-
H/o Γιάννης Κυριακόπουλος έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα, 3 εβδομάδες
Το ντε ως μικρότατη ποσότητα.
Ξέρουμε ότι είναι διαφορικό, ξέρουμε τον ορισμό αλλά πρέπει να παρουσιάσουμε στους μαθητές έννοιες που το περιέχουν. Παρουσιάζεις την ιδέα. Ιδέα που είχ […] -
H/o Διονύσης Μάργαρης έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα, 3 εβδομάδες
Όταν καταργείται η μία δύναμη.
Ένα σώμα μάζας 2kg ηρεμεί σε λείο οριζόντιο επίπεδο. Σε μια στιγμή t=0 ασκούνται πάνω του δύο σταθερές οριζόντιες δυνάμεις F1 και F2=2Ν, με αποτέλεσμα η θέσ […]-
Μια επαναληπτική άσκηση, αφιερωμένη στους συναδέλφους που διδάσκουν Φυσική στην Α΄ Λυκείου, μπαίνοντας στην περίοδο των εξετάσεων….
-
Καλημέρα Διονύση.
Πολύ καλή. Πολύ διδακτική και περιεκτική. -
Όμορφη και πολύ καλή για επανάληψη.
-
Καλημέρα Χριστόφορε, καλημέρα Παύλο.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό. -
Καλημέρα Διονύση.
Στην ωραία άσκηση “η δύναμη καταργείται” …
Η δική σου δύναμη να παραμένει υψηλά σταθερή…διδάσκοντας!
Να είσαι πάντα καλά -
Καλό απόγευμα και από εδώ Παντελή.
Σε ευχαριστώ για το σχόλιο, να είσαι καλά.
-
-
H/o Διονύσης Μάργαρης έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα, 3 εβδομάδες
Στιγμιότυπα στάσιμου κύματος.
Στο σχήμα βλέπουμε τη μορφή μιας ελαστικής χορδής με σταθερά άκρα, πάνω στην οποία έχει δημιουργηθεί ένα στάσιμο κύμα, κάποια στιγμή που θεωρούμε ως t […]-
Ένα πολύ καλοδουλεμένο θέμα κατανόησης στάσιμου κύματος — όχι «υπολογιστικό», αλλά βαθιά εννοιολογικό. Έχει αρκετές αρετές, ιδιαίτερα διδακτικά.
Μου αρέσει ιδιαίτερα γιατί: το θέμα έχει και μια μικρή «αισθητική φυσικής»: ο μαθητής καλείται να παρακολουθήσει τη χορδή σαν ζωντανό σύστημα, όχι σαν άσκηση αντικατάστασης τύπων.
Αυτό είναι σπάνιο και παιδαγωγικά πολύτιμο.
Πολύ εύστοχη η αρχική «παγίδα» με το Α και το Γ:
«Ποιο έχει μεγαλύτερη ταχύτητα;»
Ο μαθητής που σκέφτεται μηχανικά θα απαντήσει πιθανότατα «το Α». Όμως η σωστή συλλογιστική οδηγεί στο ότι και τα δύο έχουν μηδενική ταχύτητα εκείνη τη στιγμή — για τελείως διαφορετικούς λόγους. Αυτό είναι εξαιρετικό σημείο φυσικής σκέψης.
Επίσης, η επιλογή στιγμών όπως: 3T/2, 3T/4, 4T/3 είναι πολύ καλή, γιατί αποφεύγει τις «εύκολες» συμμετρικές χρονικές στιγμές και αναγκάζει τον μαθητή να παρακολουθήσει πραγματικά την εξέλιξη της ταλάντωσης των υλικών σημείων.
Αν ήθελα να κάνω μία μόνο παρατήρηση, θα ήταν ίσως ότι το τελευταίο ερώτημα με το 4T/3 απαιτεί αρκετά ώριμη αίσθηση της ΑΑΤ και μπορεί να δυσκολέψει μαθητές που δεν έχουν εσωτερικεύσει καλά τη φορά κίνησης μετά τη διέλευση από τη θέση ισορροπίας. Αλλά αυτό δεν είναι αδυναμία· μάλλον είναι το σημείο που ξεχωρίζει την ουσιαστική κατανόηση από την αποστήθιση.
Θα μπορούσε άνετα να σταθεί ως απαιτητικό θέμα Β, -
Καλό απόγευμα Τάσο.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και τον καλό σου λόγο… -
Καλημέρα. Διονυση συμφωνώ με τον Τάσο (γεια σου Τάσο), πολύ ωραίο θέμα.
-
Καλημέρα και από εδώ Παύλο.
Χαίρομαι που σου άρεσε.
-
-
H/o Διονύσης Μάργαρης έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα, 3 εβδομάδες
Επαγωγή – Αυτεπαγωγή.
Ο αγωγός ΑΓ κινείται οριζόντια σε επαφή με τους δύο παράλληλους οριζόντιους στύλους, μέσα σε ένα ομογενές κατακόρυφο μαγνητικό πεδίο όπως στο σχήμα, με το […]-
Καλημέρα Διονύση !
Η απουσία αντίστασης αρχικά ξενίζει …. το ρεύμα θέλει να μεγαλώσει και να γίνει “άπειρο ” ……επομένως θα έχουμε φαινόμενο αυτεπαγωγής και όλα όσα πολύ ωραία έχεις περιγράψει .
Αξίζει πιστευώ να δει κάποιος ότι : Ιολ = Ι + Ιπ = Ι + κ*υ*(t-t1) ==>
Iολ = (Ι – κ*υ*t1) + κ*υ*t ==> Iολ = (Ι – κ*x1) + κ*x , (κ=B*d/L) —->
Fεξ = FL = Β*d*Iολ = B*d*[ (Ι – κ*x1) + κ*x ]
μπορεί κάνεις να κάνει Fεξ – x και από εκεί να βρεί και το έργο της ….
Υπάρχουν και άλλες παραλαγές :
(χωρίς το αμπερόμετρο για μεγαλύτερη άνεση χειρισμών)
1.α=σταθ. => di/dt = κ*α*t θα προκύψει : i = 0.5*κ*α*t^2
ενδιαφέρον έχει και η περίπτωση για:
2. F=σταθ. ==> di/dt = κ*υ => di= κ*dx ==> i = κ*x εχουμε μια γραμμική ταλάντωση …
-
Καλό μεσημέρι Κώστα και σε ευχαριστώ για τον σχολιασμό, αλλά και τις προεκτάσεις…
-
Εξαιρετική ανάρτηση Διονύση και οι προεκτάσεις που έδωσε ο Κώστας (γεια σου Κώστα) πολύ όμορφες.
-
Σε ευχαριστώ και από εδώ Παύλο.
-
Γεια σας παιδιά. Ωραίο Διονύση! Για το τελευταίο ερώτημα μπορούμε να πούμε ότι F = Bid—>dF/dt = B d di/dt. Αλλά από το προηγούμενο ερώτημα di/dt σταθερό, άρα dF/dt σταθερό.
-
Καλό απόγευμα Αποστόλη.
Πολύ σωστός! -
Καλησπέρα Διονύση
Πολύ καλή άσκηση. Τα βραχυκυκλώματα έχουν την ομορφιά τους και το παίδεμά τους. -
Καλημέρα Χρήστο.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
-
-
H/o Διονύσης Μάργαρης έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα, 3 εβδομάδες
Μέση και στιγμιαία ισχύς.
Ένα σώμα μάζας 2kg ηρεμεί σε μη λείο οριζόντιο επίπεδο, στη θέση Α. Σε μια στιγμή t=0 το σώμα δέχεται την επίδραση μιας πλάγιας σταθερή δύναμης, μέτρου […]-
Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλό και απαραίτητο για την τελευταία εβδομάδα θέμα. Θα χρησιμεύσει σε πολλούς συνάδελφους, που μετά βίας θα κάνουν αξιοπρεπώς το κεφάλαιο, αφού το Σχολείο έχει άλλο σκοπό…Και μάλιστα οι μαθητές της Α΄με τις ευλογίες της Σοφούλας, παίρνουν και την άδεια γρίπης. Τα τσάκισε τα καημένα…
😥
Και ένας προβληματισμός- Μέση ισχύς
Pμ = ΔW/Δt
- Στιγμιαία ισχύς
P = dW/dt
ή
P = ΔW/Δt, όταν limΔt τείνει στο 0; -
Καλημέρα Ανδρέα και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Όσον αφορά το μέσο και το στιγμιαίο ρυθμό μεταβολής, το πρόβλημα είναι διαχρονικό …
Θα πω κάτι, το οποίο δεν θα βρει σύμφωνους την πλειοψηφία των συναδέλφων και κυρίως τους διδάκτορες της διδακτικής!
Κατά τη γνώμη μου κακώς σταματήσαμε, εδώ και χρόνια, να διδάσκουμε σωστά τη στιγμιαία ταχύτητα (είναι η πρώτη φορά που διδάσκεται στο Λύκειο ρυθμός μεταβολής) και αποφεύγουμε να μιλήσουμε για όριο Δt να τείνει στο μηδέν. Το απλοποιήσαμε περιμένοντας να πάνε οι μαθητές στην Γ΄ Λυκείου και να διδαχτούν παραγώγους (Βέβαια ακόμη και όταν γίνει αυτό, εμείς στη φυσική κάνουμε ότι δεν το ξέρουμε…).
Αλλά αν δεν πρέπει να χρησιμοποιήσουμε την γλωσσική έκφραση (αφού γλωσσικά το κάναμε και όχι μαθηματικά…) του ορίου Δt, ας μην το κάνουμε. Ας χρησιμοποιήσουμε όμως τουλάχιστον διαφορετικό συμβολισμό.
Ας κρατήσουμε το ΔΧ/Δt για το μέσο ρυθμό στο χρονικό διάστημα από τη στιγμή t1 μέχρι τη στιγμή t2 και ας εφαρμόσουμε το συμβολισμό dx/dt για το στιγμιαίο ρυθμό μεταβολής, τη χρονική στιγμή t3. Ας μην εμβαθύνουμε σε όρια και μαθηματικές περιγραφές.
Ας το κρατήσουμε σαν σύμβολο.
Ο μέσος μαθητής, κακά τα ψέματα, βλέπει α και καταλαβαίνει ότι είναι η επιτάχυνση και ας μην ξέρει πώς ορίζεται, βλέπει W και σκέφτεται έργο.
Ας του διδαχτεί λοιπόν και το σύμβολο dX/dt, ως πακέτο, με όνομα στιγμιαίος ρυθμός μεταβολής του Χ, σε αντιδιαστολή με το ΔX/Δt, το οποίο να αναφέρεται σε χρονικό διάστημα…
Αν το κάνουμε με συνέπεια, ελπίζω τουλάχιστον να μην συγχέονται οι δύο διαφορετικοί ρυθμοί… άσχετα με το πόσο περνάει η ουσία κάποιου ρυθμού στο μυαλό ενός μαθητή… -
Καλημέρα παιδιά. Συμφωνώντας με την τοποθέτηση του Διονύση, ας προσθέσω ότι διδάσκοντας το στιγμιαίο ρυθμό μεταβολής ενός μεγέθους x ως dx/dt (ως πακέτο όπως γράφει ο Διονύσης), ο μαθητής δεν θα μπει εύκολα στον πειρασμό να το δει ως πηλίκο και κάνει κάποια διαίρεση. Για το ερώτημά σου Ανδρέα ως προς το συμβολισμό της μέσης ισχύος, θα έλεγα Pμ = W/Δt, αφού το ΔW αναφέρεται σε μεταβολή μεγέθους, το οποίο δεν είναι καταστατικό.
Και μια απορία: γιατί η διδασκαλία της ισχύος απουσιάζει από τα νέα βιβλία της Α Λυκείου; -
Καλημέρα στην παρέα.
Ωραίο το πρόβλημα Διονύση!
Αποστόλη υπάρχει η Ισχύς στα νέα βιβλία, με την ολίγο “μυστήρια” δομή, με διάφορους συμβολισμούς…
Συγκεκριμένα: στις εκδόσεις ΕΛΛΗΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ στη σελίδα 140 και
στις εκδόσεις ΠΟΥΚΑΜΙΣΑ στη σελίδα 141 -
Καλημέρα Παντελή και σε ευχαριστώ για την υπόδειξη. Έφταιξε το διαγώνιο διάβασμα…
-
Καλημέρα σε όλους. Διονύση συμφωνώ απόλυτα μαζί σου. Προσωπικά μέχρι το τέλος της ενεργού δράσης στο σχολείο, στην αρχη της Α’ Λυκειου, πάντα έδινα στον ορισμο και τον τύπο με lim για την στιγμιαια τιμη, αλλά και χωρίς το lim για την μέση τιμη , εξηγώντας την διαφορά τους. Το αντιλαμβάνονταν πολυ καλά κάνοντας χρήση κάποιων παραδειγματων.
(και τους ανέφερα το dx/dt λέγοντας ότι θα το χρησιμοποιήσουμε στη Γ’ Λυκειου-μαλιστα το δεχοντουσαν ομορφα επειδη χρησιμοποιουσαν την φραση “σε χρονο dt”, στην ομιλια τους ενιοτε). -
Ο μόνος δρόμος κατά την άποψη μου για να καταλάβουν οι μαθητές Α λυκείου την παράγωγο γιατί γι αυτό πρ’οκειται είναι η γεωμετρία μέσω της εφαπτομένης σε καμπύλη στην μετατόπιση ή την ταχύτητα όπως πολύ ωραία είχε η mulimedia εκδοχή του βιβλίου των Halliday resnick εκδ 1992 σε applet. .Το lim θυμίζει παπαγαλία άγνωστου από τα μαθηματικά συμβολισμού. ¨Οσο για τον συμβολισμό της μέσης ισχύος δεν βλέπω κανένα λόγο να διαφέρει από αυτόν των μαθηματικών και των υπολογιστών τσέπης δηλαδή Ρ με μιά παύλα από πάνω
-
Καλό μεσημέρι σε όλους.
Αποστόλη, Παντελή, Γιώργο και Χαράλαμπε σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Χαράλαμπε δεν πρότεινα άλλο συμβολισμό για τη μέση ισχύ. Ο όποος συμβολισμός, είτε με παύλα είτε Ρμ δεν δημιουργεί πρόβλημα.
Πρόβλημα δημιουργείται όταν αναφερόμαστε σε μέσο ρυθμό μεταβολής όποιου μεγέθους; (από ταχύτητα, μέχρι ισχύ ή ρυθμούς μεταβολής έντασης ρεύματος, κινητικής, δυναμικής ενέργειας, μαγνητικής ροής, έντασης μαγνητικού πεδίου κ.ο.κ), σε αντιπαραβολή με τον αντίστοιχο στιγμιαίο ρυθμό. -
Καλησπέρα. Πολύ όμορφη και χρήσιμη ανάρτηση Διονύση.
-
Καλησπέρα συνάδελφοι. Επειδή έθεσα τον προβληματισμό, που θα συναντήσουμε στα νέα βιβλία.
