει το αέριο;
Να περιέχει κινητήρα ο οποίος περιστρέφει το δοχείο του αερίου και το αέριο θερμαίνεται: (το παράδειγμα από το βιβλίο του Γιαννακόπουλου).

Καλημέρα Διονυση. Πολλά μπορεί να είναι. Π.χ. ένα πηνίο Rhumkorff
Ή να έχουμε κρεμασμένο από την οροφή με ευτηκτο νήμα ένα σώμα και το ευτηκτο νήμα να είναι μέρος του κυκλώματος και πολλά άλλα.

Γιάννη και Γιώργο, πολλά μπορεί να είναι τα ενδεχόμενα.
Το ερώτημα βέβαια, προσπαθεί να απαντήσει στο δίλημμα “κιθαρίστας ή ντράμερ”; 🙂
Που στην περίπτωσή μας είναι, έργο ή θερμότητα;

Διονύση καταλαβαίνω διευρύνσεις του όρου “έργο”.
Καταλαβαίνω τι εννοεί ένας όταν λέει “ηλεκτρικό έργο”.
Όμως η διδασκόμενη Θερμοδυναμική δεν σταματάει εκεί.
Πιο κάτω Μιλάει για το P.dV το στοιχειώδες έργο.
Πιο κάτω υπολογίζει το έργο σε μια μηχανή Καρνό ή όποια άλλη.
Διότι με αυτά ασχολείται συνήθως.

Δεν θα απαγορεύσουμε φυσικά έναν συσχετισμό του 1ου θερμοδυναμικού με ηλεκτρικό σύστημα. Ούτε με όποιο άλλο. Ούτε θα αλλάξουμε βιβλία της Θερμοδυναμικής που κάνουν γενικεύσεις ποικίλες.
Όμως όταν κάνεις μια ερώτηση σε μαθητή στα πλαίσια του μαθήματος της Θερμοδυναμικής Λυκείου αυτός αντιλαμβάνεται το στοιχειώδες έργο ως P.dV .Έτσι θα ψάξει να βρει αν μεταβάλλεται ο όγκος του αερίου και θα απαντήσει καταφατικά μόνο αν μεταβάλλεται ο όγκος.

Στη συνέχεια Διονύση έρχεται η απόδοση. Το W/Qh.
Ποιο έργο θα βάλουμε στον υπολογισμό;
Αυτό που μας ενδιαφέρει για να κουνήσει το αυτοκίνητο ή και το έργο το ηλεκτρικό και το προσφερθέν από τον ηλιακό συλλέκτη:
https://i.ibb.co/23B1wbCz/15.png

Θα επαναδιατυπώσουμε τον ορισμό της απόδοσης;

Καλησπέρα.
Διονύση προσπαθώ να σώσω την απάντηση του μαθητή αλλά δεν τα καταφέρνω.
Q=ΔU + W
To θερμοδυναμικό σύστημα είναι το αέριο σκέτο ή το αέριο με μια αντίσταση που διαρρέεται από ρεύμα?
Ακούω αδιαβατικά τοιχώματα και σκέφτομαι.
Q = ΔU + W =0
Δηλ ΔU = -W (1)
Λέω λοιπόν δηλ μεταφέρθηκε ενέργεια μέσω έργου.Σωστό επομένως.
Το ξανακοιτώ. Πρέπει η θερμοκρασία να αυξάνεται. Αυτό συμβαίνει με βάση την 1 αν W<0
Δηλ πρέπει το αέριο να συμπιέστηκε.
Τρικυμία στο κρανίο.
Ή ο νόμος θέλει αλλαγές ή το σώνω ως εξής.
Το έργο των ηλεκτρικών δυνάμεων στα φορτία μεταφέρεται τελικά στο σύστημα ως ενέργεια και η θερμοκρασία αυξάνεται.

Χαιρετώ τον τελευταίο σχολιαστή Γιώργο!
Παιδιά τι λέτε και για το 2ο μέρος του προβληματισμού;
Ερωτήσεις κλειστού τύπου σωστού – λάθους, όπως η παραπάνω;
Ουσιαστική εξέταση;

Γεια σας παιδιά.
https://i.ibb.co/JjYdmfvP/35.png
Πάνω το πείραμα του Τζάουλ. Το νερό θερμαίνεται.
Κάτω μια μπαταρία τροφοδοτεί ένα μοτεράκι που ανακατεύει το αέριο.
Το αέριο θερμαίνεται.
Να πούμε και στις δύο περιπτώσεις ότι έργο προκάλεσε την αύξηση της εσωτερικής ενέργειας;
Να πούμε ότι έργο προκάλεσε την αύξηση της θερμοκρασίας του υγρού (ή αερίου) που ήρθε σε επαφή με τους έλικες και κατόπιν θερμότητα διαβιβάστηκε από το θερμό τμήμα στα υπόλοιπα τμήματα χαμηλότερης θερμοκρασίας;

Διονύση είναι κακή ερώτηση.
Και για το λόγο που είπες (ανάκληση μιας φράσης) και για το αμφίσημο της περίπτωσης.

Ένα θέμα μπορεί να είναι καλό για συζήτηση μεταξύ ομοτέχνων ή ως παρατήρηση σε βιβλίο πανεπιστημιακού επιπέδου και κακό σαν θέμα εξετάσεων.

Γεια σας παιδιά.
Να συμφωνήσω με τον Γιάννη.
Ως κακεντρεχής ή ως εξυπνάκιας θα την έβαζα σε εξετάσεις.
Σε μια χαλαρή συζήτηση στην τάξη ίσως αλλά μάλλον θα μπερδέψει ….

Διονύση πότε θα ανοίξει το κουτί;

Γιάννη να … ξημερώσει η μέρα για να δούμε τι έχει μέσα 🙂

Να διευκρινίσω ότι το ερώτημα σκοπό είχε, όχι να διερευνήσουμε τι μπορεί να κρύβεται σε ένα “μαύρο κουτί”, ούτε το αν την ηλεκτρική ενέργεια που μεταφέρεται σε ένα σύστημα θα την θεωρήσουμε ως έργο ή ως θερμότητα, ούτε τι προβλέπει η κλασσική θερμοδυναμική, για το πού εντάσσεται η ηλεκτρική ενέργεια κατά τη γραφή του 1ου θερμοδυναμικού νόμου.
Το ερώτημα που προέκυψε στη διάρκεια της διπλανής συζήτησης που αναφέρεται στην κορυφή, εξετάζει δύο πράγματα.
Τι αξία έχει μια απάντηση σε ερώτημα Σ-Λ, με βάση ένα ορισμένο “πλαίσιο”, (λέξη που παρεξηγήθηκε…). Δηλαδή αν έχουμε ορίσει εξαρχής ότι την ηλεκτρική ενέργεια την θεωρούμε “έργο”, αυτό τέλειωσε. Θα θεωρείται έργο, αφού έτσι συμφωνήσαμε.
Δεν μας ενδιαφέρει τι συμβαίνει, δεν χρειάζεται καμιά σκέψη, κανένας προβληματισμός! Υποχρεωτική απάντηση.
Αλλά τότε τι αξία έχει ένα τέτοιο ερώτημα; Τι εξετάζει;
Αν γνωρίζουμε τη συμφωνία;

Καλημέρα παιδιά.
Ευχαριστώ όλους τους συμμετέχοντες που έδωσαν περισσότερες εναλλακτικές λύσεις.
Οπότε Γιάννη, μιας και ξημέρωσε και δεν βλέπω άλλους ενδιαφερόμενους, ανεβάζω την απάντηση, για το τι βλέπουμε, ανοίγοντας το δοχείο…
Αλλά επειδή έχω διαπιστώσει ότι καποιοι αναγνώστες αποφεύγουν να ανοίξουν συνδέσμους, δύο εικόνες:
https://i.ibb.co/NgSzKhcJ/2026-02-19-073357.png

