Κωτσιόπουλος Γιώργος

Γεια σου Ανδρέα Χριστός Ανέστη. Εδω διαφωνουν οι ειδικοί σε αυτα τα θεματα εμεις θα απαντησουμε? (διαλογος σε συνέδριο στο διαλειμα για μπυρα)

Bohr: Werner, παρατήρησα ότι η στάθμη της μπύρας σου μειώνεται συνεχως.

Heisenberg: Φυσικά. Αλλά όσο ακριβέστερα μετρώ τη στάθμη, τόσο λιγότερο ξέρω τη στιγμή που θα τελειώσει.

Bohr: Δηλαδή εφαρμόζεις την αρχή της αβεβαιότητας στη ζυθοποσία;

Heisenberg: Ακριβώς. Δεν μπορώ να γνωρίζω ταυτόχρονα με ακρίβεια τη θέση της μπύρας στο ποτήρι και την ορμή με την οποία την πίνω.

Bohr: Αυτό εξηγεί γιατί κάθε φορά που μετράω το ποτήρι σου είναι άδειο.

Heisenberg: Η μέτρηση διαταράσσει το σύστημα.

Bohr: Ή απλώς πίνεις πολύ γρήγορα.
https://i.ibb.co/fVMzt0R4/d1.jpg

Καλησπέρα Κωνσταντίνε, Χρόνια Πολλά! Η φωτο είναι από πλάνα αρχείου, αφού εδώ πίνουν τσάι.
Πόσοι μαθητές έχουν παπαγαλίσει την Αρχή Αβεβαιότητας και δεν γνωρίζουν τι είναι η …αβεβαιότητα; Πόσοι έχουν καταλάβει τι είναι το ΔΕ και το Δt στην ισοδύναμη σχέση;
Σχολικό βιβλίο: “Δε μπορούμε να γνωρίζουμε που ακριβώς βρίσκεται ένα σωματίδιο”
“όλες οι μετρήσεις ενέργειας περιέχουν μια αβεβαιότητα, εκτός αν διαθέτουμε για τη μέτρηση άπειρο χρόνο”.

Δεν είναι αστείο να εισάγουμε μια τέτοια περίεργη ως ξένη για την κοινή αντίληψη θεωρία, σε μαθητές χωρίς υπόβαθρο, από ένα ακατάλληλο βιβλίο και μετά να βάζουμε ό,τι του φανεί … σε θέματα για εξετάσεις, που καθορίζουν βαθμό Απολυτηρίου.
Στο Φόρουμ Quantum ο Τραχανάς γράφει:
Και μόνο η κακομεταχείριση της αρχής της αβεβαιότητας από το σχολικό βιβλίο
είναι επαρκές τεκμήριο για την ακαταλληλότητά του. Κι όμως συνεχίζει να είναι εκεί και όλες οι επιλογές του να αναπαράγονται από τα φροντιστηριακά βιβλία ενώ θα τις δούμε σύντομα να επανεμφανίζονται και στα βιβλία που βρίσκονται υπό συγγραφήν!

Aνδρεα τα μπουκαλια Carlsberg μαλλον δεν τα ειδες. Το τσαι ή καφέ το πινουν για να συνέλθουν. 🙂 ¨Ως προς την αρχη Tης αβεβαιοτητας στην Γ Λυκειου,λιγο με απασχολει η καταληλοτητα ή οχι των βιβλιων. Το μονο που χρειαζεται ειναι μια τυποποιηση των πιθανων ερωτησεων απαντησεων για τις εξετασεις,κατι που ειναι μαλλον ευκολο. Οσοι σπουδασουν Φυσικη θα τα μαθουν στο Πανεπιστημιο οπως πρεπει και οχι τσάτρα πάτρα οπως τα κανουμε εμεις.Αυτο που υπαρχει στην ύλη της Γ δεν ειναι Κβαντομηχανικη,κακως εχει αυτον τον τιτλο.Ο σωστος τιτλος ειναι “καποια πειραματα με περιεργα αποτελεσματα.” Οσοι δεν σπουδασουν Φυσικη,στην πρωτη γωνια μετα το εξεταστικο κεντρο,θα τα εχουν ήδη ξεχασει.
Η προετοιμασια υποψηφιων για να γραψουν με επιτυχια ενα τριωρο διαγωνισμα,και η διδασκαλια Φυσικης ειναι δυο διαφορετικα πραγματα. (γνωμη μου)

Καλησπέρα παιδιά και Χρόνια Πολλά!

Για την πρόταση του σχολικού βιβλίου: “όλες οι μετρήσεις ενέργειας περιέχουν μια αβεβαιότητα, εκτός αν διαθέτουμε για τη μέτρηση άπειρο χρόνο”, ο Στέφανος Τραχανάς σχολιάζει:

“Οπότε, ούτε η ενέργεια της θεμελιώδους στάθμης θα μπορεί να έχει αυστηρά καθορισμένη τιμή αφού ποιος διαθέτει άπειρο χρόνο για να τη μετρήσει; Κι όμως, για τη θεμελιώδη στάθμη είναι αυστηρά ΔΕ=0(!) Διερωτώμαι τι καταλαβαίνει ένας «αθώος αναγνώστης» όταν τα διαβάζει όλα αυτά!”

Καλημέρα παιδιά. Κωνσταντίνε πριν πάνε στο Φυσικό ή όπου αλλού, περνάνε και από εμάς. Και εμείς Φυσικοί είμαστε. Μπορεί να μην έχουμε τις σπουδές του Πανεπιστημιακού δάσκαλου, όμως θέση μπορούμε και πρέπει να πάρουμε. Μεσάζοντες του κάθε συγγραφέα θα είμαστε ή θα διδάσκουμε τη Φυσική όπως πρέπει; Καταλαβαίνω ότι δεν πρέπει να μπερδέψουμε τους μαθητές, αφού αυτό το σχολικό έχουν. Δεν έχει το ΥΠΕΠΘ τη δυνατότητα να στείλει στα σχολεία ένα αρχείο με διορθώσεις; Ο δάσκαλος Τραχανάς τους το έχει έτοιμο.
Επειδή όμως η ανάρτηση αφορά συγκεκριμένη άσκηση τράπεζας, ο συγγραφέας της, που ακριβώς στηρίχτηκε στο σχολικό; Η Τ.Θ. δεν είναι …Ylikonet.
Αποστόλη Χρόνια Πολλά! Το ΥΠΕΠΘ δεν μπήκε στον κόπο να μαζέψει την ύλη σε ένα βιβλίο και να τυπώσει έτσι το μισό αριθμό βιβλίων, θα ασχοληθεί με τη διόρθωση;
Είδαμε και ποιοι διορίζονται επιστημονικοί σύμβουλοι…
Πιστεύεις ότι θα ακούσουν το Δάσκαλο Τραχανά; Αν δούλευε στις εκδόσεις Πουκαμισάς ίσως.

Γεια σου Αντρέα και χρόνια πολλά.
Στις σελίδες που παραθέτω ο Τραχανάς στο βιβλίο του ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΛΥΚΕΙΟΥ επαληθεύει πλήρως των λόγων σου το αληθές για τις έννοιες και τις σχέσεις που αφορούν το συγκεκριμένο πρόβλημα.
ΤΡΑ173

ΤΡΑ174

Κωνσταντίνε χρόνια σου πολλά.
Ενώ είναι σωστές οι διαπιστώσεις σου και κατά την γνώμη μου,
“Αυτο που υπαρχει στην ύλη της Γ δεν ειναι Κβαντομηχανικη”
“Οσοι δεν σπουδασουν Φυσικη,στην πρωτη γωνια μετα το εξεταστικο κεντρο,θα τα εχουν ήδη ξεχασει” δεν συμφωνώ ότι μπορούμε με το Δx (όπου x κάποιο κβαντομηχανικό μέγεθος ) αντί για το σωστό ορισμό της απόκλισης να βάζουμε ότι μας έρθει.
Ή στέλνεις μια οδηγία υποχρεωτική για όλους που θα συμπληρώνει το βιβλίο ή τουλάχιστον μήν βάζεις τέτοιες ασκήσεις ούτε στην ΤΘ ούτε σε εξετάσεις.

Καλημέρα και Χρόνια Πολλά σε όλους.
Για τους συναδέλφους που θα προβληματιστούν για το τελευταίο ερώτημα, ας δουν προηγούμενα την πρόσφατη:
Η ΑΔΟ και η διατήρηση της μαγνητικής ροής

Χρόνια πολλά Διονύση και ένα μεγάλο ευχαριστώ για το ωραίο θέμα που προσφέρεις!!!!

Χρόνια Πολλά Γιώργο και καλό απόγευμα.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Χρόνια πολλά. Πολύ ωραία ανάρτηση Διονύση και τα πρώτα 3 ερωτήματα αλλά και το iv)!

Καλησπέρα σε όλους και χρόνια πολλά.

Ενεργειακά τι συμβαίνει στο iv ;

Καλημέρα Παύλο, καλημέρα Γιώργο και Χρόνια Πολλά.
Γιώργο για το τι συμβαίνει με την ενέργεια, έγραψα από την wikipedia για τον ηλεκτρομαγνητικό παλμό. Ας μείνουμε στην “ηλεκτρομαγνητική έκρηξη”.
Όταν έχουμε μηδενισμό της έντασης του ρεύματος που διαρρέει τα δύο πηνία “ακαριαία”, πράγμα που σημαίνει σε πολύ-πολύ μικρό χρονικό διάστημα, οι ΗΕΔ που αναπτύσσονται στο κύκλωμα είναι τεράστιες. Το μεταβαλλόμενο μαγνητικό πεδίο θα παράγει χρονικά μεταβαλλόμενο ηλεκτρικό πεδίο, ο συνδυασμός των δύο παραπέμπει σε εκπομπή ηλεκτρομαγνητικού κύματος.
Αλλά το πιο απλό που μπορούμε να έχουμε, είναι να ξεσπάσει σπινθήρας στον διακόπτη κατά το άνοιγμά του, αφού η πολύ μεγάλη ΗΕΔ από επαγωγή μετατρέπει τον αέρα σε αγώγιμο μέσον οπότε έχουμε ηλεκτρικό τόξο…

Καλημέρα παιδιά και Χρόνια Πολλά.
Προτιμώ τον ηλεκτρομαγνητικό παλμό από τον σπινθήρα γιατί ο διακόπτης μπορεί να είναι τρανζίστορ.

