Γεωργίου Γεώργιος

Λύση: Ορισμός αγνώστων:
x = mol NaNH2
y = mol KNH2
z = mol Ca(NH2)2

Από ογκομέτρηση HCl:
x + y + 2z = 0,40 (mol) → εξίσωση 1
3. Από μάζα μετάλλων:
23x + 39y + 40z = 12,1 (g) → εξίσωση 2
4. Από λόγο αλκαλίων / αλκαλικών γαιών:
23x + 39y = (101/20)*40z = 202 z → εξίσωση 3

Λύση συστήματος:
Από 2 και 3: 23x + 39y + 40 z = 12,1
23x + 39y = 202 z
Άρα: 202 z + 40 z = 12,1 → 242 z = 12,1 → z = 0,05 mol
23x + 39y = 202 * 0,05 = 10,1 g
x + y + 2 z = 0,40 → x + y = 0,30 mol
Λύνουμε για x, y:
x = 0,30 – y
23(0,30 – y) + 39 y = 10,1 → 16y = 3,2 → y = 0,20 mol
x = 0,10 mol
 
2. Μάζα κάθε ουσίας:
NaNH2: 0,10 * 39 = 3,9 g
KNH2: 0,20 * 55 = 11,0 g
Ca(NH2)2: 0,05 * 72 = 3,6 g
Σύνολο μάζας μείγματος: 18,5 g

3. Θερμότητα πλήρους εξουδετέρωσης:
OH⁻: 0,40 mol → Q(OH⁻) = 0,40 * 57 = 22,8 kJ
NH3: 0,40 mol → Q(NH3) = 0,40 * 35 = 14,0 kJ
Συνολική θερμότητα: 36,8 kJ

Αφιερωμένη στο Νίκο Κ. ο οποίος την προκάλεσε, με μια ερώτησή του…
Αλλά αφιερωμένη και στον Παντελή, αφού η δική του και η συζήτηση που προκάλεσε, φέρνει την σημερινή δημοσίευσή της (ήταν για αργότερα…)

Καλημέρα κι αποδώ Διονύση.
Ανταπόκριση πρόσθετης τεκμηρίωσης της μεθόδου κλειστού πλαισίου, μέσω υποθετικού αγωγού, με ωραία ερωτήματα και ασύλληπτη την ταχύτητα ανταπόκρισης !
Καλό Σαββατοκύριακο
Ευχαριστώ για το κομμάτι της αφιέρωσης

Καλημέρα ετοιμοπόλεμε Διονύση. Πολύ καλή!

Καλό απόγευμα Παντελή και Αποστόλη και από εδώ.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλησπέρα Διονύση
Εξαιρετική. Ωραία ερωτήματα, διαφορετικά.
Ευφυέστατο την ισχύ της Laplace να την βρεις μέσω της Eεπ·Ι χωρίς να αναλύεις τη δύναμη σε τμήματα κτλ.

Κύριε Μάργαρη, το συγκεκριμένο θέμα είναι απλά ευφυέστατο!

Μας έγινε μια ερώτηση από μια μαθήτρια ωστόσο την οποία σας προωθούμε εδώ:
Μία μόνο ερώτηση ως προς την λύση στο ερώτημα γ. Στον τύπο της ταχύτητας διαιρείτε με t3 που έχετε ονομάσει “χρονική στιγμή”. Καταλαβαίνω ότι επειδή t0=0sec, το χρονικό διάστημα από την αρχή μέχρι την στιγμή t3 ισούται με t3 αριθμητικά, αλλά στις πανελλήνιες μια τέτοια αναγραφή τύπου θα γινόταν αποδεκτή;

Και πάλι σας ευχαριστούμε για τα πανέξυπνα θέματα που “σκαρφίζεστε”!

Καλημέρα στη φοιτητική ομάδα, καλημέρα στο Χρήστο και καλό μήνα σε όλους.
Για την μαθήτρια και την απορια της.
Το πόσο αναλυτικά δικαιολογείται κάτι στις εξετάσεις εξαρτάται από το πόσο αυτονόητη είναι η δικαιολόγηση, τι βαρύτητα έχει, πόσα μόρια πιάνει το ερώτημα και τι άλλο εξετάζει εκτός του σημείου που μας απασχολεί. Δεν υπάρχει μια απόλυτη απάντηση. Η μόνη απάντηση που καλύπτει τα πάντα, είναι “δικαιολογήσετε τα ΠΑΝΤΑ”, πράγμα που είναι πρακτικά αδύνατο…
Στην τελευταία εξίσωση της παραπάνω ανάρτησης, θα μπορούσε να γραφεί τυπικά ότι υ=Δy/Δt… Δt=t3-t0=… και για να είμαστε ειλικρινείς, θα το είχα γράψει, αν υποψιαζόμουν ότι θα δεχτώ ερώτημα.
Η γραφή είναι λάθος αν μιλάμε για εξετάσεις Α΄Λυκείου, αφού είναι βασικός στόχος κατά τη διδασκαλία της τάξης, αλλά νομίζω ότι είναι σχεδόν αυτονόητη αλήθεια, φτάνοντας στην Γ΄Λυκείου, ότι αν ξεκινάμε από τη στιγμή μηδέν, τα χρονικά διαστήματα είναι ίσα και με τις αντιστοιχες χρονικές στιγμές.
Χρήστο, αν προσέξεις το θέμα είναι η εύρεση της ΗΕΔ σε αγωγό κυκλικού σχήματος, αποφεύγοντας να μιλήσω για στοιχειώδεις ΗΕΔ και προβολή στη χορδή και απλά “έκλεισα” τον αγωγό.
Όταν έφτασα στη δύναμη Laplace αναγκαστικά θα πρέπει να έκανα αυτό που απέφυγα παραπάνω. Εκεί προβληματίστηκα, αν πρέπει να το επιβαρύνω άλλο ή όχι.
Έτσι αποφάσισα να μην ζητήσω τη δύναμη αλλά την ισχύ της.
Βέβαια αν σκεφτεί κάποιος ότι η ισχύς είναι -Fυ, μπορεί να υπολογίσει και το μέτρο της, αλλά δεν ήθελα να εκτραπεί το θέμα σε υπολογισμούς και διαφορετικές λύσεις…

Καλημέρα και καλό μήνα Διονύση. Όμορφη και διδακτική όπως πάντα.
Μια εναλλακτική προσεγγιση στο 4ο ερωτημα. Πιο δυσκολη για τους μαθητές. Σε κάποιους πολύ καλού ίσως αρέσει. Επίσης βρισκω και την μορφή της καμπύλης,:https://i.ibb.co/R4jFShKr/mar-1.png

Καλημέρα Γιώργο και σε ευχαριστώ για την εναλλακτική λύση.
Γιατί εγώ την βγάζω έλλειψη την καμπύλη και όχι κύκλο;

Έχεις απλά αλλάξει την κλιμακα (βαθμονομηση) των αξόνων .

Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλή, αλλά για εμάς. Την έλυσα εξαρχής. Η συνάρτηση της έντασης και η γραφική παράσταση:
https://i.ibb.co/cXZmCSpL/kykl1.jpg

Όμως, ένα τέτοιο θέμα:
Απαιτεί χρήση γεωμετρίας και ως γνωστόν …, αλλά έστω ότι δεν είναι δύσκολη η εφαρμογή της.
Θεωρώ πρόβλημα την τεχνική επίλυσης, που δεν θα σκεφτόταν ένας υποψήφιος. Να κλείσει τον αγωγό; Πως θα του έρθει; Στο σχολικό βιβλίο το μόνο πλαίσιο που εισέρχεται σε πεδίο είναι ορθογώνιο. ‘Αντε να πάμε σε τρίγωνο.
Επιπλέον οι μαθητές της Υγείας, δε μπορούν να μελετήσουν την παραπάνω συνάρτηση. Μόνο ποιοτικά ερωτήματα για την κλίση.
Εδώ δεν μας επιτρέπεται ευθύγραμμος αγωγός σε κεκλιμένο επίπεδο!
Μπορεί να κάνω λάθος, προβληματισμό εκφράζω.

Καλησπέρα Ανδρέα και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και την κατάθεση του προβληματισμού σου.
Όσον αφορά το επίπεδο δυσκολίας, μπορεί να έχεις δίκιο, δεν μπορώ να πάρω θέση. Την άσκηση την έστησα με αφορμή ερώτημα φίλου και την προόριζα να την ανεβάσω στην επανάληψη. Η συζήτηση πάνω στην αντίστοιχη ανάρτηση του Παντελή, επιτάχυνε την δημοσίευση…
Όσον αφορά την ουσία, κάτι λάθος έχεις κάνει στην εύρεση της συνάρτησης της έντασης με το χρόνο. Κατά το στήσιμο, είχα υπολογίσει ότι Ι=2 ρίζα(t-t^2), η οποία είναι ίδια με την σχέση που παραπάνω αποδεικνύει και ο Γιώργος. Και αυτής της συνάρτησης έδωσα την γραφική παράσταση.
Αλλά Ανδρέα, δεν ζήτησα μελέτη της συνάρτησης! Ίσα – ίσα έδωσα την γραφική παράσταση και πάνω σε αυτή ζήτησα κάποια πράγματα…
Γιώργο, η συνάρτηση που σωστά καταλήγεις είναι συνάρτηση έλλειψης και όχι κύκλου.
Θα ήταν εξίσωση κύκλου αν είχε την μορφή:
https://i.ibb.co/p6ydfrn2/2026-03-01-171950.png
Στην τελική εξίσωση που καταλήγεις:
https://i.ibb.co/C3QZJdGs/2026-03-01-172146.png
Οι δυο παρονομαστές είναι διαφορετικοί, και δίνουν του δυο ημιάξονες.
Στο σχήμα έχω σχεδιάσει την μισή έλλειψη, στο Visio, δες τι σχεδίασα.
Το πάνω μισό, έλλειψη με μικρό ημιάξονα 0,5s και μεγάλο ημιάξονα (τον κατακορυφο) 1Α.

Η εικόνα:
https://ylikonet3.wordpress.com/wp-content/uploads/2026/03/cea3cf84ceb9ceb3cebcceb9cf8ccf84cf85cf80cebf-cebfceb8cf8ccebdceb7cf82-2026-03-01-173145.png

Καλησπέρα Ανδρέα και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και την κατάθεση του προβληματισμού σου.
Όσον αφορά το επίπεδο δυσκολίας, μπορεί να έχεις δίκιο, δεν μπορώ να πάρω θέση. Την άσκηση την έστησα με αφορμή ερώτημα φίλου και την προόριζα να την ανεβάσω στην επανάληψη. Η συζήτηση πάνω στην αντίστοιχη ανάρτηση του Παντελή, επιτάχυνε την δημοσίευση…
Όσον αφορά την ουσία, κάτι λάθος έχεις κάνει στην εύρεση της συνάρτησης της έντασης με το χρόνο. Κατά το στήσιμο, είχα υπολογίσει ότι Ι=2 ρίζα(t-t^2), η οποία είναι ίδια με την σχέση που παραπάνω αποδεικνύει και ο Γιώργος. Και αυτής της συνάρτησης έδωσα την γραφική παράσταση.
Αλλά Ανδρέα, δεν ζήτησα μελέτη της συνάρτησης! Ίσα – ίσα έδωσα την γραφική παράσταση και πάνω σε αυτή ζήτησα κάποια πράγματα…
Γιώργο, η συνάρτηση που σωστά καταλήγεις είναι συνάρτηση έλλειψης και όχι κύκλου.
Θα ήταν εξίσωση κύκλου αν είχε την μορφή:
https://ylikonet3.wordpress.com/wp-content/uploads/2026/03/cea3cf84ceb9ceb3cebcceb9cf8ccf84cf85cf80cebf-cebfceb8cf8ccebdceb7cf82-2026-03-01-171950.png
Στην τελική εξίσωση που καταλήγεις:
https://ylikonet3.wordpress.com/wp-content/uploads/2026/03/cea3cf84ceb9ceb3cebcceb9cf8ccf84cf85cf80cebf-cebfceb8cf8ccebdceb7cf82-2026-03-01-172146.png
Οι δυο παρονομαστές είναι διαφορετικοί, και δίνουν του δυο ημιάξονες.
Στο σχήμα έχω σχεδιάσει την μισή έλλειψη, στο Visio, δες τι σχεδίασα.
Το πάνω μισό, έλλειψη με μικρό ημιάξονα 0,5s και μεγάλο ημιάξονα (τον κατακορυφο) 1Α.