Ο ορισμός από τη σχέση p = ΔW/Δt με Δt→0 είναι μαθηματικά σωστός αλλά παιδαγωγικά ακατάλληλος.Χρησιμοποιεί έννοια (όριο) που ο μαθητής δεν έχει διδαχθεί
Άρα δεν μπορεί να την ερμηνεύσει.Μπερδεύει το Δ (που ο μαθητής ξέρει ως “μεταβολή”) με το d (που δεν ξέρει) Το Δt → 0 είναι υποκατάστατο του dt, αλλά ο μαθητής δεν το γνωρίζει.
Δημιουργεί λανθασμένη εικόνα ότι «το Δt μπορεί να γίνει μηδέν»
Ενώ στη φυσική το Δt είναι διάστημα τιμών, όχι στιγμιαία τιμή.Στα περισσότερα βιβλία Φυσικής η πρακτική είναι να δίνεται
Λεκτικός ορισμός: “Στιγμιαία ισχύς είναι ο ρυθμός με τον οποίο παράγεται έργο σε μια ορισμένη χρονική στιγμή.” ή
Ορισμός με παράγωγο p(t)=dW/dt, όπως το προτείνει ο Διονύσης ή
Πρακτικός ορισμός p = F . υ
-
Γεια σας παιδιά.
Για το θέμα αυτό:
Οι βλαβερές συνέπειες της κατάργησης του Ντε.Ουδέποτε παράτησα το Ντε όποιο βιβλίο και να είχαμε.
Τα παιδιά καταλάβαιναν γιατί αρχικά συζητούσαμε, μετά έκαναν υπολογισμούς με προσομοίωση παίρνοντας ολοένα και μικρότερα διαστήματα.
Τέλος αυτό που είπε ο Μπάμπης, γεωμετρικά με ένα αρχείο Geogebra.Έτσι είχαν και μια βοήθεια για το μέλλον όσοι θα συναντούσαν την έννοια της παραγώγου. Θα τους ήταν πιο εύκολο να την καταλάβουν όταν θα τους παρουσιαζόταν ως όριο πηλίκου.
Τα έκανα αυτά γιατί θυμόμουν ότι και εγώ και οι συμμαθητές μου στο Πρακτικό (Δ’ Γυμνασίου) καταλάβαμε τη διαφορά πολύ πριν μάθουμε παραγώγους και βοηθηθήκαμε όταν μάθαμε τις παραγώγους. Μας ήταν μια κάπως οικεία έννοια.Έτσι αδιαφόρησα για τις μόδες που κάποιοι επέβαλαν αργότερα.
Δεν χαντακώνουμε τα παιδιά για να κάνουν κάποιοι εντύπωση. Κάποιοι που νομίζουν ότι αλλάζοντας κάτι πετυχημένο πρωτοτυπούν στη Διδακτική. -
Η προσομοίωση:
Στιγμιαία ταχύτητα.
Πως δουλεύει;
Θέλεις να βρεις την στιγμιαία ταχύτητα τη στιγμή 2s.
Πας στη στιγμή αυτήν και διαβάζεις τη θέση. 4 m.
Κάνεις ένα κλικάκι με το “κασετόφωνο” και διαβάζεις ότι στα 2,001 s η θέση έγινε 4,004m.
Κάνεις διαίρεση και βγάζεις στιγμιαία ταχύτητα 4m/s.
Αν δεν κάνεις ένα κλικάκι αλλά αφήσεις να περάσει 1s βγάζεις τη μέση ταχύτητα από 2s ως 3s. -
Διονύση το έκανες πιο ευανάγνωστο.
-
Παύλο, Ανδρέα και Γιάννη ευχαριστώ για το σχολιασμό και τη συμμετοχή στον προβληματισμό.
Γιάννη, “πείραξα” λίγο το αρχείο σου στιγμιαία ταχύτητα και το ανεβάζω ξανά ΕΔΩ.
Έβαλα να σταματά η κίνηση τη στιγμή 2s, βάζοντας και μετρητή της ταχύτητας.
Τη στιγμή που παύει η μεταβολή, έχουμε τις ενδείξεις t=2s, x=4m/s και v=4m/s (για να αρχίσουμε να προσαρμοζόμαστε και στο νέο σύμβολο της ταχύτητας, το οποίο παρεμπιπτόντως με βρίσκει σύμφωνο…). Αν ο μαθητής διαιρέσει το x/t βρίσκει τη μέση ταχύτητα από 0-2s, η οποία ισούται με 2m/s, ενώ η στιγμιαία είναι 4m/s.
Αν θέλει να βρει τη στιγμιαία ταχύτητα, μπορεί να κάνει ένα κλικ στο κασετόφωνο και να διαβάσει τη μετατόπιση και την αντίστοιχη μεταβολή του χρόνου και ας τα διαιρέσει… -
Τα πράγματα στη στιγμιαία ισχύ είναι πιο πολύπλοκα. Αν ήταν απλώς η παράγωγος dW/dt θα έπρεπε να υπάρχει κάποιος όρος dF/dt x συνφ εκτός του Fυ. Το θέμα είχε αναλύσει παλιότερα, αν θυμάμαι καλά ο Κ. Μητροπουλος.
-
-
H/o Διονύσης Μάργαρης έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα, 3 εβδομάδες
Η κίνηση της ράβδου μετά την κρούση.
Μια ομογενής λεπτή σανίδα κρέμεται στο άκρο κατακόρυφου νήματος, το οποίο έχει δεθεί στο μέσον της Μ. Σε μια στιγμή στην σανίδα προσπίπτει μια σφαίρα με τα […]-
Για τυχόν αμφιβολία, μπορείτε να δείτε σε δύο αρχεία i.p. να εκτυλίσσονται οι παραπάνω κινήσεις της ράβδου.
Η κρούση στο cm.
Η κρούση σε άλλο σημείο. -
Καλημέρα Διονύση.
Πολύ καλό θέμα που στηρίζεται ακριβώς στην πρόταση του σχολικού και είναι κανονικότατα εντός ύλης. Πολύ καλό το ip που δεν αφήνει αμφιβολίες. -
Καλημέρα Διονύση.
Πολύ ωραίο θέμα. -
Καλημέρα Διονύση.
Πολύ ωραίο! -
Καλημέρα σε όλους. Διονύση κάθε χρόνο δίνεις ραντεβού με εύστοχα επαναληπτικά θέματα. Κι εμείς τέτοια ραντεβού δεν τα χάνουμε!
-
Καλησπέρα Διονύση,
ωραία άσκηση και κατατοπιστική για θέματα που στο μυαλό τους οι μαθητές έχουν μπερδεμένα.Είχα βέβαια την εντύπωση ότι οι οδηγίες ανέφεραν να μην εξετάζεται η περίπτωση μετά από κρούση να εκτελείται άλλη κίνηση πέρα της μεταφορικής. Αλλά δεν είμαι και απολύτως σίγουρος.
-
Καλό απόγευμα συνάδελφοι.
Χρήστο, Κωνσταντίνε, Γιάννη, Αποστόλη και Χρήστο σας ευχαριστώ για το σχολιασμό και την ευμενή υποδοχή. -
Καλησπέρα σε όλους,
κι εγώ την ίδια αίσθηση έχω κ. Χρήστο.
Ας το ξεκαθαρίσει κάποιος, αν γνωρίζει. -
Καλησπέρα.
Και βέβαια Διονύση είναι αποφασιστικής σημασίας το δεδομένο της ανάρτησης του νήματος από το μέσον της πλάκας .
Διότι μόνο έτσι θα μπορούσαμε να σώσουμε την ιδέα της άσκησης 5.30 στην οποία το λυσάρι δίνει μια εντελώς λάθος λύση όπως έχουμε ξανασυζητήσει … -
Καλημέρα και καλή Κυριακή. Εξαιρετική άσκηση Διονύση.
-
Καλημέρα παιδιά.
Οι εξαιρέσεις θεμάτων από την ύλη βάζουν κάθε συνάδελφο να ψάχνει κιτάπια και οδηγίες αντί να κάνει μάθημα. -
Καλημέρα και καλή Κυριακή.
Άγγελε και Δημήτρη σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Θα μου επιτρέψετε να «παρουσιάσω» το θέμα, το οποίο βλέπω να μπαίνει στο κρεβάτι του Προκρούστη, αφού διατυπώνονται ενστάσεις αν είναι εντός ή εκτός.
Πέρα από το ότι μιλάμε για ένα ερώτημα φυσικής που κάτι ζητάει από ένα μαθητή και αν μπορούν να μπαίνουν τέτοιοι περιορισμοί σε ασκήσεις, με το κόφτη εντός ή εκτός, χωρίς να εξετάζεται αν μπορεί να απαντηθεί με βάση τη θεωρία του βιβλίου, ας δούμε τι πρέπει να ξέρει ένας υποψήφιος.
Το παρακάτω απόσπασμα του βιβλίου, είναι εντός ή εκτός ύλης;https://i.ibb.co/jkbspHC4/2026-05-10-063549.png
Μιλάει για δύναμη που ασκούμε σε ένα σώμα. Και πώς μπορεί να ασκηθεί μια δύναμη; Αν βάλω το δάκτυλό μου στο σημείο Μ της ράβδου και σπρώξω ασκώ δύναμη; Και αν σπρώξω με δύναμη 2Ν ή 1000Ν, διαφέρει ώστε στην πρώτη περίπτωση να επιτρέπεται, να είναι εντός ύλης και στην δεύτερη περίπτωση να είναι εκτός; Ή αν στην πρώτη περίπτωση την δύναμη την ασκήσω για χρονικό διάστημα 2s και την 2η για 0,01s, υπάρχει πρόβλημα;
Και αν την θέση του χεριού μου βάλω μια σφαίρα να κτυπήσει, αυτό απαγορεύεται;
Παιδιά ψυχραιμία!!!
Δεν μελέτησα καμιά κρούση παραπάνω! Δεν ζήτησα καμιά θεωρία κρούσης που να επιβάλλει διατήρηση στροφορμής ή θεωρία που έχει αφαιρεθεί. Το πρώτο ερώτημα με την ΑΔΟ, μπήκε για να υποχρεωθεί ο μαθητής να κάνει σχήμα και να σχεδιάσει δυνάμεις, ώστε να πάρει το σχήμα και να φανεί ότι «κρούση» σημαίνει άσκηση της δύναμης F στη ράβδο:https://i.ibb.co/271gD1RB/2026-05-10-064922.png
Γιατί αυτό που στοχεύει η ανάρτηση είναι το αν η κίνηση, μετά την άσκηση της δύναμης F, είναι μεταφορική ή σύνθετη. Και τι σημαίνει μεταφορική κίνηση και πότε η κίνηση είναι σύνθετη.
Καμιά κρούση δεν μελέτησα, καμιά σύνθετη κίνηση δεν εξέτασα πώς εξελίσσεται…
Μήτσο, βάζω στοίχημα ότι το 95% των μαθητών (αν όχι το 100%…) θα σχεδιάσουν το σχήμα, όπως αυτό που έδωσες της άσκησης 5.30. -
Καλό μεσημέρι στην παρέα.
Ωραιότατο το θέμα Διονύση, αλλά και πόσο δίκιο έχουμε όσοι συμφωνούμε με του ΚΥΡ τη ρήση …”Οι εξαιρέσεις θεμάτων από την ύλη βάζουν κάθε συνάδελφο να ψάχνει κιτάπια και οδηγίες αντί να κάνει μάθημα.” -
Γεια σου Διονύση. Πολύ διδακτική παρουσίαση!
-
Καλημέρα Παντελή, καλημέρα Μίλτο.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
-
-
H/o Γιάννης Κυριακόπουλος έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα, 4 εβδομάδες
Πάλι η γαβάθα και η μπίλια.
Μικρή μπίλια ακτίνας r αφήνεται στην άκρη της εικονιζόμενης σφαιρικής γαβάθας και ταλαντώνεται. Ολίσθηση δεν έχει. Η γαβάθα είναι τμήμα σφαίρας που […]-
Γεια σου Γιάννη. Πήρες πάσα από τον εαυτό σου. Να δεχτούμε τον δεύτερο.
-
Γεια σου Αποστόλη. Σωστά. Τότε το σκέφτηκα.
-
Καλησπέρα Γιάννη. Στην πρωτη περίπτωση εχουμε και την κινητική ενεργεγεια λογω περιστροφης μαζι με την ενέργεια της ταλάντωσης, Αρα το δευτερο σωστο.
-
Σωστά Γιώργο.
-
-
H/o Γιάννης Κυριακόπουλος έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα, 4 εβδομάδες
Ένας μέγιστος ρυθμός σε μια ταλάντωση.
Λείο και οριζόντιο το δάπεδο. Το ελατήριο έχει το φυσικό του μήκος όταν εκτοξεύουμε το σώμα ώστε να κάνει ταλάντωση με πλάτος Α. […]-
Καλημέρα Γιάννη. Η πρωτη κλασική. Οι αλλες δυο πολύ όμορφες!
Παρατήρησα ότι και οι δυο στηρίζονται στο γνωστό πόρισμα για την μεγιστη τιμή του γινομενου δυο αριθμων όταν το αθροισμά τους είναι σταθερό. -
Καλημέρα Γιώργο.
Η τρίτη στηρίζεται στο γνωστό από τη Γεωμετρία γεγονός ότι απ’ όλα τα ορθογώνια τρίγωνα ΑΒΓ με υποτείνουσα ΑΒ δεδομένη:
https://i.ibb.co/chy3987s/Screenshot-1.png
μεγαλύτερο εμβαδόν έχει το ισοσκελές. -
Και στο ότι αφού α^2+β^2=γ^2 = σταθερό,
τότε α^2 * β^2 = max , όταν α^2=β^2,άρα α=β, άρα και το εμβαδόν Ε=( 1/2) α*β = max. -
Ναι μπορείς να το βγάλεις και αλγεβρικά από Πυθαγόρειο και την ταυτότητα.
Απλά η Άλγεβρα είναι το δεύτερο που κοιτάζω συνήθως. -
Απλώς παρατήρησα ότι και τα δύο ερμηνεύονται με το ίδιο πόρισμα.
-
Γεια σας παιδιά. Ωραίες λύσεις Γιάννη. Στην πρώτη σου σχέση φάε το ω.
Μια πιο βάρβαρη λύση -
Γεια σου Γιάννη. Πολύ ωραίες λύσεις με την τρίτη λύση να ξεχωρίζει για μένα.
-
Καλημέρα Γιάννη.
Βοήθα.
Η σκέψη μου:η U του ελατηρίου σε σχέση με την παραμόρφωση του που στη περίπτωση του οριζόντιου ελατηρίου ταυτίζεται με την χ αποδίδεται γραφικά όπως παρακάτω .Βλέπω λοιπόν τον dU/dx να είναι max απολύτως στις ακραίες θέσεις
https://i.ibb.co/pvKgMWww/U-f-Dl.png
Μήπως κάτι δεν σκέφτομαι σόι; -
Καλημέρα Αποστόλη, Παύλο, Παντελή.
Αποστόλη ευχαριστώ, διόρθωσα.