Καλημέρα Διονύση και Χρόνια Πολλά προς όλους.
Ωραίο θέμα ,διαμορφώσιμο προς Β,…εξετάσεων!
Επιμορφωτικός ο διάλογος για τον “ηλεκτρομαγνητικό παλμό”…

Καλημέρα και χρόνια πολλά Γιάννη και Παντελή.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Γιάννη έχεις μεν δίκιο για τον ηλεκτρομαγνητικό παλμό, αλλά οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν τους διακόπτες – τρανζίστορ, ενώ τους κεραυνούς τους ξέρουν από την εποχή του… Διός! 🙂

Καλημέρα και Χρόνια Πολλά Διονύση και σε όλους που παρακολουθούν την συζήτηση ( και όχι μόνο).
Πολύ όμορφη και ιδιαίτερα το ερώτημα για καθηγητές.Δινει ευκαιρία για δημιουργική συζήτηση.
Μια άλλη σκέψη ως αποδειξη ότι Iκ=0.
Το κάθε πηνίο για να διατηρήσει το ίδιο ρεύμα θα δημιουργήσει ΗΕΔ αυτεπαγωγής ίση με την ΗΕΔ πηγής (αφού η εσωτερική αντίσταση είναι μηδέν) και μάλιστα αντίθετες μεταξύ τους. Έτσι Εολικο =0 , άρα Ικ=0.
Η δε ενέργεια των μαγνητικών πεδίων των πηνίων θα δημιουργήσει σπινθήρα σε ένα απλό διακόπτη.

Ακόμα και αν η πηγή είχε εσωτερική αντίσταση διάφορη του μηδενός θα συνέβαινε το ιδιο

Καλό μεσημέρι Γιώργο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Δεν νομίζω ότι η ΗΕΔ που αναπτύσσεται σε κάθε πηνίο, είναι ίση με την Ε της πηγής.
Δεν υπάρχει κάποιος νόμος που να υπαγορεύει κάτι τέτοιο.
Νομίζω ότι έχουμε πολύ μεγαλύτερες ΗΕΔ από αυτήν της πηγής, αρκεί να σκεφτούμε ότι μιλάμε για μια “ακαριαία” αποκατάσταση. Σαν την κρούση, που την θεωρούμε ακαριαία (ενώ προφανώς κάποιο έστω ελάχιστο dt είναι απαραίτητο)…
Αλλά απειροελάχιστο dt και όχι χρόνος 5τ, οδηγεί σε πολύ μεγάλες ΗΕΔ.

Διονύση για να κρατήσει το ίδιο ρεύμα κάθε πηνίο πρέπει η Εαυτ να δώσει αυτό το ρεύμα
. Ελλείψει αντιστατών θα πρέπει να είναι ίση με αυτή της πηγής.

Γιώργο φαντάζομαι ότι αναφέρεσαι στο κύκλωμα του σχήματος (του απλού κυκλώματος που διδάσκουμε).
https://i.ibb.co/7ddCGDb1/a.png
Στο κύκλωμα αυτό, πράγματι ισχύει αυτό που λες.
Την διεύρυνση του συμπεράσματός σου δυσκολεύομαι να παρακολουθήσω.
Για παράδειγμα να επιστρέψω στο κύκλωμα της άσκησης εδώ. Αν η R2=3R τι ένταση ρεύματος θα έλεγες ότι αποκαθίσταται με το άνοιγμα του διακόπτη;

Διονύση αυτό που λέω είναι ότι πριν
Ε=Ι1*Rκαι μετά Εαυτ =Ι1*R
Άρα Εαυτ=Ε
Το ίδιο και για το Ι2:
Εαυτ=Ι2*(2R)=(I1/2)*2R=E
Επισης και οι δύο Εαυτ έχουν μεταξύ τους αντίθετη πολικοτητα.Αρα
Εολ=0

Γιώργο εφάρμοσε τη λογική που περιγράφεις, όπως σου πρότεινα στο προηγούμενο σχόλιο,(με διαφορετικά αντίσταση).
Θα βρίσκεις πάντα Ι=0
Ενώ στην προηγούμεν ανάρτηση ΕΔΩ, κατέληξα σε άλλο συμπέρασμα…

Ας δούμε Γιώργο το κύκλωμα του σχήματος, όπου R=5Ω και Ε=20V με L=20mΗ.
Ο διακόπτης είναι κλειστός για μεγάλο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα ο κλάδος ΑΒ διαρρέεται από ρεύμα Ι1=4 Α, ενώ ο κλάδος ΓΔ από ρεύμα Ι2= 1 Α.

https://i.ibb.co/zVPFvTcC/2026-04-14-183533.png

Σύμφωνα με την δική σου λογική Γιώργο, μόλις ανοίξουμε το διακόπτη, σε κάθε πηνίο αναπτύσσεται η ίδια ΗΕΔ από αυτεπαγωγή ίση με Ε. Άρα η συνολική ΗΕΔ είναι 0 και το κοινό ρεύμα έχει ένταση μηδενική.
Σύμφωνα με την άποψη που εξέθεσα στην προηγούμενη ανάρτηση, δουλεύοντας με την διατήρηση της μαγνητικής ροής (όπως κάνουμε στην πλαστική κρούση που εφαρμόζουμε την ΑΔΟ…) θα πάρουμε:

LΙ1-LΙ2=(L+L)Ικ →Ικ=1,5 Α.με φορά ΓΔΒΑΓ.

Έχεις δίκιο Διονύση. Το σκέφτηκα με την αρχή της υπέρθεσης, αλλά τότε θα καταλήξουμε να έχουμε δύο διαφορετικά κυκλώματα που θα ισχύουν αυτά που αναφέρω (αλλά σε διαφορετικό κύκλωμα από το δικό σου) .

Για να δώσω ένα παράδειγμα που να μην ισχύει το Εαυτ=E, ας δούμε το κύκλωμα όπου έχει σταθεροποιηθεί η ένταση του ρεύματος, με το διακόπτη δ κλειστό.

https://i.ibb.co/Xr9Kh787/2026-04-15-094140.png
Μόλις ανοίξουμε το διακόπτη δ, η ΗΕΔ από αυτεπαγωγή είναι ίση με Εαυτ=2Ε!!! ενώ χρειάζεται στη συνέχεια χρονικό διάστημα 5τ=10R/L για να μηδενιστεί η ένταση του ρεύματος.

Καλησπέρα
https://i.ibb.co/Vc3gHsBt/page-0001-1.jpg

Καλησπερα Γιαννη. Λυνεται αν αφαιρεσει απο το παραλληλογραμμο (1,7),(8,7),(8,1),(1,1) τα τεσσερα τριγωνα που περισευουν με βαση επι υψος δια δυο.. Σε 10 δευτερολεπτα με τιποτα. Αφου εγω δεν εχω βρει ακομα το νουμερο.

Καλησπέρα παιδιά.
Αυτό που γράφετε σκέφτηκα αρχικά.
Για ποικιλία άλλη μία:
https://i.ibb.co/kY54Dzs/88.png

Η λύσεις του βίντεο με τρόμαξαν ως σύμπτωμα των καιρών.
Η αλγεβρικοποίηση των πάντων (Ο Ευκλείδης πρέπει να πεθάνει!)

Και μια σύντομη αλγεβρική λύση για . . . μεγάλο μαθητή. 🙂
https://i.ibb.co/0pSfxVX3/ABCD-page-0001-1.jpg

Το .ίδιο φαινόμενο βλέπουμε και στη Φυσική.
Στο πρόβλημα:
https://i.ibb.co/whnQ3GQd/777.png
βλέπουμε συστήματα διαφορικών εξισώσεων ή ακόμα και Λαγκράνζιαν.
Βλέπουμε κατάχρηση παραγωγίσεων ή διακρινουσών τριωνύμου.

Στα φοιτητικά μας χρόνια συνηθίζονταν τέτοιες λύσεις μια και έπρεπε να εκπαιδευτούμε στις Μαθηματικές τεχνικές. Να μάθουμε φερ’ ειπείν να χρησιμοποιούμε μετασχηματισμούς Λαπλάς και σύγχρονες απεικονίσεις στη Φυσική.
Έτσι μένει το κουσούρι:
-Παιδιά αυτό δεν μπορεί να αποδειχτεί. Θέλει ανώτερα Μαθηματικά.
Ευτυχώς μεγαλώσαμε πλησιάζοντας όμως τα παιδιά.

Γιάννη πιστεύω πολύ στα χρώματα.

Χρήστο σωστότατη λύση.
Πιθανότατα το Geogebra να χρησιμοποιεί τέτοιον υπολογισμό όταν με το πάτημα του “Άλγεβρα” βγάζει το εμβαδόν κάθε πολυγώνου.
Όμως με τρομάζουν αυτά.
Έχω δει πολλές περιπτώσεις όπου άνετα κάποιος αποδεικνύει τους τύπους των αδρανειακών δυνάμεων με μετασχηματισμούς συντεταγμένων αλλά δεν έχει πάρει χαμπάρι από αδρανειακές δυνάμεις.
Που λύνει με πίνακες κυκλώματα αλλά Ηλεκτρολογία δεν ξέρει.

Αυτά από προσωπική εμπειρία τα λέω. Έμαθα στα νιάτα μου να σχεδιάζω φίλτρα με χρήση πολυωνύμων Τσέμπυτσεφ και μετασχηματισμούς Λαπλάς αλλά κατάλαβα την ουσία όταν χρειάστηκε να διδάξω στο Λύκειο εναλλασσόμενα.

Γιάννη παραπονιέσαι λέγοντας
«Στα φοιτητικά μας χρόνια……….. να αποδειχτεί. Θέλει ανώτερα Μαθηματικά.»
ΚΑΙ
«Έχω δει πολλές ……….. όταν χρειάστηκε να διδάξω στο Λύκειο εναλλασσόμενα.»
 