αλλά και 2ο δοχείο:

https://i.ibb.co/n8Mt94bS/2026-02-19-073545.png

Αλλά μιας και έχουμε περάσει στην εποχή της Τ.Ν. ας δούμε και τι απάντηση μου έδωσε το ChatGPT στο παραπάνω ερώτημα.
Έχει αξία να δούμε την απάντησή του, με κλικ ΕΔΩ.
Και το συμπέρασμά του:

https://i.ibb.co/xq3hCHvs/2026-02-19-075328.png

Καλό μεσημέρι. Εκρίθη λοιπόν σκόπιμο η συζήτηση να μεταφερθεί εδώ
Γράφεις Διονύση: «Δηλαδή αν έχουμε ορίσει εξαρχής ότι την ηλεκτρική ενέργεια την θεωρούμε “έργο”, αυτό τέλειωσε. Θα θεωρείται έργο, αφού έτσι συμφωνήσαμε.
Δεν μας ενδιαφέρει τι συμβαίνει, δεν χρειάζεται καμιά σκέψη, κανένας προβληματισμός! Υποχρεωτική απάντηση. Αλλά τότε τι αξία έχει ένα τέτοιο ερώτημα; Τι εξετάζει;»
Δεν νομίζω ότι υπάρχει τέτοια συμφωνία ή ορισμός στην θερμοδυναμική. Υπάρχει γενικός ορισμός του έργου και εμείς καλούμαστε να κρίνουμε αν κάποια μεταφορά ενέργειας τον ικανοποιεί ή όχι. Αυτό απέχει πολύ από απλή ανάκληση απομνημονευθέντος.
Είχα αναφέρει σε άλλο σχόλιο και τον ακόλουθο ορισμό για το έργο στην θερμοδυναμική (Από το βιβλίο Perrot , A to Z of Thermodynamics) Μια αλληλεπίδραση μεταξύ δύο συστημάτων ονομάζεται έργο όταν ο προκύπτων μετασχηματισμός μπορεί να αναπαραχθεί ανεξάρτητα για κάθε σύστημα, έχοντας ως μοναδικό εξωτερικό αποτέλεσμα τη μετατόπιση μιας μάζας μέσα σε ένα βαρυτικό πεδίο. Δηλαδή όταν μπορεί, κατ’ αρχήν, να αντικατασταθεί από μια καθαρά μηχανική διαδικασία της οποίας το μόνο τελικό εξωτερικό αποτέλεσμα είναι η κατακόρυφη μετατόπιση μιας μάζας σε βαρυτικό πεδίο. Είδα ότι τον ορισμό αυτό υιοθετεί και ο Γιαννακόπουλος (σελ 32) ως τον ικανοποιητικώτερο και τον αποδίδει στον J. Gibbs τον θεμελιωτή της σύγχρονης στατιστικής θερμοδυναμικής.
Η ισχύς της θερμοδυναμικής οφείλεται στο ότι εφαρμόζεται γενικά για όλες τις φυσικές διαδικασίες χωρίς να εξετάζει την φύση τους και τις λεπτομέρειες τους 

“Δηλαδή αν έχουμε ορίσει εξαρχής ότι την ηλεκτρική ενέργεια την θεωρούμε “έργο”, αυτό τέλειωσε.”
Μπορεί να διαφωνείς Δημήτρη, αλλά ακόμη και η Τ.Ν δεν το έχει ξεκαθαρίσει και η απάντηση που έδωσε ήταν μια απάντηση που δίνεται στηριζόμενη στη “θεωρία” που λέει:
https://i.ibb.co/fVxmSmPN/2026-02-19-165626.png
Έτσι στο αρχείο που ανέβασα, η απάντηση που έδωσε (ΕΔΩ) μιλάει για έργο…

Δηλαδή Διονύση πιστεύεις ότι δεν υπάρχει γενικός ορισμός έργου αλλά ορίζεται κατά περίπτωση τι είναι η κάθε μορφή μεταφοράς ενέργειας;
Έθεσα στην ΤΝ το ακόλουθο ερώτημα: «Πως καταλήγουμε στο αν κάποια μορφή μεταφοράς ενέργειας είναι έργο ή θερμότητα ; Με βάση κάποιον γενικό ορισμό ή με βάση κάποιες κατά περίπτωση συμφωνίες;» Μου απάντησε μεταξύ άλλων

Δεν είναι θέμα «κατά περίπτωση συμφωνίας». Υπάρχει σαφής γενικός ορισμός:
Το πραγματικά θεμελιώδες κριτήριο
Αν μπορούμε να γράψουμε τη μεταφορά ως: δW=X dY  όπου: Χ γενικευμένη δύναμη (πίεση, ηλεκτρικό πεδίο κλπ) ,dΥ γενικευμένη μετατόπιση→ τότε μιλάμε για έργο. Αν όχι, και η αιτία είναι διαφορά θερμοκρασίας,
→ τότε μιλάμε για θερμότητα.
Πιο αυστηρή διατύπωση (θερμοδυναμική)  Στην αντιστρεπτή περίπτωση   δQrev=TdS  Αυτό δείχνει ότι η θερμότητα σχετίζεται με μεταφορά εντροπίας. Το έργο δεν μεταφέρει εντροπία.
Συμπέρασμα:  Η διάκριση δεν είναι αυθαίρετη σύμβαση. Είναι θεμελιωμένη: Μακροσκοπική οργάνωση → έργο. Μικροσκοπική αταξία λόγω ΔΤ → θερμότητα. Μεταφορά εντροπίας → θερμότητα. Μη μεταφορά εντροπίας → έργο

Οταν κάνουμε σχολιασμό, κάποιας δημοσίευσης, καλό είναι να διαβάζουμε τι έχει αναρτηθεί.
Έχω γράψει:
” ας δούμε ένα ερώτημα που θα μπορούσε να δοθεί σε μαθητές, αν είχαν διδαχτεί στο μάθημα της Θερμοδυναμικής, ότι:
Σύμφωνα με την κλασική θερμοδυναμική στον 1ο Θερμοδυναμικό νόμο Q=ΔU+W:
-Θερμότητα ονομάζουμε τη μεταφορά ενέργειας που προκαλείται από διαφορά θερμοκρασίας.
-Έργο ονομάζουμε τη μεταφορά ενέργειας, με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, που δεν προκαλείται από διαφορά θερμοκρασίας.
Το ερώτημα θα μπορούσε να είναι:
Σε ένα δοχείο με αδιαβατικά και αδιαφανή τοιχώματα περιέχεται ένα αέριο. Θερμαίνουμε το αέριο με τη βοήθεια μιας ηλεκτρικής πηγής, όπως στο σχήμα. Η ενέργεια μεταβιβάζεται στο αέριο με τη μορφή του έργου. Σωστό ή λάθος;”

————– –
Έδωσα συγκεκριμένη περίπτωση, πού, σε ποιους, με ποιες προϋποθέσεις, καλείται ένας μαθητής να τοποθετηθεί.
Δεν έθεσσα ερώτημα σε καθηγητές, ούτε σε φοιτητές του τρίτου έτους (κάποτε εμείς…) που διδάχτηκαν θερμοδυναμική από το βιβλίο του Γιαννακόπουλου και τους κάλεσα να απαντήσουν, τι είναι σωστό ή τι λάθος.
Έδωσα υποθετικό ερώτημα σε μαθητές, λέγοντας μάλιστα τι ακριβώς έχουν διδαχτεί. Με μια υποθετική θεωρία που διδάχτηκαν, έδωσα ένα υποθετικό ερώτημα και τους κάλεσα να απαντήσουν αν αυτό που λέει το ερώτημα, είναι σωστό ή λάθος.
Όλα τα άλλα, δεν νομίζω ότι έχουν θέση εδώ…

Σ’ ευχαριστώ για την ευγενική υπόδειξη. Είχα γράψει σε κάποιο σχόλιο «. Η γνώμη μου είναι ότι δεν πρέπει να μπερδεύουμε την βασική θεωρία με διδακτικές τεχνικές. Να συμφωνήσουμε πρώτα τι λέει η βασική θεωρία (η θερμοδυναμική) για το ζήτημα μας και μετά να συζητήσουμε τι και πως μπορούμε να περάσουμε στους μαθητές λυκείου.» Με άλλα λόγια δεν είναι καλό να κρυβόμαστε πίσω από τους μαθητές.
Τι θα μείνει από την συζήτηση που έγινε αν αφαιρέσουμε οτιδήποτε είναι εκτός ύλης της Β Λυκείου; 

Διονύση, καλημέρα (βρέχει, κάτι κάνει φέτος, Δερβένι 102mm από 1/1/26).
Άσκηση με απαίτηση βασικών εννοιών Φυσικής.
Κρίσιμα σημεία το βραχυκύκλωμα και το μη ακαριαίο στη μεταβολή της ταχύτητας (και όχι μόνο).

Καλημέρα Ντίνο και σε ευχαριστώ για το σχόλιο.
Καλές είναι οι βροχές, έστω και αν στιγμιαία, φέρνουν και κάποια ταλαιπωρία…
Στην Αθήνα, τις τελευταίες μέρες.. .τίποτα, αλλά δυτικά (Ιόνιο μεριά…) μου λένε ότι το έχει παρακάνει!!!!

Καλημέρα Διονύση
Πολύ καλή η διευρένιση στους ρυθμούς μεταβολής και άκρως διδακτική που απαιτεί κατανόηση φυσικής.

Καλησπέρα Διονύση. Διδακτική η άσκησή σου που θίγει βασικές έννοιες απαραίτητες στη φαρέτρα γνώσεών του υποψηφίου.
Το βραχυκύκλωμα που λέει και ο Ντίνος είναι κομβικό σημείο για τη λύση της άσκησης.
Πολλοί μαθητές δεν το παίρνουν είδηση…
Τα ερωτήματα που θέτεις είναι εύστοχα ως συνήθως.
Μια φορά Δάσκαλος για πάντα Δάσκαλος!