Μια χαρά είναι η λύση σου.
Παντελή είναι άλλη παράγωγος. Είναι η παράγωγος της δυναμικής ενέργειας ως προς το x.
Ζητάμε την παράγωγο ως προς το t. Αυτή είναι (dU/dx)*(dx/dt).
Δηλαδή είναι γινόμενο αυτής που εννοείς:
https://i.ibb.co/VYPzgVdh/Screenshot-1.png
(Η παράγωγος είναι η κόκκινη)
επί την παράγωγο του x ως προς τον χρόνο, ήτοι την ταχύτητα.
Η ταχύτητα είναι μηδέν στις ακραίες θέσεις. -
Ναι Γιάννη, ήμουν έτοιμος να το πώ ,
πως ζητάς το dU/dt. Μπερδεύτηκα με τη θέση
Ωραίο θέμα, σ’ευχαριστώ -
Συγκεκριμένα:
https://i.ibb.co/DHJv1L4y/55.png -
Πολυ καλη Γιαννη καθως και οι λύσεις σου.Βεβαιως μαλλον δυσκολο να μην καταλαβει καποιος τι εννοεις αλλα αυτο που ζητας ειναι ο μεγιστος ρυθμός αύξησης και οχι η αυξηση σκέτο,η οποια ειναι μεγιστη στις θεσεις πλατους.
-
Καλησπέρα παιδιά. Μιά λύση.
-
Καλησπέρα Κωνσταντίνε και Χριστόφορε.
Κωνσταντίνε τον ρυθμό εννοούσα.
Χριστόφορε πολύ μου άρεσε η λύση. -
Πολύ σωστά Χριστόφορε.
-
Κι άλλη μια Γιάννη. Από τη γραφική παράσταση.
https://i.ibb.co/FL3rMfsX/fgy.jpg -
Η γραφική παράσταση.
-
-
H/o Διονύσης Μάργαρης έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα, 4 εβδομάδες
Μια κυκλική κίνηση και οι άξονες x και y.
Κατά την μελέτη της οριζόντιας βολής, χρησιμοποιούμε ένα σύστημα ορθογωνίων αξόνων x,y, ενώ στην κυκλική κίνηση, δουλεύουμε με βάση τον κύκλο. Μήπως να δ […] -
H/o Γιάννης Κυριακόπουλος έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 2 μήνες
Ποια είναι η ένδειξη της ζυγαριάς;
Το μπαλάκι κανονικά θα έπλεε αν δεν ήταν δεμένο με σπάγκο. Τη στιγμή to κόβεται ο σπάγκος και αρχίζει η άνοδος. Όλο το σύστημα είναι πάνω σε […]-
Μια τρύπα στο νερό;
Και οδηγούμαστε σε οριακή ταχύτητα του μπαλονιού;
Γιάννη, ερωτήματα… -
Φαντάζομαι ότι πολύ γρήγορα θα βγει το μπαλόνι και δεν πρέπει να ασχοληθούμε με δυνάμεις απόσβεσης, οπότε δεν μένει παρά μόνο η… τρύπα στο νερό 🙂
-
Διονύση και εγώ βλέπω οριακή ταχύτητα.
Ας υποθέσουμε ότι το βάθος του δοχείου το επιτρέπει.
Αν δεν προλάβει να την αποκτήσει ας κόψουμε τις καμπύλες.
Φυσικά δεν θα ασχοληθούμε με χρονικές στιγμές μετά από αυτήν που θα ξεμυτίσει το μπαλάκι μια και “όσο το μπαλάκι είναι πλήρως βυθισμένο στο νερό”. -
Καλησπέρα παιδιά.
Δεν βλέπω αθρόα προσελευση οπότε μια προσπάθεια χωρίς ιδιαίτερη σκέψη. Θα σκεφτώ μετά την απάντηση.
Το cm του νερου με το κοψιμο του σχοινιου αρχιζει να κατέρχεται επιταχυνόμενο με ελαττούμενη επιταχυνση. Μπαλόνι αμελητέας μάζας.
Θεωρώ το προβλημα ισοδύναμο με
1) ανεβαίνω σε ζυγαριά να ζυγιστω. Είμαι ορθιος και ακίνητος. Μου φαίνονται πολλά τα κιλά σκύβω να δω δηλ επιταχυνομαι προς τα κάτω και η ζυγαρια ελατήριο δείχνει μικροτερη ενδειξη.
2)Είμαι στον ανελκυστήρα ελλινιστι ανσασερ πάνω σε ζυγαριά αρχίζει το ανσασερ να επιταχυνεται προς τα κάτω πάλι μικρότερη ενδειξη. Επειδή η φύση απεχθάνεται τα απότομα ψηφίζω δ. -
Καλησπέρα Γιώργο.
Συμφωνώ.
Όταν το μπαλάκι αποκτά οριακή ταχύτητα σταθεροποιείται η ταχύτητα καθόδου του κέντρου μάζας του συστήματος και η συνισταμένη των εξωτερικών δυνάμεων είναι μηδέν.
Έτσι η ζυγαριά δείχνει το ολικό βάρος. -
Την ίδια απάντηση μου έστειλε σε μήνυμα και ο Κωνσταντίνος.
-
-
H/o Διονύσης Μάργαρης έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 2 μήνες
Η κύλιση τροχού και η επιτάχυνση σημείου.
Ένας τροχός κυλίεται (χωρίς να ολισθαίνει) σε ανηφορικό δρόμο. Σε μια στιγμή t1, ένα σημείο Α της περιφέρειάς του, έχει επιτάχυνση κάθετη στην ακτίνα […]-
Πολύ όμορφη Διονύση, που λόγω κεκλιμένου επιπέδου ανεβαίνει το επίπεδο δυσκολίας.
-
Καλημέρα Διονύση.
Αυτής της “φόρμας” θέματα (ερωτήσεις), που αρκετά σχετικά έχεις δώσει,
χρειάζονται ειδική προπόνηση και αρκετά “εργαλεία” που τα βρίσκεις στη “νησίδα”.
Να είσαι καλά -
Καλημέρα Παύλο, καλημέρα Παντελή.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Να είσαστε καλά. -
Καλημέρα Διονύση. Ένα θέμα που αν δεν κατανοείς τη θεωρία, δύσκολα το ακουμπάς. Ένα πραγματικό Β θέμα δηλαδή!
-
Καλό μεσημέρι Αποστόλη.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Κάπως έτσι είναι… -
Πολύ καλή!
Το περίεργο είναι ότι η λύση που παρουσιάζεις είναι ευκολότερη και συντομότερη από αυτήν που ανάγεται στο σημείο επαφής!! -
Καλό απόγευμα Γιάννη.
Η απόδειξη είναι μονόδρομος για τους μαθητές. Δεν διδάσκονται στιγμιαίο άξονα… -
Καλησπέρα Διονύση.
Και εμάς που δεν έχουμε τους περιορισμούς των μαθητών μας βολεύει να μην επιλέξουμε στιγμιαίο άξονα. -
Καλησπέρα Διονύση. Όμορφη.
Ενα σχημα που συνεπικουρεί στην λύση του τελευταίου ερωτηματος. https://i.ibb.co/351pqfgB/mai-1.png -
Η συνισταμένη των ακ και αcm πρεπει να ειναι στην διευθυνση της αε αφου η α καθετη στην ακ
-
-
H/o Γιάννης Κυριακόπουλος έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 2 μήνες
Ποια χάντρα θα φτάσει πρώτη;
Οι δυο χάντρες είναι περασμένες σε εντελώς λεία σύρματα. Η κόκκινη σε οριζόντιο σύρμα. Η πράσινη στο καμπύλο σύρμα που βλέπουμε. Το επίπεδο το […]-
Γειά σου Γιάννη.
Μέσω υ-t -
Γεια σου Παντελή.
Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ένα υ-t ποιοτικά.
Τι να δεχθούμε όμως από τις τρεις επιλογές; -
Η πράσινη πρώτη. Στον οριζόντιο άξονα δέχεται την οριζόντια συνιστώσα της δύναμης από το σύρμα που την επιταχύνει αρχικά και την επιβραδύνει στη συνέχεια. Έχει επομένως συνεχώς μεγαλύτερη (αν και όχι σταθερή) οριζόντια συνιστώσα ταχύτητας από την άλλη μπίλια. Διανύουν οριζόντια την ίδια απόσταση οπότε η πράσινη χρειάζεται μικρότερο χρονικό διάστημα.
-
Kαλησπερα Γιαννη. Να θεωρησουμε οτι ο συρμα ειναι συμμετρικο ως προς τον κατακορυφο αξονα που περναει απο το ελαχιστο?
-
Κωνσταντίνε νομίζω ότι δεν έχει σημασία.
Θα ανεβάσω μια λυση βάρβαρη -
Καλησπερα Γιώργο και Παντελή.
-
Καλησπερα Σταυρο. Η πρασινη δεν εχει αναγκαστικα συνεχως μεγαλυτερη οριζοντια συνιστωσα ταχυτητας.Αν το συρμα αρχικα εχει το παραβολικο σχημα που εχει και η τροχια της οριζοντιας βολης,τοτε η οριζοντια συνιστωσα θα εμενε ιδια αφου το συρμα δεν θα ασκουσε καμια δυναμη. Αν η καμπυλη του συρματος αρχικα εχει μεγαλυτερες κλισεις απο την παραβολικη τροχια,τοτε η δυναμη απο το συρμα μειωνει την οριζοντια ταχυτητα δεν την αυξανει.Αν δηλαδη αρχικα η καμπυλη του συρματος βρισκεται κατω απο την παραβολη,τοτε η καμπυλοτητα ειναι τετοια ωστε η συνιστωσα του βαρους δεν αρκει για να δωσει την απαιτουμενη κεντρομολο και χρειαζεται και δυναμη απο το συρμα.Αν δεν κανω λαθος φυσικα. 🙂
-
Καλησπέρα. Δεν απάντησα από την αρχή γιατί ήταν σαν να έκλεβα επειδή το γνώριζα. ΕΔΩ ένα σχόλιο.
Αφού απάντησε ο Σταύρος σωστά.
Δεν θυμόμουν που την είχα δει -
Μια σκέψη. Έχουμε 2 δυνάμεις αν το σύρμα είναι λείο. Το βάρος και η αντιδραση του σύρματος. Το βάρος κάθετο στην αρχική οριζόντια ταχύτητα δεν μεταβάλει αυτή την συνιστώσα. Η δύναμη του σύρματος κάθετη στη ταχύτητα λειτουργεί σαν κεντρομόλος. Άρα δεν επηρεάζει την ταχύτητα
. Άρα θα φτάσουν μαζί. -
Καλό απόγευμα σε όλους.
Και γω γνωρίζω την απάντηση, οπότε δεν παίρνω θέση.
Περιμένω Γιάννη να δω αν το πας σε βραχυστόχρονη, κυκλοειδή ή θα πεις κάτι πολύ απλό… -
Καλησπέρα σε όλους.
Και εγώ γνωρίζω την απάντηση. Θυμάμαι είχε πέσει και σε πανελλήνιο διαγωνισμο Α Λυκείου πριν χρόνια. Νομιζω κάτι αντίστοιχο ανέβασε και ο Αποστόλης πριν λιγο καιρό.
Αναμένουμε τη λυση τοη Γιάννη -
Καλησπέρα σε όλους. Κωνσταντίνε δεν το είχα σκεφτεί. Λογική η σκέψη σου !
-
Καλό απόγευμα Κωνσταντίνε και Σταύρο.
Μια σκέψη πάνω στο θέμα του σχήματος και μήπως συμβεί το αντίθετο από το αναμενόμενο.
Ας υποθέσουμε ότι αρχικα η καμπύλη τροχιά έχει τέτοια μορφή που να μειώνει την οριζόντια συνιστώσα της ταχύτητας. Τι θα γίνει στη συνέχεια και μάλιστα σύντομα; Η καμπύλη πρέπει να αλλάξει καμπυλότητα όπου μια μεγαλύτερου μέτρου ταχύτητα, θα αρχίσει να “οριζοντιώνεται” (μόνο ο Σαραντάκος!!!), οπότε ταχύτητα θα μετακινηθεί το δακτυλίδι στο χαμηλότερο τμήμα και πολύ περισσότερο στο σχεδόν οριζόντιο τμήμα στην περιοχή με το μεγαλύτερο βάθος.
Με άλλα λόγια θα έλεγα ότι η ακριβής μορφή της καμπύλης παίζει λίγο με τις μετατροπές της οριζόντιας σε κατακόρυφη συνιστώσα ταχύτητας και αντίστροφα, αλλά λαμβάνοντας υπόψη ότι η δυναμική ενέργεια μετατρέπεται αρχικά σε κινητική αυξάνοντας την συνολική ταχύτητα, η απάντηση μένει η …γνωστή! -
Καλησπέρα. Αν αναλύσουμε την Ν σε μια κατακόρυφη συνιστώσα και μια οριζόντια συνιστώσα. Στον οριζόντιο άξονα x με αρχική ταχύτητα υ θα έχει το σωμα συνεχώς μεγαλύτερη ταχύτητα από την αρχική υ λόγω της Νx. Μπορεί να έχω λάθος συλλογισμό.
-
Καλησπέρα παιδιά.
Το προβοκατόρικο αυτό πρόβλημα κατασκευάστηκε σε μια ειδική μορφή με ημικύκλιο.
Κατασκευάστηκε ακριβώς για τους φίλους που γνωρίζουν αυτό:
https://i.ibb.co/n8Mm9fYC/11.pngΗ παγίδα του θέματος τότε αλλά και της γενίκευσης βρίσκεται στο ότι μιλάει για σύρμα και όχι για λεία γούβα.
Η γούβα θέτει έναν όχι εμφανή περιορισμό:
Το μπαλάκι ακουμπάει σ’ αυτήν συνέχεια!!
Αυτό βέβαια σημαίνει ότι οι ταχύτητες είναι σχετικά μικρές.Η σκέψη λοιπόν του Κωνσταντίνου στέκει καλά.
Όμως μια πάρα πολύ απλή απάντηση που δεν είχα σκεφτεί το 2019 και σκέφτηκα χτες με κάνει να ξανανεβάσω το ίδιο πρόβλημα έστω γενικευμένο.Παίξτε με την προσομοίωση:
Αγώνας δρόμου. -
Το πρόβλημα του 2019:
Ένα δύσκολο κουίζΔεν είχα επεξεργαστεί τότε καλά την ιδέα και έπαιξα με κύκλο χρησιμοποιώντας μέχρι το γκραφ στη λύση.
Το phisicsgg δημοσίευσε το πρόβλημα κάνοντας και γκάλοπ με τα αποτελέσματα του πίνακα. Έδωσε και μια πολύ καλύτερη λύση από τη δική μου βρίσκοντας μάλιστα ποια είναι η ταχύτητα ισοπαλίας.