Υπάρχουν όμως  και οι πολύ «μοντέρνοι»   τρόποι Γιάννη.
Γκουγκλάρεις εμβαδό τυχαίου τετραπλεύρου και σε πάει  ΕΔΩ
ή ακόμη πας σε κάποιο πρόγραμμα ΑΙ και σου δίνει αναλυτικά την λύση.
Και δεν ξέρω πόσοι θα νοιάζονται να καταλάβουν κάτι παραπέρα.

Άρη το μόνο που δεν με απασχολεί είναι ο υπολογισμός του εμβαδού.
Το χαράσσω στο Geogebra και έχω αυτόματα το εμβαδόν.
Τα προβλήματα και οι γρίφοι υπάρχουν είτε ως παίγνια είτε για να βάλουν το μυαλό να δουλεύει.
Αν δεν καταλαβαίνεις τι κάνεις (λ.χ. διότι έχεις ξεχάσει την απόδειξη του λήμματος) κάνεις μια τρύπα στο νερό.
Επίσης παράγονται άνθρωποι που χειρίζονται άνετα πράγματα που δεν καταλαβαίνουν. Θυμήσου όταν λύναμε με Λαγκράνζιαν προβλήματα. Μας ξέφευγαν οι αλληλεπιδράσεις και οι ενεργειακές ανταλλαγές. Όταν ξεχάσαμε τις τεχνικές αυτές δεν έμεινε τίποτα.

Συμφωνώ Γιάννη. Η κατανόηση των πραγμάτων φοβάμαι θα είναι σε λίγο είδος εν ενεπαρκεία που λέγαμε παλιά.

λυση με χρωματα
https://i.ibb.co/fVp5LJJt/22.png

Καλημέρα και καλό Πάσχα σε όλους.
Ένα θέμα αφιερωμένο στον Κώστα Ψυλάκο, αφού αφορμή ήταν μια ερώτηση του Κώστα και η συζήτηση που ακολούθησε.
Κώστα περίμενα να βάλεις το θέμα, αλλά αφού δεν είδα να το προχωράς, καθησα και έγραψα το παραπάνω.
Αφιεωρωμένο και στον Κωνσταντίνο Καβαλλιεράτο, αφού είπα να τον μιμηθώ και να γράψω και γω ένα άρθρο, όπως αυτό εδώ, με…. μέγιστη πολυλογία 🙂

!!!!!!!!!!!
Σχόλιο κατά της πολυλογίας.(Κωνσταντίνος)

Καλημέρα Γιώργο.
Είπα ότι βρισκόμαστε σε διακοπές (άρα δεν δουλεύουμε πλέον οι… συνταξιούχοι!!!), οπότε μπορούμε να πούμε και δυο κουβέντες παραπάνω 🙂
Καλό Πάσχα Γιώργο.

Καλημέρα Διονύση.
Ωραία πράματα γιατί δείχνουν κρίκους της φυσικής αλυσίδας!
Ξεκινώ με την 1η …ορμή δεν βλέπω, λέω παρακάτω, ξέρει ο “κτίστης”.
Κατεβάζω σιγά σιγά τη 2η και θαυμάζω την ιδανικότητα του κυκλώματος!
Πάω στην 3η και …αναπολώ…
Πριν μπω στη 4η ,έβλεπα την πτώση σώματος όχι ελεύθερα και αφου μπήκα ,
είδα και τις αντιστοιχίες που παλιά διδάσκαμε με εντός τις “ηλεκτρικές ταλ.”
Απογειώθηκα με τις 5η και 6η ,βλέποντας πλέον και την ΑΔΟ ,αλλά δικαιολογώντας και την πολυλογία!!!
Καλό Πάσχα Διονύση να έχετε .
Καλό Πάσχα και στον αίτιο Ψυλάκο

Καλημέρα παιδιά.
Πολύ όμορφη Διονύση!.
Στο τελευταίο ερώτημα θα προτιμούσα να μιλήσω για ηλεκτρομαγνητικό παλμό παρά για σπινθήρα. Δεν ξέρουμε τη φύση του διακόπτη ώστε να μιλάμε για σπινθήρα.

Καλημέρα και καλές γιορτές.
Μέρος ενέργειας μαγνητικού πεδίου του πηνίου L μετατρεπεται σε ενέργεια μαγνητικού πεδίου του πηνίου L1 και αγνοώντας ενέργεια ακτινοβολίας σε ενέργεια παραμόρφωσης των πηνίων. Διότι το μήκος του πρωτου θα αυξηθει ενώ του δευτερου θα ελαττωθεί.
Ειναι το αντιστοιχο της πλαστικής παραμόρφωσης στην ανελαστική κρουση.

Γεια σας συνάδελφοι.
Παντελή, Γιάννη και Γιώργο σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Γιώργο ας μην σκεφτόμαστε το πηνίο σαν ένα ελατήριο, όπως στο σχήμα όπου τίθεται σε ταλάντωση, αλλάζοντας σοβαρά το μήκος του. Μάλλον δεν συμβαίνει… ή τουλάχιστον δεν πρέπει να είναι σημαντικός παράγοντας απώλειας ενέργειας.
Γιάννη, συμφωνώ με τον ηλεκτρομαγνητικό παλμό, ένα γενικότερο όρο σε σχέση με τον σπινθήρα. Από την Wikipedia:
“Ένας ηλεκτρομαγνητικός παλμός ( EMP ), που αναφέρεται επίσης ως παροδική ηλεκτρομαγνητική διαταραχή ( TED ), είναι μια σύντομη έκρηξη ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας. Η προέλευση ενός EMP μπορεί να είναι φυσική ή τεχνητή και μπορεί να εμφανιστεί ως ηλεκτρομαγνητικό πεδίο , ως μαγνητικό πεδίο ή ως αγώγιμο ηλεκτρικό ρεύμα . Οι ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές που προκαλούνται από ένα EMP μπορούν να διαταράξουν τις επικοινωνίες και να προκαλέσουν ζημιά σε ηλεκτρονικό εξοπλισμό. Ένα EMP, όπως ένας κεραυνός, μπορεί να προκαλέσει σωματική βλάβη σε αντικείμενα όπως κτίρια και αεροσκάφη.”
Καλό Πάσχα σε όλους.

Kαλημερα Διονύση. Πολυ ενδιαφεροντες συσχετισμοι και ωραια Φυσικη,που βαζιζεται στην κοινη ιδιοτητα ενος σωματος και ενος πηνιου,που ειναι η αδράνεια. Δεν πηγες στις ηλεκτρικες ταλαντωσεις γιατι δεν σου αρεσει η πολυλογια. 🙂 Εκει θα ειχαμε Φυσικη βασιζομενη και στην κοινη ιδιοτητα μεταξυ ενος ελατηριου και ενος πυκνωτη,που ειναι η ελαστικοτητα.
Ευχαριστω πολυ για την αφιερωση! Δεν διακρινω πολυλογια στο αρθρο σου γιατι δεν γραφεις τιποτα περιττο.

Καλημέρα και καλό Πάσχα σε όλους. Διαβάζω στον τίτλο για διατήρηση της μαγνητικής ροής και λέω τι γίνεται; Αξιόλογη παρουσίαση Διονύση!

Με είχε απασχολήσει το θέμα:
Αναλογίες Μηχανικής Ηλεκτρισμού μέρος Α

Αναλογίες Μηχανικής Ηλεκτρισμού μέρος Βου

Πλαστική κρούση πηνίων

Διονύση σε ευχαριστώ πολύ για την αφιέρωση !

Η ανάλυση σου είναι εξαιρετική και μάλιστα στο λεπτό σημείο κατά τη διάρκεια της “πλαστικής κρούσης” των πηνίων που θεωρείς ότι η ΗΕΔ από αυτεπαγωγή στα δυο πηνία είναι κατά πολύ μεγαλύτερες από την ΗΕΔ της πηγής (Ε) αλλά και από την τάση στα άκρα της αντίστασης μέχρι να αποκατασταθεί η κοινή ένταση ρεύματος.

Ότι ακριβώς συμβαίνει κατά τη διάρκεια μιας πλαστικής κρούσης με τις ωστικές δυνάμεις έναντι των εξωτερικών μέχρι την απόκτηση της κοινής ταχύτητας.

Με αυτή την παραδοχή (ωστικές δυνάμεις = εσωτερικές δυνάμεις) ο 2ος Ν.Ν μας οδηγεί στην Α.Δ.Ο. και στο ηλεκτρικό κύκλωμα οι πολύ μεγάλες ΗΕΔ από αυτεπαγωγή έναντι του Ε και i*R μέσω του 2ου κανόνα του Kirchhoff μας οδηγεί στη διατήρηση της μαγνητικής ροής.

Θα ήθελα να αναφέρω ότι το είχα δει το θέμα στο παρελθόν από μια ανάρτηση του Γιάννη . Ήρθε όμως ξανά στην επιφάνεια μετά από μια συζήτηση που είχα με το Διονύση Δρακόπολο ο οποίος εξέφρασε τον προβληματισμό του σχετικά με το θέμα. Οπότε άρχισα πάλι να το “σκαλίζω” ….

Καλά να περάσετε τις επόμενες μέρες!

Καλή Ανάσταση να έχουμε !

Γεια σου Διονύση.
Πολύ όμορφη (και με την μαεστρία Μάργαρη) η προσπάθεια να δειχτούν οι αναλογίες συμπεριφοράς  μηχανικών και Η/Μ συστημάτων. Έχουν πολύ φυσική τα θέματα αυτά, π.χ. το  L είναι το μέτρο αδράνειας του Μ.Π. του πηνίου και αφού έχει την χαρακτηριστική ιδιότητα της αδράνειας σημαίνει ότι πρόκειται για φυσική οντότητα. Αλλά και δείχνουν κατά την γνώμη μου την αξία των μαθηματικών στα θέματα φυσικής. Ίδιες Δ.Ε. ίδια λύση και συμπεριφορά.