Καλησπέρα Διονύση . Ναι προφανώς είναι ελειψη. με ημιάξονες (1/2, 1)
Πήρα το Ι/2=0,5 αντι Ι=1 για ημιάξονα και τα “θαλασσωσα” ,μεχρι που με “πείραζαν” και οι κλιμακες ! Διορθώνω και το ανεβάζω ξανα επι το ορθόν. ¨Οποιος βιάζεται σκονταφτει ή το γήρας δεν ερχεται μόνον ή και τα δύο;

Στο graph έφαγα τη ρίζα
https://i.ibb.co/6204K8x/kykl2.jpg

Επί το ορθον:https://i.ibb.co/23GVNGFv/mar-1.png

Διονύση, γιατί κατακόρυφα και όχι οριζόντια σε λείο μονωτικό δάπεδο;

Προσωπικά θα ζήταγα και το εμβαδόν που περικλείεται από την καμπύλη i=f(t)

Προσωπικά μου άρεσε

Πάντα με προβλημάτιζε το εξής:

Όταν το υποθετικό πλαίσιο ΑΜΒΑ κινείται μέσα στο ομογενές ΜΠ η ροή που διέρχεται από την επιφάνειά του είναι σταθερή, οπότε συνολικά στο πλαίσιο Εεπ=0 και Εεπ(ΑΜΒ)=Εεπ(ΑΒ).
Όταν όμως ο κυκλικός αγωγός εισέρχεται στο ΜΠ το πλαίσιο ΑΜΒΑ υπάρχει μόνο μία στιγμή και την επόμενη δεν υπάρχει.
Είναι αποδεκτό να λέμε πως η ροή από την επιφάνειά του είναι σταθερή ώστε μετά να καταλήγουμε πως Εεπ(ΑΜΒ)=Εεπ(ΑΒ);;;

https://i.ibb.co/kgd71q2W/13.png

Ρώτησα το “εργαλείο” και μου απάντησε

https://i.ibb.co/jkW5tNjt/1.png

https://i.ibb.co/3ZHsgpC/2.png

https://i.ibb.co/N6PRMCS8/3.png

https://i.ibb.co/HDxFNY4d/4.png

Όσον αφορά γιατί έβαλα το πλαίσιο να κινείται κατακόρυφα και όχι σε μονωτικό λείο οριζόντιο επίπεδο, το έκανα για δύο λόγους.
Ο πρώτος γιατί είναι πολύ πιο φυσιολογικό και εύκολο να εισάγεις το κατακόρυφο πλαίσιο που έχεις κρεμάσει με νήμα στο πεδίο όπως στο σχήμα, παρά να κατασκευάσεις την δεύτερη επιλογή.
Ο δεύτερος λόγος ήταν ότι είχα σκοπό να εμπλέξω δυνάμεις και ενέργειες και θα “έπαιζα” με το βάρος. Αυτός ο λόγος βέβαια, στην πορεία εξέλιπεν, αφού πέσανε πολλά και αποφάσισα να μην το επιβαρύνω περισσότερο…

Καλημέρα Θοδωρή.
Σε ευχαριστώ για το ψάξιμο με το “εργαλείο”, όπως λες!
Την αναλυτική μου θέση είχα εκφράσει στην ανάρτηση του Παντελή. Έχω γράψει:
“Η ΗΕΔ που ψάχνουμε είναι στιγμιαία. Δεν μας ενδιαφέρει μια επόμενη χρονική στιγμή αν θα είναι αυτή που υπολογίζουμε ή αν θα αλλάξει. Έτσι αν κλείσουμε τον αγωγό τυχαίου σχήματος με ευθύγραμμο αγωγό και σχηματίσουμε ένα πλαίσιο, ψάχνουμε την ΗΕΔ, αν φανταστούμε ότι αυτό το κλειστό πλαίσιο κινείται εσαεί μέσα στο ομογενές μαγνητικό πεδίο. Τι θα συνέβαινε; Η ολική ΗΕΔ θα ήταν συνεχώς μηδενική, οπότε μηδενική είναι και τη στιγμή που ας την ονομάσω “του κλεισίματος”!”
και παρακάτω:
“Όποιο και να είναι το πλαίσιο που θα δεχτούμε, όποια ροή και αν λάβουμε υπόψη, ΗΕΔ αναπτύσσεται στο τόξο ΑΓΔ, το οποίο κινείται σε Μ.Π. Και η στιγμιαία ΗΕΔ είναι αυτή που αναπτύσσεται σε αυτό το ορισμένο μήκος τόξου, λόγω κίνησης και ανάπτυξης στοιχειώδους ΗΕΔ σε κάθε τμήμα του ίση με dE=Bds υ συνα.
Η μαγνητική ροή είναι καλή και άγια, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι έχουμε κίνηση αγωγού και άρα ΗΕΔ!”
Οπότε ψηφiζω… εργαλείο!

Καλημέρα σε όλους. Από την εποχή των Δεσμών που διδάσκαμε το παράδειγμα του αγωγού σχήματος S ,που κινείται κάθετα στις δ.γ. μαγνητικού πεδίου , σχεδόν πάντα χρησιμοποιώ ,στον τυπο της ΗΕΔ επαγωγής, για το μήκος L ,την καθετη προβολή του ανοικτού τμηματος του αγωγου στην διευθυνση της ταχύτητας. Τον ρυθμό της μεταβολής της ροής τον χρησιμοποιώ ελάχιστα (βασικά σε κλειστο αγωγο που κινειται σε μαγνητικο πεδίο- που είναι μηδέν) και γενικά μονο παραδειγματικά για να φανει η μεγαλύτερη δυσκολία της χρήσης του όπως στην αναρτηση που έκανα στο αντίστοιχο πρόβλημα του Παντελή.
Όσο για το.. ¨εργαλείο (παρόλο που το χρησιμοποιώ ελάχιστα) είναι χρήσιμο αν και κάνει λάθη ποτε ποτε. Όμως όταν το διορθωσεις αντιδρά πολύ σωστά!

Καλημερα Διονύση και σε ολη την παρεα. Τι ωραια που ητανε οταν πηγαιναμε στις βιβλιοθηκες,οπου ητανε κατι σαν ναοί βρισκαμε βιβλια και papers,τα κουβαλαγαμε σε δοσεις μεχρι καποιο ντεσκ,και ψαχναμε αυτο που θελουμε να βρουμε,και κατοπιν βγαζαμε τις απαραιτητες φωτοτυπιες,Εκει μπορει να πετυχαιναμε και καποιο συναδελφο απο αλλο εργαστηριο ή τομέα και καναμε μια μικρη συζητηση απο την οποια μπορει να γεννιοτανε και καποια ιδέα. Δεν υπηρχε ουτε Α.Ι.ουτε τζι πι τι, ουτε τετοια,αλλα πιο παλια ουτε καν ιντερνετ. Δεν λεω οτι τοτε ητανε καλυτερα,αφου δουλεια μιας ημερας τωρα την κανεις σε μια ωρα,απλως ειμαι ρομαντικος.Παρεπιπτοντως δε εχω χρησιμοποιησει ποτε το “εργαλειο”. Χρησιμοποιω ολα τα βιβλια και περιοδικα του πλανητη,που με ενα κουμπακι τωρα ειναι ανοιγμενα μπροστα σου και επισης το κεφάλι μου.Ολιγον ασχετα αυτα που γραφω,συμπαθάτε με.
Σχετικα με την παρουσα αναρτηση,(και την προηγουμενη του Παντελή) φυσικα και ειναι ωραια και ενδιαφερουσα αλλα τετοια δεν χρειαζονται στο Λυκειο ουτε για τις εξετασεις.Συζηταμε μια εβδομαδα αν ο στιγμιαιος χαρακτηρας της ΗΕΔ,επιτρεπει να δημιουργεις μια κλειστη καμπυλη για να βγαλεις τον συνηθισμενο τυπο μπουλ.Δεν σνομπαρω την συζητηση,ειναι χρησιμη αλλα οχι για το σχολείο.Ειναι μονο για Φόρουμ.
Και η προηγουμενη αναρτηση του Παντελη εχει ενδιαφερον,απο την οποια μου αρεσε πολυ ο υπολογισμος του Γιωργου Χριστοπουλου,μεσω του ρυθμου μεταβολης του εμβαδου της τομης των δυο κυκλων,οπου εκατσα και εκανα ολες τις πραξεις του.
Ενδιαφερον εχει ο υπολογισμος του εμβαδου αυτης της τομης συναρτησει της ακτινας και της αποστασεως των κεντρων,τον οποιο εκανα,(δεν ειναι πολυ δυσκολος) αλλα δεν τον ανεβασα διοτι ειναι σκετη Γεωμετρια και μαλλον δεν ενδιαφερει και πολλούς.

Καλό μεσημέρι Γιώργο και Κωνσταντίνε.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό και την κατάθεση της γνώμης σας.

Καλημέρα παιδιά.
Το κλείσιμο του αγωγού είναι εξαιρετική τεχνική.
Πολύτιμη ιδίως σε 3D προβλήματα.
Βέβαια αυτά δεν είναι θέματα για Εξετάσεις αλλά….

Καλημέρα Διονύση.
Θα την επέλεγα σαν Β ΘΕΜΑ !
Μια ερώτηση: η αλλαγή στη φορά του ρεύματος δεχόμαστε πως γίνεται ακαριαία.
Στην πράξη ισχύει το ακαριαίο ;

Καλημέρα Παντελή.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Το πόσο γρήγορα θα συμβεί η αλλαγή στη φορά του ρεύματος, θα το καθορίσει η αυτεπαγωγή του κυκλώματος.
Νομίζω η υπόθεση ότι γίνεται “ακαριαία”, είναι πολύ κοντά στην πραγματικότητα…

Καλημέρα Διονύση και Παντελή.

Πράγματι, όπως επισημαίνει ο Διονύσης, υπάρχει πάντοτε παρόν φαινόμενο αυτεπαγωγής. Να θυμίσω μια σχετική ανάρτηση: Αυτεπαγωγή χωρίς πηνίο – Πρότυπα Θέματα Φυσικής

Διονύση και Ανδρέα σας ευχαριστώ.

Καλημέρα Διονύση. Βαρέσαμε διάλυση. Χθες φύγανε όλα, για μαθητική πορεία. Σήμερα κάνανε κατάληψη. Αγωνίζονται για τα Τέμπη.
Ευκαιρία για Υλικονετ. Ωραίο δεύτερο θέμα. Πολύ θα ήθελα να δω απάντηση με τη δύναμη Laplace να σπρώχνει στο δεύτερο πεδίο, για τη συζήτηση που θα επακολουθούσε…

Γεια σου και από εδώ Ανδρέα.
Ακριβώς στο σημείο αυτό στοχεύει η ερώτηση. Αλλάζει η κατεύθυνση του πεδίου, άρα αλλάζει και η κατεύθυνση της δύναμης Laplace!!!
Αυτονόητο…
Όσον αφορά το “βαρέσατε διάλυση”… ψυχραιμία, μπαίνει και η άνοιξη…
Και η πρώτη μεγάλη πράξη είναι ο Γολγοθάς η σταύρωση…

Δοονυση καλησπέρα.
Πολύ όμορφη χωρις πολλά πολλά.
Θα εδινα σαν επιλογη και την τιμή 2,5 να υπάρξει πιπ εντονος προβληματισμός χωρις να θεωρηθεί οτι γινεται για να μπερδέψει.

Καλημέρα Χρήστο.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ναι η τιμή 2,5m/s ίσως ήταν καλό 🙂 ενδεχόμενο…

Καλημέρα Διονύση. Πάντα θαυμάζω τον τρόπο σου να κατασκευάζεις και να παρουσιάζεις πολύ διδακτικά θέματα!

Καλημέρα Διονύση ,Χρήστο και Δημήτρη.
Ωραίο το φρενάρισμα πριν φτάσει στο όριο..!!
Αυτό το 2,5 του Χρήστο από ποιό σφάλμα θα προέκυπτε;

Καλημέρα Δημήτρη, καλημέρα Παντελή και σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Παντελή δεν ξέρω τι ακριβώς σκέφτηκε ο Χρήστος, αλλά φαντάζομαι ότι ένας απρόσεκτος μαθητής θα μπορούσε να πει ότι αφού η ταχύτητα πριν το ανοιγμα του διακόπτη ήταν 5m/s, υποδιπλασιάζοντας την αντίσταση, θα πέσει στο μισό η οριακή ταχύτητα και θα γίνει 2,5m/s…

Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλή. Για όποιον δεν αντέχει την αναμονή και θέλει να κλείσει το διακόπτη, θα πάρει μια μικρότερη οριακή, για να μάθει άλλη φορά να περιμένει.

Καλημέρα Διονύση, όμορφη άσκηση.

Διονύση καλησπέρα, δεν ήξερα για τον εγγονο – τρομερό γεγονός – φανταζομαι θα παει και στον δισεγγονο! Να εισαι καλα!

Καλησπέρα Παναγιώτη και σε ευχαριστώ για το μέρος της αφιέρωσης που με αφορά.
Απολαυστικοί οι διάλογοι!!!
Και μιας και αναφέρονται και διάλογοι μεταξύ πατέρα και γιου, μια φωτογραφία που ψάρεψα χθες και την ανέβασα δίπλα:

https://arxeialykeioy.wordpress.com/wp-content/uploads/2026/02/ceb44-1.png

Ταιριάζει με το διάλογο:

Bohr: Σε άκουσα να εξηγείς τη θεωρία σου σήμερα.
Aage: Προσπάθησα.
Bohr: Μου άρεσε.
Aage: Δεν είμαι σίγουρος ότι ήταν σωστή.
Bohr: Τότε είναι πιθανόν καλή.

Λείπει μόνο ο εγγονός…

Bohr και μπύρα εσείς;

Bohr και μπάλα εμείς

Ο Niels στη θέση του τερματοφύλακα στην ομάδα ΑΒ της Κοπεγχάγης. Θέση για την οποία οι “άμπαλοι” θεωρούν ότι έχει νεκρά διαστήματα στη διάρκεια του αγώνα.

Οπότε;

Τυπικές αφηγήσεις αφηρημάδας/ το ίδιο λένε για όλους τους διανοούμενους που έπαιξαν κάποτε τερματοφύλακες.

«κατά τη διάρκεια ενός αγώνα, όταν σχεδόν όλη η δράση συνέβαινε στο επιθετικό μισό της ομάδας του, ένα μακρινό λάκτισμα από την άλλη άκρη του γηπέδου άρχισε να κυλάει προς την εστία του. Ο Νιλς στεκόταν κοντά στο δοκάρι και φαινόταν να αδιαφορεί για την μπάλα που κινείτο προς το τέρμα του. Ξυπνώντας από το ουρλιαχτό των φιλάθλων πίσω του, ο Νιλς έπεσε και απέκρουσε.

Μετά τον αγώνα, η εξήγησή του ήταν ότι είχε αποσπαστεί η προσοχή του από ένα μαθηματικό πρόβλημα και έκανε υπολογισμούς στην άκρη του δοκαριού».

Τα σχετικά αναφέρεις και συ στην ανάρτηση Παναγιώτη.

Οι Monty Python τα εικονοποιούν.

Monty Python – Philosopher fooyball

Η ενασχόληση του Bohr με τα σπορ, ποδόσφαιρο, ιστιοπλοΐα, σκι λέγεται ότι έκαμψε την απέχθεια του Rutherford για τις περίπλοκες θεωρητικές ερμηνείες της κβαντικής φυσικής. Ως «βασίλισσα της επιστήμης» εννοούσε την πειραματική της εκδοχή.