Θα γράψω σύντομα την πολύ απλή εξήγηση……
-
Μια απλή απάντηση:
https://i.ibb.co/x8mkfD4M/77.png -
Αν βαθυνεις την λακουβα οσο θελεις μπορεις τον χρονο της πρασινης να τον μεγαλωσεις απεριοριστα. Αρα η 2. ειναι σιγουρα ψευδης.
-
Γεια σου Κωνσταντίνε.
Ναι είναι σίγουρα ψευδής.
Η σκέψη σου με την παραβολή είναι πολύ καλή.
Το πρόβλημα είναι προβοκατόρικο. Ένα από αυτά που την πατάμε αν κάνουμε αναγωγή σε γνωστό πρόβλημα. Γι’ αυτό και φτιάχτηκε.
Είναι αδερφάκι του:
Το φαινόμενο του ποδηλάτου. -
Εγω Γιαννη το αλλο προβλημα με την λακουβα δεν το ηξερα,ή δεν το θυμόμουνα,για αυτο μαλλον δεν με μπερδεψε να το θεωρησω ιδιο.
-
Και τελικά το i.p. με…. έστειλε αδιάβαστο!!!
Και είχα και επιχειρήματα 🙂 -
Και δεν θυμόμουν και το αντίστοιχο θέμα που είχες βάλει Γιάννη του 19…
Αδιόρθωτος! -
Διονύση έχω ξεχάσει πολλά απ’ όσα έχω αναρτήσει.
Έτσι τα ξανανεβάζω και φίλοι μου θυμίζουν την επανάληψη. -
Καλημερα Γιάννη και σε ολη την παρεα. Μια διαφορετικη διατυπωση ειναι να βασιστουμε στην αοριστια οχι των ταχυτητων αλλα της εξισωσης της καμπυλης του συρματος. Ας υποθεσουμε οτι η αρχικες ταχυτητες ειναι γνωστες. Αν η καμπυλη του συρματος βρισκεται εξ ολοκληρου πανω απο τις παραβολες τοτε αντικαθιστω το συρμα με λεια τσουληθρα και χωρις να χανεται η επαφη με την τσουληθρα,φτανει πρωτο το πρασινο για τους γνωστους λογους. Αν η καμπυλη του συρματος εχει τμηματα τα οποια βρισκονται κατω απο τις παραβολες ,τοτε η οριζοντια ταχυτητα της πρασινης,μπορει ακομα και να μηδενιστει,για οσο χρονο θελουμε,(βλεπε σχημα) οποτε τοτε φτανει πρωτη η κοκκινη. Αρα τα δεδομενα σχετικα με την καμπυλη του συρματος ειναι ελλειπή.
https://i.ibb.co/4n9xYFYh/o00-1.jpg -
Καλημέρα Κωνσταντίνε.
Πολύ καλό επιχείρημα! -
Καλημέρα παιδιά.
Πολύ σωστό Κωνσταντίνε. -
Καλημέρα Γιάννη και Διονύση. Ευχαριστώ
-
Καλησπέρα.
Δεν θυμόμουν τις παλιές αναρτήσεις. Η φράση «Οι δυο χάντρες είναι περασμένες σε εντελώς λεία σύρματα.» με πονήρευε. Ενστικτωδώς -σχετικά γρήγορα- κατέληγα στο άποψη ότι έχει μεγάλη σημασία το σχήμα του σύρματος. Μέχρι εκεί. Δεν έφτασα ποτέ στο επιχείρημα του Κωνσταντίνου.
Αν ήμουν μαθητής θα έλεγα σωστό το 3 άρα θα έπαιρνα τα δυο μόρια αλλά μετά ………. -
Καλησπέρα Άρη.
-
-
H/o Γιάννης Κυριακόπουλος έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 2 μήνες
Το καροτσάκι. Ένα κουίζ Λογικής.
Ένα λεωφορείο φρενάρει. Κανείς δεν κρατάει το καροτσάκι που πλησιάζει το μπροστινό μέρος του λεωφορείου. Οι δύο κύριοι δίνουν τις εξηγήσεις τους για […]-
Γεια σου Γιάννη.
Θα έλεγα πως το “αγκάθι” είναι στις ρόδες του καροτσιού που θα δεχθούν τριβή προς τα πίσω και η ροπή θα τις στρέψει ωρολογιακά…άρα κίνηση ομπρός.
Λάθος και οι δυό -
Γεια σου Γιάννη. Αν θεωρήσουμε πως το λεωφορείο κινείται προς τα δεξιά και φρενάρει και το καρότσι ήταν ακίνητο ως προς το λεωφορείο τότε ο κύριος που είναι στα δεξιά όπως βλέπουμε το σχήμα – λεωφορείο αρχικά έβλεπε ακίνητο το καρότσι και με το που φρέναρε το λεωφορείο άρχισε το καρότσι να κινείται προς αυτόν άρα θα πίστευε πως δέχτηκε μια δύναμη προς τα δεξιά. Νομίζω πως ο κύριος αριστερά είναι σωστός και ο δεξιά κύριος λάθος.
-
Γεια σου Παντελή.
Ναι η κίνηση είναι προς το μπροστινό μέρος.
Το λεωφορείο κινείται προς τα δεξιά και φρενάρει. Το καροτσάκι πλησιάζει τον γενειοφόρο κύριο.
Δεν βλέπω λάθος πρόβλεψη.
Δεν είναι κουίζ Φυσικής ουσιαστικά. -
Καλησπέρα Παύλο.
Ένας άνθρωπος μπορεί να ερμηνεύσει ότι θέλει ως προς σύστημα αναφοράς που κινείται διαφορετικά από αυτόν. Έτσι ο δεξιός κύριος είναι ελεύθερος να χρησιμοποιήσει ως σύστημα αναφοράς το έδαφος.
Δεν είναι ουσιαστικά γρίφος Φυσικής αλλά λογικό παιγνίδι. -
Νόμιζα πως ο κάθε κύριος αναφέρει την κίνηση που κάνει το καρότσι μετά το φρενάρισμα θεωρώντας τον εαυτό του ως σημείο αναφοράς.
-
Και οι δύο αναφέρονται στην κίνηση μετά το φρενάρισμα.
Ο αριστερός ερμηνεύει με δύναμη D’ Alembert θεωρώντας παρατηρητή τον εαυτό του.
Ο άλλος ερμηνεύει από τη σκοπιά ενός παρατηρητή που βρίσκεται ακίνητος στο έδαφος.
Ας κάνουμε σωστές και τις δύο προτάσεις:
https://i.ibb.co/TDk65CZs/2.png -
Το λάθος αυτό είναι συνηθισμένο.
Βλέπουμε πολλές φορές σε περιπτώσεις που κάτι επιδέχεται περισσότερες από μία ερμηνείες να λέγεται:
-Λάθος!
Και να ακολουθεί η ερμηνεία που αγαπάει ή συνηθίζει ο διορθώνων. -
Καλημέρα Γιάννη.
Προσωπικά το βλέπω θέμα καθαρής Φυσικής. Ο κάθε παρατηρητης ερμηνευει το φαινόμενο στον ” δικό του κόσμο” (δηλ. στο δικό του σύστημα αναφορας) , με τους αντίστοιχους νόμους της Φυσικής ( ο κινούμενος με τον 2ο νόμο και ο ακίνητος με τον 1ο νόμο).
Ο κινούμενος μάλιστα “βάζει” “περισσότερη ” Φυσικη λόγω δυνάμεων D’ Alembert.
Ίσως θα ήταν πιο σαφές στο σχήμα αν σχεδιαζες τον παρατηρητή στα δεξιά εκτός του οχήματος. -
Καλημέρα Γιώργο.
Η Φυσική του θέματος είναι πολύ απλή και μόνο ως παράδειγμα χρησιμεύει.
Το λάθος που κάνει ο δεξιός βρίσκεται στο κατηγορηματικόν:
-Κάνεις λάθος.
Κατάσταση συνηθισμένη σε πολλούς που σωστό βλέπουν μόνο το δικό τους και δεν είναι συνηθισμένοι σε πολλαπλές ερμηνείες. -
Καλημέρα Γιάννη.
Δίκιο έχεις στο τελικό συμπέρασμα που καταλήγεις.
Αλλά η αλήθεια είναι ότι βλέποντας το θέμα, δεν κατάλαβα το πού ήθελες να το πας… -
Κανείς δεν κανει λάθος. Το σύστημα αναφοράς που θα πα΄ρουμε είναι π.χ τέτοιο ώστε ο δεξιός παρατηρητής να κινείται με την ταχύτητα του βαγονιού μη αδρανειακό. . Ο ο άλλος παραητρητής επειδή φρενάρει το τραίνο το βλέπει να κινείται με ταχύτητα που αυξάνεται στο δικό του συστημα αναφοράς που ασκείται μια ψευδοδύναμη. ο λόγος που δεν συμφωνουν είναι ότι βρίσκονται σε επιταχυνόμενο σύστημα αναφοράς.
-
Καλημέρα Διονύση και Μπάμπη.
Μπάμπη το λάθος του δεξιού είναι ότι αρχίζει με τη φράση “Κάνεις λάθος”.
Στη δεύτερη εικόνα που απάλειψα τη φράση δεν κάνει λάθος.
-
-
H/o Διονύσης Μάργαρης έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 2 μήνες
Η ισορροπία και η περιστροφή ενός στερεού.
Ένα στερεό s αποτελείται από μια ομογενή ράβδο μάζας Μ=3kg, μήκους (ΑΒ)= l=4m, στο άκρο Β της οποίας έχει προσδεθεί ένα σημειακό υλικό σημείο Σ μάζας m=1kg. […]-
Γεια σου Διονύση πολύ όμορφη άσκηση.
-
Καλημέρα Παύλο και καλή βδομάδα.
Σε ευχαριστώ για το σχόλιο. -
Καλημέρα Διονύση.
Ένα υλικό σημείο…κλέβει την ”παράσταση” σαν πρωταγωνιστής στα τελευταία ερωτήματα.
Να είσαι καλά και καλή εβδομάδα -
Καλημέρα Διονύση. Πολύ ωραία άσκηση και πολύ χρήσιμη για μαθητή, όπως έχει πια διαμορφωθεί η ύλη.
-
Καλημέρα Παντελή, καλημέρα Δημήτρη.
Σας ευχαριστώ για το σχόλιο.
Όπως έχει διαμορφωθεί η ύλη, πάμε στο υλικό σημείο και μέσω αυτού, βρίσκουμε και μερικά πράγματα για το στερεό… -
Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλή η μελέτη αλληλεπίδρασης υλικού σημείου – ράβδου. Συνήθως δεν ασχολείται κανείς με τα κολλημένα σώματα. Πόσοι μαθητές συνειδητοποιούν τη δύναμη της κόλλας; Εχει αξαφανιστεί και η διαφήμιση με τη logo στιγμής και το αυτοκίνητο..
Όταν είδα το iβ σκέφτηκα κάτι θα θέλει να πει… Και να η σύγκριση με την επιταχυνόμενη κίνηση του υλικού σημείου στο iii. -
Καλημέρα Ανδρέα.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Όσον αφορά το ερώτημα iii) κάνω την πρόβλεψη (δεν έχω στοιχεία) ότι η πλειοψηφία τν μαθητών θα μιλήσουν για το βάρος του Σ…
-
-
Ο/η Διονύσης Μάργαρης και ο/η
Περβανίδου Πέννυ είναι πλέον φίλοι πριν από 2 μήνες
-
H/o Διονύσης Μάργαρης έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 2 μήνες
Κινήσεις δύο σωμάτων.
Σε λείο οριζόντιο επίπεδο ηρεμούν δυο σώματα Α και Β, το ένα πάνω στο άλλο όπως στο σχήμα. Σε μια στιγμή ασκούμε στο σώμα Α, μάζας m=1kg, μια οριζόντ […]-
Γεια σου Διονύση, πολύ ωραία άσκηση που τονίζει ότι η στατική τριβή εμφανίζεται και στην περίπτωση που ένα σώμα κινείται. Επίσης προετοιμάζει το έδαφος για την Γ Λυκείου και τις ασκήσεις που ένα σύστημα σωμάτων το ένα πάνω στο άλλο εκτελούν ταλάντωση με την τριβή να παίζει τον ρόλο της δύναμης επαναφοράς ή να είναι συνιστώσα της δύναμης επαναφοράς.
-
Καλό απόγευμα Παύλο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και τις …προεκτάσεις.
Η αλήθεια είναι ότι η τριβή κρύβει πολύ περισσότερα μυστικά, από όσα περιγράφουν συνήθως τα βιβλία θεωρίας… -
Καλησπερα Διονύση και Παύλο. Διονύση πολυ ωραια ασκηση για εξυπνους μαθητες οπου το περασμα απο την οχι ολισθηση σε ολισθηση μπορει να το καταλαβει ο μαθητης μονος του απο την μορφη του διαγραματος α-t που δινεις. Νομιζω οτι δεν πρεπει να δωσουμε οτι αρχικα τα δυο σωματα κινουνται μαζι προς τα δεξια για να γινει η πολύ καλη ασκηση, ακομα πιο ενδιαφέρουσα και να ξεχωρισει ο μελοντικος Φυσικός,ο οποιος αμεσως θα καταλαβει οτι αν υπηρχε συνεχως ολισθηση,τοτε η α(t) θα ηταν σταθερη.
-
Καλημέρα Κωνσταντίνε και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Συμφωνώ ότι το διάγραμμα τα δείχνει όλα!
Αλλά δεν ήθελα να την απευθύνω μόνο, στους μελλοντικούς φυσικούς… -
Καλημερα Διονυση.Κατα την γνωμη μου εχεις ενα πολυ ωραιο ερωτημα μεσα απο την αναγνωση του διαγραματος,το οποιο εχει την αξια αυτουσιας ασκησεως,στο οποιο δινεις ευθυς εξαρχης την απαντηση και ετσι ο μαθητης χανει την ευκαιρια να σκεφτει μονος του.
Το μελλοντικος Φυσικος ηταν αστείο η περιπτωση δεν ειναι και τοσο δυσκολη 🙂
-
-
H/o Γιάννης Κυριακόπουλος έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 2 μήνες, 1 εβδομάδα
Τι θα διαβάσουν οι μαθητές στις μικρές τάξεις;
Η εμπειρία μας έχει δείξει ότι οι μαθητές θα ασχοληθούν στις μικρές τάξεις του Λυκείου με όσα θα τους χρειαστούν για τις Εξετάσεις. Είναι ανθρώ […]-
Καλησπέρα Γιάννη.
Ο Ήλιος έπεσε 🙂
Να μην πω “ΝΑΙ σε όλα” και φανεί κάτι σαν κομματικός πατριωτισμός…
Να κρατήσω την τελευταία φράση:
“Να ζω όταν η ζημιά θα φανεί.”
Και ας είναι… εγωιστικό… -
Καλησπέρα Διονύση.
Φοβάμαι ότι θα μας πάρουνε (εμάς του υλικονέτ) για κάποιου είδους οργάνωση που διαθέτει και προβάλλει κάποιου είδους κομματικό πατριωτισμό.. -
Γιάννη, καλησπέρα. Συμφωνώ σε όσα γράφεις.