Συμπληρωμένο το πινακάκι αντιστοιχίας.
Μετατόπιση   (χ)                  ηλεκτρικό φορτίο (q)
Ταχύτητα (u)                        ηλεκτρικό ρεύμα (i)
Μάζα (m)                             Αυτεπαγωγή (L)
Δύναμη (F)                          Ηλεκτρική τάση (V)
Τριβή/Απόσβεση (b)            Ηλεκτρική αντίσταση  (R)
Σταθερά ελατηρίου (k)         Αντίστροφο χωρητικότητας (1/C)
Ορμή  (mu)                         μαγνητική ροή  (Li)
 
Αν θυμόνται οι παλιοί το βιβλίο των δεσμών έκανε κάπου λόγο για αυτές τις αναλογίες, ίσως στο κεφάλαιο των ταλαντώσεων.
 
Καλή Ανάσταση σε όλους !

Γεια σου ‘Αρη.
Φυσικά θυμάμαι το βιβλίο των Δεσμών αλλά βρίσκω και στο μη επιλεγέν βιβλίο της ομάδας Δρη:
https://i.ibb.co/1Y6VXz2F/11.png
https://i.ibb.co/zhrXpvwF/22.png

Καλημέρα και χρόνια πολλά.
Κωνσταντίνε, Αποστόλη, Κώστα και Άρη σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Όσον αφορά τις αναλογίες μηχανικών και ηλεκτρομαγνητικών μεγεθών, πράγματι διδασκόταν επί δεσμών, αλλά δεν είχα αυτό το στόχο στο μυαλό μου, γι΄αυτό άλλωστε δεν έγραψα λέξη για πυκνωτές και ελατήρια. Άλλωστε το δήλωσα πρώτα-πρώτα. Μην φοβηθεί ο αναγνώστης και δεν θα πάω στις ηλεκτρικές ταλαντώσεις…
Αλλά παιδιά, ξέρετε πότε διδάσκαμε δέσμες στα σχολεία; Πριν το 2.000!!! Πάνε τώρα 26 χρόνια…
Συνεπώς ένας συνάδελφος με 26 χρόνια υπηρεσίας (κοντεύει να βγει στην σύνταξη…) δεν έχει ασχοληθεί ποτέ στη διάρκεια της διδασκαλίας του με ηλεκτρικές ταλαντώσεις και αναλογίες…
Και ποιος ήταν ο στόχος; Προφανώς η διατήρηση της μαγνητικής ροής σε κυκλώματα όπου έχουμε απότομες μεταβολές της έντασης του ρεύματος. Όταν τα πράγματα δεν εξελίσσονται ομαλά, υπακούοντας σε κάποια εκθετική.
Πάνω σε αυτό θέλησα να οδηγηθεί ο συνάδελφος στην λύση, όχι εξ αποκαλύψεως, κάντο έτσι και θα βγεί, αλλά να φτάσει να πει, ναι μου ακούγεται πολύ λογικό, έτσι είναι όπως στην πλαστική κρούση… Έχουμε την ανάλογη εξέλιξη και την ίδια λογική.
Αν συμβεί αυτό, κάτι θα έχει γίνει για να μην ισχύει, αυτό που έγραψες Γιάννη δίπλα:
“Αν δεν καταλαβαίνεις τι κάνεις (λ.χ. διότι έχεις ξεχάσει την απόδειξη του λήμματος) κάνεις μια τρύπα στο νερό.
Επίσης παράγονται άνθρωποι που χειρίζονται άνετα πράγματα που δεν καταλαβαίνουν. Θυμήσου όταν λύναμε με Λαγκράνζιαν προβλήματα. Μας ξέφευγαν οι αλληλεπιδράσεις και οι ενεργειακές ανταλλαγές. Όταν ξεχάσαμε τις τεχνικές αυτές δεν έμεινε τίποτα.”
Όχι λοιπόν εφάρμοσε διατήρηση μαγνητικής ροής. Αλλά κατανόησε γιατί αν την εφαρμόσεις θα έχεις λύση στο πρόβλημα…

Καλημέρα Διονύση. Εντυπωσιακή προσέγγιση!
Να συνεπικουρήσω στην τελευταια παρατηρησή σου :https://i.ibb.co/8DzfZTYd/APR30.png

Καλησπέρα σε όλους. Μια προσθηκη στον πινακα αντιστοιχιών που εγραψε ο Άρης.
ΠΡΟΣΦΕΡΟΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΑΝΑ ΠΕΡΙΟΔΟ ΣΕ ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΕΝΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ

ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΛΑΝΤΩΣΕΙΣ

W = πbωΑ^2 W =πRωQo^2

Καλό απόγευμα Γιώργο και καλή Ανάσταση.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και τις … προσθήκες.

Γεια σου Διονύση.Η σημείωσή   μου στο ότι το βιβλίο των δεσμών είχε κάποια αναφορά στην αναλογία  μηχανικών και Η/Μ μεγεθών με κανένα τρόπο δεν υπονοούσε ότι η παρούσα ανάρτηση ήταν  περιττή είτε για τους νεώτερους συναδέλφους είτε και τους παλιούς. Έχει την ιδιαίτερη σκόπευσή της  και τον τρόπο παρουσίασής της, πολύ χρήσιμες  και επιτυχημένες και οι δύο όπως ήδη έγραψα.

Καλημέρα σε όλους.
Είναι εξαιρετική η ανάλυση, Διονύση.
Κώστα, ευχαριστώ για το ενδιαφέρον.
Καλή συνέχεια και καλή Ανάσταση !

Χρόνια Πολλά Διονύση.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλησπέρα Διονύση. Εξαιρετικό το άρθρο. Συγχαρητήρια!
Από την αντιστοιχία ΗΕΔ – Δύναμης, ίσως ερμηνεύεται και ο όρος “ΗλεκτρΕγερτική Δύναμη” που έχει επικρατήσει για το συγκεκριμένο φυσικό μέγεθος (όρος που έχει μέσα τη λέξη δύναμη, αλλά ως μονάδα μέτρησης έχει το 1Volt). Ίσως πιο δόκιμος όρος να ήταν “Ηλεκτρεγερτική τάση”.
Επίσης, τις προάλλες, ρωτώντας ένα μαθητή, από πού θεωρεί ότι προέρχεται (σε κύκλωμα RL κατά το άνοιγμα του διακόπτη) η θερμότητα που εκλύεται στην αντίσταση, απάντησε “από την κινητική ενέργεια των ηλεκτρονίων”. Κοιτώντας κάποιος αντιστοιχίες στις διατάξεις που έθεσες, θα μπορούσε να πει: Η κινητική ενέργεια του σώματος μετατρέπεται σε θερμότητα λόγω τριβής στο μηχανικό σύστημα, άρα η κινητική ενέργεια των ηλεκτρονίων μετατρέπεται σε θερμότητα λόγω αντίστασης κατά το άνοιγμα του διακόπτη στο ηλεκτρικό σύστημα. Δεν είναι όμως ακριβώς έτσι οι αντιστοιχίες… !!
Καλή Ανάσταση και Καλό Πάσχα!

Χριστός Ανέστη και Χρόνια Πολλά Γρηγόρη.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και χαίρομαι που σου άρεσε.
Όσον αφορά για τον όρο “ηλεκτρεγερτική δύναμη” αν και κρίνεται μη επιτυχής, έχω την γνώμη ότι η λέξη δύναμη έχει το νόημα της “ικανότητας”, κάτι σαν το νόημα της “ψυχικής δύναμης”. Της ικανότητας δηλαδή της ΗΕΔ να διεγείρει, θέτοντάς τα σε προσανατολισμένη κίνηση, τα ελεύθερα ηλεκτρόνια του αγωγού…
Χρόνια Πολλά σε όλους.

Καλημέρα και χρόνια πολλά. Διονύση όταν διαβάζω το σενάριο που έχεις καταστρώσει περιμένω με αγωνία την κορύφωση του και εδώ επαληθεύτηκα .Θα είναι και αυτή μια ανάρτηση που θα την ανατρέχω όπως και πολλές άλλες κατά το παρελθόν.
Γιάννη η αντίστοιχη ελάττωση της κινητικής ενέργειας δεν θα είναι η ελάττωση του μαγνητικού πεδίου των 2 πηνίων, άρα θερμότητα joule στην αντίσταση R. Δεν ξέρω αν έχασα κάτι από τα προηγούμενα σχόλια Διονύση όσον αφορά την ερώτηση στο τέλος

Καλησπέρα και Χρόνια Πολλά Νίκο. Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Όσον αφορά τις ενέργειες.
Αρχικά το πρώτο πηνίο περικλείει ενέργεια:

https://ylikonet3.wordpress.com/wp-content/uploads/2026/04/cea3cf84ceb9ceb3cebcceb9cf8ccf84cf85cf80cebf-cebfceb8cf8ccebdceb7cf82-2026-04-12-201159.png
Μόλις αποκατασταθεί κοινή ένταση και στα δύο πηνία, η ενέργεια των μαγνητικών τους πεδίων είναι ίση:

https://ylikonet3.wordpress.com/wp-content/uploads/2026/04/cea3cf84ceb9ceb3cebcceb9cf8ccf84cf85cf80cebf-cebfceb8cf8ccebdceb7cf82-2026-04-12-201207.png
Η απώλεια ενέργειας, ίση με 0,15J είναι αυτή που «χάθηκε» στη διάρκεια του χρόνου dt που απαιτήθηκε να πέσει η ένταση του ρεύματος από τα 5 Α στα 2 Α, πριν αρχίσει ξανά να αυξάνεται.
Αυτή η ενέργεια μπορεί να μεταφερθεί μέσω ενός ηλεκτρομαγνητικού παλμού, που μπορεί να οδηγήσει και σε σπινθήρα στο διακόπτη…
Το αντίστοιχο στην πλαστική κρούση, είναι η απώλεια της μηχανικής ενέργειας στη διάρκεια της πλαστικής κρούσης μεταξύ των δύο σωμάτων, ενώ αν υπάρχουν τριβές, στη συνέχεια η κινητική ενέργεια (αμέσως μετά την κρούση) θα μετατραπεί σε θερμική, μέχρι να σταματήσει.

https://ylikonet3.wordpress.com/wp-content/uploads/2026/04/cea3cf84ceb9ceb3cebcceb9cf8ccf84cf85cf80cebf-cebfceb8cf8ccebdceb7cf82-2026-04-12-201218.png

Σε ευχαριστώ Διονύση, το φαντάστηκα ότι θα ιονιστεί ο αέρας αλλά θεώρησα ότι έχουμε και θερμότητα joule

Η ανάρτηση αφιερώνεται στο Διονύση, που “έψαξε” για τα ηλεκτρόνια στο φαινόμενο Compton ΕΔΩ.
Η μόνη αναφορά στη θεωρία ζωνών είναι στην εκφώνηση και τη δίνω με απλά λόγια. Στη λύση χρησιμοποιείται μόνο η ΑΔΕ. Έτσι ελπίζω ότι είναι εντός ύλης.