Αυτή η «χωρίς να μασάει λόγια» συμπεριφορά του Rutherford, ίσως εξηγείται απ’ τα βιώματα ενός παιδιού που μεγάλωσε σε αγρόκτημα στη Νέα Ζηλανδία και υπήρξε δυναμικός παίκτης του ράγκμπι.

Ο Ashutosh Jogalekar, στο “Scientific American” (30/ 8/ 2013), επισημαίνει ότι απεχθανόταν τις φιλοσοφικές θεωρήσεις και ακόμα περισσότερο τις υψιπετείς θεωρητικές ερμηνείες στην επιστήμη, συνοψίζοντας αυτή την απέχθεια ως εξής: «οι θεωρητικοί παίζουν με τα σύμβολά τους ενώ εμείς ανακαλύπτουμε αλήθειες για το σύμπαν».

Ο Jogalekar συνεχίζει επισημαίνοντας ότι ο Rutherford αναγνώριζε το θεωρητικό ταλέντο του Niels Bohr, όσο και αν ο δεύτερος είχε την τάση να φιλοσοφεί. Όταν ρωτήθηκε γιατί εκτιμούσε τον Bohr παρά την περιφρόνηση για τους θεωρητικούς, είπε:

“Ο Bohr είναι διαφορετικός. Είναι ποδοσφαιριστής“, πάντα με το παραδοσιακό κριτήριο του αγρότη για το ποιοι συνεργάτες αξίζουν εμπιστοσύνης. Ο ευγνώμων Bohr είχε απέραντο σεβασμό για τον Rutherford σε όλη του τη ζωή και μάλιστα ονόμασε έναν από τους γιους του με το όνομα του μέντορά του.

Τον αθλητικό Bohr, τον γνώρισε όταν ο μεγάλος Δανός μαθήτευσε κοντά του το 1911, τότε που ο Rutherford ήταν στο Manchester και στη συνέχεια την περίοδο 1914-15.

Δεν πρόκειται ακριβώς για συζήτηση, ένα ερώτημα έβαλα, τις προηγούμενες μέρες με αφορμή παράπλευρη συζήτηση και πήρα “μαζεμένη” θεωρία, από τα πιο απλά ζητήματα, μέχρι εμπλοκή εντροπίας, κυρίως από το Gemini, αλλά και σχετικότητα και μέλαν σώμα…
Μπορεί πια ο καθένας να την αναπαραγάγει θέτοντας και περισσότερα υποερωτήματα, αν θέλει περισσότερες διευκρινήσεις.
Η αλήθεια είναι ότι το περασμένο διάστημα είχα δοκιμάσει δίνοντας προς λύση, δικές μου ασκήσεις, όπου είχα διαπιστώσει ότι αν η λύση ήταν υπολογιστική, δεν είχε πρόβλημα. Αν συναντούσε ερώτημα “κρίσεως”, εκεί τα μπέρδευε εύκολα.
Αλλά εδώ πρόκειται για θεωρία. Και τα βιβλία που “διαβάζει” το πρόγραμμα, δεν νομίζω ότι μπορεί να τα έχει κάποιος στην προσωπική του βιβλιοθήκη.
Και δεν χρειάζεται να ψάχνει και στις σελίδες τους…
Είμαστε σε άλλη εποχή.

Διονύση καλημέρα.

Ερώτημα προς το Copilot (ΤΝ) και η απάντηση:

Οι εταιρίες AI πληρώνουν πνευματικά δικαιώματα για τα βιβλία που “διαβάζουν”;

Η σύντομη απάντηση είναι: ναι, σε μεγάλο βαθμό πληρώνουν — αλλά όχι για όλα, και όχι με τον τρόπο που φαντάζεται ο κόσμος.
Τι υλικό χρησιμοποιούν τα μεγάλα μοντέλα; Τα σύγχρονα μοντέλα (ChatGPT, Gemini, Claude κ.λπ.) εκπαιδεύονται σε ένα μίγμα από:

Υλικό ελεύθερο προς χρήση (open access, open source, δημόσιος ιστός)Υλικό με άδεια χρήσης μέσω συμφωνιών με εκδότες, ειδησεογραφικούς οργανισμούς, βάσεις δεδομένωνΔεδομένα που παρέχονται από τους ίδιους τους χρήστεςΣυνθετικά δεδομένα (δηλαδή κείμενα που παράγονται από άλλα μοντέλα)Δεν έχουν πρόσβαση σε ολόκληρα βιβλία που είναι κλειδωμένα πίσω από paywall ή προστατευμένα από copyright, εκτός αν υπάρχει ρητή εμπορική συμφωνία.
Πληρώνουν δικαιώματα; Ναι — και μάλιστα όλο και περισσότερο. Τα τελευταία δύο χρόνια έχουν γίνει πολλές συμφωνίες μεταξύ εταιριών AI και εκδοτικών οίκων. Παραδείγματα:

Συμφωνίες με New York Times, Axel Springer, AP, Financial Times για χρήση άρθρων.Συμφωνίες με Elsevier, Springer Nature, Wiley για επιστημονικό περιεχόμενο.Συμφωνίες με Reddit, StackOverflow για πρόσβαση σε φόρουμ.Αυτές οι συμφωνίες είναι εμπορικές άδειες χρήσης: οι εταιρίες πληρώνουν για να μπορούν να χρησιμοποιούν το περιεχόμενο στην εκπαίδευση ή/και στην παραγωγή απαντήσεων.
Τι γίνεται με τα βιβλία; Εδώ υπάρχει η μεγαλύτερη παρεξήγηση.

Τι δεν μπορούν να κάνουν:

Δεν μπορούν να «διαβάσουν» ολόκληρα βιβλία που προστατεύονται από copyright.Δεν έχουν πρόσβαση σε προσωπικές βιβλιοθήκες, PDF, ή υλικό που δεν έχει ανέβει δημόσια.Δεν μπορούν να αναπαράγουν μεγάλα αποσπάσματα από προστατευμένα έργα.Τι μπορούν να κάνουν:

Να χρησιμοποιήσουν βιβλία που είναι public domain (π.χ. Όμηρος, Πλάτωνας, Δάντης, Dickens παλαιότερες εκδόσεις).Να χρησιμοποιήσουν βιβλία για τα οποία υπάρχει άδεια χρήσης.Να μάθουν από περιλήψεις, κριτικές, αναλύσεις που υπάρχουν δημόσια.Γι’ αυτό και το σχόλιο στο ylikonet λέει ότι «τα βιβλία που διαβάζει το πρόγραμμα δεν μπορεί να τα έχει κάποιος στην προσωπική του βιβλιοθήκη» — εννοεί ότι το μοντέλο έχει πρόσβαση σε τεράστιες ποσότητες υλικού, αλλά όχι με τον τρόπο που έχει ένας άνθρωπος (δηλαδή αγοράζοντας βιβλία). Το υλικό είναι είτε δημόσιο είτε αδειοδοτημένο.
Το νομικό τοπίο αλλάζειΥπάρχουν ακόμη ανοιχτές δικαστικές υποθέσεις για το αν η εκπαίδευση AI σε copyrighted υλικό χωρίς άδεια αποτελεί παραβίαση. Οι εταιρίες, για να αποφύγουν νομικούς κινδύνους, στρέφονται όλο και περισσότερο σε:

Αδειοδοτημένο περιεχόμενοΣυνθετικά δεδομέναΕκπαίδευση σε υλικό που παρέχουν οι ίδιοι οι χρήστεςΤο αποτέλεσμα είναι ότι τα μοντέλα γίνονται πιο «καθαρά» νομικά, αλλά και πιο περιορισμένα σε ορισμένες λεπτομέρειες.
Τι σημαίνει αυτό για εμάς ως εκπαιδευτικούς;

Τα μοντέλα δεν «ξεφυλλίζουν» βιβλία όπως εμείς· λειτουργούν με στατιστικά μοτίβα από τεράστιες βάσεις δεδομένων.Δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την ανθρώπινη κρίση, ειδικά σε θεωρητικά ή εννοιολογικά ζητήματα — κάτι που φαίνεται και στο σχόλιο του Διονύση.Είναι εξαιρετικά χρήσιμα για συνοπτική θεωρία, εναλλακτικές διατυπώσεις, διευκρινίσεις, αλλά όχι για πρωτότυπη επιστημονική έρευνα.

Καλημέρα Ανδρέα.
Η αξία της απάντησης κρίνεται πάντα σε σχέση με το είδος της ερώτησης.
Αν ψάχνουμε για μια πρωτότυπη απάντηση, ναι εδώ η Τ.Ν. έχει πρόβλημα.
Αλλά όσον αφορά το τι λέει η επιστήμη για πράγματα που δεν στηρίζονται σε πρόσφατες εκδόσεις, αλλά έχουν καθιερωθεί εδώ και χρόνια (για να μην πω αιώνες)… δεν νομίζω ότι χρειάζεται ιδιαίτερες πηγές για να τα βρει, δεν είναι κρυφά!
Το ότι η “εντροπία” των διαφόρων πηγών είναι αυξημένη, όπως και η εντροπία της υπέρυθρης ακτινοβολίας 🙂 , είναι αλήθεια (γι΄ αυτό χρειάζεται πάντα ένα φίλτρο).
Όπως επίσης αλήθεια είναι και η θέση π.χ. ότι η υπέρυθρη έχει αυξημένη εντροπία!!! (με βάση τα παραπάνω κείμενα από τις Τ.Ν.)…

…κι ένα βίντεο: Το κραγιόν σου ή το γιαούρτι σου μπορεί να περιέχει … έντομα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
1 Σ
2 Σ
3 Σ
4 Σ
5 Λ
6 Σ
7 Σ
8 Λ
9 Σ
10 Σ
11 Σ
12 Σ
13 Λ
14 Σ
15 Σ
16 Σ
17 Σ
18 Σ
19 Σ
20 Σ
21 Λ

Γεια σου Διονύση. Πολύ όμορφη άσκηση που καλύπτει τα πάντα σε σχέση με την τριβή σε ενα όχι και τόσο συνηθισμένο περιβάλλον.

Καλό απόγευμα Παύλο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Έχεις δίκιο για το περιβάλλον, το οριζόντιο επίπεδο είναι πιο “φιλικό” για το με΄σο μαθητή, ενώ όταν το επίπεδο γίνει κατακόρυφο, χάνεται…

Καλημέρα σε όλους.
Θα ανοίξουμε το δοχείο, αφού προηγούμενα ακουστούν οι διάφορες απόψεις…

Καλημέρα Διονύση.
Δεν ξέρω τι μπορεί να κρύβεται.
Πρώτη περίπτωση:
Η πηγή κινεί μηχανισμό που συμπιέζει ένα έμβολο. Το έμβολο συμπιέζει το αέριο.
Η θέρμανση οφείλεται σε έργο.

Δεύτερη περίπτωση
Η πηγή τροφοδοτεί αντίσταση η οποία θερμαίνει ένα σιδερικό. Το σιδερικό είναι στον πάτο του δοχείου και μεταβιβάζει θερμότητα λόγω διαφοράς θερμοκρασίας σιδερικού-αερίου.

Τρίτη περίπτωση.
Η πηγή θέτει σε λειτουργία μια λυχνία εκπομπής μικροκυμάτων. Αυτά θερμαίνουν το αέριο.

Ο κατάλογος θα μπορούσε να εμπλουτισθεί και άλλο.

Να περιέχει το κουτί μια λάμπα υπερύθων που να θερμαίνει το αέριο;
Να περιέχει κινητήρα ο οποίος περιστρέφει το δοχείο του αερίου και το αέριο θερμαίνεται: (το παράδειγμα από το βιβλίο του Γιαννακόπουλου).

Καλημέρα Διονυση. Πολλά μπορεί να είναι. Π.χ. ένα πηνίο Rhumkorff
Ή να έχουμε κρεμασμένο από την οροφή με ευτηκτο νήμα ένα σώμα και το ευτηκτο νήμα να είναι μέρος του κυκλώματος και πολλά άλλα.

Γιάννη και Γιώργο, πολλά μπορεί να είναι τα ενδεχόμενα.
Το ερώτημα βέβαια, προσπαθεί να απαντήσει στο δίλημμα “κιθαρίστας ή ντράμερ”; 🙂
Που στην περίπτωσή μας είναι, έργο ή θερμότητα;

Διονύση καταλαβαίνω διευρύνσεις του όρου “έργο”.
Καταλαβαίνω τι εννοεί ένας όταν λέει “ηλεκτρικό έργο”.
Όμως η διδασκόμενη Θερμοδυναμική δεν σταματάει εκεί.
Πιο κάτω Μιλάει για το P.dV το στοιχειώδες έργο.
Πιο κάτω υπολογίζει το έργο σε μια μηχανή Καρνό ή όποια άλλη.
Διότι με αυτά ασχολείται συνήθως.

Δεν θα απαγορεύσουμε φυσικά έναν συσχετισμό του 1ου θερμοδυναμικού με ηλεκτρικό σύστημα. Ούτε με όποιο άλλο. Ούτε θα αλλάξουμε βιβλία της Θερμοδυναμικής που κάνουν γενικεύσεις ποικίλες.
Όμως όταν κάνεις μια ερώτηση σε μαθητή στα πλαίσια του μαθήματος της Θερμοδυναμικής Λυκείου αυτός αντιλαμβάνεται το στοιχειώδες έργο ως P.dV .Έτσι θα ψάξει να βρει αν μεταβάλλεται ο όγκος του αερίου και θα απαντήσει καταφατικά μόνο αν μεταβάλλεται ο όγκος.