Βλέποντας κάποια βίντεο στα οποία ρωτούν κάποια παιδιά (που δεν είναι λίγα) κλασικές γνώσεις (πχ. πόσα μηδενικά έχει το εκατομμύριο) που αδυνατούν να απαντήσουν. Ακόμα δεν έχουμε πιάσει πάτο. -
Καλημέρα Ντίνο.
-
Καλημέρα παιδιά. Πώς μπορεί κάποιος να διαφωνήσει με τα γραφόμενα του Γιάννη; Πρόσφατο περιστατικό στο πνεύμα του σχολίου του Ντίνου: Το Πάσχα βρέθηκα στο νομό Σερρών. Μια μέρα πάμε σε μπουγατσατζίδικο και βλέπουμε στη βιτρίνα “Τώρα και σελφ σέρβις”. Ρωτάει ο φίλος μου τον ιδιοκτήτη πώς και δεν έχει υπαλλήλους. Απαντά εκείνος: είχα προσλάβει παιδιά για να εξυπηρετούν, αλλά δεν μπορούσαν να δώσουν σωστά τα ρέστα και έμπαινα μέσα. Έτσι το γύρισα στο σελφ σέρβις.
Δεύτερο περιστατικό: φίλος έπαιζε τριανταμία με την κόρη του και φίλες της. Άθροιζαν τα φύλλα με κομπιουτεράκι. Ρωτάει ο φίλος την κόρη (φοιτήτρια στην ΑΣΟΕΕ) γιατί δεν το κάνει με το μυαλό και εκείνη απαντά: αφού έχω το κινητό, γιατί να κάθομαι να σκέφτομαι; Ενεός ο φίλος… -
Καλημέρα Αποστόλη.
Δεν γνωρίζω πολλά για το θέμα αυτό της απώλειας κάποιων δεξιοτήτων και απλών γνώσεων, ειδικά τώρα που έχω απομακρυνθεί από την τάξη.
Βλέπω βέβαια να έχουν αναπτυχθεί άλλες “ψηφιακες ικανότητες” που με εντυπωσιάζουν. Χειρίζονται καταπληκτικά τα κινητά και τους υπολογιστές.
Παρακολουθώντας τηλεπαιγνίδια γνώσεων βλέπω να αγνοούν βασικότατες πληροφορίες ενώ γνωρίζουν άλλες που σε μένα φαίνονται εξεζητημένες. -
Καλησπέρα Γιάννη. Καταπληκτικό κείμενο. Δυστυχώς πέρα για πέρα αληθινό. Φτάνοντας στο τέλος και της φετινής χρονιάς τι βλέπω;
Ό,τι δεν εξετάζεται, απλώς γίνεται κάτι σαν διακοσμητικό φυτό και ο διδάσκων αποκαλείται πλέον κατάμουτρα “γραφικός”.
Δεν είναι μόνο η Θερμοδυναμική. Είναι το Βαρυτικό Πεδίο. Είναι οι απλές μηχανές – το κεκλιμένο επίπεδο, ο μοχλός, η τροχαλία, η απλή ταπεινή βίδα δεν γνωρίζει κανείς ότι είναι απλές μηχανές. Ρωτάω τους μαθητές, πως κατάφεραν οι Αιγύπτιοι να χτίσουν πυραμίδες;
Θα διαβάσουν στο τικ τοκ για εξωγήινους και χαμένες τεχνολογίες και θα το δεχτούν!
https://i.ibb.co/bgRpks8x/1.jpgΚάποιοι πιστεύουν ότι αν γεμίσουμε το πρόγραμμα με Σχετικότητα, Κβαντομηχανική, στοιχειώδη σωμάτια και κοσμολογία, θα “εκσυγχρονίσουμε” το σχολείο. Η αλήθεια είναι το ακριβώς αντίθετο:
Η λυκειακή εκδοχή αυτών των θεμάτων είναι εγκυκλοπαιδική, όχι επιστημονική. Δεν καλλιεργεί δεξιότητες. Δεν χτίζει σκέψη.
Δεν δημιουργεί ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.
Απλώς παράγει μαθητές που ξέρουν να απαγγέλλουν Αινστάϊν, Λόρεντζ, Στρέντιγκερ και να λύνουν ασκήσεις αντικατάστασης.
Αυτοί οι κάποιοι θέλουν Φυσική εντυπώσεων. Να ξέρουν οι μαθητές τα κουάρκ και ας μη γνωρίζουν να λύσουν ασκήσεις με άνωση.
Σχολείο προθάλαμος ή μιμητής Πανεπιστημίου; Ό,τι από τα δυο δεν είναι σχολείο. -
Καλησπέρα Ανδρέα.
Καλά τα λες.
-
-
H/o Διονύσης Μάργαρης έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 2 μήνες, 1 εβδομάδα
Ξεσκονίζοντας και εμπλουτίζοντας…
Στο σχήμα φαίνονται οι 3 πρώτες ενεργειακές στάθμες, καθώς και η κατάσταση με Ε=0, ενός υποθετικού ατόμου σε αέρια φάση (σε eV), το οποίο έχει ένα […]-
Μπράβο Διονύση, όχι μόνο για την ανάρτηση, αλλά και για την ετικέτα “ΦΥΣΙΚΗ Β”
Γκρινιάζουμε (δικαιολογημένα) για την κατακερματισμένη ύλη……. Όμως…..
Όταν έχουμε ενδιαφέρουσα ύλη να διδάξουμε χωρίς τον “μπαμπούλα” των εξετάσεων
δεν το κάνουμε…..Από την “όμορφη” φυσική Γ.Π της Γ Λυκείου, ΄κόπηκε (κάκιστα) το 3ο κεφάλαιο της πυρηνικής φυσικής….τα άλλα δύο “κατέβηκαν στον κάτω όροφο”….
Εμείς τα κόψαμε…. και η πλειοψηφία των μαθητών θεωρεί πως το μοντέλο Bohr
είναι ….Χημεία….Καλημέρα σε όλους….
-
Καλημέρα Θοδωρή.
Σε μια περίοδο που το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις πανελλαδικές και στα διαγωνίσματα-προσομοιώσεις, είπα να πάω κόντρα στο ρεύμα, γράφοντας για κάποιο κομμάτι ύλης που φοβάμαι ότι έχει …χαθεί… -
Διονύση καλησπέρα.
Εξαιρετική.
Νομίζω στο τελευταίο ερώτημα στη λύση η αρχική εν’έργεια είναι τα -16eV οπότε μ’ηπως χρειαστεί μια αλλαγή στην ενέργεια του ηλεκτρονίου Δ. Εκτός αν μου διαφεύγει κάτι. -
Καλημέρα Χρήστο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και περισσότερο για το -14…
-
Γεια σας παιδιά.
Μπράβο και από μένα Διονύση μια και το υλικονέτ πρέπει να έχει ευρεία γκάμα και όχι μόνο “προσωρινώς χρήσιμη”.Θα άξιζε συζήτηση για το τι πρέπει να περιλαμβάνει μια Φυσική Γενικής Παιδείας.
Πολλά θέματα που πρέπει να γνωρίσουν όλοι.
-Γιατί και πως φασματοσκοπικά ανιχνεύονται χημικές ενώσεις;
-Τι είναι η σχάση και τι η σύντηξη;
-Τι διαφέρουν τα δικά μου γυαλιά από αυτά ενός παιδιού;
-Πως γίνονται οι τηλεπικοινωνίες;
-Τι είναι οι περίφημοι ημιαγωγοί και πως δουλεύουν ως λογικοί διακόπτες αλλά και ως ενισχυτές;
-Γιατί βρέχει στην Ήπειρο και ποια η σχέση της Πίνδου με την αδιαβατική μεταβολή;
-Πολλά άλλα που θα προσθέταμε.Η ταλαίπωρος Φυσική Γενικής Παιδείας έχει μικρό ασκησιακό ρεπερτόριο. Δεν μπορεί να συναγωνιστεί το στερεό , τα εναλλασσόμενα, τον Ηλεκτρομαγνητισμό σε πλήθος και ποικιλία ασκήσεων και κατασκευές γρίφων. Ποιότητα έχει αναμφισβήτητα αλλά οι αριθμητικοί περιορισμοί την κάνουν λιγότερο ελκυστική για τη θέση εξεταζόμενου αντικειμένου. Έτσι είναι προβληματικό το να αντικαταστήσει κάποια από τις παραπάνω βεντέτες στα προς εξέτασιν αντικείμενα.
Είναι λάθος π.χ. να μεταφέρουμε το στερεό στη Β’ Λυκείου και τελικά να μη μάθει κανένας να λύνει προβλήματα. Προβλήματα όμως όχι υπερπαραγωγές.Η Φυσική Γενικής Παιδείας απευθύνεται σε όλους και έχει θέση στο Λύκειο ακριβώς γιατί είναι γενική παιδεία. Στη σωστή θέση σε όλες τις τάξεις.
-
Καλημέρα σε όλους. Συμφωνώντας με όλους για τη χρησιμότητα μαθημάτων γενικής παιδείας, να αναφέρω μια (από τις πολλές) παρενέργεια της “προσωρινώς χρήσιμης” γνώσης: πρόσφατα σε καλό τμήμα θετικής χρειάστηκε να υπολογιστεί ποια σημεία χορδής με στάσιμο έχουν δεδομένο πλάτος. Σιωπή στο ακροατήριο. Παιδιά τόσα μαθηματικά κάνετε, δεν μπορείτε να λύσετε μια συνημιτονοειδή εξίσωση; Κύριε εμείς κάνουμε άλλα μαθηματικά…
-
Δεν έχει χαθεί Διονύση. Προβλέπονται αυτά καθώς και αυτά που αναφέρουν και ο Θοδωρής και ο Γιάννης στο νέο Π.Σ.της Β Γενικής.
-
Γεια σου Σαράντο.
Να υποθέσω ότι τα θέματα των Εξετάσεων θα συνεχίσουν να είναι από τη Φυσική της Γ’ Λυκείου; -
Καλησπέρα συνάδελφοι.
Γιάννη, Αποστόλη και Σαράντο, σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Συμφωνώ προφανώς για την αξία της φυσικής γενικής παιδείας, αρκεί να μην… χάνεται!!!
Σαράντο, με την φράση “φοβάμαι ότι έχει …χαθεί…” δεν εννοούσα τα αναλυτικά προγράμματα. Και τώρα είναι στην ύλη. Πόσο διδάσκεται ουσιαστικά, τι ενδιαφέρον παρουσιάζει στους μαθητές; Οι καθηγητές τι βαρύτητα της δίνουν;
Ξέρεις προφανώς ότι έχω αρκετά χρόνια εκτός τάξης. Προσπαθώ όμως να παρακολουθώ τι γίνεται στα σχολεία. Και οι αναρτήσεις στο υλικονέτ, δίνουν αρκετά σαφή μηνύματα για το τι συμβαίνει.
Μπορούμε να δούμε για παράδειγμα, πόσες αναρτήσεις έχουν γίνει στο δίκτυο για το 3ο κεφάλαιο της φυσικής γ,π. της Β τάξης, στα τελευταία 5 χρόνια.
Και ας αναρωτηθούμε, γιατί αυτός ο αριθμός;
ΥΓ.
Ευτυχώς υπάρχει και ο Ανδρέας Ριζόπουλος!
Ένας κούκος όμως, δεν φέρνει την άνοιξη… -
Κατάλαβα Διονύση. Είναι και τα στοιχεία από την πυρηνική στη Β Γενικής, που τώρα δεν υπάρχουν, και γενικά η προσέγγιση αλλάζει στα νεά Π.Σ. οπότε θέλω να ελπίζω ότι δεν θα χαθεί και αναφέρομαι στη γενική παιδεία διότι στον προσανατολισμό της Γ΄ δεν φαντάζομαι ότι θα χαθεί αν εφαρμοστούν τα νέα Π.Σ.
-
Καλησπέρα Διονύση. Εξαιρετική. Ελπίζω οι συνάδελφοι που διδάσκουν τη Φυσική στη Β΄να αγνοήσουν τη διαταγή “να μη γίνουν παραδείγματα και γενικότερα ερωτήσεις, ασκήσεις και προβλήματα με υποθετικά και υδρογονοειδή άτομα” να κάνουν αυτή την άσκηση και να πουν στους μαθητές για το Υλικονέτ και τους ανθρώπους του…Η πιο χαζή εντολή: Μην κάνετε άσκηση με ακέραια νούμερα ώστε να ασχοληθείτε μόνο με την ουσία, αλλά βάλτε μέσα δεκαδικούς, αρνητικούς εκθέτες και φάτε την ώρα με πράξεις.
Η Κβαντομηχανική της Γ΄έχει την προέκτασή της στη Β΄Γενικής σε αυτό το κεφάλαιο, όπου μαθαίνουν και μπορούν να δούν οι μαθητές φάσματα. 8-9 φασματοσκόπια υπάρχουν σε κάθε εργαστήριο. Και το μηχανισμό εκπομπης να μην καταλάβουν ας δούνε τουλάχιστον πως το φως από το Αλφα του Κενταύρου, μας πληροφορεί αν μπορούμε να ζήσουμε εκεί… -
Ανδρέα, καλησπέρα και από εδώ.
Σε ευχαριστώ για το σχόλιο.
-
-
H/o Γιάννης Κυριακόπουλος έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 2 μήνες, 1 εβδομάδα
Λάιτ διαστατική ανάλυση.
Το μπαλάκι το δένουμε με ιδανικό νήμα και το αμολάμε από την οριζόντια θέση. Όταν το νήμα είναι 1 μέτρο φτάνει στην κατακόρυφη θέση σε χρόνο 0,59 s. Αν το νήμα είναι 2 μέτρα σε πόσο χρόνο θα φτάσει; Απάντηση:-
Kαλημέρα Γιάννη, “τεχνίτη” της διαστατικής ανάλυσης!
Και ένα μάθημα για την τέχνη της διαστατικής ανάλυσης από το Δάσκαλο! -
Καλημέρα Παντελή.
Φοβερό μάθημα!!
Παρακολούθησα τα μαθήματά του στο Mathesis και εκεί χρησιμοποίησε εξαιρετικά παραδείγματα διαστατικής ανάλυσης.
-
-
H/o Διονύσης Μάργαρης έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 2 μήνες, 1 εβδομάδα
Με πλάγια δύναμη, αλλά και μετά…
Ένα σώμα μάζας 2kg ηρεμεί σε οριζόντιο επίπεδο. Σε μια στιγμή t0=0 δέχεται την επίδραση μιας πλάγιας δύναμης F, με αποτέλεσμα να κινηθεί και στο σχήμα δ […] - Φόρτωσε Περισσότερα
Kαλησπερα Γιάννη. Ειναι και αυτη μια αποψη.Απολυτα σεβαστη.Αν ο σκοπος οπως γραφεις ειναι να αποκτησουν τα παιδια μια λογικη χειρισμου,που εγω το λεω να μαθουν να κανουν πραξεις μηχανικα χρησιμοποιωντας τις ποσοτητες dx,dt dφ κλπ,τοτε καμια αντιρρηση.Αυτες οι πραξεις παντως δεν χρειαζονται στην Α Λυκειου οπου πρεπει να ορισουμε την στιγμιαια ταχυτητα. Εκει δεν υπαρχει κανενας λογος να την ορισεις σαν το πηλικο δυο ποσοτητων ντε.Εκτος του οτι ειναι λαθος,δεν χρησιμευει και σε κατι. Μπορει να οριστει με εναν κομπακτ τροπο χωρις πηλικο.