Καλησπέρα Ανδρέα και χρόνια πολλά. Συγχώρεσέ με αν πω καμιά χοντροπατάτα γιατί εμείς οι χημικοί δεν μπαίνουμε τόσο βαθιά στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, αλλά διαβάζοντας την άσκησή σου μου δημιουργούνται δύο απορίες:

1.Πως είναι δυνατόν το ηλεκτρόνιο στο κενό να έχει ενεργεια, δεδομένου ότι, όπως λες, δεν έχει κινητική ενέργεια; Και η δυναμική του ενέργεια δεν θα πρέπει να είναι επίσης μηδέν αφού δεν αλληλεπιδρά πλέον με το ηλεκτρικό πεδίο των ιόντων; Θέλω να πω αυτά τα 5,5 eV ενέργειας που υπολογίζεις τι ενέργεια είναι, αν δεν είναι ούτε κινητική ούτε (όπως το σκέφτομαι εγώ) δυναμική; Αυτό που θα περίμενα είναι η ενέργεια του ηλεκτρονίου στο κενό να είναι μηδέν, και τελικά το έργο εξαγωγής να είναι κατ’ απόλυτη τιμή ίσο με την αρχική ενέργεια του ηλεκτρονίου, δηλαδή 3,2 eV. Κάτι ανάλογο με αυτό που συμβαίνει στο άτομο του Η με βάση το πρότυπο του Bohr, που η ενέργεια για να ιοντιστεί είναι Eάπειρο-Εαρχική = 0 – Εαρχ = – Εαρχ.
2.Στην ίδια λογική, δεν θα έπρεπε η ολική ενέργεια των δεσμευμένων ηλεκτρονίων να είναι αρνητική λόγω της αρνητικής δυναμικής τους ενέργειας που οφείλεται στην έλξη των ιόντων; Μιλάω πάλι στην ίδια λογική με το πρότυπο του Bohr για το Η-άτομο, όπου η ολική ενέργεια του ηλεκτρονίου είναι αρνητική λόγω της αρνητικής δυναμικής ενέργειας από την έλξη του πυρήνα.

Καλησπέρα Θοδωρή. Επίσης Χρόνια Πολλά.
Έχω βάλει δυο στάθμες αναφοράς για να το κάνω πιο μαθητικό και να μη χρησιμοποιήσω αρνητικές τιμές. Αλλά ίσως να το έκανα πιο δύσκολο τελικά.
Στο μέταλλο:
Το μηδέν ενέργειας είναι αυθαίρετο και τοποθετείται κάπου μέσα στη ζώνη. Η ενέργεια Fermi του Na είναι 3,2 eV πάνω από αυτό το αυθαίρετο μηδέν.
Στο κενό:
Το μηδέν ενέργειας είναι η ενέργεια ενός ελεύθερου ηλεκτρονίου στο άπειρο, δηλαδή η «ενέργεια κενού».
Αυτά τα δύο μηδενικά δεν συμπίπτουν. Απέχουν μεταξύ τους κατά το έργο εξαγωγής φ = 2,3 eV.
Το ηλεκτρόνιο e₁ έχει μέσα στο μέταλλο:

• δυναμική + κινητική ενέργεια συνολικά 3,2 eV (πάνω από το αυθαίρετο μηδέν)
• για να φτάσει στο κενό με μηδενική κινητική, πρέπει να φτάσει στο επίπεδο Εκεν
• Η Εκεν βρίσκεται 2,3 eV πάνω από την στάθμη Fermi

Άρα χρειάζεται:
Eph =3,2+2,3 = 5,5 eV
Αυτή η ενέργεια δεν είναι η ενέργεια του ηλεκτρονίου στο κενό. Είναι η ενέργεια που πρέπει να του δώσεις για να φτάσει στο μηδέν του κενού.
Στο κενό, μετά την έξοδο:

• η ολική ενέργεια του ηλεκτρονίου είναι 0
• η κινητική του ενέργεια είναι 0
• η δυναμική του ενέργεια είναι 0

Άρα δεν «κουβαλάει» 5,5 eV. Απλώς χρειάστηκε 5,5 eV για να φτάσει στο σημείο όπου η ενέργειά του είναι 0.
Ακριβώς όπως στο άτομο του υδρογόνου:

• το ηλεκτρόνιο έχει ενέργεια –13,6 eV
• χρειάζεται +13,6 eV για να φτάσει στο 0
• στο άπειρο έχει ενέργεια 0, όχι +13,6 eV

Ναι στη φυσική στερεάς κατάστασης έχουμε αρνητικούς αριθμούς.

• Εκεν = 0
• Σταθμη Fermi = –2,3 eV (για Na)
• κατώτερες στάθμες = ακόμη πιο αρνητικές

Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό. Μάλλον θα ανεβάσω και μια λύση με ένα επίπεδο μηδενικής ενέργειας στο Εκεν, ώστε να είναι συμβατή και με το μοντέλο του υδρογόνου. Αύριο. Καλό Βράδυ.

Καλημέρα Ανδρέα και σε ευχαριστώ για την αφιέρωση. Το προχώρησες βλέπω, αλλά μάλλον πολύ!
Θοδωρή η ενέργεια Fermi μας δίνει την κινητική ενέργεια του τελευταίου ηλεκτρονίου που δομεί το άτομο, αφού προηγούμενα έχουν τοποθετηθεί όλα τα άλλα ηλεκτρόνια, σύμφωνα με την απαγορευτική αρχή του Pauli, στη θερμοκρασία του απολύτου μηδενός (0Κ). Και προφανώς σαν κινητική ενέργεια είναι θετική.
Η ολική ενέργεια του ηλεκτρονίου είναι αρνητική και θα συμφωνούσα να μείνουμε σε αυτό το μονοπάτι διδασκαλίας, αφού ό,τιδήποτε άλλο μπορεί να επιφέρει σύγχυση.

Αλλά ας  δούμε ένα διάγραμμα ενεργειακών σταθμών με βάση τα δεδομένα του Ανδρέα παραπάνω, για το Νάτριο.

https://i.ibb.co/pF1CKv7/2026-04-08-062721.png

Αριστερά οι ενεργειακές στάθμες (σε eV) θεωρώντας το μηδέν στην κάτω περιοχή της ζώνης αγωγιμότητας, οπότε το ηλεκτρόνιο με την μεγαλύτερη κινητική ενέργεια, στο πάνω άκρο της ζώνης θα έχει κινητική ενέργεια 3,2eV και ολική ενέργεια (κινητική και δυναμική) ίση με -2,3 eV. Αν πάρει ενέργεια 2,3 eV (έργο εξαγωγής) θα βγει από τον κρύσταλλο με ενέργεια 5,5 eV μεγαλύτερη από αυτήν που θα είχε αν ήταν στην κάτω βάση της ζώνης αγωγιμότητας. Νομίζω κουμπώνουν…
Αν δούμε την δεξιά πλευρά του σχήματος, με ποιο συνηθισμένη εκδοχή. Ένα ηλεκτρόνιο εξέρχεται από τον κρύσταλλο με μηδενική κινητική ενέργεια. Τότε μέσα στον κρύσταλλο το θεωρούμε ότι βρίσκεται στην άνω περιοχή της ζώνης αγωγιμότητας και αφού το έργο εξαγωγής είναι φ=2,3eV, εκεί θα είχε ολική ενέργεια -2,3 eV. Τότε αν κάποιο ηλεκτρόνιο βρισκόταν στην κάτω περιοχή της ζώνης θα είχε ολική ενέργεια -5,5 eV.
Χρόνια πολλά παιδιά και Καλό Πάσχα!

Καλημέρα Διονύση. Χρόνια Πολλά! Η παρέμβασή σου απλοποίησε τα πράγματα. Αυτά που έγραψα στο Θοδωρή με ένα κατεβατό, τα εξήγησες όμορφα και συνοπτικά με το διάγραμμα. Έβαλα στη λύση ως σχόλιο και τη δεύτερη εκδοχή με την ολική ενέργεια και έχετε δίκιο είναι πιο μαθητική.

Καλημέρα Ανδρέα και Διονύση. Οκ, μετά από αυτές τις διευκρινίσεις σας τα πράγματα έγιναν ξεκάθαρα. Ευχαριστώ για τον κόπο να δώσετε αυτές τις εξηγήσεις, θεωρώ ότι ίσως θα βοηθήσουν, εκτός από εμένα, και κάποιους μαθητές!

Το πρόβλημα του προβλήματος είναι οι δύσκολοι υπολογισμοί χρόνου.
Για να βρεις τον χρόνο που χρειάζεται ώστε να φτάσει στην οριζόντια θέση θέλεις ένα ολοκλήρωμα δύσκολο χωρίς τη χρήση υπολογιστή.
Πάντως ο χρόνος αυτός είναι της τάξης του Τ/2 , όπου Τ η περίοδος εκκρεμούς μήκους L με βαρύτητα 3,5g.

Καλό απόγευμα Γιάννη.
Είναι υποχρεωτικό η δύναμη D΄ Alempert να δρα σε όλη τη διάρκεια της κυκλικής κίνησης, μέχρι πάνω; Τότε το έργο της είναι μηδενικό… Αν φρενάρει απότομα, πριν προλάβει το σώμα να ολοκληρώσει μισή στροφή, θα έχουμε θετικό έργο δύναμης.
Από κει και πέρα προφανώς παίζει και η αρχική ταχύτητα του οχήματος για …ανακύκλωση και να μην λυγίσει το νήμα…
Άρα βλέπω ότι απαιτείται μεγάλη ταχύτητα οχήματος και μεγάλη και σύντομη επιβράδυνση…

Καλή Κυριακή, πολύ ωραία άσκηση Διονύση.