Στη συνέχεια Διονύση έρχεται η απόδοση. Το W/Qh.
Ποιο έργο θα βάλουμε στον υπολογισμό;
Αυτό που μας ενδιαφέρει για να κουνήσει το αυτοκίνητο ή και το έργο το ηλεκτρικό και το προσφερθέν από τον ηλιακό συλλέκτη:
https://i.ibb.co/23B1wbCz/15.png

Θα επαναδιατυπώσουμε τον ορισμό της απόδοσης;

Καλησπέρα.
Διονύση προσπαθώ να σώσω την απάντηση του μαθητή αλλά δεν τα καταφέρνω.
Q=ΔU + W
To θερμοδυναμικό σύστημα είναι το αέριο σκέτο ή το αέριο με μια αντίσταση που διαρρέεται από ρεύμα?
Ακούω αδιαβατικά τοιχώματα και σκέφτομαι.
Q = ΔU + W =0
Δηλ ΔU = -W (1)
Λέω λοιπόν δηλ μεταφέρθηκε ενέργεια μέσω έργου.Σωστό επομένως.
Το ξανακοιτώ. Πρέπει η θερμοκρασία να αυξάνεται. Αυτό συμβαίνει με βάση την 1 αν W<0
Δηλ πρέπει το αέριο να συμπιέστηκε.
Τρικυμία στο κρανίο.
Ή ο νόμος θέλει αλλαγές ή το σώνω ως εξής.
Το έργο των ηλεκτρικών δυνάμεων στα φορτία μεταφέρεται τελικά στο σύστημα ως ενέργεια και η θερμοκρασία αυξάνεται.

Χαιρετώ τον τελευταίο σχολιαστή Γιώργο!
Παιδιά τι λέτε και για το 2ο μέρος του προβληματισμού;
Ερωτήσεις κλειστού τύπου σωστού – λάθους, όπως η παραπάνω;
Ουσιαστική εξέταση;

Γεια σας παιδιά.
https://i.ibb.co/JjYdmfvP/35.png
Πάνω το πείραμα του Τζάουλ. Το νερό θερμαίνεται.
Κάτω μια μπαταρία τροφοδοτεί ένα μοτεράκι που ανακατεύει το αέριο.
Το αέριο θερμαίνεται.
Να πούμε και στις δύο περιπτώσεις ότι έργο προκάλεσε την αύξηση της εσωτερικής ενέργειας;
Να πούμε ότι έργο προκάλεσε την αύξηση της θερμοκρασίας του υγρού (ή αερίου) που ήρθε σε επαφή με τους έλικες και κατόπιν θερμότητα διαβιβάστηκε από το θερμό τμήμα στα υπόλοιπα τμήματα χαμηλότερης θερμοκρασίας;

Διονύση είναι κακή ερώτηση.
Και για το λόγο που είπες (ανάκληση μιας φράσης) και για το αμφίσημο της περίπτωσης.

Ένα θέμα μπορεί να είναι καλό για συζήτηση μεταξύ ομοτέχνων ή ως παρατήρηση σε βιβλίο πανεπιστημιακού επιπέδου και κακό σαν θέμα εξετάσεων.

Γεια σας παιδιά.
Να συμφωνήσω με τον Γιάννη.
Ως κακεντρεχής ή ως εξυπνάκιας θα την έβαζα σε εξετάσεις.
Σε μια χαλαρή συζήτηση στην τάξη ίσως αλλά μάλλον θα μπερδέψει ….

Διονύση πότε θα ανοίξει το κουτί;

Γιάννη να … ξημερώσει η μέρα για να δούμε τι έχει μέσα 🙂

Να διευκρινίσω ότι το ερώτημα σκοπό είχε, όχι να διερευνήσουμε τι μπορεί να κρύβεται σε ένα “μαύρο κουτί”, ούτε το αν την ηλεκτρική ενέργεια που μεταφέρεται σε ένα σύστημα θα την θεωρήσουμε ως έργο ή ως θερμότητα, ούτε τι προβλέπει η κλασσική θερμοδυναμική, για το πού εντάσσεται η ηλεκτρική ενέργεια κατά τη γραφή του 1ου θερμοδυναμικού νόμου.
Το ερώτημα που προέκυψε στη διάρκεια της διπλανής συζήτησης που αναφέρεται στην κορυφή, εξετάζει δύο πράγματα.
Τι αξία έχει μια απάντηση σε ερώτημα Σ-Λ, με βάση ένα ορισμένο “πλαίσιο”, (λέξη που παρεξηγήθηκε…). Δηλαδή αν έχουμε ορίσει εξαρχής ότι την ηλεκτρική ενέργεια την θεωρούμε “έργο”, αυτό τέλειωσε. Θα θεωρείται έργο, αφού έτσι συμφωνήσαμε.
Δεν μας ενδιαφέρει τι συμβαίνει, δεν χρειάζεται καμιά σκέψη, κανένας προβληματισμός! Υποχρεωτική απάντηση.
Αλλά τότε τι αξία έχει ένα τέτοιο ερώτημα; Τι εξετάζει;
Αν γνωρίζουμε τη συμφωνία;

Καλημέρα παιδιά.
Ευχαριστώ όλους τους συμμετέχοντες που έδωσαν περισσότερες εναλλακτικές λύσεις.
Οπότε Γιάννη, μιας και ξημέρωσε και δεν βλέπω άλλους ενδιαφερόμενους, ανεβάζω την απάντηση, για το τι βλέπουμε, ανοίγοντας το δοχείο…
Αλλά επειδή έχω διαπιστώσει ότι καποιοι αναγνώστες αποφεύγουν να ανοίξουν συνδέσμους, δύο εικόνες:
https://i.ibb.co/NgSzKhcJ/2026-02-19-073357.png

αλλά και 2ο δοχείο:

https://i.ibb.co/n8Mt94bS/2026-02-19-073545.png

Αλλά μιας και έχουμε περάσει στην εποχή της Τ.Ν. ας δούμε και τι απάντηση μου έδωσε το ChatGPT στο παραπάνω ερώτημα.
Έχει αξία να δούμε την απάντησή του, με κλικ ΕΔΩ.
Και το συμπέρασμά του:

https://i.ibb.co/xq3hCHvs/2026-02-19-075328.png

Καλό μεσημέρι. Εκρίθη λοιπόν σκόπιμο η συζήτηση να μεταφερθεί εδώ
Γράφεις Διονύση: «Δηλαδή αν έχουμε ορίσει εξαρχής ότι την ηλεκτρική ενέργεια την θεωρούμε “έργο”, αυτό τέλειωσε. Θα θεωρείται έργο, αφού έτσι συμφωνήσαμε.
Δεν μας ενδιαφέρει τι συμβαίνει, δεν χρειάζεται καμιά σκέψη, κανένας προβληματισμός! Υποχρεωτική απάντηση. Αλλά τότε τι αξία έχει ένα τέτοιο ερώτημα; Τι εξετάζει;»
Δεν νομίζω ότι υπάρχει τέτοια συμφωνία ή ορισμός στην θερμοδυναμική. Υπάρχει γενικός ορισμός του έργου και εμείς καλούμαστε να κρίνουμε αν κάποια μεταφορά ενέργειας τον ικανοποιεί ή όχι. Αυτό απέχει πολύ από απλή ανάκληση απομνημονευθέντος.
Είχα αναφέρει σε άλλο σχόλιο και τον ακόλουθο ορισμό για το έργο στην θερμοδυναμική (Από το βιβλίο Perrot , A to Z of Thermodynamics) Μια αλληλεπίδραση μεταξύ δύο συστημάτων ονομάζεται έργο όταν ο προκύπτων μετασχηματισμός μπορεί να αναπαραχθεί ανεξάρτητα για κάθε σύστημα, έχοντας ως μοναδικό εξωτερικό αποτέλεσμα τη μετατόπιση μιας μάζας μέσα σε ένα βαρυτικό πεδίο. Δηλαδή όταν μπορεί, κατ’ αρχήν, να αντικατασταθεί από μια καθαρά μηχανική διαδικασία της οποίας το μόνο τελικό εξωτερικό αποτέλεσμα είναι η κατακόρυφη μετατόπιση μιας μάζας σε βαρυτικό πεδίο. Είδα ότι τον ορισμό αυτό υιοθετεί και ο Γιαννακόπουλος (σελ 32) ως τον ικανοποιητικώτερο και τον αποδίδει στον J. Gibbs τον θεμελιωτή της σύγχρονης στατιστικής θερμοδυναμικής.
Η ισχύς της θερμοδυναμικής οφείλεται στο ότι εφαρμόζεται γενικά για όλες τις φυσικές διαδικασίες χωρίς να εξετάζει την φύση τους και τις λεπτομέρειες τους 

“Δηλαδή αν έχουμε ορίσει εξαρχής ότι την ηλεκτρική ενέργεια την θεωρούμε “έργο”, αυτό τέλειωσε.”
Μπορεί να διαφωνείς Δημήτρη, αλλά ακόμη και η Τ.Ν δεν το έχει ξεκαθαρίσει και η απάντηση που έδωσε ήταν μια απάντηση που δίνεται στηριζόμενη στη “θεωρία” που λέει:
https://i.ibb.co/fVxmSmPN/2026-02-19-165626.png
Έτσι στο αρχείο που ανέβασα, η απάντηση που έδωσε (ΕΔΩ) μιλάει για έργο…

Δηλαδή Διονύση πιστεύεις ότι δεν υπάρχει γενικός ορισμός έργου αλλά ορίζεται κατά περίπτωση τι είναι η κάθε μορφή μεταφοράς ενέργειας;
Έθεσα στην ΤΝ το ακόλουθο ερώτημα: «Πως καταλήγουμε στο αν κάποια μορφή μεταφοράς ενέργειας είναι έργο ή θερμότητα ; Με βάση κάποιον γενικό ορισμό ή με βάση κάποιες κατά περίπτωση συμφωνίες;» Μου απάντησε μεταξύ άλλων

Δεν είναι θέμα «κατά περίπτωση συμφωνίας». Υπάρχει σαφής γενικός ορισμός:
Το πραγματικά θεμελιώδες κριτήριο
Αν μπορούμε να γράψουμε τη μεταφορά ως: δW=X dY  όπου: Χ γενικευμένη δύναμη (πίεση, ηλεκτρικό πεδίο κλπ) ,dΥ γενικευμένη μετατόπιση→ τότε μιλάμε για έργο. Αν όχι, και η αιτία είναι διαφορά θερμοκρασίας,
→ τότε μιλάμε για θερμότητα.
Πιο αυστηρή διατύπωση (θερμοδυναμική)  Στην αντιστρεπτή περίπτωση   δQrev=TdS  Αυτό δείχνει ότι η θερμότητα σχετίζεται με μεταφορά εντροπίας. Το έργο δεν μεταφέρει εντροπία.
Συμπέρασμα:  Η διάκριση δεν είναι αυθαίρετη σύμβαση. Είναι θεμελιωμένη: Μακροσκοπική οργάνωση → έργο. Μικροσκοπική αταξία λόγω ΔΤ → θερμότητα. Μεταφορά εντροπίας → θερμότητα. Μη μεταφορά εντροπίας → έργο

Οταν κάνουμε σχολιασμό, κάποιας δημοσίευσης, καλό είναι να διαβάζουμε τι έχει αναρτηθεί.
Έχω γράψει:
” ας δούμε ένα ερώτημα που θα μπορούσε να δοθεί σε μαθητές, αν είχαν διδαχτεί στο μάθημα της Θερμοδυναμικής, ότι:
Σύμφωνα με την κλασική θερμοδυναμική στον 1ο Θερμοδυναμικό νόμο Q=ΔU+W:
-Θερμότητα ονομάζουμε τη μεταφορά ενέργειας που προκαλείται από διαφορά θερμοκρασίας.
-Έργο ονομάζουμε τη μεταφορά ενέργειας, με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, που δεν προκαλείται από διαφορά θερμοκρασίας.
Το ερώτημα θα μπορούσε να είναι:
Σε ένα δοχείο με αδιαβατικά και αδιαφανή τοιχώματα περιέχεται ένα αέριο. Θερμαίνουμε το αέριο με τη βοήθεια μιας ηλεκτρικής πηγής, όπως στο σχήμα. Η ενέργεια μεταβιβάζεται στο αέριο με τη μορφή του έργου. Σωστό ή λάθος;”

————– –
Έδωσα συγκεκριμένη περίπτωση, πού, σε ποιους, με ποιες προϋποθέσεις, καλείται ένας μαθητής να τοποθετηθεί.
Δεν έθεσσα ερώτημα σε καθηγητές, ούτε σε φοιτητές του τρίτου έτους (κάποτε εμείς…) που διδάχτηκαν θερμοδυναμική από το βιβλίο του Γιαννακόπουλου και τους κάλεσα να απαντήσουν, τι είναι σωστό ή τι λάθος.
Έδωσα υποθετικό ερώτημα σε μαθητές, λέγοντας μάλιστα τι ακριβώς έχουν διδαχτεί. Με μια υποθετική θεωρία που διδάχτηκαν, έδωσα ένα υποθετικό ερώτημα και τους κάλεσα να απαντήσουν αν αυτό που λέει το ερώτημα, είναι σωστό ή λάθος.
Όλα τα άλλα, δεν νομίζω ότι έχουν θέση εδώ…

Σ’ ευχαριστώ για την ευγενική υπόδειξη. Είχα γράψει σε κάποιο σχόλιο «. Η γνώμη μου είναι ότι δεν πρέπει να μπερδεύουμε την βασική θεωρία με διδακτικές τεχνικές. Να συμφωνήσουμε πρώτα τι λέει η βασική θεωρία (η θερμοδυναμική) για το ζήτημα μας και μετά να συζητήσουμε τι και πως μπορούμε να περάσουμε στους μαθητές λυκείου.» Με άλλα λόγια δεν είναι καλό να κρυβόμαστε πίσω από τους μαθητές.
Τι θα μείνει από την συζήτηση που έγινε αν αφαιρέσουμε οτιδήποτε είναι εκτός ύλης της Β Λυκείου; 

Καλησπέρα Παναγιώτη

Φονικά όπλα με βάση τα δηλητήρια από βάτραχους όχι στον Αρκτικό αλλά στην Αμαζονία.

Βέλη με αιχμές που τρίφτηκαν στο δέρμα δηλητηριωδών βατράχων της ζούγκλας, όταν το δηλητήριο είναι πολύ ισχυρό.

Αλλιώς, το δηλητήριο συλλέγεται ψήνοντας τους βατράχους στη φωτιά.

Χρήση: στις εμπλοκές με μέλη άλλων φυλών και στο κυνήγι.