Στο παραδειγματα χρησης γραφεις υ=dx/dt=Rdφ/dt=Rω.Το οτι εχεις βαφτισει τις απειροστες ποσοτητες ντε και κανεις πραξεις με αυτες,δεν λεει κατι. Απο πουθενα δεν προκυπτει οτι το πηλικο τους ειναι οι στιγμιαιες ταχυτητες. Θα μπορουσες να γραψεις υ=Δx/Δt=RΔφ/Δt=Rω ή υ=δx/δt=Rδφ/δt=Rω Το να μπορει να τα κανει κανεις αυτα δεν σημαινει οτι καταλαβαινει κιολας. Μπορεις να κανει κανεις σωστους χειρισμους απο κεκτημενη ταχυτητα χωρις να εχει καταλαβει και πολλα πραγματα. Εμενα ομως δεν με ενδιαφερει τοσο αυτο.Αν το παιδι φτασει στην Γ Λυκειου,μπορει εκει να ορισει τα διαφορικα με σωστο τροπο αφου μαθαινει αυστηρα τον ορισμο της παραγωγου οπως τον μαθαινουν και οι πρωτοετεις φοιτητες. Κατα την γνωμη μου χρειαζεται να θεωρει κανεις τις ποσοτητες d πολυ μικρες,μονο οταν προκειται να ολοκληρωσει,οπως σε αυτο πιο κατω,οπου υπολογιζουμε την ροη του πεδιου Β=3rκ μεσα απο εναν μοναδιαιο κυκλο με κεντρο στην αρχη των αξονων. Η μεθοδος διδασκαλιας που βασιζεται στο οτι τα διαφορικα ειναι κατ αναγκην απειροστες ποσοτητες εχει καταδικασει πολλους καθηγητες οι οποιοι διδασκουν χρονια στα σχολεια,να νομιζουν απο τα σχολικα τους χρονια μεχρι τωρα,οτι αυτο ειναι το σωστο. Και αυτο δεν επιτρεπεται.Το εχω διαπιστωσει μεσα απο συζητησεις και στα σχολεια που δουλευω,και στους Φοιτητες που κανω φροντιστηριακα μαθηματα,αλλα και εδω.
Κατ αναλογιαν να θεωρουμε οτι η στατικη τριβη ως δυναμη επαναφορας ενος σωματος που κανει ΑΑΤ,εχει δυναμικη ενεργεια και να κανουμε πραξεις. Παλι ολα σωστα βγαινουν .
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjFWerGH8kQU518goMRWTItQtU_GEqeRxS_uCH-KZl4lkDzG3R2e7GEiXptA67TkOQnxDsiQ5NmH4foopg8GLK9ouKDqWffg1ADElCBo9hP8_FeTy-V4KKZXcSJqk5T5izccZHvVQPvG00XAgswJRyanKASgHTigqkQoaia4amGDX3TonBfmxlX9nDhSK7b/w300-h400/3.jpg
Καλημέρα Γιάννη και Κωνσταντίνε.
Γιάννη απολαυστικός, αλλά όχι μόνο. Διαβάζοντας είδα τον εαυτόν μου να τα διδάσκει όλα αυτά, σε διάφορες φάσεις της ζωής μου.
Μπορεί Κωνσταντίνε, σαν μαθηματικός, να διατυπώνεις διαφωνία, αλλά το αποφεύγεις τη χρήση του d, επιμένοντας να συμβολίζεις με Δ, είτε η μεταβολή είναι “μεγάλη” είτε απειροστή, δεν βοηθάς το μαθητή να κατανοήσει τα πράγματα…
Άλλωστε μετά, κάποια στιγμή, θα πρέπει να υπολογίσεις τη ροή, όπως στο παράδειγμά σου και θα σημειώσεις στο σχήμα το dr σαν μια μικρή μεταβολή της ακτίνας και για να αποφύγεις την 1η λύση και το διπλό ολοκλήρωμα, θα πάρεις απευθείας το dA=2πrdr, όπως στη 2η λύση που θα καταλάβει εύκολα ένας μαθητής, που θα έχει διδαχτεί από το Γιάννη…
Γεια σου Γιάννη, πολύ ωραίο!
Καλημέρα Γιάννη.
Όταν μπαίνει το χιούμορ φυσικά και ντρέτα ,βοηθά να γελάσεις (δεν είναι κι εύκολο στις μέρες μας), να σκεφτείς και τελικά να καταλάβεις …ντε!
Άιντε ντε
Εγλάκηξε(νε)…
Νάσαι πάντα καλά Κυρ.
Καλημερα σε σε ολους. Διονυση μπορει καποιος μαθητης να εχει αποκτησει ικανοτητες υπολογισμων με μεγαλη ταχυτητα του στυλ
dx/dt=(dx/dφ)(dφ/dt)=x'(φ)ω=…..και ταυτοχρονα να μην εχει καταλαβει τι ειναι αυτα που γραφει. Επειτα αυτα ισως χρειαστει να τα κανει μονο στην Γ Λυκειου οπου οι κατευθυνσεις εχουν χωριστει και ειναι μαθηματικα ωριμος ωστε να μπορει να μαθει με σωστο τροπο τι ειναι τα διαφορικα αφου ασχολειται με ορια,παραγωγους κλπ. Η συζητηση ξεκινησε απο τους στιγμιαιους ρυθμους μεταβολης τους οποιους τους συναντα στην Α και οι ποσοτητες dx και dt αυτουσιες δεν χρειαζονται.Η αποψη μου ειναι οτι δεν τον βοηθαω μαθαινοντας του λαθος. Αν θελω να τον κανω απλως ξεφτερι στους υπολογισμους,αυτο ειναι το πιο ευκολο.Γινεται και χωρις να εχει καταλαβει τιποτα. Bεβαιως τωρα μιλαμε για μεθοδους διδασκαλιας και ο καθενας εχει την αποψη του η οποια ειναι σεβαστη.
Καλημέρα παιδιά.
Ευχαριστώ για τα σχόλια.
Παντελή έφαγα την αύξηση. Διορθώνω.
Ο Διονύσης έκανε σχόλια που με καλύπτουν αλλά θα απαντήσω στον Κωνσταντίνο φυσικά.
Κωνσταντίνε λες ότι δεν χρειάζεται στην Α΄ Λυκείου.
Η Α΄ Λυκείου δεν ήταν πάντα έτσι. Δεν εννοώ την εποχή μου ήμουν στην αντίστοιχη Δ΄ Γυμνασίου αλλά και αρκετά χρόνια που δίδασκα.
Θα μπορούσε να ξαναγίνει ουσιαστική.
Γράφεις:
Εκει δεν υπαρχει κανενας λογος να την ορισεις σαν το πηλικο δυο ποσοτητων ντε.Εκτος του οτι ειναι λαθος,δεν χρησιμευει και σε κατι. Μπορει να οριστει με εναν κομπακτ τροπο χωρις πηλικο.
Θα μπορούσε αλλά το θέμα δεν είναι να οριστεί. Είναι να καταλάβουν και το γιατί και τη φύση του μεγέθους και να αποκτήσουν την κουλτούρα να χρησιμοποιούν τη λογική αυτήν σε άλλες περιπτώσεις.
Έτσι η κομψότητα θυσιάζεται.
Παρακάτω:
Θα μπορουσες να γραψεις υ=Δx/Δt=RΔφ/Δt=Rω ή υ=δx/δt=Rδφ/δt=Rω
Ναι αν τονίσεις ότι το Δt τείνει στο μηδέν.
Διαφορετικά Δx δεν είναι R.Δφ.
Αυτό το “τείνει” προέρχεται από τη γλώσσα των ορίων, γλώσσα άγνωστη.
Οπότε χρειάζονται και όλα όσα είπα για προσομοιώσεις και γραφικές παραστάσεις για να γίνει κτήμα τους το “τείνει”.
Έπειτα η διεύθυνση γιατί είναι αυτή της ακτίνας;
Λείπουν πράγματα έτσι. Λείπουν χωρίς λόγο.
Συμφωνώ με τον Διονύση λέγοντα:
….αλλά το να αποφεύγεις τη χρήση του d, επιμένοντας να συμβολίζεις με Δ, είτε η μεταβολή είναι “μεγάλη” είτε απειροστή, δεν βοηθάς το μαθητή να κατανοήσει τα πράγματα…
Γιατι το Δx δεν ειναι RΔφ ;
Μετά:
Αν το παιδι φτασει στην Γ Λυκειου,μπορει εκει να ορισει τα διαφορικα με σωστο τροπο αφου μαθαινει αυστηρα τον ορισμο της παραγωγου οπως τον μαθαινουν και οι πρωτοετεις φοιτητες.
Τα παιδιά της υγείας ουδέποτε θα μάθουν παραγώγους.
Όσοι μάθουν θα μάθουν πολύ αργά, όταν η Φυσική θα έχει προχωρήσει.
Στη Β΄ Λυκείου τι θα γίνει;
Μετά:
Η μεθοδος διδασκαλιας που βασιζεται στο οτι τα διαφορικα ειναι κατ αναγκην απειροστες ποσοτητες εχει καταδικασει πολλους καθηγητες οι οποιοι διδασκουν χρονια στα σχολεια,να νομιζουν απο τα σχολικα τους χρονια μεχρι τωρα,οτι αυτο ειναι το σωστο.
Ο συνάδελφοι διδάχτηκαν Μαθηματικά και έχουν δει Φυσικά με κομψά Μαθηματικά από τα μέσα του Α’ έτους (την εποχή μου τουλάχιστον). Παρανοήσεις είναι πιθανές αλλά εδώ είμαστε να συζητάμε γι’ αυτές και να διορθώνονται.
Στα παιδιά μιλάς με τον πιο κατανοητό τρόπο. Περνάς την ιδέα θυσιάζοντας την κομψότητα όπου χρειάζεται.
Είπα να ρωτήσω και το Chatgpt.
H ….συζήτηση ΕΔΩ.
Έγραφα και τώρα είδα το σχόλιο.
Η μετατόπιση Δx είναι η χορδή και το R.Δφ είναι το τόξο.
Είναι σχεδόν ίσα μόνο όταν το τόξο είναι απειροστό. Δηλαδή πρέπει να πούμε αυτό το ουρανοκατέβατο “τείνει”.
Έτσι βάζουμε ένα “τείνει” που ξεχνιέται και είναι ταυτόχρονα και πολυλογία.
Τα παιδιά μπερδεύουν το Δ με το d χωρίς λόγο.
Ούτε η κομψότητα είναι λόγος ούτε ψευτοπαιδαγωγικές επικλήσεις.
Aυτα Διονυση του Chatgpt ειναι εν μερει σωστα. Το οτi dx ειναι μια απειροστη μεταβολη του x ειναι λαθος. Δεν οριζεται ετσι. Πρεπει να δουμε τι γραφουν τα καλυτερα βιβλια που εχουν εκπαιδευσει γενεες μαθηματικων και οχι το Chatgpt. Στο παιδαγωγικο κομματι δεν μπορω να επιμενω γιατι εκει τα πραγματα ειναι υποκειμενικα αλλα μην μου λες οτι Το dx ειναι εξ ορισμου μια μικρη μεταβολη του x. Το dx=Δx εξ ορισμου και ειναι οσο μκρο ή οσο μεγαλο θελεις.Τα Μαθηματα Αναλυσεως του Κάππου μαλλον ειχες στο Πανεπιστημιο. Δες τι γραφει στην σελιδα 278.Ασε το Chatgpt
Καλημέρα Ανδρέα.
Είναι βολικό να μη χρησιμοποιηθεί σαν συμβολισμός.
Προτιμώ τη λογική του Αρχιμήδη. Όχι για πατριωτικούς λόγους αλλά γιατί είναι πιο πρώιμο το στάδιο και πιο προσιτό σε παιδιά.
Ο Λάιμπνιτς θεμελίωνε τα Μαθηματικά κάτι που εγώ δεν κάνω.
Γιάννη καλημέρα.
Νομίζω ότι στο κείμενό σου πρέπει να προσθέσεις ότι οι μαθητές της Γ’ Λυκείου γνωρίζουν αυτό που φαίνεται στην Εικόνα.
https://i.ibb.co/tTZQr1bG/2026-05-16-093845-1778913619-3583.jpg
Kαι απόξω
https://i.ibb.co/zzdHKtW/65a370b5-69b6-40dd-91bb-84792faf2aa9-1778915044-5242.jpg
Εχω το βιβλιο του Κάππου το οποιο το εψαχνα χρονια σε οτι παλαιολωλειο εβρισκα στην Αθήνα. Αναφερομαι σε αυτο διοτι οι παλαιοτεροι ισως τον ειχατε και καθηγητη. Μετα ηρθε ο Νεγρεποντης αλλα και αυτος τα ιδια γραφει. Τα εχω ολα τα βιβλια τους.
Μην επιμενετε το dx δεν ειναι απειροστο. Αν πρεπει ετσι να το παρουσιασουμε σε πρωτη φαση για παιδαγωγικους σκοπους ,εκει παω πάσο.Δεν μπορει ομως να κοιταμε Chatgpt οταν εχουμε αυτα τα βιβλια. Ιεροσυλια! 🙂
https://i.ibb.co/yBkH9Brd/0d7cd867-7a93-4557-b8a7-0027c7a78f22-1778914959-1119.jpg
Σχετικό είναι το απόσπασμα από την απάντηση του Chat GPT που αναφέρει ο Διονύσης στο σχόλιό του και φαίνεται στην Εικόνα.
https://i.ibb.co/bjP6wBSS/2026-05-16-102939.png
https://i.ibb.co/TMdKTJyh/2026-05-16-102957.png
Ε το οριζει λαθος τι να κανουμε τωρα.Και η δικαιολογια του για ποιο λογο πρεπει να εναι μικρο και αυτη λαθος ειναι διοτι το εχει θεσει μικρο εξ ορισμου και ευθυς εξαρχης. Για πιο λογο πρεπει να το διαλεγουμε μικρο πρεπει να πει οχι για ποιο λογο πρεπει να ειναι μικρο εξ ορισμου.
Δεν πρεπει να κοιταμε τσατ τζι τζι πι.Πρεπει να κοιταμε τα καλά βιβλια 🙂
Τον Κάππο, Κωνσταντίνε, τον έχω….
Διδάχτηκα το βιβλίο του, στο πρώτο έτος, παρόλο που δεν τον είχα καθηγητή, αφού είχε πάρει σύνταξη όταν μπήκα στο Πανεπιστήμιο.