Καλημέρα Διονύση . Όμορφη όπως πάντα. Διόρθωσε στην εκφώνηση αντι F=2N σε F= 1,5N

Καλό απόγευμα Παύλο και Γιώργο.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό, αλλά και για την διόρθωση Γιώργο του μέτρου της δύναμης.
Ξέμεινε..,

Γεια σου Γιαννη. Επειδη μου φανηκε σχετικα απλο εχω την υποψια οτι υπαρχει πιθανοτητα να κανω λαθος.
Αν ο κωπηλατης δεν κωπηλατησει καθολου,θα εχει την ταχυτητα 4m/s παραλληλα με το ποταμι. Αν κωπηλατησει θα εχει το αθροισμα της δικης του που ειναι 2m/s με οποιαδηποτε διευθυνση συν αυτη που θα ειχε αν δεν κωπηλατουσε.Αρα για να φτασει απεναντι στον μικροτερο χρονο πρεπει να κωπηλατησει κοιτωντας την απεναντι οχθη δηλαδη καθετα στο ποταμι.
Για να φτασει απεναντι διανύοντας τη μικρότερη διαδρομή,πρεπει να φτιαξω ενα παραλληλογραμμο με μια πλευρα 4,παραλληλη στο ποταμι,και μια πλευρα 2,τετοιο ωστε η διαγωνιος του να ειναι οσο πιο καθετη γινεται στις όχθες. (δικη μου ορολογία 🙂 ) Eστω ενα ευθυγραμμο τμημα ΑΒ μηκους 4,παραλληλο στις οχθες του ποταμου τετοιο ωστε η ροη του νερου να ειναι απο το Α προς το Β. Με κεντρο το Β γραφω κυκλο ακτινας 2. Απο το Α φερω την εκ των δύο προφανη εφαπτομενη στον κυκλο η οποια εφαπτεται στον κυκλο στο Ε. Το ΑΒΕΖ ειναι το ζητουμενο παραλληλογραμμο και ο κωπηλατης πρεπει να κωπηλατησει κατα μηκος του ΑΖ. Η Γεωμετρικη κατασκευη ειναι απλη. Αν κανω λαθος μην με παρεξηγησεις . 🙂

Μπράβο Κωνσταντίνε!!
Σωστές και οι δύο λύσεις και μάλιστα βρήκες την έξυπνη λύση που εγώ δεν είδα και παραγώγισα.
Θα βάλω τώρα τις λύσεις…

Οι λύσεις και εδώ:

Θελουμε την μεγιστη γωνιακη αποκλιση σε σχεση με την ταχυτητα του ρευματος. Εχει καμια σχεση αυτο με κρουσεις? Οχι! Ομως τα σχηματα στην σελιδα 4 της λυσεως του προβληματος Mέγιστη γωνιακή απόκλιση σε ελαστική κρούση. με βοηθησαν να σκεφτω την λυση! Εντυπωσιακο αφου σου αρεσουν οι αναλογιες ετσι?

Μου αρέσει ο συσχετισμός.
Ίσως μπορεί να βρεθεί η αναλογία.

Αυτο που ειναι σημαντικο ειναι οτι οταν κανεις διαβαζει αρκετά και ασχολειται,το μυαλο βρισκει τον τροπο να ανακαλυπτει διαδρόμους κανοντας απιθανους συσχετισμους με φαινομενικα ασχετες περιπτωσεις. Και μετα σου λεει ο αλλος μα πως το σκεφτηκε? Η απαντηση ειναι,μετα απο ατελειωτες ωρες ενασχολησης.Δεν εννοω οτι το συγκεκριμενο προβλημα ειναι πολυ δυσκολο,το φερνω απλως ως παραδειγμα,και συμβουλη προς τους μαθητες που τους αρεσουν τα Μαθηματικα.Να διαβάζουν.

Καλημέρα Γιάννη. Όμορφη.Καθυστερημένα (λογω προβληματος με το Λαπτοπ) ανεβαζω μια λύση γραφική. Μοιαζει με αυτη του Κωνσταντίνου, αλλά επειδη είναι πιο αναλυτική ίσως ενδιαφέρει.https://i.ibb.co/gLmChB0S/apr31.png

Ευχαριστώ Γιώργο.
Όμορφη λύση.

Καλημέρα Διονύση. Χρόνια πολλά! Εξαιρετική. Δεν είναι απλή ανάρτηση. Είναι πρόταση διδασκαλίας. Τα σχόλια λύνουν απορίες, όχι μόνο μαθητών.
Οι μαθητές πρέπει να κατανοήσουν ότι η ενέργεια του φωτονίου ακτίνων Χ είναι τόσο μεγάλη, που στην αλληλεπίδραση με το ηλεκτρόνιο αγνοείται η δέσμευση του ηλεκτρονίου. Θεωρείται δηλαδή εντελώς ελεύθερο. Αρκεί η ενέργεια του φωτονίου να είναι πολύ μεγαλύτερη από την ενέργεια δέσμευσης του ηλεκτρονίου. Οι ακτίνες Χ στα εργαστήρια έχουν ενέργεια από 50-200keV. Οι ενέργειες δέσμευσης ηλεκτρονίων στη στιβάδα Κ, για τον C είναι 0,28eV και το Al 1,5keV. Να μην πούμε για τις εξωτερικές στιβάδες που είναι μερικά eV…
Το φαινόμενο Compton εμφανίζεται όχι μόνο σε μέταλλα αλλά σε όλα τα υλικά. Καταλαβαίνουμε γιατί.
Η σύγκριση με το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, δεν είναι εύκολη, γιατί πέρα από την ενέργεια παίζει ρόλο και ο Ζ. Αλλά στις χαμηλές ενέργειες, που κάνουμε στην ύλη (ορατό, υπεριώδες) μπορούμε να τους πούμε ότι τα φωτόνια δεν έχουν αρκετή ενέργεια για να προκαλέσουν φαινόμενο Compton.

Καλό απόγευμα Ανδρέα και σε ευχαριστω για το σχολιασμό, αλλά και τον εμπλουτισμό με πρόσθετες πληροφορίες.
Καλό Πάσχα!

Γειά σου Γιάννη. Η κάθε περιέλιξη κάθετα στον άξονα του κυλίνδρου έχει μήκος 4cm. Άρα είναι σαν να “κινουμαστε” κάθετα στον άξονα του κυλίνδρου 4×4=16cm
“Κινουμαστε συγχρόνως κατά μήκος του κυλίνδρου 12cm.
Αρα είναι η σύνθεση των δύο “κινήσεων” η διαγώνιος ( η υποτείνουσα του ορθογωνίου τριγώνου που σχηματίζεται από τις “κινήσεις”) που από το Πυθαγόρειο βγαίνει 20cm.

Μου θύμισε αμέσως την σύνθετη κίνηση που (πάλαι ποτέ) διδασκαμε στην Α Λυκείου με την βάρκα που κινείται κάθετα στο ρεύμα του ποταμού

Καλημέρα Γιάννη, καλημέρα Γιώργο και καλό μήνα.
Γιάννη χρησιμοποιούμε τη Γεωμετρία στη λύση προβλημάτων Φυσικής.
Εδώ εσυ το αναποδογύρισες 🙂
Χρησιμοποιείς τη φυσική για επίλυση γεωμετρικού προβλήματος!

Καλημέρα σε όλους. Γιάννη μόλις την είδα πήγε το μυαλό μου σε αυτή: Το μήκος της έλικας ποικιλοτρόπως

Καλημέρα Γιώργο, Διονύση, Αποστόλη.
Αποστόλη την είχα ξεχάσει. Θυμόμουν μόνο την “Ο πύργος και η σκάλα”.

Το σχολικό βιβλίο λέει ότι η Κβαντική Θεωρία του Planck εξηγεί την πειραματική κατανομή του μέλανος σώματος. Δε γράφει όμως το πώς! Μετά τις δυο υποθέσεις Planck, τέλος παραγράφου! Χωρίς αναφορά στη θερμική ενέργεια, πως να εξηγηθεί;
Στη Θερμοδυναμική της Β΄έχει διδαχτεί ο τύπος. Αλλά όλοι ξέρουμε τι διαβάζουν οι μαθητές της Β΄όταν στο σχολείο κάνουμε Θερμοδυναμική…

Καλησπέρα Αντρέα
Πολυ καλή άσκηση που ξεθολωνει καπως το ήδη δυσκολο μέλαν σώμα.

Πολυ σωστή η τελευταία παρατήρησή σου Ανδρέα μιας και η μορφή του φάσματος της ακτινοβολίας μέλανος σώματος καθορίζεται από τη σύζευξη 2 ανταγωνιστικών παραγόντων ,της γεωμετρίας του χώρου (αριθμός καταστάσεων) και της στατιστικής συμπεριφοράς της ενέργειας (πιθανότητα κατάληψης).Στις χαμηλές ενέργειες η ένταση είναι μικρή γιατί, αν και η στατιστική Boltzmann επιτρέπει την κατάληψη, υπάρχουν ελάχιστες διαθέσιμες καταστάσεις..Στο μέγιστο οι δύο παράγοντες εξισορροπούνται.
Στις υψηλές ενέργειες η ένταση μηδενίζεται γιατί, παρόλο που υπάρχουν άπειρες καταστάσεις, ο παράγοντας Boltzmann τις «αδειάζει» στατιστικά, καθιστώντας την πιθανότητα ύπαρξης τέτοιων φωτονίων μηδαμινή.
Δηλάδή υπάρχει ενεργειακή επάρκεια ,η πιθανότητα είναι μηδαμινή

Καλημέρα Ανδρέα και καλό μήνα.
Πολύ καλή και ουσιαστική ανάρτηση.
Από ότι εισπράτω το μέλαν σώμα έχει δυσκολία στην διδασκαλία του, οπότε κάθε ανάρτηση που ξεδιαλύνει πράγματα, όπως η παρούσα, είναι πολύ χρήσιμη.