Χρήστο και Πρόδρομε, καλό απόγευμα και σας ευχαριστώ για το σχολαισμό.
Είπα να ξικινήσω την επαγωγή με κάτι από τα πολύ γνωστά και σίγουρα διδαγμένα, (ρυθμοί μεταβολής), για να δοθεί η ευκαιρία τους μαθητές, να δουν αν τα έχουν εμπεδώσει ή τα έχουν μάθει τυπικά…

Καλησπέρα Διονύση. Τι σου κάνει ένας διακόπτης. Πριν ήταν αρκετή η δύναμη για να παρέχει στο σύστημα την ηλεκτρική ενέργεια, αλλά μετά χρειάζεται να “τραβάει” και από την κινητική ενέργεια για να δώσει την ηλεκτρική ενέργεια που χρειάζεται το κύκλωμα. Μάλιστα, πριν υπολογίσουμε το ρυθμό dK/dt φαίνεται ότι η δύναμη Laplace μετασχηματίζει περισσότερη ενέργεια από ότι παίρνει…
Όσον αφορά τη βροχή, εδώ στην Πάτρα δε λέει να σταματήσει. Στην Ακτή Δυμαίων, παραλιακός δρόμος, χρειάζεται φουσκωτό. Συσκέψεις επί συσκέψεων Περιφέρεια, Δήμος, Λιμενικό, χρόνια τώρα: “Μα γιατί γεμίζει νερά;”
Η θάλασσα είναι στα 100m. Κάποια αυλάκια με σχάρες δε θα έκαναν τη δουλειά; 🙁

Καλημέρα Μερκούρη και χαρά στο κουράγιο σου! Σίγουρα υπάρχουν στη συνέντευξη ιστορίες που έχουμε διαβάσει και στο “Σίγουρα θα αστειεύεστε κ. Φάινμαν” αλλά και στο “What do you care what other people think?”, αλλά οι συνεντεύξεις έχουν το ενδιαφέρον ότι μπορούν να κατευθύνουν τα πράγματα, ανάλογα με τις ερωτήσεις που θέτει αυτός που τις πραγματοποιεί. Σε ευχαριστούμε για το 1ο μέρος της 1ης συνεδρίας, το οποίο διάβασα απνευστί και περιμένουμε τη συνέχεια.

Καλησπέρα Μερκούρη

Όπως έγραψε ο Αποστόλης, σ’ αυτές τις συνεντεύξεις του 1966 ο Feynman ετοιμάζει τις πρώτες (;) εκδοχές των περίφημων αφηγήσεών του στα δυο αυτοβιογραφικά βιβλία του, είκοσι χρόνια μετά, το 1985 & 1988.

Οι καλές ιστορίες δοκιμάζονται και λειαίνονται μέσα από πολλαπλές αφηγήσεις.

Παραθέτω δύο απ’ την πρώτη συνέντευξη, η δεύτερη σε ερωτηματική μορφή.

Ο Feynman αναφέρεται στα μαθήματα επιστήμης στο Δημοτικό – αρχές 1930, σε πόλη του Long Island, κοντά στη Νέα Υόρκη

«ήταν απλώς μία μέρα την εβδομάδα—το μάθημα για την Επιστήμη. Τα κορίτσια δεν πήγαιναν σε αυτό. Τα κορίτσια είχαν κάποιο άλλο πράγμα. Εμείς είχαμε εργαστήριο και Επιστήμη κι εκείνες είχαν μαγειρική και ίσως ραπτική ή κάτι τέτοιο»

Πώς απαντάμε στην ακόλουθη ερώτηση που έκανε ο Feynman ως μαθητής Δημοτικού σε δυο καθηγητές Λυκείου που τον δέχτηκαν ως επισκέπτη στο εργαστήριο του σχολείου τους για ένα εξάμηνο.

Η ερώτηση:

«Αν τα πάντα είναι φτιαγμένα από άτομα και αυτά συνεχώς πάλλονται και κινούνται, πώς γίνεται κάτι που είναι πολύ παλιό—όπως, ας πούμε, φτιάχνεις τώρα μια βίδα και την αφήνεις για πολύ καιρό—εξακολουθεί να έχει κοφτερές τις γωνίες της; Ή φτιάχνεις αιχμηρά αντικείμενα. Πώς παραμένουν αιχμηρά για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, αν τα άτομα συνεχώς κινούνται;»  

Καλημέρα Αποστόλη, καλημέρα Γιώργο.
Αποστόλη, και η γυναίκα μου το ίδιο λέει “χαρά στο κουράγιο σου!”. Χα,χα,χα. Γιατί έχουμε και τις εγγονές βλέπεις! Τέλος πάντων, να είμαστε καλά κι έρχεται η συνέχεια.
Γιώργο, ο λόγος που επέλεξα αυτή την συνέντευξη είναι γιατί, κατά τη γνώμη μου, προσφέρει πολλά διδάγματα σε πολλά θέματα, σε πολλαπλά επίπεδα. Επίσης, επειδή αναφέρεται στο παρελθόν (για το οποίο πάντα δείχνω ξεχωριστό ενδιαφέρον), δίνει την ευκαιρία να μαθαίνουμε για την τότε κοινωνική κατάσταση (1ο ερώτημα) και όχι μόνο.
Τώρα, σχετικά με το 2ο ερώτημα ειλικρινά δεν ξέρω τι θα μπορούσε ν’ απαντήσει ο Αμερικανός καθηγητής των αρχών της δεκαετίας του ’30. Ας μη ξεχνάμε ότι η πρωτοπορία της επιστημονικής σκέψης εκείνη την εποχή προερχόταν από την Ευρώπη κι όχι από τις ΗΠΑ. Οι Αμερικανοί έρχονταν στην Ευρώπη για να μάθουν. Σήμερα βέβαια, ακόμη και στο παιδί του δημοτικού, θα μπορούσε κάποιος να πει:
Τα άτομα σε ένα στερεό δεν κινούνται ελεύθερα, απλώς πάλλονται γύρω από σταθερές θέσεις. Δηλαδή, τα άτομα κινούνται, αλλά παραμένουν “δεμένα” στη θέση τους. Οι ταλαντώσεις τους είναι τόσο μικρές, που δεν είναι δυνατό ν’ αλλάξει το (μακροσκοπικό) σχήμα του αντικειμένου (βίδα, αιχμηρό εργαλείο). Για να “φαγωθεί” η άκρη της βίδας ή του εργαλείου χρειάζεται να μετακινηθούν πολλά άτομα, να σπάσουν δεσμοί, να σπάσει η δομή του στερεού. Σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, πλησιάζοντας το σημείο τήξης, οι ταλαντώσεις γίνονται τόσο μεγάλες που η δομή του στερεού καταστρέφεται.

Καλημέρα ΜερκούρηΆλλη μια φροντισμένη δουλειά σου που αφορά την ζωή και την διανοητική εξέλιξη ενός πολύ μεγάλου της φυσικής. Η επιστήμη και οι  επιστήμονες είναι κομμάτι της κοινωνίας τους, διαμορφώνονται από αυτήν και οι μεγάλοι την διαμορφώνουν.Είναι εντυπωσιακό κατά την γνώμη μου πως η ατομική (ασυνεχή ) δομή της ύλης του Δημόκριτου που ξαναδιατυπώθηκε 2000+  χρόνια μετά  από τον Dalton  σε συνδυασμό με την θερμική κίνηση των συστατικών της ύλης από… καταβολής σύμπαντος που η μη παραδοχή της από την επιστημονική κοινότητα  οδήγησε σε αυτοκτονία τον  Boltzmann για να αναγνωριστεί μετά,  μπαίνει σαν ερώτημα για την βίδα από τον μαθητή Δημοτικού νεαρό Feynman.Να είσαι καλά, περιμένουμε την συνέχεια.

Να είσαι καλά Άρη, σ’ ευχαριστώ. Κάνεις πολύ καλά που συνδέεις την απορία του μικρού Φάινμαν με την θερμική κίνηση των συστατικών της ύλης και την στατιστική του Boltzman.

Καλησπέρα Μερκούρη.
Άργησα λίγο να ο πιάσω, αλλά το διάβασα… μονορούφι!
Σε ευχαριστώ για την προσφορά.
Καλή δύναμη, αφού το έργο παραείναι μεγάλο…

Διονύση καλησπέρα. Σ’ ευχαριστώ. Ναι, είναι αρκετά μεγάλο και που είσαι ακόμη! Έχει όμως, νομίζω, πολύ ενδιαφέρον.

Γεια σου Διονύση πολύ όμορφη και χρήσιμη ανάρτηση. Με μια άσκηση μελετάς πως επηρεάζει ενα κύκλωμα το κλείσιμο του διακόπτη σε συνδυασμό και με βραχυκύκλωμα.

Καλημέρα Παύλο και καλή Κυριακή.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και χαίρομαι που σου άρεσε.