Είχα την εντύπωση ότι είναι πανεπιστημιακό βιβλίο Μαθηματικών και όχι διδακτικό εγχειρίδιο Φυσικής για το Λύκειο!!!
Ξαναπάμε λοιπόν επιμένοντας στην ιεροσυλία 🙂
Το Chatgpt δεν όρισε το dx ως απειροστό!!! Δες το κείμενο που ανέβασα. Είπε αυθαίρετα ορίζουμε έναν μικρό αριθμό … Άλλο το μικρό, άλλο το απειροστό!
Και στο παράδειγμα που χρησιμοποίησε για την συνάρτηση y=x^2 στο σημείο x=2, την πρώτη φορά πήρε dx=0,1 και την δεύτερη φορά dx=1.
Ποιο από αυτά τα δύο είναι όριο του x τείνοντος στο μηδέν;
Κανένα!
Συνεπώς πεπερασμένη τιμή έδωσε στο dx για να δείξει ότι η σωστή χρήση του είναι να είναι “μικρό”! Τώρα πώς από το μικρό θα φτάσουμε στο απειροστό και στο όριο, είναι μια άλλη συζήτηση…
Κωνσταντίνε κοιτάζουμε τα πάντα.
Την ΤΝ, τα βιβλία Μαθηματικών, τις παρουσιάσεις των βιβλίων Γενικής Φυσικής, αυτές των βιβλίων Θεωρητικής Μηχανικής, βιβλία Ηλεκτρισμού και Ηλεκτρολογίας, σχολικά βιβλία Μαθηματικών και Φυσικής.
Κοιτάζουμε και τα σχόλια συναδέλφων.
Έτσι μπορεί να καταλάβουμε το αυστηρά σωστό.
Θα συμφωνήσω κάπως με ότι είπες πριν:
Στο παιδαγωγικο κομματι δεν μπορω να επιμενω γιατι εκει τα πραγματα ειναι υποκειμενικα…
Περίπου υποκειμενικά διότι υπάρχουν τεχνικές που έχουν αποδώσει και άλλες με οικτρά αποτελέσματα.
Στο κείμενό μου θεωρώ πιο σοβαρά δύο σημεία:
https://i.ibb.co/tpMT06fh/11.png
Όντως θα έρθει η ώρα της αυστηρής θεμελίωσης.
Το άλλο:
https://i.ibb.co/r8nPZ88/22.png
Με απασχολεί περισσότερο να καταλάβει ο άλλος (επικοινωνία) παρά να με χαρακτηρίσουν “προσεκτικό ομιλητή”.
Ενταξει Διονυση δεν θα τσακωθουμε 🙂 Aν προκειται για διδακτικη μεθοδο μπορει να εχω εγω αδικο. Αν προκειται ομως για το τι ισχυει στην πραγματικοτητα τοτε ισχυει οτι λενε τα εγκυρα βιβλια. Του Καππου ειναι τετοιο. Και για θεματα Μαθηματικων,βιβλια Μαθηματικων κοιταμε δεν κοιταμε εγχειρίδια Φυσικής για το Λύκειο. Τελικα εσυ επιμενεις οτι το dx ειναι εξ ορισμου πολυ μικρο ή απειροστο; Η οτι συνηθως το διαλεγουμε μικρο διοτι ετσι βολευει οπως πχ σε μιά γραμμικοποίηση; Γιατι με μπερδεψες ολίγον.
Oχι Γιαννη δεν κοιταζουμε τα παντα. Στο ιντερνετ βρισκεις και οτι ο Γαιδαρος πεταει. Αυτα ειναι Μαθηματικα αιωνων. Για τον ορισμο του διαφορικου της ανεξαρτητης μεταβλητης δεν θα κοιταξω δεκα πηγες για να βγαλω το ρεζουμε. Αν κοιταξω εναν Κάππο και εναν Σπίβακ αυτο αρκει. Δεν θα μπαινω τσατ τζι τζι πι ουτε θα ρωταω συναδελφους. Εγω ετσι λειτουργω δεν ξερω εσυ.
Κωνσταντίνε η ανάρτηση δεν είχε στόχο τον ορισμό του διαφορικού.
Σε μια τέτοια συζήτηση ανοίγεις φυσικά έγκυρα βιβλία Μαθηματικών και όχι Φυσικής ή Ηλεκτρολογίας. Αυτά όμως τα ανοίγεις όταν θέλεις να δεις πως χρησιμοποιούνται τα διαφορικά σε εφαρμογές. Εκεί τα βιβλία Μαθηματικών χάνουν.
Ο στόχος μου ήταν πως θα περάσουμε δύσκολες έννοιες με απλό τρόπο βασιζόμενοι στα απλά που γνωρίζουν. Θέμα διδασκαλίας δηλαδή.
Ανέφερα την ΤΝ κα τα σχόλια μεταξύ πολλών άλλων για να πω ότι ψάχνουμε τα πάντα και κάτι βρίσκουμε. Παράδειγμα:
Ήξερα την παρουσίαση της διαστολής χρόνου με το γνωστό κινούμενο βαγόνι και μου άρεσε.
Βρήκα όμως το ρολόι του Επστάιν και κατάλαβα ότι είναι πολύ καλύτερος τρόπος παρουσίασης. Αν η ΤΝ η το σχόλιο κάποιου φίλου μου δείξει κάτι καλύτερο είμαι πρόθυμος να το υιοθετήσω.
Κωνσταντίνε, το θέμα δεν είναι αν τα μαθηματικά ορίζουν το dx με τον ένα ή άλλο τρόπο.
Το ζήτημα είναι να πας στην Α΄ Λυκείου και να περάσεις στα παιδιά την σημασία της στιγμιαίας ταχύτητας, χωρίς να τους μπλέξεις με όρια και με άγνωστες …λέξεις!
Εκεί λοιπόν θα μιλήσεις για πολύ – πολύ μικρά χρονικά διαστήματα, χωρίς να μιλήσεις για όριο του Δt και το κλάσμα Δx/Δt θα το προσεγγίσεις με πολύ μικρές μετατοπίσεις και πολύ μικρά χρονικά διαστήματα. Αυτό για να μπορέσουν να καταλάβουν την έννοια.
Αυτό που πρέπει να ξεκαθαριστεί στη συνέχεια, είναι η διαφορά της μέσης με τη στιγμιαία ταχύτητα. Στο σημείο αυτό, πρότεινα σε πρόσφατη συζήτηση τους συμβολισμούς:
υμ=Δx/Δt για την μέση και υ=dx/dt για τη στιγμιαία
αλλά την 2η σαν “μπλογκ” χωρίς να το σπάνε σε κλάσμα. Αλλά αυτό σαν συμβολισμό, ώστε να μην τα μπερδεύουν…
Όμως αν χρειαστεί (σε κάποιο πείραμα για παράδειγμα να υπολογίσουν στιγμιαία τιμή ταχύτητας), ας το σπάσουν… Δεν χάθηκε ο κόσμος.
Επί της ουσίας δηλαδή με καλύπτει το συμπέρασμα του Chatgpt ότι:
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhckEjA4Tr-zYk0KyrSAOvDPRzQziAOG6JqZawVP47yW-_dRf7M9QyeQt0I9axE2oFlquKnwgWpZzxhWv-Hvl1CKv9YeaySB4eMCEP2jEo7YXRLoOq5ginrj8hGqhRQMKDpzamu8_PeSXOdwOH_sVsXgFofKMOklGrff3Pi9pFXtO_HpQ1AAWtIJ2aBizzj/w640-h181/%CE%A3%CF%84%CE%B9%CE%B3%CE%BC%CE%B9%CF%8C%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%20%CE%BF%CE%B8%CF%8C%CE%BD%CE%B7%CF%82%202026-05-16%20111340.png
Διονύση με το τελευταιο σου σχολιο συμφωνω σε ολα.
Αλλωστε Διονύση περιεγραψα πως τα εξηγω στην Α Λυκειου στο τελευταιο μου σχολιο εδω Θα φτιάξω μία μακαρονάδα σε χρόνο dt. (και με θετική ενέργεια!) Περιπου οπως λες και εσυ. Βλεπεις να χρησιμοποιω ορια και αγνωστες λεξεις;
Αρα που διαφωνουσαμε τοση ωρα;
Εγώ διαφωνώ.
Και τα δύο ως πηλίκα μου παρουσιάστηκαν (1972-1973) και όχι ως συμβολισμοί.
Και τα δύο τα παρουσίαζα (διδάσκοντας) ως πηλίκα με καλά αποτελέσματα.
Στην παρούσα ανάρτηση μιλάω για πηλίκα και όχι για συμβολισμούς.
Ο μόνος συμβολισμός που χρησιμοποίησα είναι το d.
Δεν παίζω με σύμβολα που δεν είναι κατανοητά στον μαθητή.
Δεν λέω ότι η στιγμιαία ταχύτητα είναι κάτι το μυστηριώδες ή ένα όριο που συμβολίζεται με dx/dt.
Την ορίζω ως πηλίκο δύο κατανοητών τελικά ποσοτήτων.
Γιάννη, παραπάνω είπα ότι στη διδασκαλία για να καταλάβουν οι μαθητές την έννοια, χρησιμοποιούμε το κλάσμα βρίσκοντας κάθε φορά το πηλίκον.
Στη συνέχεια όμως για να μπορέσουν να ξεχωρίσουν τη μέση με τη στιγμιαία τιμή της ταχύτητας (αλλά όχι μόνο της ταχύτητας, αλλά και κάθε ρυθμού…) πρότεινα τον συμβολισμό, όπου βλέποντας ο μαθητής dx/dt δεν θα ψάχνει να βρει τιμές για αριθμητή και παρονομαστή, αλλά την εξίσωση π.χ. υ=αt…
Και αν αυτό είναι “αυτονόητο” για την ταχύτητα, δεν είναι για παράδειγμα για την ισχύ (εκεί έγινε η πρόταση).
Αλλά ακόμη και στην Γ΄ τάξη για παράδειγμα σε ένα πρόβλημα αυτεπαγωγής, καλό είναι να γίνεται διαχωρισμός της μέσης τιμής Δi/Δt και του ρυθμού di/dt που οδηγεί σε στιγμιαία ΗΕΔ.
Βρίσκουμε (μέση) ΗΕΔ από μεταβολή της μαγνητικής ροής (Ε=-ΔΦ/Δt) και χρησιμοποιούμε την ίδια εξίσωση αντί για την Ε=-dΦ/dt για τη στιγμιαία… που οδηγεί στο εναλλασσόμενο ρεύμα.
Αυτά πώς λέτε ότι εισπράττονται από το μέσο μαθητή;
Γιαννη με οποιο τροπο και να τα παρουσιασεις,τελικα αν ο μαθητης μπορει να τα χειριζεται με επιτυχια,ακομα και αν δεν καταλαβαινει τιποτα σε βαθος,θα γραψει καλα και θα μπει στο Πανεπιστημιο.Εκει υποτιθεται οτι θα τα μαθει σωστα. Μπορεις να μου εξηγησεις γιατι οι περισσοτεροι εν ενεργεία καθηγητες νομιζουν οτι στην εξισωση f'(x)=dx/dt το dt παντα ειναι απειροστο; Πιθανον γιατι το εμαθαν στραβα απο το Λυκειο. Εγω παντως δεν το διδασκω ετσι. Και την δικη μου μεθοδο την εχω αυτοαξιολογησει σε βαθος χρονου,και την βρισκω καλη.
Κωνσταντίνε αυτή η ταύτιση παραγώγου πηλίκου και κατανοητή μου είναι και ωραία τη βρίσκω.
Διότι πρώτα έρχεται η ιδέα. Λόγου χάριν ο χρυσός κανόνας της Μηχανικής.
Έτσι ορίζεις το έργο ως F.x και όχι ως F.x^2.
Μετά το ντύνεις με ακριβά ρούχα διότι ένα μαθηματικό οικοδόμημα πρέπει να είναι αυτοσυνεπές.
Πρώτα σκεφτόμαστε τις δυναμικές γραμμές και μετά ντύνουμε τη ροή ως ολοκλήρωμα.
Η ιδέα της στιγμιαίας ταχύτητας έρχεται ανθρώπινα και μετά φοράει μαθηματικό ένδυμα. Δεν έρχεται κάτι μαθηματικά ντυμένο και προσπαθούμε μετά να το αποκωδικοποιήσουμε.
Έτσι πολύ καλά οι συνάδελφοι (και εγώ) έχουμε στο μυαλό μια διαίρεση μικρότατων ποσοτήτων.
Όμως….
Ο Αρχιμήδης ήξερε την παράγωγο;
Έχω πληρώσει ακριβά την αντίθετη οδό και ταλαιπωρήθηκα πολύ να καταλάβω την ουσία πραγμάτων που χειριζόμουν μαθηματικά με΄άνεση.
Ο ορισμός της ταχύτητας προκύπτει από την ανάγκη να τη μετρήσουμε:
https://i.ibb.co/0yMQX4Lk/33.png
Αργότερα παρουσιάζεται η ανάγκη να ορίσουμε την παράγωγο.
Όταν αυτή ορισθεί (τον τάδε αιώνα από τους….) ξαναπαρουσιάζουμε τη στιγμιαία ταχύτητα με τη συνδρομή της παραγώγου.
Η μάθηση έχει κάτι το ελικοειδές (για να μην πω “κυκλικό”).
Εμφανίζεται ένα κουίζ ίσως στο Mind your decisions.
«Η πλευρά ενός τετραγώνου είναι x και αυξάνεται με ρυθμό α.»
-Κύριε με ποιο ρυθμό αυξάνεται το εμβαδόν του.
-Είναι πρόβλημα που απαιτεί την έννοια της παραγώγου που θα μάθεις στη Γ΄.
-Θα πάω στην κατεύθυνση Υγείας.
Κοτζαμ Φέυνμαν μιλούσε σε κοινότατο κοινό για τις πιθανότητες με στρεφόμενα βελάκια χωρίς να τους πει:
-Δυστυχώς αγνοείτε και τους μιγαδικούς και το μέτρο τους.
Φέυνμαν δεν είμαστε αλλά υπεκφυγές του τύπου «Θα μάθεις αργότερα»;;
Εγώ σε ένα παιδί ή ενήλικα που δεν ξέρει παραγώγους θα το παρουσίαζα χωρίς Άλγεβρα. Διότι «Η Γεωμετρία έχει μάτια». Επστάιν έφα!
Και ας κουραστώ περισσότερο κάνοντας σχήμα:
https://i.ibb.co/9mn598N2/33.png
Όσοι πιτσιρικάδες θα μάθουν την παράγωγο θα μπορούν να λύνουν τέτοια προβλήματα.