Το δηλητήριο κυκλοφορούσε στο αίμα των θυμάτων – όχι στο μυϊκό σύστημα, οπότε μετά το μαγείρεμα τα θηράματα ήταν ακίνδυνα για βρώση.

Ένα εντυπωσιακό χαρακτηριστικό των βατράχων με δηλητήριο που σχετίζεται με την Δαρβίνεια Προσαρμογή.

Ο βαθμός τοξικότητας των βατράχων συνδυάζεται με όσο πιο έντονα χρώματα στο δέρμα τους ενώ παράλληλα αυτά τα αμφίβια εξελίχθηκαν αποκλειστικά σε ημερήσιους θηρευτές.
Αυτά τα χρώματα σχετίζονται με τη διατροφή που έχεις ήδη αναφέρει Παναγιώτη. Μυρμήγκια, σαρανταποδαρούσες, ακάρεα.

Αυτά τα χαρακτηριστικά τους λειτουργούν ως χρωματική προειδοποίηση για τους ανταγωνιστές τους και χάρις στην ανάρτησή σου έμαθα ότι ονομάζονται αποσηματισμός.  

Καλημέρα Γιώργο και σ’ ευχαριστω για τον χρονο σου και την απαντηση – σκεφτομουν την δομή και το περιεχομενο των αναρτησεων σου, οταν με το ΑΙ εφτιαχνα αυτη την αναρτηση. Εντυπωσιακη η Δαρβίνεια Προσαρμογή οπως και ο αποσηματισμος που δεν γνωριζα, οποτε σ’ ευχαριστουμε (και) γι’ ‘αυτό!

Πώς ανιχνεύθηκε η ουσία; Δείτε με κλικ ΕΔΩ.

Διονύση, καλημέρα (βρέχει, κάτι κάνει φέτος, Δερβένι 102mm από 1/1/26).
Άσκηση με απαίτηση βασικών εννοιών Φυσικής.
Κρίσιμα σημεία το βραχυκύκλωμα και το μη ακαριαίο στη μεταβολή της ταχύτητας (και όχι μόνο).

Καλημέρα Ντίνο και σε ευχαριστώ για το σχόλιο.
Καλές είναι οι βροχές, έστω και αν στιγμιαία, φέρνουν και κάποια ταλαιπωρία…
Στην Αθήνα, τις τελευταίες μέρες.. .τίποτα, αλλά δυτικά (Ιόνιο μεριά…) μου λένε ότι το έχει παρακάνει!!!!

Καλημέρα Διονύση
Πολύ καλή η διευρένιση στους ρυθμούς μεταβολής και άκρως διδακτική που απαιτεί κατανόηση φυσικής.

Καλησπέρα Διονύση. Διδακτική η άσκησή σου που θίγει βασικές έννοιες απαραίτητες στη φαρέτρα γνώσεών του υποψηφίου.
Το βραχυκύκλωμα που λέει και ο Ντίνος είναι κομβικό σημείο για τη λύση της άσκησης.
Πολλοί μαθητές δεν το παίρνουν είδηση…
Τα ερωτήματα που θέτεις είναι εύστοχα ως συνήθως.
Μια φορά Δάσκαλος για πάντα Δάσκαλος!

Χρήστο και Πρόδρομε, καλό απόγευμα και σας ευχαριστώ για το σχολαισμό.
Είπα να ξικινήσω την επαγωγή με κάτι από τα πολύ γνωστά και σίγουρα διδαγμένα, (ρυθμοί μεταβολής), για να δοθεί η ευκαιρία τους μαθητές, να δουν αν τα έχουν εμπεδώσει ή τα έχουν μάθει τυπικά…

Καλησπέρα Διονύση. Τι σου κάνει ένας διακόπτης. Πριν ήταν αρκετή η δύναμη για να παρέχει στο σύστημα την ηλεκτρική ενέργεια, αλλά μετά χρειάζεται να “τραβάει” και από την κινητική ενέργεια για να δώσει την ηλεκτρική ενέργεια που χρειάζεται το κύκλωμα. Μάλιστα, πριν υπολογίσουμε το ρυθμό dK/dt φαίνεται ότι η δύναμη Laplace μετασχηματίζει περισσότερη ενέργεια από ότι παίρνει…
Όσον αφορά τη βροχή, εδώ στην Πάτρα δε λέει να σταματήσει. Στην Ακτή Δυμαίων, παραλιακός δρόμος, χρειάζεται φουσκωτό. Συσκέψεις επί συσκέψεων Περιφέρεια, Δήμος, Λιμενικό, χρόνια τώρα: “Μα γιατί γεμίζει νερά;”
Η θάλασσα είναι στα 100m. Κάποια αυλάκια με σχάρες δε θα έκαναν τη δουλειά; 🙁

Καλησπέρα Παναγιώτη. Η συγκέντρωση του HCl δεν χρειάζεται ή ξέχασες να τη γράψεις;

Καλησπερα Θοδωρή, είναι εμμέσως ζητούμενη για το pH αργοτερα – δινονται το ποσοστα (%) των βάσεων RNH₂ που αντέδρασαν

Καλησπερα Δημητρη, για σταδιακη εισαγωγη στην ασκηση και περαιτερω εξοικειωση με τους λογαριθμους

Παναγιώτη καλησπέρα. Γιατί ζητάς το pH αφού δίνεις τη συγκέντρωση των ΟΗ;
Επίσης, το ποσοστό που δίνεις για τις βάσεις, σε τι αφορά; Στην αντίδραση με το HCl ή στο συνολικό φαινόμενο και με τους ιοντισμούς; Δεν είναι ξεκάθαρο τι ακριβώς έχουμε ως δεδομένο.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ:

1. pH τελικού διαλύματος (πρώτη ανάμιξη)
pH = 10,7
2. Σταθερά Kb(R₁NH₂)
Kb1 = 4 * 10⁻⁴
3. Σταθερά Kb(R₂NH₂)
Kb2 = 6,25 * 10⁻⁴
4. pH διαλύματος Υ3
pH = 1
5. Συντακτικοί Τύποι (Σ.Τ.) των αμινών
Αμίνη Α: CH₃NH₂
Αμίνη Β: CH₃CH₂NH₂
6. Ευκολότερη υγροποίηση
Η αμίνη Β (CH₃CH₂NH₂), λόγω μεγαλύτερης σχετικής μοριακής μάζας – ισχυρότερων δυνάμεων London.
7. pH μετά την προσθήκη 800 mL Υ3 και συμπύκνωση στο 1 L
pH = 5,9

Δημητρη καλησπερα, το  ποσοστό (%) της βάσης RNH₂ αναφερεται στην αντιδραση με το HCl – ιοντισμο δεν θα ειχαμε ουτως ή άλλως;


Παναγιώτη καλησπέρα. Αναρτώ τις απαντήσεις μου. Αυτή είναι η πρώτη σελίδα:

https://i.ibb.co/Vc40mqgM/d4.jpg

και αυτή είναι η δεύτερη. Έχουμε μια μικρή διαφορά στο τελευταίο ερώτημα.
Η ερώτησή μου Παναγιώτη αφορά στο εξής. Για να λύσουμε την άσκηση θεωρούμε ότι έχουμε δύο ρυθμιστικά και οι συγκεντρώσεις τους είναι αυτές που προκύπτουν από τις αντιδράσεις με το HCl. Ωστόσο, όπως φάνηκε στη συζήτηση για τα οξέα, μπορούμε να θεωρήσουμε ότι γίνονται επιπλέον αντιδράσεις. Οπότε προφανώς το ποσοστό αλλάζει (έστω και κατά πολύ λίγο). Αλλά μάλλον δεν έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το τόσο πολύ σκάλισμα. Και πάλι συγχαρητήρια για τις ασκήσεις σου.

https://i.ibb.co/1YVh6ZLh/2-1771177359-0341.jpg

Παναγιώτη και Δημήτρη καλησπέρα.
Παναγιώτη συγχαρητήρια για τις όμορφες ασκήσεις ιοντικής που ανεβάζεις. Μια παρατήρηση μόνο σχετικά με τις προσεγγίσεις. Στην 2η αμίνη (αιθυλαμίνη) Kb/C= 0.0156 > 0.01. Δεν ασχολήθηκα βέβαια να υπολογίσω το σφάλμα που προκύπτει.
Δημήτρη συμφωνώ με τα αποτελέσματα που έβγαλες, εκτός από το 7ο . Εμένα μου βγαίνει (x+c)^2=1.64*10^-12, x+y=ρίζα1,64*10^-6 και ph=6-0.107=5.89

Καλησπερα Δημητρη και Ανέστη κι ευχαριστω για τον χρονο και τα σχολια σας – δικο μου λαθος για το 7ο ερωτημα, πρέπει να δωσω οτι log164=2,2 οποτε το pH βγαινει 5,9.

1. Υπολογισμός moles 
·        Αμίνη Α (R1NH2): n = C * V = 0,1 M * 0,4 L = 0,04 mol.
·        Αμίνη Β (R2NH2): n = C * V = 0,2 M * 0,2 L = 0,04 mol.
·        HCl (από το Υ3): n = C * V = 0,1 M * 0,8 L = 0,08 mol.
2. Αντίδραση Εξουδετέρωσης
Προσθέτοντας το HCl, οι δύο βάσεις αντιδρούν πλήρως:
R1NH2 + HCl -> R1NH3Cl
R2NH2 + HCl -> R2NH3Cl
Συνολικά moles βάσεων = 0,04 + 0,04 = 0,08 mol.
Moles HCl = 0,08 mol.
Επειδή τα moles είναι ίσα, έχουμε πλήρη εξουδετέρωση. Στο διάλυμα υπάρχουν μόνο τα άλατα των αμινών (τα συζυγή τους οξέα R1NH3+ και R2NH3+).
3. Συγκεντρώσεις και Σταθερές (στο 1 L)
·        Συγκέντρωση άλατος Α (C1): 0,04 mol / 1 L = 0,04 M.
·        Συγκέντρωση άλατος Β (C2): 0,04 mol / 1 L = 0,04 M.
·        Σταθερά Ka1: Kw / Kb1 = 10^-14 / (4 * 10^-4) = 2,5 * 10^-11.
·        Σταθερά Ka2: Kw / Kb2 = 10^-14 / (6,25 * 10^-4) = 1,6 * 10^-11.
4. Υπολογισμός [H3O+]
Για μείγμα δύο ασθενών οξέων:
[H3O+] = ρίζα( Ka1C1 + Ka2C2 )
[H3O+] = ρίζα( 2,510^-11 * 0,04 + 1,610^-11 * 0,04 )
[H3O+] = ρίζα( 0,04 * (2,510^-11 + 1,610^-11) )
[H3O+] = ρίζα( 0,04 * 4,1 * 10^-11 )
[H3O+] = ρίζα( 0,164 * 10^-11 ) = ρίζα( 1,64 * 10^-12 )= ρίζα( 164 * 10^-14 )
5. Υπολογισμός pH
pH = 7 – 2,2/2
pH = 5,9

Ανεστη σωστη η παρατηρηση σου επισης – μου διεφυγε – θα αλλαχτει, ισως και με το ΕΚΙ να μειωθει εντος οριων ο βαθμος ιοντισμου της αμινης, ευχαριστω πολυ και παλι για τις ορθες παρατηρησεις σας

Τελικά το έκανα το αριθμητικό. Έχω γράψει 5/8 Χ 10^-4 αντί του σωστού 5/8Χ10^-3.

Παναγιώτη καλησπέρα και πάλι. Όντως λόγω ΕΚΙ το y θα μικρύνει και το σφάλμα τελικά είναι πολύ μικρό. Απλώς μπορεί να προβληματίσει τους μαθητές

Γεια σου Διονύση πολύ όμορφη και χρήσιμη ανάρτηση. Με μια άσκηση μελετάς πως επηρεάζει ενα κύκλωμα το κλείσιμο του διακόπτη σε συνδυασμό και με βραχυκύκλωμα.

Καλημέρα Παύλο και καλή Κυριακή.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και χαίρομαι που σου άρεσε.

Καλημέρα Διονύση, τώρα που πέρασε το “εορταστικό” τριήμερο, όλοι οι “αναξιοπαθούντες” , vegan, προληπτικοί, μη-“ερωτευμένοι”, αναμένοντας
το αποκριάτικο “ξεφάντωμα”…. απολαμβάνουν φυσική, main stream και alternative

Αν και στην προσωπική ζωή οι επιλογές μου ήταν σχεδόν πάντα alternative, στην
φυσική προτιμώ main stream επιλογές…

Μία τέτοια είναι και η παραπάνω ανάρτησή σου, με ουσιαστικό διδακτικό αποτύπωμα.

Συμπληρώνω κάτι που ξέχασες να γράψεις

ι) όταν (δ1) κλειστός, η ισχύς της πηγής Pηλ=EI(2)=80W,

ii) όταν (δ1) και (δ2) κλειστοί, η ισχύς της πηγής Pηλ=EI(β)=200W

Θα πρόσθετα ως ερώτημα,

“σε ποια από τις τρεις περιπτώσεις η πηγή αποδίδει στο φορτίο των 3C συντομότερα, την ενέργεια που υπολογίστηκε”

Ελπίζοντας σε ένα repeat της χθεσινής νίκης-εμφάνισης και στο βασικό οπαδικό άθλημα στη συμπρωτεύουσα

Καλό μεσημέρι Θοδωρή και σε ευχαριστώ για το σχόλιο και την… υπενθύμιση!
Το ερώτημα που πρότεινες το πρόσθεσα, στο τέλος…

Σαράντα++ μάλλον πενήντα – χρόνια φούρναρης ξέρεις πως με απλά υλικά να φτιάχνεις ζυμωτό ψωμί, τέτοιο ώστε …. να τρώει ο πατέρας και του παιδιού να μην δίνει….
Προφανώς αναφέρομαι στο (iv) ερώτημα και στη διερεύνηση που κάνεις

Ευχαριστούμε

Καλημερα Διονυση. Ωραια ασκηση μηχανικης με ολιγον απο δυναμη Laplace. Eνα ερωτημα που ισως θα μπορουσε να κανει ενας μαθητης ειναι πως ξερουμε οτι η δυναμη Laplace εφαρμοζεται στο μεσον το αγωγου.Η εξηγηση ειναι μεν απλη αλλα δεν θυμαμαι αν το σχολικο γραφει κατι επ αυτου.