Καλημέρα Διονύση, τώρα που πέρασε το “εορταστικό” τριήμερο, όλοι οι “αναξιοπαθούντες” , vegan, προληπτικοί, μη-“ερωτευμένοι”, αναμένοντας
το αποκριάτικο “ξεφάντωμα”…. απολαμβάνουν φυσική, main stream και alternative

Αν και στην προσωπική ζωή οι επιλογές μου ήταν σχεδόν πάντα alternative, στην
φυσική προτιμώ main stream επιλογές…

Μία τέτοια είναι και η παραπάνω ανάρτησή σου, με ουσιαστικό διδακτικό αποτύπωμα.

Συμπληρώνω κάτι που ξέχασες να γράψεις

ι) όταν (δ1) κλειστός, η ισχύς της πηγής Pηλ=EI(2)=80W,

ii) όταν (δ1) και (δ2) κλειστοί, η ισχύς της πηγής Pηλ=EI(β)=200W

Θα πρόσθετα ως ερώτημα,

“σε ποια από τις τρεις περιπτώσεις η πηγή αποδίδει στο φορτίο των 3C συντομότερα, την ενέργεια που υπολογίστηκε”

Ελπίζοντας σε ένα repeat της χθεσινής νίκης-εμφάνισης και στο βασικό οπαδικό άθλημα στη συμπρωτεύουσα

Καλό μεσημέρι Θοδωρή και σε ευχαριστώ για το σχόλιο και την… υπενθύμιση!
Το ερώτημα που πρότεινες το πρόσθεσα, στο τέλος…

Σαράντα++ μάλλον πενήντα – χρόνια φούρναρης ξέρεις πως με απλά υλικά να φτιάχνεις ζυμωτό ψωμί, τέτοιο ώστε …. να τρώει ο πατέρας και του παιδιού να μην δίνει….
Προφανώς αναφέρομαι στο (iv) ερώτημα και στη διερεύνηση που κάνεις

Ευχαριστούμε

Καλημερα Διονυση. Ωραια ασκηση μηχανικης με ολιγον απο δυναμη Laplace. Eνα ερωτημα που ισως θα μπορουσε να κανει ενας μαθητης ειναι πως ξερουμε οτι η δυναμη Laplace εφαρμοζεται στο μεσον το αγωγου.Η εξηγηση ειναι μεν απλη αλλα δεν θυμαμαι αν το σχολικο γραφει κατι επ αυτου.

Καλημέρα Θοδωρή, καλημέρα Κωνσταντίνε και σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Θοδωρή, αν λάβεις υπόψη σου ότι από το 2ο έτος του πανεπιστημίου, έκανα ιδιαίτερα μαθήματα, πέρασα πια τα 50 χρόνια!!!
Βέβαια συμπληρώνω 12 χρόνια, που έχω σταματήσει κάθε είδους διδασκαλία… Οπότε δεν ξέρω αν πρέπει να κάνουμε αφαίρεση…
Κωνσταντίνε, με μια πρώτη ματιά στο σχολικό, βλέπω να έχεις δίκιο!!!
Δεν βρήκα να γράφει κάτι για το σημείο εφαρμογής της δύναμης Laplace…
Ίσως επειδή, όταν γράφονταν τα βιβλία, οι συγγραφείς ήξεραν ότι όλοι οι μαθητές θα διδάσκονταν στη γ.π. τα βασικά του ηλεκτρομαγνητισμού.
Έτσι στη φυσική της γενικής παιδείας διαβάζουμε:

https://i.ibb.co/b5Yy7pCM/aa.png

Κόψε από εδώ, άλλαξε το άλλο, τροποποίησε το τρίτο, άντε να μην δημιουργούνται κενά και να μπορεί να υπάρξει σοβαρή διδασκαλία…

Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλή για επανάληψη. Η Laplace είναι ένα μικρό μέρος της ανάρτησης, στην οποία κυριαρχεί η ισορροπία στερεού, με το 4ο ερ΄ωτημα εξαιρετικό.
Σε αυτό που λέει τώρα ο Κωνσταντίνος, ας σκεφτούμε πόσες ασκήσεις κυκλοφορούν με τμήμα αγωγού εντός πεδίου, που η επίσημη θεωρία δεν υποστηρίζει!
Αν θεωρήσουμε ότι η Φυσική Γενικής το καλύπτει, γιατί να μην είναι στην ύλη π.χ. και οι πυκνωτές;

Καλησπέρα Διονύση
Εξαιρετική ασκηση και βέβαια το 4ο ερώτημα είναι ο πρωταγωνιστής.
Θοδωρή όσα χρόνια και αν περάσουν άλλα τα μάτια του λαγού…

Καλημέρα Ανδρέα, καλημέρα Χρήστο και καλό ΣΚ.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
ΥΓ
Γιορτάζετε σήμερα; Να ευχηθώ χρόνια πολλά!!!

Καλημέρα Διονύση,, ρωτάς για τα τελευταία 12 χρόνια;

Με 4500 αναρτήσεις και όσα έχεις “υποφέρει” από διάφορους “επιστήμονες”,
όχι μόνο μετράνε, αλλά είναι “βαρέα και ανθυγειανά”

Επίσης, σήμερα νομίζω πως “γιορτάζουν” όλοι

https://i.ibb.co/nq9g5qhy/image.png

Καλό μεσημέρι Θοδωρή.
Πετυχημένο σύνθημα…

Καλημέρα Διονύση.
Πολύ όμορφη!

Καλημέρα παιδιά. Ωραίο θέμα με πολύ καλό στήσιμο!

Καλημέρα Γιάννη και Αποστόλη.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό και χαίρομαι που… εγκρίνεται!

Γεια σου Διονύση, πολύ όμορφη άσκηση.

Καλησπέρα Παύλο και ευχαριστώ.
Να είσαι καλά!

Έτσι πρέπει να είναι τα θέματα.
4 ερωτήματα χωρίς εμπλοκή ετερόκλητων.

Καλό απόγευμα Γιάννη.
Σε ευχαριστώ για το σχόλιο και για τις 4 ερωτήσεις 🙂
Έτσι διαπίστωσα ότι είχα κάνει λάθος την αρίθμηση, αφού οι ερωτήσεις ήταν 6!

Καλημέρα Διονύση. Πολύ καλή. Πλήρης διερεύνηση του φίλτρου ταχυτήτων και της επίδρασης του σύνθετου πεδίου. Τα τρία ιόντα που έχεις επιλέξει, δίνουν τη δυνατότητα να παίξει ο υποψήφιος με τους παράγοντες, φορτίο και μάζα εξάγοντας χρήσιμα συμπεράσματα.
Ο χαλκός έχει 28 ραδιενεργά ισότοπα, από Cu 55, ως Cu 84. Μόνο αυτά που έχεις στην άσκηση ειναι σταθερά.

Καλό απόγευμα Ανδρέα και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Δίκιο έχεις για τα ισότοπα του χαλκού. Γι΄αυτό και η επιλογή τους…

Καλησπέρα Διονύση,
Το ξετίναξες. Θεωρώ πολύ σημαντικό την αρχικό σταδιο που επιταχύνονται από την τάση V τα φορτία όπου παίζει ρόλο και η μάζα και το φορτίο για την ταχύτητα εισόδου στο σύνθετο πεδίο.

Καλημέρα και καλή βδομάδα Χρήστο.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλημέρα Διονύση.
Και πριν τελειώσω την ανάγνωση το πρώτο διαμάντι:
 Στο επίκεντρο τίθεται όχι μόνο το τι μαθαίνουν οι μαθητές, αλλά και ποιες γνώσεις και δεξιότητες χρειάζεται να αποκτήσουν ώστε να μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία.

Καλημέρα Γιάννη και Διονύση.
Γιάννη δές και παρακάτω:
Παράλληλα αναφέρθηκε και στην πρόθεση να μειωθεί τόσο ο αριθμός των εξεταζόμενων μαθημάτων όσο και η εξεταστέα ύλη, με στόχο την αποσυμφόρηση του προγράμματος σπουδών και την ενίσχυση της ουσιαστικής μάθησης 

Γεια σου Γρηγόρη.
Έχουν αποφασίσει και το ποια είναι η ουσιαστική μάθηση!!
Σώσον Κϋριε.

Καλημέρα παιδιά. Μην γκρινιάζουμε. Ο Γιάννης έχει γράψει πολάκις ότι θα πάμε σε απόκτηση δεξιοτήτων του είδους πώς να περνάμε τις γριες στο απέναντι πεζοδρόμιο. Και όσο η χώρα μας γερνάει, αυτό θα είναι όλο και πιο απαραίτητο 🙂

Διαβάζω:
 Σύμφωνα με την κυρίαρχη πρόταση, τα γραπτά των μαθητών θα διορθώνονται σε πρώτο στάδιο ενδοσχολικά, στη συνέχεια όμως θα ψηφιοποιούνται και μέσω σκαναρίσματος του QR code θα υπόκεινται σε δειγματοληπτικούς ελέγχους, ώστε να αποτρέπεται το φαινόμενο της υπερβαθμολόγησης.