Καλημέρα παιδιά. Πολύ καλή παρουσίαση Ανδρέα. Πράγματι η παράγραφος του βιβλίου είναι προβληματική, αφού ούτε περιγράφει ποιο ήταν το πρόβλημα της υπεριώδους καταστροφής, ούτε πώς λύθηκε με την υπόθεση Planck. Και χωρίς το θεώρημα ισοκατανομής ενέργειας πώς να ξεκινήσει μια κουβέντα; Δύο βίντεο από το FLoatHeadPhysics που βοηθούν με εκλαϊκευτικό τρόπο: Ι wish I was taught the birth of Quantum Mechanics this way (για την υπεριώδη καταστροφή) και I finally understood how Max Planck discovered his constant (για το πώς η κβάντωση της ενέργειας έδωσε τη λύση).

Καλημέρα συνάδελφοι. Σας ευχαριστώ για τα σχόλιά σας.
Χρήστο, όπως το λες “Θολό το τοπίο”. Έχουν παπαγαλίσει τις υποθέσεις Planck, αλλά περί εξήγησης τίποτα. Ποιο το νόημα της κβάντωσης στην ακτινοβολία του μέλανος σώματος; Το ΙΕΠ έχει την ευθύνη για το βιβλίο που επιλέγει, αλλά …
Νίκο χαίρομαι που συμφωνείς με την προσέγγιση, γιατί πως να τα πούμε στα παιδιά, που δεν έχουν ιδέα από αυτά που γράφεις στο σχόλιό σου; Καλύτερα να μην ακουμπάγαμε το θέμα.
Διονύση οι έννοιες που πάμε να εισάγουμε, γίνονται βιαστικά κάτω από την πίεση για ολοκλήρωση της ύλης, με μαθητές που έρχονται σχολείο για να μη μείνουν από απουσίες, που στο φροντιστήριο κάνουν επανάληψη π.χ. Στερεό, που η Θερμοδυναμική δεν τους λέει τίποτα, αφού πέρυσι διάβαζαν Κρούσεις…
Αποστόλη, ποιο θεώρημα ισοκατανομής, εδά απογορεύτηκαν οι ειδικές θερμότητες, εξαφανίστηκε η εντροπία. Το δεύτερο βίντεο που έδωσες είναι αρκετά επεξηγηματικό, ο τύπος όμως μιλάει πολύ γρήγορα, οπότε όποιος μαθητής το δει καλό είναι να ενεργοποιήσει την αυτόματη μετάφραση στους υπότιτλους.

Πάντως Ανδρέα εγώ αν δεν είχα μελετήσει το βιβλίο του Μαχαίρα θα είχα ακόμη μεσάνυχτα(πιθανώς και να έχω ακόμη), το προτείνω σε όλους να αγοραστεί.Στο Πανεπιστήμιο το μέλαν σώμα αναφέρονταν στις 2 πρώτες σελίδες του βιβλίου στην Κβάντο 1 αν θυμάμαι καλά.

Πριν από καιρό είχα μοιραστεί με τους συναδέλφους του ylikonet.gr μια προσεγμένη παρουσίαση της θεωρίας του Μαύρου Σώματος σε μια ανάρτησή μου. Επειδή βλέπω ότι το θέμα έχει αναδειχτεί δύσκολο στη διδασκαλία του, νομίζω ότι θα είναι χρήσιμο σε όσους επιθυμούν περισσότερη ενημέρωση να ανατρέξουν για προβολή ή λήψη εδώ.

Εξαιρετικό η εργασία σου Τασο και πολύ λεπτομερής. Νομίζω πολύ καλά κάνεις και αναφέρεις τον κανονικό νόμο του Wein που φυσικά δεν αφορά μονο το λmax. Απλά να αναφέρω κατι που μου αντιλήφθηκα οταν μελετούσα το νόμο του εξαίσιου κυριου Wein.
Το μέγιστο μήκος κύματος δεν είναι θεμελιώδης φυσική ποσότητα αλλά αποτέλεσμα του πώς επιλέγουμε να παραμετροποιήσουμε το φάσμα άρα το «πού βρίσκεται το μέγιστο» εξαρτάται από τη μεταβλητή.Αν γράψουμε τον νόμο του Planck, ως συνάρτηση του μήκους κύματος θα βγει το γνωστό νουμερο που βεββαίως αλλάζει αν τον γράψουμε ως συνάρτηση της συχνότητας.Γι’ αυτό στην αστροφυσική προτιμάται η προσαρμογή ολόκληρου του φάσματος Planck αντί για του λmax.

Καλημέρα, Διονύση πολύ ωραίες ερωτήσεις.

Διονύση καλημέρα.

Στις απαντήσεις σου σχετικά με την (vi) γράφεις ότι η ορμή το συστήματος φωτόνιο – ηλεκτρόνιο δεν διατηρείται, διότι το ηλεκτρόνιο είναι δεσμευμένο.

Όμως όλες οι αλληλεπιδράσεις φωτονίου – ηλεκτρονίου είναι στιγμιαίες και γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμενο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής.

Διονύση,

οι μαθητές γνωρίζουν ότι σε μη απομονωμένο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής και το χρησιμοποιούν σε ασκήσεις με ελατήρια, νήματα κλπ.

Καλημερίζοντας τον Διονύση και τον Ανδρέα (που μας ακονίζουν το μυαλό), ας θέσουμε και ένα ερώτημα στα παιδιά.
Ποια εφαρμογή του φωτοηλεκτρικού φαινομένου έχει πλέον ευρύτατη εφαρμογή αρκεί να έχουμε ένα σύστημα συλλογής φωτός?

Καλημέρα σε όλους. Ανδρέα στο παρακάτω σχήμα το βλήμα σφηνώνεται στο κιβώτιο και η διάρκεια της κρούσης είναι πολή μικρή. Διατηρείται η ορμή του βλήματος – κιβωτίου;
https://i.ibb.co/MyNMBNgW/Screenshot-2026-03-31-124925.png

Καλησπερίζοντας τον Βασίλη που μας ευαισθητοποιεί!

Δεν πιστεύω η όμορφη Καλαμπάκα να έχει άσχημηνει από τους κατάμαυρους συλλέκτες ηλιακού φωτός;

Αποστόλη καλησπέρα.

Η αντιρρησή μου δεν έχει να κάνει με αυτό που υπαινίσσεσαι. Δες το προηγούμενο σχόλιό μου προς τον Διονύση.

Χαιρετώ το Βασίλη και τον Αποστόλη.
Βασίλη να υποθέσω ότι έχεις στο μυαλό σου τις πόρτες που ανοίγουν αυτόματα;
Νομίζω ότι το έχει γράψει ο Τραχανάς στο βιβλίο του.
Ανδρέα δεν καταλαβαίνω σε τι ακριβώς διαφωνείς.
Η πρόταση “ γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμενο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής.” είναι λάθος. Αν ήταν σωστή, τότε στο σχήμα του Αποστόλη θα είχαμε διατήρηση της ορμής!!! Σαν πρόταση είναι λάθος.
Τι κρύβεται πίσω από την παραπάνω πρότασή σου;
Ας δούμε το σχήμα:
https://i.ibb.co/cSLjXGbD/2026-03-31-133201.png

Αν υπάρχει τριβή, μπορούμε να αγνοήσουμε την ώθησή της στη διάρκεια μιας κρούσης με πολύ μικρή διάρκεια και άρα μπορούμε να εφαρμόσουμε την ΑΔΟ.
Γιατί; Γιατί η ασκούμενη τριβή δεν είναι δύναμη κρουστική! Πού πάει να πει, ότι είναι πολύ – πολύ μικρότερη από την δύναμη αλληλεπίδρασης, με αποτέλεσμα να έχουμε το δικαίωμα!!! να αγνοήσουμε την ύπαρξή της…
Όλα αυτά τι σχέση έχουν με το φωτοηλεκτρικο φαινόμενο;

Ανδρέα διαβάζω πάντοτε τα σχόλια των συνομιλητών. Γράφεις: “Όμως όλες οι αλληλεπιδράσεις φωτονίου – ηλεκτρονίου είναι στιγμιαίες και γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμενο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής”. Το ότι σε κάποιες περιπτώσεις μπορούμε να έχουμε διατήρηση ορμής, δεν σημαίνει ότι αυτό συμβαίνει πάντοτε και σίγουρα το κριτήριο δεν είναι η διάρκεια της αλληλεπίδρασης. Ίσως βέβαια να μην αντιλαμβάνομαι τη βάση της αντίρρησής σου, οπότε θα μπορούσες να την κάνεις περισσότερο σαφή.

Καλημέρα Παύλο, καλημέρα Ανδρεα.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ανδρέα δεν με βρίσκει σύμφωνο η άποψη ότι “γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμένο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής.”
Το κριτήριο για την διατήρηση της ορμής δεν είναι η χρονική διέρκεια της αλληλεπίδρασης, αλλά το αν το σύστημα είναι μονωμένο ή όχι.
Αν μια σφαίρα κτυπήσει στον τοίχο και ανακλαστεί ακαριαία, ενώ δεχτούμε ότι ο τοίχος δεν μπορεί να κινηθεί (μη μονωμένο σύστημα), τότε στο σύστημα σφαίρα-τοίχος η ορμή δεν διατηρείται!
Αν έρθουμε τώρα στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, ορμή αποκτά το άτομο και εν τέλει το στερεό ολόκληρο, όταν ένα φωτόνιο απορροφηθεί από το υλικό…
Δεν μπορούμε να μιλήσουμε για διατήρηση ορμής του συστήματος φωτόνιο-ηλεκτρόνιο.