Καλημέρα Θοδωρή, καλημέρα Κωνσταντίνε και σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Θοδωρή, αν λάβεις υπόψη σου ότι από το 2ο έτος του πανεπιστημίου, έκανα ιδιαίτερα μαθήματα, πέρασα πια τα 50 χρόνια!!!
Βέβαια συμπληρώνω 12 χρόνια, που έχω σταματήσει κάθε είδους διδασκαλία… Οπότε δεν ξέρω αν πρέπει να κάνουμε αφαίρεση…
Κωνσταντίνε, με μια πρώτη ματιά στο σχολικό, βλέπω να έχεις δίκιο!!!
Δεν βρήκα να γράφει κάτι για το σημείο εφαρμογής της δύναμης Laplace…
Ίσως επειδή, όταν γράφονταν τα βιβλία, οι συγγραφείς ήξεραν ότι όλοι οι μαθητές θα διδάσκονταν στη γ.π. τα βασικά του ηλεκτρομαγνητισμού.
Έτσι στη φυσική της γενικής παιδείας διαβάζουμε:

https://i.ibb.co/b5Yy7pCM/aa.png

Κόψε από εδώ, άλλαξε το άλλο, τροποποίησε το τρίτο, άντε να μην δημιουργούνται κενά και να μπορεί να υπάρξει σοβαρή διδασκαλία…

Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλή για επανάληψη. Η Laplace είναι ένα μικρό μέρος της ανάρτησης, στην οποία κυριαρχεί η ισορροπία στερεού, με το 4ο ερ΄ωτημα εξαιρετικό.
Σε αυτό που λέει τώρα ο Κωνσταντίνος, ας σκεφτούμε πόσες ασκήσεις κυκλοφορούν με τμήμα αγωγού εντός πεδίου, που η επίσημη θεωρία δεν υποστηρίζει!
Αν θεωρήσουμε ότι η Φυσική Γενικής το καλύπτει, γιατί να μην είναι στην ύλη π.χ. και οι πυκνωτές;

Καλησπέρα Διονύση
Εξαιρετική ασκηση και βέβαια το 4ο ερώτημα είναι ο πρωταγωνιστής.
Θοδωρή όσα χρόνια και αν περάσουν άλλα τα μάτια του λαγού…

Καλημέρα Ανδρέα, καλημέρα Χρήστο και καλό ΣΚ.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
ΥΓ
Γιορτάζετε σήμερα; Να ευχηθώ χρόνια πολλά!!!

Καλημέρα Διονύση,, ρωτάς για τα τελευταία 12 χρόνια;

Με 4500 αναρτήσεις και όσα έχεις “υποφέρει” από διάφορους “επιστήμονες”,
όχι μόνο μετράνε, αλλά είναι “βαρέα και ανθυγειανά”

Επίσης, σήμερα νομίζω πως “γιορτάζουν” όλοι

https://i.ibb.co/nq9g5qhy/image.png

Καλό μεσημέρι Θοδωρή.
Πετυχημένο σύνθημα…

Παναγιώτη καλησπέρα. Στα άδυτα της ιοντικής! Βρήκα pH=4 και (100/6)%. Οπότε μπορούμε να πούμε κατευθείαν ότι το ποσοστό του άλλου οξέος, του HCOOH, που αντέδρασε είναι (500/6)%. Αυτό δεν ισχύει πάντα όμως, έτσι; Δηλαδή το άθροισμα των δύο ποσοστών να είναι 100%.

Θοδωρη ταχυτατος, μπραβο (και ηθελα να κανω αλλαγες …κλαψ) νομιζω οτι αλγεβρικα και χημικα πρεπει το άθροισμα των δύο ποσοστών να είναι 100%.

Έχει πέσει ανάλογη το 2020 στις επαναληπτικές πανελλαδικές του παλαιού συστήματος!! Είναι πλεόν λίγο (έως πολύ) too much νομίζω!

ακριβως (ειναι too much, αλλα happy brainwork!) – κι εγω απο εκει την θυμηθηκα

Νομίζω Παναγιώτη ότι το άθροισμα των ποσοστών δεν είναι πάντα 100%. Είναι μόνο όταν η βάση είναι σε στοιχειομετρική αναλογία με καθένα από τα δύο οξέα.

αν υπολογισεις και το ποσοστο του HCOOH εδω νομιζω ειναι 5/6 (αν εχω καταλαβει τι εννοεις)

Επειδή το’χα ψάξει παλαιότερα, με αφορμή την ερώτηση μιας μαθήτριας!!, θυμάμαι ότι όταν τα αρχικά mol της βάσης είναι σε στοιχειομετρική αναλογία με τα αρχικά mol κάθε οξέος, όπως εδώ που είναι 1:1 με κάθε οξύ, αφού τα αρχικά mol όλων είναι 0,05, τότε ισχύει ότι το άθροισμα είναι 100%. Αν όμως τα mol της βάσης δεν ήταν 0,05 αλλά π.χ. 0,07, τότε το άθροισμα δεν είναι 100%.

Καλησπέρα Θοδωρή, πολύ σωστή η παρατήρηση σου

Έτσι θυμάμαι. Αν το δοκιμασουμε θα το επιβεβαιώσουμε. Απλά τώρα βαριέμαι να μπω σε πράξεις.

Παναγιώτη καλημέρα. Και πάλι ωραίος. Νασαι καλά, να γράφεις.

Καλημέρα κύριε Παπαστεργιάδη, εξαιρετικη η λύση, ευχαριστουμε πολυ – οι τιμες των σταθερων επιλεγονται για την πιο ευκολη
αλγεβρικη επιλυση, σε μια ‘φορτωμενη’ ουτως ή άλλως ασκηση. Να ειστε καλα

Καλημερα αγαπητε Δημητρη, ευχαριστω που αντεξες και διαβασες την ασκηση – να εισαι πάντα καλα – περιμενω και το δικο σου πόνημα !

Παναγιώτη και πάλι για σου. Πώς θα σου φαινόταν η ακόλουθη πρόταση: Το φορμικό είναι ισχυρότερο οξύ, οπότε θα αντιδράσει πλήρως και θα περισσέψει όλο το οξικό. Άρα, συντελεστής μετατροπής του οξικού 0%.

Καλησπέρα σε όλους. Δημήτρη ανάβεις φωτιές! Για να το πεις αυτό πρέπει η Ka των δύο οξέων να διαφέρει σημαντικά, συνήθως 2 τάξεις μεγέθους και πάνω. Αν η ισχύς ειναι παραπλήσια, δεν … Τουλάχιστον αυτό ξέρω εγώ!

Καλησπέρα Δημήτρη – ειναι μια προταση που έχει περάσει πιθανώς απο το μυαλο ολων μας – ειδικοτερα αν ειχαμε μαζι ενα ισχυρο κι ενα σθενες οξυ, αν συμφωνεις – νομιζω ομως οτι τα OH- δεν μπορουν να ‘διακρινουν’ την προελευση των H3O+, αρα μαλλον θα εξουδετερωθουν και τα 2 οξεα, με μια μικρη ‘προτιμηση’ οπως φαινεται στο πιο ισχυρο απο τα 2 οξεα.

Η σκέψη μου Παναγιώτη βασίζεται σε κάτι άλλο. Αν υποθέσουμε ότι έχουμε ένα διπρωτικό οξύ. Στην ογκομέτρηση δεν περιμένουμε να έχουμε δύο ισοδύναμα σημεία; Κατανάλωση για τη μία μορφή, και μετά για την άλλη. Το γεγονός ότι έχουμε δύο οξέα, από την άποψη της αντίδρασης με τα ιόντα υδροξειλίου, δεν παρουσιάζει κάποια διαφορά. Τι λες;

Δημήτρη είδες την απάντηση μου;

Θοδωρή καλησπέρα. Μόλις τώρα έχω πάλι επαφή με υπολογιστή και διάβασα τα σχόλια. Εξακολουθώ να έχω την ίδια απορία. Όταν αντιμετωπίζουμε μια ογκομέτρηση διπρωτικού οξέος, με δύο ισοδύναμα σημεία, ολοκληρώνεται ο ένας ιοντισμός και μετά παίρνουμε τον δεύτερο (γι’ αυτό και δύο ΙΔ, συνοπτικά φυσικά αυτό που γράφω). Η επίλυση της άσκησης του Παναγιώτη δεν χρησιμοποιεί τη διαφορά των Κα. Οπότε το ερώτημα είναι γιατί η διαφορετική προσέγγιση στα δύο προβλήματα;
Τώρα όσον αφορά στη διαφορά των Κα Θοδωρή σου στέλνω μια παραπομπή και να μου πεις τη γνώμη σου. (Simultaneous determination of mixtures of acids by potentiometric titration, https://doi.org/10.1016/S0003-2670(98)00185-8)

…..η γνώμη μου είναι επίσης ότι η βασική ιδέα της ανάρτησης για τους μαθητές είναι να χειρίζονται τα εν λόγω δεδομένα για εξοικείωση κυρίως και λιγότερο να μπορούν να αιτιολογήσουν την διαφορά στα πολυπρωτικα οξέα και στα μείγματα οξέων

Καλησπέρα , ίσως να παίζει ρόλο και το ακόλουθο: Στα πολυπρωτικά οξέα υπάρχει μεγάλη διαφορρά μεταξύ των διαδοχικών Ka (Ka1 >> Ka2 >> Ka3). Κάθε αποπρωτονίωση αυξάνει το αρνητικό φορτίο της χημικής οντότητας, οπότε η επόμενη γίνεται πολύ δυσκολότερα. Γι’ αυτό η εξουδετέρωση γίνεται διαδοχικά και εμφανίζονται ξεχωριστά στάδια.

Σε ένα μείγμα δύο διαφορετικών οξέων, όπως εδώ οι τιμές Ka είναι συνήθως πιο κοντινές και τα οξέα είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους. Έτσι συμβάλλουν ταυτόχρονα στο pH και η βάση κατανέμεται μεταξύ τους, οδηγώντας σε παράλληλη μερική εξουδετέρωση.

Παναγιώτη ευχαριστώ για την απάντηση. Όσον αφορά την αξία της άσκησής σου, έχεις δίκιο για τους μαθητές και τον στόχο σου.
Πάντως σκέφτομαι να λύσω την άσκηση ως εξής, μόλις βρω χρόνο. Να αντιδράσει η βάση με το ένα οξύ (ισότητα mol) και μετά να προσθέσω το 2ο οξύ και να υπολογίσω ποσοστό μετατροπής και pH. Ίσως έχει ενδιαφέρον.

Καλησπέρα. Παναγιώτη συμφωνώ αλλά θα κάνω ακόμα ένα σχόλιο. Θωμά σε διάλυμα ασθενούς μονοπρωτικού οξέος κάνουμε προσέγγιση όταν α <= 0,1. Κάνουμε δηλαδή δεκτό σφάλμα μέχρι και 10%. Όταν κάνουμε προσεγγίσεις δεν κάνουμε “εκπτώσεις” στην επιστημονική εγκυρότητα. Οι προσεγγίσεις γίνονται ώστε, όταν δεν απαιτείται πολύ μεγάλη ακρίβεια, να απλοποιήσουμε τους υπολογισμούς.
Δημήτρη και Θωμά μεταφέρω και κάτι από το έγκυρο βιβλίο “Σύγχρονες Μέθοδοι στη Χημική Ανάλυση” των Pecsok-Shields-Cairns-McWilliam, απόδοση στα ελληνικά Σταύρος Βολιώτης, Εκδόσεις Πνευματικός : σελ. 510 “Αν οι διαδοχικές pK ενός διπρωτικού οξέος διαφέρουν κατά 3 ή περισσότερο, η καμπύλη τιτλοδότησης αποτελείται από δύο μονοπρωτικές καμπύλες. Καθώς οι τιμές pK πλησιάζουν η μία την άλλη, οι δύο καμπύλες συγχονεύονται σε μια απλή, και το ισοδύναμο σημείο του πρώτου πρωτονίου εξαφανίζεται” (έχει και τα σχετικά σχήματα). Και παρακάτω: Για να πετύχουμε ένα ικανοποιητικό τέλος τιτλοδότησης σε ένα σύστημα πολυπρωτικού οξέος, δύο τουλάχιστον διαδοχικές τιμες pK πρέπει να διαφέρουν το λιγότερο κατά 3, και το τέλος της τιτλοδότησης να γίνεται σε pH από 4 έως 10″. Νομίζω αυτά δικαιολογούν αυτά που έχω ισχυριστεί έως τώρα.

Δημήτρη εγώ σε ευχαριστώ για τον χρόνο σου και τις ιδέες σου , τσεκαρε αυτό που λες , έχει ενδιαφέρον

Θοδωρή καλησπέρα.
Μάλλον με παρεξήγησες. Δεν αμφισβητώ τίποτα από αυτά που αναφέρεις. Ολόσωστα. Απλά ανέφερα το άρθρο (έπεσα πάνω του πριν από 10 ημέρες) γιατί μου έκανε εντύπωση. Προσδιορίζει ποσοτικά μίγμα οξέων, με ποτενσιομετρία, ανεξάρτητα από ka.
Έτσι κι αλλιώς, το όλο θέμα ξεκίνησε από την ερώτηση που είχα θέσει, που όμως είναι λάθος γιατί παραλείπει την επίδραση που θα έχει στο pH η προσθήκη του επόμενου οξέος.
Καλό βράδυ.

Kαλημέρα σε όλους. Θα ήθελα να ρωτήσω πως θα υπολογίζατε το pH ενός διαλύματος στο οποίο προσθέτουμε 0,1mol CH3COOH, 0,1mol CH3COONa, 0,2mol HCOOH και 0,2mol HCOONa με τελικό όγκο 1L.