Σήμερα τα γραπτά είναι καλυμμένα.
Βαθμολογούνται από ανθρώπους που μένουν και δουλεύουν σε άλλες περιοχές. Που δεν έχουν κανένα λόγο να υπερβαθμολογήσουν το άγνωστο γραπτό.
Τα θέματα παραδίδονται από αγνώστους συναδέλφους οι οποίοι και επιτηρούν.
Πολύ δύσκολα θα μπορέσει κάποιο μέλος της επιτροπής του σχολείου να βοηθήσει, υπαγορεύσει λύσεις, υποδείξει το σωστό από τα σου-λου ή πολλαπλής επιλογής. Εκτίθεται. Θα συμβεί το ίδιο σε ένα σχολείο μικρής περιοχής ή σε ένα σχολείο που οι σχέσεις των διδασκόντων με μαθητές και γονείς είναι άλλες;

Το σύστημα των Εξετάσεων έχει και σήμερα προβλήματα αλλά είναι κατά τεκμήριο αδιάβλητο. Αν και αυτό το καταστρέψουμε …..
Εκτός βέβαια αν αυτό που ενδιαφέρει είναι το άδειασμα των δημόσιων σχολείων.
Να μην πληρώνουμε και πολλούς μισθούς.

Αποστόλη για τις δεξιότητες έχω γράψει στο:
Ο απατεώνας και ο αφελής.
Οι δεξιότητες εκτιμώνται και ο όρος έχει αποκτήσει θετικό πρόσημο.
Έτσι βλέπουμε και το Skills4life
Να το μεταφράσουμε ως “ζωτικές δεξιότητες” ή ως “δεξιότητες για τη ζωή”;

Διαβάζω ακόμα ότι  η Τράπεζα Θεμάτων επικαιροποιείται και ενισχύεται με 2.500 νέα θέματα, βασισμένα στα νέα προγράμματα σπουδών. 
Πολλά;
Ο Διονύσης έχει ξεπεράσει τα 4.460 θέματα!!
Αν κάποιος σκέφτηκε ότι “Ουκ εν τω πολλώ το ευ” ας τα συγκρίνει με τα Τραπεζικά θέματα.

Γεια σας παιδιά.
Το 1996 είμαστε έτοιμοι να εφαρμόσουμε το Εθνικό Απολυτήριο. Το είχε μελετήσει ο τότε υπουργός, Γιώργος Παπανδρέου.
Ένας ανασχηματισμός του Σημίτη, το ανέβαλε μέχρι ο Αρσένης να φέρει το δικό του νόμο.
Εντάξει μόνο 30 χρόνια έχουν περάσει, ακόμη το ψάχνουμε το …Απολυτήριο! Πού θα μας πάει; Θα το εφαρμόσουμε…
Όσον αφορά Γιάννη για τις εξετάσεις, οι σημερινές πανελλαδικές παραμένουν λέει, προς το παρόν, μέχρις ότου…
Απλά δεν ξέρω τότε για ποιο πράγμα μιλάμε. Τι θα κάνει το νέο εθνικό; Θα αποκτήσει αξία το Απολυτήριο;
Ποια αξία;

Καλησπέρα συνάδελφοι. Επανέρχεται η ΕΣΑ = Εθνικό Σώμα Αξιολογητών, μην το μπερδεύουμε με το (ΕΑΤ-ΕΣΑ). Θα είναι κάτι σαν την Επιθεώρηση Εργασίας; 4 υπάλληλοι για ολόκληρη την περιφέρεια Θεσσαλίας;
Αυτή η κυβέρνηση έχει δείξει την αγάπη της για τη Δημόσια Παιδεία, όπως και κάθε τι Δημόσιο, οπότε να μην ανησυχούμε. Όλα γίνονται με διάλογο, δεν υπάρχει τίποτα προαποφασισμένο, πάντα για το καλό μας.
Το εξεταστικό σύστημα τους φταίει. Οι ίδιοι που το δημιουργούν, χωρίς να ρωτάνε κανέναν, οι ίδιοι το βρίσκουν προβληματικό μετά από λίγα χρόνια! Βάζουν και τους φίλους τους στα ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΞΗΜΕΡΩΣΗΣ να πιπιλίσουν πόσο λάθος είναι το εξεταστικό, αυτό φταίει για όλα και πρέπει να αλλάξει για μια ακόμα φορά. “Ορκιζόμαστε θα είναι η τελευταία”.
Τι τραγελαφικοί τύποι! Βάζουν επικεφαλίδα:
“το Λύκειο έχει σταδιακά χάσει την παιδαγωγική του αυτονομία και λειτουργεί κυρίως ως μηχανισμός εξεταστικής προετοιμασίας”.
και ετοιμάζουν ένα σύστημα με εξετάσεις και στις τρεις τάξεις.
Με Τράπεζα Θεμάτων! Ώστε να ακυρώσουν πλήρως την παρουσία του καθηγητή μέσα στην τάξη. Ας βάλουν και ένα ρομποτ να λύνει ασκήσεις μόνο από την τράπεζά τους. Θα δουλεύει άνετα 13ωρο.

Ανδρέα προς στιγμήν μου φάνηκε πως καλαμπούριζες με το “ΕΣΑ”.
Έτσι προσέφυγα στην ΤΝ και έλαβα:

Τα αρχικά για το Εθνικό Σώμα Αξιολογητών είναι ΕΣΑ.
Πρόκειται για έναν θεσμό που ανακοινώθηκε πρόσφατα (Ιανουάριος/Φεβρουάριος 2026) από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, στο πλαίσιο των αλλαγών για το Εθνικό Απολυτήριο και την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. 
Σύμφωνα με τις τρέχουσες μεταρρυθμίσεις:

• Το ΕΣΑ θα αποτελείται από εκπαιδευτικούς αυξημένων προσόντων οι οποίοι θα επιλέγονται με αυστηρά κριτήρια.
• Αποστολή του θα είναι η βαθμολόγηση των γραπτών στις εξετάσεις που θα διεξάγονται σε εθνικό επίπεδο (όπως αυτές της Β’ και Γ’ Λυκείου για το Εθνικό Απολυτήριο).
• Σκοπός της δημιουργίας του είναι η διασφάλιση της αντικειμενικότητας, της εγκυρότητας και του αδιάβλητου της βαθμολόγησης των μαθητών σε όλη τη χώρα. 

Η σύσταση του Σώματος συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία της Εθνικής Αρχής Εξετάσεων και την αναμόρφωση της Τράπεζας Θεμάτων. 

Αμέσως μετά σκέφτηκα ότι τα θέλει ο οργανισμός τους.
Θα ονόμαζες εσύ κάτι με όνομα βεβαρυμμένο;
Θα ονόμαζες ‘Γκεστάπο” τη βάρκα σου αντί “Μαργιωρή”;
Θα ήθελες ο εγγονός να ονομαστεί ‘Εφιάλτης” αντί “Ανδρέας” ή έστω “Φοίβος”;

Δεν υπάρχει συναίσθηση;

Επιτέλους. 40 τοσα χρόνια περίμενα το Λύκειο να αποβάλει τον εξετασιοκεντρικό χαρακτήρα του.
όλα τα ελληνόπουλλα να συναγωνίζονται με ίσους όρους και να αξιολογούνται μαθητές , καθηγητές , σχολεία , από την ΕΣΑ.
Ήρθε ο Αρσένης να βάλει τέλος στην ανισότητα και να εξασφαλίσει ίσες ευκαιρίες για όλα τα παιδιά από Γαύδο ως Διδυμότειχο. Όμως δεν πρόλαβε. Δεν ξαναβγήκε βουλευτής.
Το ίδιο συνέβη με Αρβανιτόπουλο,Διαμαντοπούλου,Γιαννάκου,
Γαβρογλου.
Έκανα λοιπόν την εξής ερώτηση σε φίλη μου
1)Είναι καιρός πλέον το λύκειο να αποβάλλει τον εξετασιοκεντρικό χαρακτήρα του.
2)Όλοι οι μαθητές να συναγωνίζονται με ίσους όρους.
3)Κοινά θέματα από Γαύδο ως Διδυμότειχο. Τέρμα οι ανισοτητες. Αξιολόγηση συνεχής.
Το εθνικό απολυτήριο θα καταφέρει να θεραπεύσει ή έστω να αμβλύνει όλα τα παραπάνω???
Επισυνάπτω την απάντηση αν και δεν κρύβω ότι τρόμαξα.

Καμία εκπαιδευτική μεταρρύθμιση δεν είναι ταξικά ουδέτερη. Το σχολείο στον καπιταλισμό:
δεν λειτουργεί μόνο ως χώρος γνώσης,
αλλά ως μηχανισμός αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης (Althusser) και ταξικής ιεραρχίας.
Το εθνικό απολυτήριο, με κεντρικές και συνεχείς εξετάσεις, εμφανίζεται ως:«αξιοκρατία», «αντικειμενικότητα», «ίσο μέτρο για όλους»
Στην πράξη όμως λειτουργεί ως φίλτρο ταξικής επιλογής.