Όμως θα καταλαβαίνουν τι συμβαίνει ή θα κάνουν κάτι μηχανικά όπως τον αλγόριθμο της διαίρεσης που εκτελούν χωρίς να τον καταλαβαίνουν;
Τι σημαίνει “καλλιέργεια” στα Μαθηματικά;
Στην διαδικασία της μέτρησης οπως γραφεις με Δt = 2s,1s,…,0.1s ,…,0,0001s μικραίνεις , μικραίνεις καποια στιγμη σταματας.Σωστο.Αυτη την διαδικασία την λεω και εγω στο σχολειο. Η Μετρηση Δx/Δt ειναι άψογη οπως ειπες.Δεν ειμαστε μυστήριοι μας αρεσει.Εστω οτι αυτο τότε το ονομασεις dx/dt.Νατο το υ= dx/dt.Λαθος διοτι αυτο ειναι παλι μια προσεγγιση και διοτι κάποιος άλλος μπορεί να πάρει Δt =0,00000000000001s και να βρει άλλο πιο καλό.Τελικα οι στιγμιαιες ταχυτητες ειναι πολλές η’ μια; Υπάρχει προβλημα λογικης σε αυτή την μέθοδο. Οταν αργοτερα θα μαθουμε παραγωγους θα δουμε οτι η εξίσωση υ=dx/dt ειναι απολύτως ακριβης. Δεν ειναι προσεγγιστικη.Πως γινεται αυτο; Αντιφαση! Τι ειναι τελικα τα dx,dt ;Οσο μικρα και να ειναι απολυτη ακρίβεια δεν έχεις. Πρεπει τωρα να ξεμαθουμε οτι μαθαμε και να τα μάθουμε αλλοιως.Αν μπορεσουμε.Δεν μου αρεσει να διδασκω με αντιφάσεις.Προτιμω στην Α στο υ=dx/dt, το dx/dt να είναι ενα συμπαγές συμβολο και οχι ενα λαθος πηλικο μικροτατων ποσοτητων.
Κωνσταντίνε δεν θα έλεγα “αντιφάσεις”. Ίσως “χωρίς μαθηματική αυστηρότητα”.
Όμως το προτιμώ αν ο άλλος καταλαβαίνει και αν κάνω οικονομία.
Καταλαβαίνουν γρήγορα ότι το d τάδε δεν είναι συγκεκριμένο αλλά όσο μικρό θέλουμε.
Η περιγραφή , οι ορισμοί, οι επιλύσεις ασκήσεων διευκολύνονται και λόγω οικονομίας.
Δεν έχουμε οικονομία λέγοντας:
-Η στιγμιαία ταχύτητα είναι η ποσότητα την οποία πλησιάζει το πηλίκο Δx/Δt όταν το Δt μικραίνει.
Έπειτα είναι πιθανό ένα “οπτικό” λάθος. Να προσέξουν μόνο τη σχέση Δx/Δt και όχι την ουρά.
Επίσης αυτό το “πλησιάζει” ή “τείνει” ή “έχει όριο” δεν είναι πιο κατανοητό.
Έπειτα έχω καλή παρέα. Τα άκρως αποτελεσματικά βιβλία Αλεξοπουλου, Κάρκαλου κ.α. που με Ντε μιλούσαν και μας βοήθησαν να καταλάβουμε καλά τέτοιες έννοιες.
(Είδες αυτό με τον Κρητικό γέροντα φαντάζομαι).
Ναι Γιάννη το είδα πολυ καλό
Με άλλα λόγια Γιάννη, προτείνω διαφορετικό συμβολισμό για τη μέση τιμή κάποιου ρυθμού μεταβολής μεγέθους Χ, ΔΧ/Δt και διαφορετικό συμβολισμό dX/dt , για τον στιγμιαίο ρυθμό, χωρίς αυτό να είναι κάποια τρομερή μαθηματική ή φυσική έκπτωση…
Καλημέρα Άρη.
Ωραίο το σχόλιο. Συμφωνείς τρόπον τινά με τον Κωνσταντίνο.
Καλημέρα Γιάννη, καλημέρα Άρη.
Γλακώ έστω καθυστερημένα να κάμω μια διόρθωση επι της διορθώσεως,
στην αρχική έκφραση του Κυρ ,που αφορά το γέροντα Κρητικό.
Στην αρχική ανάρτηση λοιπόν,στο τέλος της, ο Κυρ είχε γράψει:
“Γλάκηξε να βγει στον καφά μου και του την έπαιξα.”
Ήταν σωστό το “γλάκηξε” μια και το “γλακώ” σημαίνει τρέχω γρήγορα.
Για να την προσεγγίσω στην κρητική καθομιλουμένη του “είπα” πως θα την έλεγα
…Εγλάκηξε(νε)…και ο Κυρ μου απαντά …” Παντελή έφαγα την αύξηση”
Πρόσθεσε λοιπόν την “αύξηση” ομπρός (Ε) και πίσω (νε) αλλά του ξέφυγε το (γ) και την έγραψε “Ελάκιξενε” που στη Κρήτη εννοούμε …”το ‘βαλε στα πόδια” και δεν ταιριάζει για να φτάξει στο καφά του γέροντα.
Μάλλον τον είδε κι εφοβήθηκε τη κατσούνα.
Γιάννη συγνώμη για την πολυλογία και για την καθυστέρηση.
Καλημέρα Παντελή.
Ευχαριστώ.
Κατέχω το “γλακώ” αλλά τώρα έφαγα το γ από κακή χρήση του ντηλήτ.
Ξαναδιορθώνω.
Καλήμερα σε όλους. Φανταστείτε έναν Αγγλο που του αρέσει πολύ η Ελλάδα να έχει πάει σε ένα σχολείο στην Αγγλία να μάθει ελληνικά για να ταξιδέψει στην Ελλάδα και να μείνει κιόλας. Πάει στην Κρήτη και ακούει γλάκηξε και ξαμώνω και λέει ωχ τίποτα δεν έμαθα τελικά!
Καλημέρα Κωνσταντίνε.
Οι ντοπιολαλιές έχουν ιστορική αξία και αξίζει να διατηρούνται τουλάχιστον …από τους ντόπιους αλλά και τους Δασκάλους .
Στο Πανεπιστήμιο στο Ρέθεμνος ,στο παιδαγωγικό τμήμα προσχολικής εκπαίδευσης έχει μπεί σαν μάθημα (νομίζω επιλογής) η διδασκαλία της Κρητικής διαλέκτου.
Εννοείται πως οι ντόπιοι ξέρουν και την νεοελληνική για να συνεννοηθεί ο Άγγλος και κάτι να μάθει επι πλέον από την επίσκεψή του στη νήσο .
συνέχεια
Τα διαφορικά δεν είναι «στοιχειώδεις ποσότητες» αφού όπως απορρέει από τον αυστηρό επιστημονικό τους ορισμό είναι ποσότητες ανάλογες με συντελεστή αναλογίας τη σχετική παράγωγο. Αν η παράγωγος σε ένα σημείο μιας συνάρτησης f(t ) είναι 2 τότε τα σχετικά διαφορικά dt κα dx θα μπορούσε να ήταν 0,0001 και 0,0002 όπως το ίδιο καλά θα μπορούσε να ήταν 2000 και 4000 …
Το «ντε κάτι» είναι προϊόν ΠΟΠ κατοχυρωμένο στα Μαθηματικά και δεν είναι δίκαιο να “ρίχνουμε στην αγορά” κάτι μη γνήσιο με την ίδια ετικέτα.
Καλησπέρα Μανώλη.
Αν θέλεις πες το λάθος αλλά ένα λάθος που βολεύει και ίσως επιβάλλεται μια και γίνεται κατανοητό εύκολα. Επίσης οδηγεί σε υπολογισμούς και αποδείξεις εύκολα.
Παράδειγμα:
https://i.ibb.co/zh2tTrcq/55.png
Την απόδειξη την παρουσιάζαμε κάποτε στην Α’ Λυκείου.
Το μικρό βελάκι dυ στο σχήμα γεωμετρικά υπολογιζόταν (dυ=υ.dφ) και όχι ως διαφορικό. Πως αλλιώς θα χειριστούμε τέτοιους υπολογισμούς; Μιλώντας για διαφορικά σε παιδιά της Α’ Λυκείου;
Μήπως να μιλάμε μόνο για ευθύγραμμες κινήσεις ώστε να μην πέσουμε σε κακή χρήση Μαθηματικών;
Το dυ δεν το θέλω μόνο για να ορίσω τη στιγμιαία ταχύτητα.
Ο Αλεξόπουλος στο Γυμνασιακό του βιβλίο δεν μιλούσε για διαφορικά όταν έλεγε dx , dυ κ.λ.π.
Ο Αρχιμήδης δεν ήξερε ορισμό του διαφορικού.
Δηλαδή και λάθος να κάνω έχω καλή παρέα.
Έτσι θα έλεγα ότι μια μικροκακοποίηση όχι μόνο επιτρέπεται αλλά επιβάλλεται.
Σύντομα κάποια παιδιά θα μάθουν τι είναι το διαφορικό. Αν σκεφτούν δεν θα σου χρεώσουν τις απλοποιήσεις που έκανες.
Σε άλλη συζήτηση είχα πει ότι “χρησιμοποιώ τα Μαθηματικά αλλά δεν επιτρέπω να με χρησιμοποιούν αυτά”.
Φυσικά γνωρίζω ότι το σύμβολο δεν είναι πηλίκο.
Γνωρίζω τι είναι το διαφορικό. Αλλά:
https://i.ibb.co/C3MKXxNF/77.png
Πως αλλιώς θα παρουσιάζαμε τη λύση του προβλήματος σε παιδιά που δεν ξέρουν παραγώγους ούτε διαφορικά;
Αντικαθιστώντας με το Δέλτα;
Να επαναλάβω προηγούμενο σχόλιό μου:
Εμφανίζεται ένα κουίζ ίσως στο Mind your decisions.
«Η πλευρά ενός τετραγώνου είναι x και αυξάνεται με ρυθμό α.»
-Κύριε με ποιο ρυθμό αυξάνεται το εμβαδόν του.
-Είναι πρόβλημα που απαιτεί την έννοια της παραγώγου που θα μάθεις στη Γ΄.
-Θα πάω στην κατεύθυνση Υγείας.
Κοτζαμ Φέυνμαν μιλούσε σε κοινότατο κοινό για τις πιθανότητες με στρεφόμενα βελάκια χωρίς να τους πει:
-Δυστυχώς αγνοείτε και τους μιγαδικούς και το μέτρο τους.
Φέυνμαν δεν είμαστε αλλά υπεκφυγές του τύπου «Θα μάθεις αργότερα»;;
Εγώ σε ένα παιδί ή ενήλικα που δεν ξέρει παραγώγους θα το παρουσίαζα χωρίς Άλγεβρα. Διότι «Η Γεωμετρία έχει μάτια». Επστάιν έφα!
Και ας κουραστώ περισσότερο κάνοντας σχήμα:
https://i.ibb.co/9mn598N2/33.png
Όσοι πιτσιρικάδες θα μάθουν την παράγωγο θα μπορούν να λύνουν τέτοια προβλήματα.
Όμως θα καταλαβαίνουν τι συμβαίνει ή θα κάνουν κάτι μηχανικά όπως τον αλγόριθμο της διαίρεσης που εκτελούν χωρίς να τον καταλαβαίνουν;
Τι σημαίνει “καλλιέργεια” στα Μαθηματικά;
Καλησπέρα στους συμμετέχοντες στην πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση που ξεκίνησε με αφορμή την σχετική πρόσφατη ανάρτηση του Κωνσταντίνου με τον πολύ χαρακτηριστικό και εύστοχο τίτλο «Θα φτιάξω μια μακαρονάδα σε χρόνο dt και με θετική Ενέργεια».
Θεωρώ και εγώ ότι το να χρησιμοποιούμε την έκφραση «σε χρόνο ντε τε» για να εκφράσουμε το πολύ σύντομο, «το στιγμιαίο» είναι λάθος. Ένα λάθος που οφείλεται σε κάποια σύγχυση που απορρέει από τον τρόπο γραφής των σχετικών συμβολισμών.
Όσον αφορά σε αυτό δηλαδή στη γραφή των συμβολισμών:
https://i.ibb.co/RwpN6PY/1779208668-425.jpg
Καλησπέρα Γιάννη
Στην πολύ ωραία ανάρτηση σου αναδεικνύεις ότι είναι βολικό να χαρακτηρίζουμε κάποιες ποσότητες εκ των πραγμάτων πολύ μικρές και να χρησιμοποιούμε τον “βολικό” όρο στοιχειώδεις ποσότητες και να πορευόμαστε. Αυτό που λες το κάνουν τα βιβλία και το κάνουμε και εμείς στη διδασκαλία μας – και εγώ αυτό έκανα και αυτό το συμβολισμό “d κάτι” χρησιμοποιύσα για να δηλώσω κάτι πολύ μικρό κάτι “στοιχειώδες”. Κάποιες φορές έκανα μια νύξη σχετικά. Θα ήταν πιο δίκαιο να χρησιμοποιούσαμε κάποιο άλλο σύμβολο όπως κάποια βιβλία κάνουν όπως πχ “δ κάτι”. μια και το “d κάτι” είναι κατοχυρωμένο ως διαφορικό από τους εταίρους μας τους μαθηματικούς. Αυτό που δε μου αρέσει τελικά είναι ότι και με ευθύνη εμάς των φυσικών διαστρεβλώνεται ως προς τη σημασία της μια αυστηρά ορισμένη μαθηματική ένοια. Πως να το πω με ενοχλεί κάπως όπως όταν κάποιος λέει “να έρθουν όλα δεξιά” εγώ ποτέ δεν το λέω αν και μάλλον δεν είμαι αριστερός.
Αν πάλι κάτι επικρατήσει γλωσσικά .. τελικά υποκύπτουμε. All right εντελώς αυθόρμητα λένε οι Άγλλοι ..
Εγώ στα προηγούμενα σχόλια μου προσπάθησα να εξηγήσω ότι ένεκα της γραφής από εμάς των συμβόλων που σχετίζονται με την παράγωγο δημιουργείται κάποια σύγχυση.
Καλησπέρα Γιαννη και Μανώλη.Γιάννη στην εξίσωση F=dp/dt τα διαφορικα dp,dt δεν ειναι μικροτατες ποσοτητες.Καμια απο τις ποσοτητες dp,dt,dx,dυ που εμφανιζονται στον υπολογισμο που κάνεις δεν ειναι μικροτατη. Ειναι διαφορικα τα οποια τα διαιρούμε τα απλοποιουμε και τα χειριζόμαστε οπως θελουμε.
Μανώλη θα μπορούσε να είναι δ μικρό αντί d.
Θα μπορούσε να είναι οτιδήποτε.
Στα βιβλία που είχα σαν μαθητής (Αλεξόπουλος κ.ά.) ήταν d.
Κωνσταντίνε ξέρω τι είναι τα διαφορικά στη σχέση F=dp/dt.
Στους άλλους υπολογισμούς είναι μικρότατες ποσότητες.
Όταν λύνονται τέτοιες ασκήσεις παρουσία μαθητών χρησιμοποιούνται οι συμβολισμοί Δx , Δυ , Δt.
Με την υπόμνηση όμως ότι τείνουν στο μηδέν.
Φυσικά και δεν εκλαμβάνονται ως διαφορικά.
Να μην επαναλάβω για τον Αρχιμήδη που δεν τα ήξερε.