Καλημέρα Άγγελε (πολύ καλή ερώτηση) και στους υπολοιπους

Με Gemini ιδέες και λιγο βιαστικα

Kw = 10⁻¹⁴
Ka(CH3COOH) = 2·10⁻⁵
Ka(HCOOH) = 5·10⁻⁴
 
 

Πως θα υπολογίζατε το pH ενός διαλύματος στο οποίο προσθέτουμε 0,1mol CH3COOH, 0,1mol CH3COONa, 0,2mol HCOOH και 0,2mol HCOONa με τελικό όγκο 1L.
pH=3,3 αν γινουν οι πραξεις με το HCOOH
pH=4,7 αν γινουν οι πραξεις με το CH3COOH

Γιατί δεν χρησιμοποιούμε το οξικό σύστημα;Αν δοκιμάσετε να υπολογίσετε το pH χρησιμοποιώντας το οξικό σύστημα με τις αρχικές του συγκεντρώσεις, θα βρήκατε pH = 4,7. Ωστόσο, επειδή το μυρμηκικό σύστημα απελευθερώνει περισσότερα H3O+, η ισορροπία του οξικού μετατοπίζεται προς τα αριστερά (σύμφωνα με την αρχή Le Chatelier), καταναλώνοντας οξικά ιόντα και παράγοντας αδιάστατο οξικό οξύ, μέχρι η σχέση [CH3COO-]/[CH3COOH] να προσαρμοστεί στο pH = 3,3 που επέβαλε το ισχυρότερο οξύ.

εαν θεωρησουμε

Kw = 10⁻¹⁴
Ka(CH3COOH) = 10⁻⁵
Ka(HCOOH) = 10⁻⁴

έχουμε αντιστοιχα

pH=4 αν γινουν οι πραξεις με το HCOOH
pH=5 αν γινουν οι πραξεις με το CH3COOH

Προφανως μαλλον οχι καταλληλο θεμα για παιδιά

Αντιγραφω μια ασκηση του Θοδωρη Βαχλιωτη (είδες που φύλαξα το pdf;) με πιο ΄κατάλληλη διατυπωση’

  
Υδατικό διάλυμα Δ περιέχει τα ασθενή μονοπρωτικά οξέα ΗΑ 0,1 Μ και ΗΒ 0,5 Μ και τα άλατά τους NaA 0,2 Μ και NaB 0,1 Μ.
α. Να υπολογίσετε το pH του διαλύματος Δ. [pH=4]
β. Να συγκρίνετε την ισχύ των οξέων ΗΑ και ΗΒ. [HA>HB]
Δίνεται για το οξύ ΗΑ: Ka=2.10-4.

Καλημέρα σε όλους

Καλησπέρα. Σε αυτήν την περίπτωση Άγγελε γίνεται η αντίδραση

HCOOH + CH3COO- <=> HCOO- + CH3COOH

με Κc = Ka(HCOOH) / Ka(CH3COOH) = 5*10^-4 / 2*10^-5 = 25.

Αν υπολογίσεις το Qc = 1 < Κc και γίνεται αντίδραση προς τα δεξιά.

Ξεφύγαμε!

Καλησπερα σε ολους

Δημητρη πολυ καλη η ιδεα σου.

Η τιμη του pH του διαλυματος που θα προτεινα θα ηταν 4 (όχι 4 ή 5) αν περναμε υποψη μας το γεγονος οτι το pH το καθοριζει το
ισχυρο οξυ κυριως, για τα ακολουθα δεδεομενα

Kw = 10⁻¹⁴
Ka(CH3COOH) = 10⁻⁵
Ka(HCOOH) = 10⁻⁴
 pH ενός διαλύματος στο οποίο προσθέτουμε 0,1mol CH3COOH, 0,1mol CH3COONa, 0,2mol HCOOH και 0,2mol HCOONa με τελικό όγκο 1L.

Ωστόσο μάλλον ο πιο γενικόw τροπος ειναι η επιλυση μεσω της μέθοδου του ισοζυγίου φορτίου

[H3O+] + [Na+] = [OH-] + [HCOO-] + [CH3COO-]
για τα ακολουθα δεδεομενα

Kw = 10⁻¹⁴
Ka(CH3COOH) = 10⁻⁵
Ka(HCOOH) = 10⁻⁴
 pH ενός διαλύματος στο οποίο προσθέτουμε 0,1mol CH3COOH, 0,1mol CH3COONa, 0,2mol HCOOH και 0,2mol HCOONa με τελικό όγκο 1L.

Είναι ο πιο αυστηρός επιστημονικά τρόπος για να λυθεί οποιοδήποτε πρόβλημα ιοντικής ισορροπίας, (δεν βασίζεται σε παραδοχές).

Το αποτέλεσμα που προκυπτει απο GEMINI ειναι pH=4,3

Αν παρατηρηστε ειναι κοντα στην τιμη 4 αν περναμε υποψη μας το γεγονος οτι το pH το καθοριζει το
ισχυρο οξυ κυρίως, η συνεισφορα του +0,3 οφειλεται και στην υπαρξη του CH3COOH.

μια απαντηση https://docs.google.com/document/d/1W8i-X7swzSpd6_DoXTuZlYGV04zhEK4W1zhAYU4QEAE/edit?tab=t.0

ισως εχει να κανει και με την παρουσια του CH3COONa, εχω ενσωματωσει και την απαντηση απο το gemini στα google docs

Καλησπέρα. Παναγιώτη μήπως το pH βγαίνει περίπου 3,7; Τόσο το υπολόγισα. Η συνεισφορά του αιθανικού πρέπει να ελαττώνει το pH κατά 0,3.
Και στο chatgtp 3,7 το βγάζει.

 
 
ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΜΕΙΓΜΑΤΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ
1.     ΔΕΔΟΜΕΝΑ
·        CH3COOH (Οξικό οξύ): 0,1 mol (Αρχικά)
·        CH3COONa (Οξικό νάτριο): 0,1 mol (Αρχικά)
·        HCOOH (Μυρμηγκικό οξύ): 0,2 mol (Αρχικά)
·        HCOONa (Μυρμηγκικό νάτριο): 0,2 mol (Αρχικά)
·        Τελικός όγκος: 1 L
·        Ka(CH3COOH) = 10^-5 (pKa = 5)
·        Ka(HCOOH) = 10^-4 (pKa = 4)
2.     ΜΕΘΟΔΟΣ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΦΟΡΤΙΟΥ (Charge Balance)
Η θεμελιώδης εξίσωση για το διάλυμα είναι:
[H3O+] + [Na+] = [OH-] + [CH3COO-] + [HCOO-]
 
Γνωρίζουμε ότι:
·        [Na+] = 0,3 M (0,1 από το οξικό + 0,2 από το μυρμηγκικό νάτριο)
·        [CH3COO-] = C(ολικό1) * Ka1 / (Ka1 + [H3O+])
·        [HCOO-] = C(ολικό2) * Ka2 / (Ka2 + [H3O+])
3.     ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΛΥΣΗ
Αντικαθιστώντας τις τιμές στην εξίσωση φορτίου (θέτοντας x = [H3O+]):
x + 0,3 = (0,2 * 10^-5) / (10^-5 + x) + (0,4 * 10^-4) / (10^-4 + x)
Με την παραδοχή x << 0,3 και λύνοντας τη δευτεροβάθμια εξίσωση που προκύπτει:
x^2 – (3 * 10^-5)x – 10^-9 = 0
Η διακρίνουσα είναι Δ = 49 * 10^-10.
Η θετική ρίζα της εξίσωσης είναι:
x = 5 * 10^-5 M
4.     ΤΕΛΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ
[H3O+] = 5 * 10^-5 M
pH = -log(5 * 10^-5) = 5 – log5 = 5 – 0,7
pH = 4,3
5.     ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΠΟΣΟΤΗΤΩΝ (Ανά 1 Λίτρο)
Λόγω της διαφοράς ισχύος των οξέων, έγινε η αντίδραση:
HCOOH + CH3COO- <-> HCOO- + CH3COOH
Κατά την οποία αντέδρασαν περίπου 0,067 mol.
Τελικές συγκεντρώσεις ισορροπίας:
·        [CH3COOH] = 0,167 M
·        [CH3COO-] = 0,033 M
·        [HCOOH] = 0,133 M
·        [HCOO-] = 0,267 M
Επαλήθευση μέσω Henderson-Hasselbalch:
pH = 5 + log(0,033/0,167) = 4,3
pH = 4 + log(0,267/0,133) = 4,3

Παναγιώτη καλημέρα. Αναρτώ την απάντηση που σου ανέφερα. Ίσως έχει κάποιο ενδιαφέρον. Για την απάντησή σου στον Άγγελο, δεν κατάλαβα κάτι. Όταν υπολογίζεις το pH με το HCOOH παίρνεις μία τιμή και με το CH3COOH παίρνεις άλλη; Αν λες αυτό δεν μπορεί να είναι σωστό. Το pH έχει μία τιμή. Μήπως κάτι δεν κατάλαβα;
https://i.ibb.co/Rknk0qHJ/23d.jpg

Με πιο ακριβείς τιμές Ka βγαίνει πιο κάτω. Το chatgtp με Κα=10-4 και 10-5 το βγάζει 3,8 το pH.

Τώρα μου το βγάζει 4,15 το chatgtp. Μάλλον εσύ έχεις δίκιο Παναγιώτη

Άγγελε καλησπέρα. Και εγώ pH 3,7 βρήκα λύνοντας τη δευτεροβάθμια. Αλλά το chatgtp δίνει άλλο αποτέλεσμα. Δεν ξέρω ποια είναι η ακριβής τιμή.

Θα ήταν καλό αν μπορούσαμε να το ελέγξουμε πειραματικά. Στα σχολικά εργαστήρια βέβαια δεν διαθέτουμε τα αντιδραστήρια αλλά και τα πεχάμετρα δεν είναι πλέον βαθμονομημένα.

Παναγιώτη καλημέρα. Μία ερώτηση. Στη λύση που παραθέτεις γράφεις:  [CH3COO-] = C(ολικό1) * Ka1 / (Ka1 + [H3O+]). Πώς προκύπτει αυτό και τι είναι το C(ολικό1). Ευχαριστώ.

Δημητρη, απο gemini:  
Στην άσκησή μας, βάλαμε 0,1 mol CH3COOH και 0,1 mol CH3COONa. Άρα: C(ολικό1) = 0,1 + 0,1 = 0,2 M.
 
Ξεκινάμε από τη σταθερά ιοντισμού (Ka): Ka = [H3O+] * [CH3COO-] / [CH3COOH] (Σχέση 1)
Και από το ισοζύγιο μάζας (αυτό που είπαμε παραπάνω): C(ολικό) = [CH3COOH] + [CH3COO-] (Σχέση 2)
Από τη Σχέση 2, λύνουμε ως προς το αδιάστατο οξύ: [CH3COOH] = C(ολικό) – [CH3COO-]
Αντικαθιστούμε αυτό στη Σχέση 1 (της Ka): Ka = [H3O+] * [CH3COO-] / (C(ολικό) – [CH3COO-])
Κάνουμε χιαστί: Ka * (C(ολικό) – [CH3COO-]) = [H3O+] * [CH3COO-] Ka * C(ολικό) – Ka * [CH3COO-] = [H3O+] * [CH3COO-]
Μεταφέρουμε το [CH3COO-] στο ίδιο μέλος: Ka * C(ολικό) = [H3O+] * [CH3COO-] + Ka * [CH3COO-]
Βγάζουμε κοινό παράγοντα το [CH3COO-]: Ka * C(ολικό) = [CH3COO-] * ([H3O+] + Ka)
Λύνουμε ως προς [CH3COO-] και έχουμε τον τύπο μας: [CH3COO-] = C(ολικό) * Ka / (Ka + [H3O+])
 

Τα είχαμε πεί κάποτε Θοδωρή …

https://i.ibb.co/fZg22qF/2427c064-3bf4-4ee4-a5f4-9cf034230fe2-1771149658-2037.jpg

Θοδωρή κι εγώ βγάζω 4,15. Επισυνάπτω τη λύση μου. Άλλαξα τους συβολισμούς των οξέων για συντομία.

https://i.ibb.co/Z6hBbnsf/1771091195-4068.jpg

Συγνώμη που καθυστέρησα λόγω υποχρεώσεων να απαντήσω. Θοδωρή κι εγώ όταν υπέβαλα το ερώτημα στο forum, είχα προσεγγίσει το θέμα σαν ισορροπία των 4 ειδών, αλλά το είχα συνεχίσει εκεί που είπες ότι ξεφύγαμε με επίλυση δευτεροβάθμιας, αλλά την είχα πάρει ανάποδα με Kc=0,04, βρήκα ότι θα πάει αριστερά κατά 0,082mol και κατέληξα σε pH=3,7. Στο ίδιο αποτέλεσμα καταλήγει και το pHsolver του webqc.org η οποία είναι η μόνη μηχανή υπολογισμού pH που βρήκα (από όσες έψαξα) που δέχεται πολλά συστατικά στο διάλυμα.

https://i.ibb.co/qF3sJTnm/Screenshot-2026-02-14-220440-1771099919-4707.png

Καλησπέρα. Αντώνη δεν έχεις βάλει λάθος τη συγκέντρωση του HCOOH στην Ka; Είναι 0,1175 όχι 0,0175. Αν βάλεις 0,1175 βγαίνει pH 3,7.

ΥΓ: Πολλά είχαμε πει κάποτε, αλλά μπορούμε να πούμε κι άλλα … Αν θες …

Νομίζω αυτό έχω βάλει … να σου πω την αληθεια “ούτε που με νοιάζει”. Η άσκηση λύνεται ως ΧΙ κτλ και καταλήγουμε σε “εκεινο” το θέμα των πανελληνίων ( επί δεσμών ) που είχε τις ουσίες ( ή εννοούσε ότι είχε ) σε ισορροπία.

Το μόνο ενδιαφέρων που θα συζητούσα θα ήταν η ποιοτική μελέτη της σύγκρισης της τιμής της Qc ( 1 ) με την Kc ( 25 ). Μοιάζει αυτή η διαφορά να μην είναι αρκετή για να θεωρήσουμε μια ισορροπία ώς μονόδρομη ( μεταφέροντας το 10 % της αποδεκτής προσέγγισης της ισοντικής στη “μοριακή” ισορροπία ).