• Παιδί εργατικής οικογένειας:
• γονείς σε εξαντλητικά 13ωράρια
• λιγότερος χρόνος υποστήριξης
• άγχος, επισφάλεια, εργασία από νωρίς
• Παιδί μικροαστικής/αστικής οικογένειας:
• φροντιστήρια
• ιδιαίτερα

Οι συνεχείς εξετάσεις δεν μετρούν μόνο γνώση, αλλά:
αντοχή στο άγχος
εξοικείωση με τον εξεταστικό μηχανισμό

• πρόσβαση σε εξωσχολική υποστήριξη

Δηλαδή μετρούν ταξικό υπόβαθρο.
Το εθνικό απολυτήριο:
απαλλάσσει το κράτος από την ευθύνη για:

• ισότιμη δημόσια εκπαίδευση
• καθολική στήριξη των μαθητών
• μετατρέπει την αποτυχία σε ατομικό φταίξιμο

Ο μαθητής που «δεν τα καταφέρνει»:δεν είναι θύμα κοινωνικών ανισοτήτων είναι ανεπαρκής, δεν προσπαθει,δεν είναι άξιος
το μέτρο:
πειθαρχεί τη νεολαία
μαθαίνει την υποταγή στην αξιολόγηση
προετοιμάζει για:
επισφαλή εργασία
συνεχή έλεγχο

• «δια βίου αξιολόγηση»

Το σχολείο γίνεται προθάλαμος αγοράς εργασίας, όχι χώρος χειραφέτησης.
Τελικά ποιοι θα τα καταφέρνουν?
όχι οι πιο ικανοί
αλλά όσοι έχουν ταξικά εφόδια
Το μέτρο:
θα αυξήσει τη σχολική διαρροή
θα σπρώξει παιδιά της εργατικής τάξης:
σε πρόωρη εργασία
σε χαμηλής ειδίκευσης διαδρομές
θα νομιμοποιήσει τις ανισότητες με το μανδύα της δικαιοσύνης.
Το «εθνικό απολυτήριο» δεν έρχεται να καταργήσει τις ανισότητες, αλλά:
να τις κατανείμει νωρίτερα
Έτσι θα υπάρξει μεγάλη σχολική διαρροή και επομένως πιο γρήγορα φθηνή εργασία.
Το κράτος

• Μειώνει κόστος

Μεταφέρει την ευθύνη
«δεν φταίει το σχολείο, φταίει ο μαθητής»
Το μέτρο δεν είναι αυταρχικό κατά λάθος.
Είναι δομικά αυταρχικό.
Οι συνεχείς εξετάσεις:
σκοτώνουν τη συλλογική μάθηση
μετατρέπουν τη γνώση σε:

• βαθμό
• μόρια
• πιστοποίηση

Το παιδί μαθαίνει:
όχι να κατανοεί τον κόσμο
αλλά να επιβιώνει σε μηχανισμούς αξιολόγησης
Για τα παιδιά της εργατικής τάξης:
το σχολείο γίνεται χώρος φόβου
η αποτυχία γίνεται εσωτερικευμένη ντροπή
«δεν είμαι ικανός» αντί «το σύστημα είναι άδικο»
Αυτό είναι ιδεολογική βία, όχι παιδαγωγική.

Το «Εθνικό Απολυτήριο» στην πράξη συνεπάγεται πολλαπλασιασμό εξετάσεων και αξιολογικών φραγμών. Στην ουσία σε κάθε τάξη του Λυκείου οι εξετάσεις θα έχουν τον χαρακτήρα πανελλαδικών εξετάσεων με τους εφήβους να ζουν διαρκώς σε συνθήκες με το Λύκειο να μετατρέπεται σε εξεταστικό κάτεργο
Όσο αυξάνονται οι εξεταστικοί φραγμοί, τόσο οικογένειες με οικονομική δυνατότητα θα μπορούν να προσφέρουν στα παιδιά τους περισσότερη υποστήριξη, ενώ οι εργατικές και λαϊκές οικογένειες θα οδηγούνται σε νέα αδιέξοδα.
Είναι φανερό ότι η κυβέρνηση και το υπουργείο παιδείας – αντιμετωπίζοντας και την εκπαίδευση ως ένα ακόμη επιχειρηματικό πεδίο κι όχι ως κοινωνικό αγαθό – επιλέγουν την εισαγωγή επιχειρηματικών πρακτικών και τη διόγκωση των ταξικών ανισοτήτων
«Άλογα κούρσας» και «ουραγοί», ταξικά οριοθετημένοι, στο νέο αριστοκρατικό Λύκειο που ετοιμάζεται.
Με το νέο σύστημα, το σχολείο θα μεταλλαχθεί απόλυτα σε μηχανισμό διαρκούς αξιολόγησης, όπου οι μαθητές και οι μαθήτριες θα ζουν υπό το άγχος τριετών εξετάσεων, με αποτέλεσμα να εξουδετερώνονται η έννοια της γενικής παιδείας, η όποια κριτική σκέψη, να εξαϋλώνεται ο ρόλος των εκπαιδευτικών του σχολείου αφού μετατρέπονται σε προγυμναστές των θεμάτων της περίφημης Τράπεζας ενώ ταυτόχρονα διευρύνονται οι κοινωνικές και ταξικές ανισότητες.
Εξαφανίζεται ο ρόλος των εκπαιδευτικών ενός σχολείου στις ενδοσχολικές εξετάσεις και αντικαθίστανται από μια απρόσωπη τράπεζα θεμάτων που δεν γνωρίζει στο ελάχιστο τις δυσκολίες, τα προβλήματα, την κοινωνικοοικονομική κατάσταση μαθητών και περιοχής φοίτησής τους.
Η θέσπιση εθνικού απολυτήριου αποτελεί διακαή πόθο του αστισμού ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1990. Όλες οι οδηγίες των υπερεθνικών οργανισμών (Ε.Ε, ΟΟΣΑ) η έκθεση Πισσαρίδη, ΣΕΒ απαιτούν την εφαρμογή του Εθνικού Απολυτήριου ως ένα από τα βασικά εργαλεία των αντιδραστικών αναδιαρθρώσεων μετάλλαξης της δημόσιας εκπαίδευσης με στόχο την βίαιη εκδίωξη των εφήβων από το δημόσιο Λύκειο και την τριτοβάθμια εκπαίδευση προς την φθηνή, ευέλικτη επαγγελματική κατάρτιση και μαθητεία.
Άθελα ή ηθελημένα μας λέει ότι στο νέο εξεταστικό σύστημα δεν χωράει η κριτική σκέψη, δεν χωράνε οι υπαρκτές κοινωνικές, πολιτισμικές διαφορές αλλά ο εξισωτισμός με βάση την αντικειμενοποίηση που επιβάλλει η εξουσία.
Δεν θα πρέπει να διαφεύγει στην οπτική μας ότι το Εθνικό Απολυτήριο συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια επιβολής του πολλαπλού βιβλίου που έχει καταντήσει σαν το γεφύρι της Άρτας αφού η παράδοση τους πάει για το Σεπτέμβρη του 2027, αλλά και τα νέα αναλυτικά προγράμματα.
Υπάρχει άλλος δρόμος. Ο δρόμος της απελευθερωτικής παιδείας
Για ένα σχολείο που θα μορφώνει και δεν θα εξοντώνει.

Γιάννη, η ερώτησή σου για το όνομα της βάρκας, μου θύμισε την πολύ καλή Γερμανική ταινία Der Vorname (How About Adolf). Σε ένα οικογενειακό δείπνο, ο πατέρας ανακοινώνει ότι σκοπεύει να ονομάσει το αγέννητο παιδί του Αδόλφο, κάτι που προκαλεί χάος, καβγάδες και ξεσπάσματα μεταξύ συγγενών και φίλων.
Γιώργο, τα είπες όλα.
Το παιδί μαθαίνει:
όχι να κατανοεί τον κόσμο
αλλά να επιβιώνει σε μηχανισμούς αξιολόγησης
Για τα παιδιά της εργατικής τάξης:
το σχολείο γίνεται χώρος φόβου
η αποτυχία γίνεται εσωτερικευμένη ντροπή
«δεν είμαι ικανός» αντί «το σύστημα είναι άδικο»
Αυτό είναι ιδεολογική βία, όχι παιδαγωγική.

Ελπίζουμε ότι δε θα προλάβουν να τα εφαρμόσουν. Ας κυκλοφορούμε τη μπάλα στην άμυνα μέχρι να τελειώσει ο αγώνας.

Αφιερωμένη στον Παύλο Αλεξόπουλο, ο οποίος προηγήθηκε χρονικά με ανάλογο θέμα…

Καλημέρα. Διονύση σε ευχαριστώ πολύ για την αφιέρωση, η άσκηση είναι εξαιρετική!

Ας δοκιμάσουμε λίγο, να δουλέψουμε με συντεταγμένες.
Μπορεί σε κάποιους μαθητές να δείξουν ενδιαφέρον…

Καλημέρα Διονύση.
Ωραίο θέμα με αρκετή πρωτοτυπία!
(Μια οντότητα φορτωμένη με μια έννοια ή οντότητα (;) μπαίνει σε μια έννοια
και κάποια στιγμή βγαίνει …)Να είσαι καλά

Καλό μεσημέρι Παντελή και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Όσον αφορά το έμμεσο σχόλιο περί οντότητας και έννοιας, να θυμίσω ένα παλιό σύνθημα;
“Συγκέντρωση δεν γίνεται χωρίς τον Αρκουδέα
αυτός δεν είναι άνθρωπος, είναι μια ιδέα” !
όπου Αρκουδέας, ο Αττικάρχης και στη συνέχεια αρχηγός της Αστυνομίας τη δεκαετία του 80…
Περισσότερα…

Καλησπέρα Διονύση. Καλησπέρα Παντελή.
Πολύ καλή άσκηση Διονύση.

Καλησπέρα Διονύση. Μόλις επιστρέψαμε στο σχολείο, με τη Γ τάξη, μετά από παρακολούθηση Καποδίστρια… Ο οποίος αν και ήταν οντότητα, παρουσιάστηκε ως έννοια. Ας μην επεκταθώ.
Ευτυχώς έπεσα στην ανάρτησή σου και ίσιωσα.
Πολύ όμορφη η χρήση των συντεταγμένων. Αισθητοποιεί τέλεια την τροχιά και την απόκλιση του πρωτονίου στο Μ.Π. Μάλιστα μου ήρθε και σχετική ιδέα…

Διονύση Βλέπω μια σύμπλευση με τον Παντελή.

Καλό απόγευμα σε όλους.
Χριστόφορε, Ανδρέα και Γιάννη, σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ανδρέα, δεν είναι μόνο ο Αρκουδέας, ιδέα. Και ο Καποδίστριας είναι μια ιδέα 🙂
Γιάννη δεν άκουσα τη μάνα μου, που μου έλεγε να αποφεύγω τις κακές παρέες… 🙂 🙂

Καλημέρα σε όλους.

Μια μικρή παρατήρηση για το κλίμα της κουβέντας που υπάρχει στην παρούσα ανάρτηση.

Το χιούμορ μεταξύ μας είναι ωραίο και δίνει ζωντάνια, αλλά όταν μια ιδέα αντιμετωπίζεται με ειρωνεία στα όρια του χλευασμού— ακόμη και καλοπροαίρετη — οι νεότεροι ή πιο διστακτικοί αναγνώστες μπορεί να το εκλάβουν ως μήνυμα ότι δεν είναι ασφαλές να καταθέτουν απορίες ή διαφορετικές οπτικές.

Και είναι κρίμα, γιατί η Φυσική κερδίζει όταν ανοίγουμε χώρο για ερωτήματα, όχι όταν τα αποθαρρύνουμε άθελά μας.

Δεν είναι κακό να λέμε ξεκάθαρα ότι μια άποψη είναι λάθος. Αρκεί να το κάνουμε με επιχειρήματα και όχι με ειρωνείες. Έτσι βοηθάμε τη συζήτηση να μένει γόνιμη.

Το λέω με διάθεση να κρατήσουμε φιλόξενες τις συζητήσεις στο φ-ylikonet.

Ωραία ερώτηση — και σπάνια συζητιέται όσο θα έπρεπε.
Ένας διάλογος πάνω σε επιστημονικό θέμα είναι γόνιμος όταν δεν είναι απλώς ανταλλαγή απόψεων, αλλά διαδικασία κοινής αναζήτησης της αλήθειας. Αυτό φαίνεται από μερικά βασικά σημάδια:

1. Στόχος είναι η κατανόηση, όχι η “νίκη”Αν οι συμμετέχοντες προσπαθούν να καταλάβουν το φαινόμενο καλύτερα — ακόμα κι αν χρειαστεί να αλλάξουν άποψη — τότε ο διάλογος προχωρά.
Αν ο στόχος είναι «να αποδείξω ότι έχω δίκιο», σταματά η επιστήμη και αρχίζει η ρητορική.

2. Γίνονται σαφείς οι όροι και οι παραδοχέςΠολλές “διαφωνίες” είναι απλώς διαφορετικοί ορισμοί.
Γόνιμος διάλογος σημαίνει:

• ξεκαθαρίζουμε τι εννοούμε με βασικές έννοιες
• λέμε ανοιχτά ποιες παραδοχές κάνουμε
• Έτσι αποφεύγεται να μιλάμε για διαφορετικά πράγματα νομίζοντας ότι μιλάμε για το ίδιο.

3. Υπάρχει αναφορά σε δεδομένα, όχι μόνο σε απόψειςΗ επιστήμη βασίζεται σε:

• παρατηρήσεις
• πειράματα
• μετρήσεις
• δημοσιευμένα ευρήματα

Όταν ο διάλογος γυρίζει μόνο σε “μου φαίνεται λογικό”, γίνεται φιλοσοφική κουβέντα — που μπορεί να είναι ενδιαφέρουσα, αλλά δεν είναι επιστημονική τεκμηρίωση.

4. Υπάρχει διανοητική ταπεινότηταΦράσεις όπως:

• «Μπορεί να κάνω λάθος»
• «Δεν το είχα σκεφτεί έτσι»
• «Αυτό αλλάζει την εικόνα»

είναι δείκτες ποιότητας, όχι αδυναμίας. Χωρίς τη δυνατότητα αναθεώρησης, δεν υπάρχει επιστημονική πρόοδος.

5. Γίνεται διάκριση ανάμεσα σε δεδομένα και ερμηνείαΔύο επιστήμονες μπορεί να συμφωνούν στα δεδομένα αλλά να διαφωνούν στην ερμηνεία.
Ο γόνιμος διάλογος:

• αναγνωρίζει τι είναι παρατήρηση
• τι είναι μοντέλο
• τι είναι υπόθεση

Έτσι η διαφωνία γίνεται δημιουργική αντί για χαοτική.

6. Υπάρχει χρόνος για σκέψη (όχι μόνο άμεση αντίδραση)Η καλή επιστημονική συζήτηση έχει:

• παύσεις
• αναστοχασμό
• διάθεση να διαβαστεί κάτι και να επανέλθει η κουβέντα

Η βιασύνη γεννά επιφανειακές απαντήσεις.

7. Στο τέλος όλοι ξέρουν κάτι περισσότεροΑκόμα κι αν δεν υπάρξει συμφωνία, ο διάλογος είναι γόνιμος όταν:

• έχουν ξεκαθαρίσει τα σημεία διαφωνίας
• έχουν προκύψει νέες ερωτήσεις
• έχει βελτιωθεί η κατανόηση του προβλήματος

Η επιστήμη προχωρά συχνά περισσότερο με καλύτερες ερωτήσεις παρά με τελικές απαντήσεις.
Με μια φράση:
https://i.ibb.co/spVz2yPC/3-1.jpg Γόνιμος επιστημονικός διάλογος είναι αυτός που αυξάνει τη συλλογική κατανόηση, όχι τα εγώ των συμμετεχόντων.

Έθεσα μια ερώτηση στο ChatGpt και πήρα την απάντηση:

Πότε ένας διάλογος πάνω σε ένα επιστημονικό θέμα είναι γόνιμος;

Ωραία ερώτηση — και σπάνια συζητιέται όσο θα έπρεπε.
Ένας διάλογος πάνω σε επιστημονικό θέμα είναι γόνιμος όταν δεν είναι απλώς ανταλλαγή απόψεων, αλλά διαδικασία κοινής αναζήτησης της αλήθειας. Αυτό φαίνεται από μερικά βασικά σημάδια:

1. Στόχος είναι η κατανόηση, όχι η “νίκη”Αν οι συμμετέχοντες προσπαθούν να καταλάβουν το φαινόμενο καλύτερα — ακόμα κι αν χρειαστεί να αλλάξουν άποψη — τότε ο διάλογος προχωρά.
Αν ο στόχος είναι «να αποδείξω ότι έχω δίκιο», σταματά η επιστήμη και αρχίζει η ρητορική.

2. Γίνονται σαφείς οι όροι και οι παραδοχέςΠολλές “διαφωνίες” είναι απλώς διαφορετικοί ορισμοί.
Γόνιμος διάλογος σημαίνει:

• ξεκαθαρίζουμε τι εννοούμε με βασικές έννοιες
• λέμε ανοιχτά ποιες παραδοχές κάνουμε
• Έτσι αποφεύγεται να μιλάμε για διαφορετικά πράγματα νομίζοντας ότι μιλάμε για το ίδιο.