Θα το ψάξω ( λέμε τώρα ).

Για αρχή πρέπει να βρούμε την ανάρτηση που είχε αναδείξει το θέμα πριν από ( 100 ? ) χρόνια. Νομίζω συντάκτης ήταν ο Ελευθερίου ( ή ο Πολυνίκης ) με τίτλο “ανάμειξη ρυθμιστικων δ/των ).

Θα δώσω 5 min στην αναζήτηση … ( αλλά βαριέμαι :-).

Την βρήκα … 2010 !!! …. 15 χρόνια πριν …

Ακόμα ανακαλύπταμε τη χημεία ( Τι βλακείες γράφαμε ).

Ανάμιξη ρυθμιστικών διαλυμάτων

Μια συνάδελφος φιλόλογος, πιο έμπειρη από εμένα τότε, μου είχε πει πριν από χρόνια: “Αγοράκι μου, αν δεν βγάλεις ρυτίδες μερικά πράγματα δεν…” Αυτό που με ανησυχεί είναι ότι, ακόμα, δεν έχω βγάλει ρυτίδες! Χαχα

Καλησπέρα Παναγιώτη. Πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες. Το Br στον τίτλο που κολλάει; Στο βρώμιο αναφέρεσαι;

α, σόρι, τωρα κατάλαβα, υπάρχει βρώμιο στο μόριο της πορφύρας

Καλησπέρα αγαπητέ Πορφυρογέννητε Θοδωρή !

Γεια σου Παναγιώτη. Για το Tyrian Purple ένα άρθρο, που κατά σύμπτωση διάβασα χθες. Λέγεται ότι για να παραχθεί ένα γραμμάριο βαφής, έπρεπε να χρησιμοποιηθούν περίπου 12000 πορφύρες!

Καλησπέρα Αποστολε Παλαιολογε! Πολύ χρήσιμη η πληροφορία σου , δεν ήξερα την τόσο μεγάλη αξία της χρωστικής. Σ’ ευχαριστώ πολυ
……. Μήπως να κάνεις ένα τομέα για οικονομικά μαθηματα κατεύθυνσης στο Υλικονετ ; Καλό απόγευμα

Παναγιώτη, είμαι ο τελευταίος που θα μπορούσε να κάνει κάτι τέτοιο. Ομολογώ ότι δεν σκαμπάζω τίποτε από οικονομικά, εκτός από αυτό: τα όμορφα πράγματα στη ζωή μας δεν αποτιμώνται με οικονομικούς όρους.

Αποστόλη τα είπες όλα με το ‘….τα όμορφα πράγματα στη ζωή μας δεν αποτιμώνται με οικονομικούς όρους.’

Καλημέρα Διονύση.
Πολύ όμορφη!

Καλημέρα παιδιά. Ωραίο θέμα με πολύ καλό στήσιμο!

Καλημέρα Γιάννη και Αποστόλη.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό και χαίρομαι που… εγκρίνεται!

Γεια σου Διονύση, πολύ όμορφη άσκηση.

Καλησπέρα Παύλο και ευχαριστώ.
Να είσαι καλά!

Για περισσότερα, εδώ: https://www.draeger.com/el_gr/Products/Short-term-Tubes

ένα βίντεο https://www.youtube.com/watch?v=F7ggVBo6tgk&t=17s

Καλημέρα Παναγιώτη και καλή Κυριακή.
Οξειδώνεται το προπάνιο από το διχρωμικό;
Με ξάφνιασες…

Καλημέρα αγαπητέ Διονύση και καλή Κυριακή. Ναι είναι όντως διαφορετικό, αν δεις στα φιαλίδια ανίχνευσης μεταβάλλεται όντως το χρώμα του διχρωμικού ιόντος, οξειδώνονται και άλλα αλκάνια όπως και άλλοι υδρογονάνθρακες, το Cr μπορεί να παίξει και τον ρολο καταλύτη/οξειδωτικου. Εδώ μερικές πηγές: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0920586111007541

https://dokumen.pub/chromium-vi-reagents-synthetic-applications-springerbriefs-in-molecular-science-9783642208164-3642208169.html

Καλημέρα Παναγιώτη.
Από τη στιγμή που το έγραψες εσύ, δεν είχα καμιά αμφιβολία, ότι η αντίδραση γίνεται!
Δεν χρειάζονται αποδείξεις!
Απλά εξέφρασα τον ξάφνιασμά μου, αφού για χρόνια δίδασκα το αντίθετο…

https://www.youtube.com/watch?v=CRDvPd7dcn8

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
 
1. Αριθμός οξείδωσης (Α.Ο.) κάθε C στο C3H8

• Ακραίοι C (CH3): -3
• Κεντρικός C (CH2): -2

2. Μέσος Α.Ο. των ατόμων C
((-3 + (-2) + (-3))/3 = -8/3
3 εξίσωση
3 C3H8 + 10 K2Cr2O7 + 40 H2SO4 → 9 CO2 + 10 Cr2(SO4)3 + 10 K2SO4 + 52 H2O
4.Συνολική μεταβολή Α.Ο. του αναγωγικού  
 60
5.Χρωματική μεταβολή

• Κ2Cr2O7 (πορτοκαλί) → Cr2(SO4)3 (πράσινο)

6.Mol K2Cr2O7 που χρησιμοποιήθηκαν

• 2,5 mL × 0,4 M = 0,001 mol

Mol C3H8 που αντέδρασαν

• 3 C3H8 : 10 K2Cr2O7 → n(C3H8) = 0,001 × 3/10 = 0,0003 mol

Όγκος C3H8 σε STP

• V = 0,0003 × 22,4 L = 0,00672 L

Συγκέντρωση σε ppm στον χώρο

• ppm = 0,00672 / 1344 × 10⁶ = 5 ppm
• Πολύ κάτω από το όριο 250 ppm → χώρος ασφαλής

Σύγχρονοι αισθητήρες (από GEMINI) (Physics & Chemistry together ! )

Οι σύγχρονοι αισθητήρες έχουν αντικαταστήσει τους χημικούς σωλήνες (σαν αυτόν με το διχρωμικό) γιατί προσφέρουν συνεχή παρακολούθηση και ταχύτητα δευτερολέπτου. Στη βιομηχανία χρησιμοποιούνται κυρίως τρεις τεχνολογίες:
1. Καταλυτικοί Αισθητήρες (Pellistors)
Είναι οι πιο συνηθισμένοι για την ανίχνευση του προπανίου.

• Πώς λειτουργούν: Μέσα στον αισθητήρα υπάρχει ένα μικρό σπιράλ πλατίνας (καταλύτης) που θερμαίνεται. Όταν το προπάνιο έρθει σε επαφή μαζί του, “καίγεται” (οξειδώνεται) πάνω στην επιφάνεια του καταλύτη.
• Το αποτέλεσμα: Η καύση αυτή αυξάνει τη θερμοκρασία του σπιράλ, η οποία αλλάζει την ηλεκτρική του αντίσταση. Αυτή η μεταβολή μεταφράζεται ακαριαία σε ένδειξη συγκέντρωσης (ppm).

2. Αισθητήρες Υπερύθρων (NDIR – Non-Dispersive Infrared)
Αυτοί είναι “έξυπνοι” γιατί δεν χρειάζονται οξυγόνο ή χημική αντίδραση.

• Πώς λειτουργούν: Το προπάνιο έχει την ιδιότητα να απορροφά το υπέρυθρο φως σε ένα πολύ συγκεκριμένο μήκος κύματος. Ο αισθητήρας στέλνει μια δέσμη υπερύθρων· αν υπάρχει προπάνιο, η δέσμη εξασθενεί.
• Το πλεονέκτημα: Δεν “δηλητηριάζονται” από άλλα χημικά και αντέχουν χρόνια χωρίς συντήρηση.

3. Φωτοϊονισμός (PID – Photo-Ionization Detectors)
Αυτοί χρησιμοποιούνται για εξαιρετικά υψηλή ακρίβεια (όπως τα 5 ppm που βρήκαμε στην άσκησή σου).

• Πώς λειτουργούν: Μια λάμπα UV “βομβαρδίζει” τα μόρια του αερίου και τα ιονίζει (τους αποσπά ηλεκτρόνια). Τα ιόντα παράγουν ένα μικρό ηλεκτρικό ρεύμα που μετράται.

Καλημέρα Διονύση -χρειάζονται έντονες συνθήκες – σ’ ευχαριστώ, αλλά πολλές φορές κάνω λάθη – έβαλα κι ενα υπολογιστικό ερώτημα για την ασφάλεια του προσωπικού, ελπίζω να σου αρέσει! Η αντίδραση που αναγράφεται έχει προσαρμοστεί για τις ανάγκες/γνώσεις των μαθητών. Καλή Κυριακή !

CH3 – CH2 – CH3 —- > 3 CO2

CH3 – σε CO2 … από (-3) σε (+4) ==> 7 αύξηση
-CH2- σε CO2 … από (-2) σε (+4) ==> 6 αύξηση
CH3 – σε CO2 … από (-3) σε (+4) ==> 7 αύξηση

Συνολική αύξηση ΑΟ : 20 ( συντελεστής στο Cr2(SO4)3 … 10 )
Συνολική μείωση ΑΟ : 3 ( συντελεστής στο 3 CO2 …3 … οπότε 9 CO2 )

ΣΜΑΟ αύξησης 3×20 = 60
ΣΜΑΟ μείωσης 10x2x3 = 60

( H χρήση του 8/3 δεν είναι χημικώς ορθή )

Καλημέρα σας. Παναγιώτη ενδιαφέρουσες πληροφορίες και επίκαιρες για την ανίχνευση του προπανίου. Διονύση πολλές οργανικές ουσίες οξειδώνονται με τα συνήθη οξειδωτικά, υπερμαγγανικό και διχρωμικό. Τα προγράμματα σπουδών στη β/θμια και τα βιβλία μάλλον έχουν γραφτεί με τη λογική “τι οξειδώνεται χωρίς διάσπαση ανθρακικής αλυσίδας”. Αναφέρονται στην οξείδωση των αλκοολών, των αλδευδών και δύο καρβοξυλικών οξέων. Σε αυτές έχουμε οξείδωση που οδηγεί στο σχηματισμό άλλης λειτουργικής (χαρακτηριστικής) ομάδας χωρίς διάσπαση ανθρακικής αλυσίδας, ενώ στην περίπτωση των οξέων σχηματίζεται CO2 χωρίς όμως πάλι διάσπαση ανθρακικής αλυσίδας (με εξαίρεση μια διάσπαση στο οξαλικό). Το γιατί έχει γίνει αυτή η επιλογή, δεν ξέρω. Κάτι που μπορώ να υποθέσω είναι ότι, συνήθως, χρησιμοποιούμε τις οργανικές αντιδράσεις για να κάνουμε μετασχηματισμούς σε λειτουργικές ομάδες, στην προσπάθειά μας να συνθέσουμε κάποια οργανική ένωση. Οι οξειδώσεις σε έντονες συνθήκες που οδηγούν σε διάσπαση αλυσίδας ίσως, σε πολλές περιπτώσεις, δεν έχουν μεγάλη παρασκευαστική αξία διότι τα προιόντα δεν είναι πολύ ελεγχόμενα. Έτσι, μάλλον θεώρησαν “too much” το να συμπεριλάβουν στο πρόγραμμα τέτοιες οξειδώσεις. Ωστόσο σε πανεπιστημιακά βιβλία Οργανικής Χημείας αλλά και σε ξενόγλωσσα δευτεροβάθμιας που έχω δει, αναφέρονται οι οξειδώσεις υδρογονανθράκων. Στο λύκειο λέμε ότι οι τριτοταγείς αλκοόλες και οι κετόνες δεν οξειδώνονται χωρίς διάσπαση της ανθρακικής τους αλυσίδας. Κάτι ανάλογο ίσως θα έπρεπε να λέμε και για τους υδρογονάνθρακες.

Έλα ρε Αντώνη, έγραφα και τώρα είδα την απάντησή σου! Καλως τονα!
ΥΓ. Κι ας άργησε!

Και ας διαφωνούμε! Εγώ νομίζω ότι η χρήση του -8/3 μια χαρά είναι!

Μαθηματικώς λειτουργεί … χημικώς υπάρχει ΜΟ των ΑΟ ατόμων C ?

Εάν (όλοι) οι C δεν έδιναν κοινό προϊόν πως θα κάναμε ισοστάθμιση ?

Προφανως αφου πολλαπλασιάζεται ( η διαφορά (+4) – ( -8/3) ) το 20/3 με το 3 ( από τους άνθρακες ) και μετά ξανά από το 3 ( του συντελεστή ) δίνει το ίδιο ΣΜΑΟ ( 60 ).

Απλά δεν χρησιμοποιώ μέσους όρους στους ΑΟ … (Ίσως να είναι ) γούστα ( μόνο ) αυτά …No worries

Εγώ θεωρώ ότι μέσος όρος μπορεί να εκφραστεί για οποιοδήποτε σύνολο τιμών. Αυτό δεν παραβιάζει τη χημεία! Αυτή είναι η γνώμη μου. Έτσι κι αλλιώς, ο αριθμός οξείδωσης είναι μια θεωρητική επινόηση των χημικών, ένα “λογιστικό σύστημα” παρακολούθησης των μετατοπίσεων των ηλεκτρονίων στις οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις. Δεν αντιστοιχεί σε κάποια φυσική ποσότητα. Με τον μέσο όρο των ΑΟ βρίσκουμε τη μεταβολή του ΑΟ ανά άτομο, δηλαδή τον μέσο όρο της μεταβολής. Θεωρώ ότι είναι μια εναλλακτική “τεχνική” που μας βοηθά να ισοσταθμίσουμε. Έτσι κι αλλιώς, η κάθε διαδικασία ισοστάθμισης μια τεχνική είναι. Αλλά οκ, δεν νομίζω ότι είναι τόσο σημαντικό το θέμα. Ας επιλέξει ο καθένας ότι θέλει.