3. Υπάρχει αναφορά σε δεδομένα, όχι μόνο σε απόψειςΗ επιστήμη βασίζεται σε:

• παρατηρήσεις
• πειράματα
• μετρήσεις
• δημοσιευμένα ευρήματα

Όταν ο διάλογος γυρίζει μόνο σε “μου φαίνεται λογικό”, γίνεται φιλοσοφική κουβέντα — που μπορεί να είναι ενδιαφέρουσα, αλλά δεν είναι επιστημονική τεκμηρίωση.

4. Υπάρχει διανοητική ταπεινότηταΦράσεις όπως:

• «Μπορεί να κάνω λάθος»
• «Δεν το είχα σκεφτεί έτσι»
• «Αυτό αλλάζει την εικόνα»

είναι δείκτες ποιότητας, όχι αδυναμίας. Χωρίς τη δυνατότητα αναθεώρησης, δεν υπάρχει επιστημονική πρόοδος.

5. Γίνεται διάκριση ανάμεσα σε δεδομένα και ερμηνείαΔύο επιστήμονες μπορεί να συμφωνούν στα δεδομένα αλλά να διαφωνούν στην ερμηνεία.
Ο γόνιμος διάλογος:

• αναγνωρίζει τι είναι παρατήρηση
• τι είναι μοντέλο
• τι είναι υπόθεση

Έτσι η διαφωνία γίνεται δημιουργική αντί για χαοτική.

6. Υπάρχει χρόνος για σκέψη (όχι μόνο άμεση αντίδραση)Η καλή επιστημονική συζήτηση έχει:

• παύσεις
• αναστοχασμό
• διάθεση να διαβαστεί κάτι και να επανέλθει η κουβέντα

Η βιασύνη γεννά επιφανειακές απαντήσεις.

7. Στο τέλος όλοι ξέρουν κάτι περισσότεροΑκόμα κι αν δεν υπάρξει συμφωνία, ο διάλογος είναι γόνιμος όταν:

• έχουν ξεκαθαρίσει τα σημεία διαφωνίας
• έχουν προκύψει νέες ερωτήσεις
• έχει βελτιωθεί η κατανόηση του προβλήματος

Η επιστήμη προχωρά συχνά περισσότερο με καλύτερες ερωτήσεις παρά με τελικές απαντήσεις.
Με μια φράση:
https://i.ibb.co/spVz2yPC/3-1.jpg Γόνιμος επιστημονικός διάλογος είναι αυτός που αυξάνει τη συλλογική κατανόηση, όχι τα εγώ των συμμετεχόντων.

Καλημέρα Ανδρέα ,καλημέρα Διονύση.
Ελπίζω πως το αρχικό σχόλιο μου στην παρούσα ανάρτηση του Διονύση
(Μια οντότητα φορτωμένη με μια έννοια ή οντότητα (;) μπαίνει σε μια έννοια
και κάποια στιγμή βγαίνει …)
δεν υποκρύπτει ειρωνεία παρά μόνο ένα (;) για το φορτίο, με το δικό μου ,άχρωμο ίσως, να το πω χιούμορ.
Αν διακρίνονται ίχνη τέτοιας ειλικρινά ζητώ συγνώμη και εγώ.

Καλημέρα Ανδρέα.
«Δεν είναι κακό να λέμε ξεκάθαρα ότι μια άποψη είναι λάθος. Αρκεί να το κάνουμε με επιχειρήματα και όχι με ειρωνείες. Έτσι βοηθάμε τη συζήτηση να μένει γόνιμη.»
Έχει και άλλες προϋποθέσεις μια συζήτηση για να είναι γόνιμη.
Πρώτα – πρώτα να είναι συζήτηση, να διατυπώνονται απόψεις και θέσεις με ξεκάθαρο τρόπο ώστε οι συμμετέχοντες να είναι φανερό για τι πράγμα μιλούν και πού στοχεύουν. Αλλά ταυτόχρονα οι απόψεις αυτές να στοχεύουν στην αναζήτηση της αλήθειας και όχι στην επιβολή μιας «αλήθειας» που ερχόμαστε να επιβάλλουμε στους συνομιλητές μας, αλλά και να την διδάξουμε, μέσω του δικτύου και στους μαθητές που μας παρακολουθούν
Μέρες τώρα αρνείσαι να ακούσεις ΕΝΑ, έστω ΕΝΑ επιχείρημα, από αυτά που οι φίλοι εδώ διατύπωσαν, ενάντια στην αρχική σου ανάρτηση.
Μια ανάρτηση που ο διαχειριστής του δικτύου, σου ζήτησε να μεταφέρεις στο φόρουμ. Τι πιο απλό και δημοκρατικό; Να συζητήσουμε ό,τι θέλουμε, αλλά να φαίνεται ότι συζητάμε και δεν δίνουμε στα παιδιά υλικό απαραίτητο για την πρόοδό τους. Ότι εδώ συζητάμε και προβληματιζόμαστε. Δεν διδάσκουμε από καθέδρας την απόλυτη αλήθεια. Και συ το αρνήθηκες πεισματικά!!!
Στηρίζεσαι στην ιδιαίτερα δημοκρατική στάση του Αποστόλη για να κάνεις το δικό σου και να επιβάλεις τη θέση σου, καπελώνοντας το δίκτυο και επιβάλλοντας μια λογική.
Και όχι μόνο αυτό, αλλά μετά από 46 σχόλια, αφήνεις την ανάρτηση για το φως ξεκινώντας μια νέα, με το ίδιο περιεχόμενο, ξανά απευθύνοντάς την στους μαθητές. Και ξανά αρνείσαι να την θεωρήσεις συζήτηση.
Την θεωρείς απόλυτη αλήθεια, έτοιμη για να διδαχτεί! Καμιά διάθεση διαλόγου και προβληματισμού.
Μετά από όλα αυτά, ο διάλογος εκφυλίζεται και έρχεται το χιούμορ να χαλαρώσει μια ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα…
Ξέφυγε σε ειρωνεία;
Αν αυτό έγινε ζητάω συγνώμη προσωπικά, για την δική μου εκτροπή που ίσως παρέσυρε και άλλους φίλους σε ανάλογη ανάλαφρη αντιμετώπιση.

Διονύση αρκούσε η τελευταία φράση σου.

Για όσα αναφέρεις πριν από αυτή, επειδή αφορούν την ανάρτησή μου ΘΕΜΑ Α και Β: Η έννοια φως – Υλικό Φυσικής – Χημείας θα γράψω τα σχόλιά μου κάτω από αυτή.

Σχετικά με το επόμενο σχόλιό σου, συμφωνώ με τη απάντηση του ChatGpt.

Παντελή καλημέρα

Με λίγα λόγια και σταράτα διέλυσες την παρεξήγηση.

Καλό μήνα σε όλους.
Αφιερωμένη στους συναδέλφους που διδάσκουν φυσική γ.π. στην Β΄ Λυκείου και επιμένουν να κάνουν μάθημα…

Καλημέρα Διονύση και καλό μήνα.
Ο “μεγεθυντικός φακός” των ερωτήσεων που θέτεις στοχευμένα, δείχνει το δρόμο των απαντήσεων, χωρίς να αποκαλύπτει τη λύση , συμβάλλοντας στην κατανόηση του φαινομένου!
Βασικά πράγματα που πρέπει να διδάσκονται, προκειμένου να αφομοιώσει ο μαθητής βασικές έννοιες !
Τα θέματα που θέτεις προσομοιάζονται με ..τον παππού που πιάνει το εγγόνι του και του δείχνει τα αμπελοχώραφά του!
Νάσαι καλά.

Καλημέρα Διονύση. Πολύ καλή. Οι μαθητές μαθαίνουν τη φυσική σημασία της ΗΕΔ και της εσωτερικής αντίστασης. Πραγματοποιείται και στο εργαστήριο αλλά και με την προσομοίωση του Phet. Αυτά μαθαίνονται στη Β΄Λυκείου και όχι στη Γ΄, όταν κάνουμε το νόμο Biot-Savart. Έχει πετάξει το πουλάκι. Ο διδάσκοντας πρέπει να κάνει άθλο να το εξηγήσει και να πείσει τους μαθητές.

Καλημέρα Διονύση . ‘Ομορφη και προπάντως διδακτική, όπως πάντα.
Ισως θα έπρεπε να αναφερθεί στο πρώτο ερώτημα και η απάντηση “η εξωτερική αντίσταση R να είναι πολύ μεγάλη , τόσο ώστε η ενταση του ρεύματος που δείχνει το αμπερόμετρο να είναι πολυ μικρότερη της μικροτερης ενδειξης στην κλιμακα του”, με σκοπό να γίνει κάποια συζητηση με αυτό (περισσότερο εργαστηριακού ενδιαφέροντος).

Καλό απόγευμα συνάδελφοι.
Πρόδρομε, Ανδρέα και Γιώργο σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.