Χαιρετώντας την ομάδα.
Ανδρέα χάνουμε καλλιεργήσημο έδαφος με τα σπαρμένα φωτοβολταϊκά.
Διονύση μιλώ για την καθημερινή μας εξάρτηση. Ψηφιακές κάμερες…

Καλησπέρα Διονύση. Διαλεχτές οι ερωτήσεις. Μολις μπω στο φωτοηλεκτρικό θα τις δώσω.
Για το iv η άποψή μου είναι:
Όταν ένα φωτόνιο απορροφάται από ηλεκτρόνιο σε μέταλλο:
Το ηλεκτρόνιο ανήκει στο στερεό, δεν είναι ελεύθερο σωματίδιο. Άρα το σύστημα φωτόνιο–ηλεκτρόνιο δεν είναι απομονωμένο. Το υπόλοιπο στερεό παίρνει μέρος στην αλληλεπίδραση και αποκτά ορμή (έστω απειροελάχιστη).

Για το είδος του ηλεκτρονίου, που μπορεί να γίνει φωτοηλεκτρόνιο, ας δούμε μια απόδειξη που είχα ανεβάσει στην ανάρτηση
Φωτοηλεκτρικό Φαινόμενο

https://i.ibb.co/h14RQcxc/1.jpg

Διονύση γράφεις: “Το σύστημα φωτόνιο-ηλεκτρόνιο δεν είναι μονωμένο, αφού το ηλεκτρόνιο είναι δέσμιο, όπως αναφέρθηκε παραπάνω. Συνεπώς δεν διατηρείται η ορμή του συστήματος.”

Αλλά οι μαθητές γνωρίζουν: “Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.” και αυτό το χρησιμοποιούν στις λύσεις των ασκήσεων όπου π.χ. βλήμα σφηνώνει σε σώμα κρεμασμένο σε ελατήριο.

Ανδρέα η φράση του βιβλίου που μετέφερες είναι λανθασμένη.
Υπάρχουν άπειρες περιπτώσεις που τη διαψεύδουν. Εκείνες που εμφανίζονται κρουστικές δυνάμεις.
Η περίπτωση αυτή:
https://i.ibb.co/MyNMBNgW/Screenshot-2026-03-31-124925.png
Η περίπτωση της αρθρωμένης ράβδου:
https://i.ibb.co/75NPwch/44.png
Πάρα πολλές άλλες.

Για να μη λέω πολλά λόγια για την περίπτωση που επικαλείται ο Αποστόλης:
https://i.ibb.co/cST7DCq0/46.png
Βλέπουμε μια ακαριαία μείωση της ορμής στον άξονα x.
Δες όμως χωρίς τριβή:
https://i.ibb.co/0yQRTqTd/48.png

Γιάννη,

το θέμα που συζητάμε είναι τι γνωριζουν οι μαθητές για να απαντήσουν στο ερώτημα (vi).

Προσφεύγων στην ΤΝ:
https://i.ibb.co/LDG4g7Mb/1.png
https://i.ibb.co/35m9szD2/2.png

Γιάννη,

μάλλον δεν πρόλαβες να διαβάσεις το προηγούμενο σχόλιό μου.

Και δεν στέκομαι στο εάν διατηρείται ή όχι η ορμή.
Στέκομαι στη φράση:
“Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.” 
Η φράση αυτή είναι λάθος και αυτό φάνηκε εύκολα και με την απόδειξη που έχει παραθέσει ο Διονύσης εδώ και σε δεκάδες προσομοιώσεις όπως αυτή που χρησιμοποίησα.
Ακόμα και αν είχαμε διατήρηση στην υπό συζήτησιν περίπτωση η φράση είναι λάθος και δεν μπορούμε να την επικαλούμαστε.

Ανδρέα γράφαμε μαζί και τώρα διάβασα το σχόλιό σου.
Τι γνωρίζουν οι μαθητές;
Ποιοι μαθητές;
Οι δικοί μου γνώριζαν την περίπτωση:
https://i.ibb.co/cST7DCq0/46.png

Όχι διότι έβαζα ασκήσεις τέτοιες αλλά διότι σχολίαζα τη φράση του βιβλίου.
Το βιβλίο δεν είναι ευαγγέλιο άλλο αν χρησιμοποιείται έτσι.

Μια απορία για την διατήρηση της ορμής είχε και η Νεφέλη:

https://i.ibb.co/2mCXpFz/2026-03-31-175355.png

Και η απάντηση του Δασκάλου:

https://i.ibb.co/Xk35M2Xv/2026-03-31-175405.png

Από την κβαντομηχανική Λυκείου του Στέφανου Τραχανά.

Διονύση,

το ερώτημά σου (vi) αναφέρεται σε δέσμιο ηλεκτρόνιο. Ο Τραχανάς (όπως και ο Ανδρέας Ριζόπουλος σε προηγούμενο σχόλιό του) αναφέρονται σε ελεύθερο.

Εδώ συζητάμε το ερώτημά σου, δηλαδή σχετικά με την ΑΔΟ στο σύστημα φωτόνιο – δέσμιο ηλεκτρόνιο. Αυτή η περίπτωση είναι ανάλογη με το σύστημα βλήμα – σώμα κρεμασμένο σε ελατήριο. Σε αυτή την περίπτωση οι μαθητές εφαρμόζουν αμέσως την ΑΔΟ.

Καλησπέρα παιδιά.
Ανδρέα το θέμα μας είναι αν οι μαθητές έχουν συνηθίσει να εφαρμόζουν ΑΔΟ ή αν αυτό είναι σωστό;

Ανδρέα, ο άλλος Ανδρέας (Ριζόπουλος) και ο Τραχανάς λένε ότι αν υποθέσουμε ότι το ηλεκτρόνιο είναι ελεύθερο, τότε παραβιάζεται η αρχή διατήρησης της ενέργειας!!!
Και αφού αυτό δεν μπορεί να συμβεί, καταλήγουμε στο συπέρασμα ότι το ηλεκτρόνιο δεν είναι ελεύθερο!!!
Αυτό που περιγράφεις για βλήμα και ελατήριο με σώμα, δεν έχει καμιά αναλογία με το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο.
Αν θέλεις το ανάλογο το έχουμε στο φαινόμενο Compton… Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία!!!
Αν όμως θέλουμε ντε καλά να μιλήσουμε με αναλογίες, έχω γράψει:
Βρίσκοντας αναλογίες…

Γιάννη

κατάλαβα ότι ο Διονύσης δεν ζητούσε την απάντηση στο ερώτημα (vi) με βάση το βιβλίο του μαθητή.

Καλημέρα και καλό μήνα σε όλους.
Γράφεις Ανδρέα “ο Διονύσης δεν ζητούσε την απάντηση στο ερώτημα (vi) με βάση το βιβλίο του μαθητή.”, αφήνοντας να αιωρείται ότι η απάντηση είναι αυθαίρετη και σε αντίθεση με το σχολικό βιβλίο.
Σε παραπάνω σχόλιο ΕΔΩ, έγραψα ποιο είναι το νόημα της φράσης του βιβλίου που υποστηρίζεις. Δεν σχολιάστηκε.
Θα περίμενα από έναν επίμονο μαθητή να επιμένει στο γράμμα της φράσης, χωρίς να δέχεται την ερμηνεία για το τι λέει. Αλλά ένας συνάδελφος να επιμένει να συνδέει την ΑΔΟ που στηρίζεται στην ομοιογένεια του χώρου, με μικρό ή μεγάλο χρονικό διάστημα, το θεωρώ λάθος στάση. Αλλού παραπέμπει η ομοιογένεια του χρόνου…
Να τονίσω ότι ο μαθητής διδάσκεται στο σχολείο το βιβλίο του και δεν το χρησιμοποιεί για αυτομόρφωση, οπότε ποτέ δεν έχει ακούσει από καθηγητή να του εξηγεί κάτι; Μάλλον όχι…
Στη συνέχεια έδωσα και μια παραπομπή σε περσινή ανάρτηση, που χρησιμοποιεί τις αναλογίες μεταξύ κρούσης και φωτοηλεκτρικού φαινομένου και φαινομένου Compton.
Βρίσκοντας αναλογίες…
Ούτε και τότε σχολιάσθηκε κάτι…
Δεν έχω παρά να δώσω σε εικόνα, αφού λίγοι ανοίγουν παραπομπές,,, τι σημαίνει για μένα η φράση του βιβλίου που έχει ανακηρύξει σε μέγα νόμο ο Ανδρέας και η οποία οδηγεί στη σωστή απάντηση τον μαθητή:
https://i.ibb.co/ymnf7sVr/2026-04-01-080839.png
https://i.ibb.co/8gyfyXfb/2026-04-01-080858.png

Διονύση, συμφωνώ ότι με την Εφαρμογή που παραθέτεις αναδεικνύεται το νόημα της φράσης του βιβλίου:
«Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκειά της. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.»

Αυτό ακριβώς θα χρησιμοποιήσουν οι μαθητές για να χαρακτηρίσουν σωστή την πρότασή σου:
«(vi) Κατά την απορρόφηση ενός φωτονίου από ένα ηλεκτρόνιο, η ορμή του συστήματος φωτονίου–ηλεκτρονίου διατηρείται.»

Στο πλαίσιο του σχολικού βιβλίου, η αναλογία με την Εφαρμογή που παραθέτεις είναι προφανής:
– το σώμα Α της Εφαρμογής παίζει τον ρόλο του φωτονίου,
– το σώμα Β παίζει τον ρόλο του ηλεκτρονίου.

Με άλλα λόγια, ο μαθητής θα εφαρμόσει ακριβώς την αναλογία που παραθέτεις για να δικαιολογήσει τη διατήρηση της ορμής στο σύστημα φωτονίου–ηλεκτρονίου.

Καλησπέρα Ανδρέα.
Στην εικόνα που ανέβασα στο προηγούμενο σχόλιο, είναι φανερό το πώς και γιατί εφαρμόζω ΑΔΟ. Δεν το παίρνω ως δεδομένο, με κάποια πρόταση του βιβλίου και χωρίς καμιά άλλη διερεύνηση και σκέψη.
Ο μαθητής από πού γνωρίζει ότι το ηλεκτρόνιο του μετάλλου συνδέεται «χαλαρά» και του επιτρέπεται η προσέγγιση το να θεωρήσει μονωμένο σύστημα; Το έχει διδαχτεί, το γράφει το βιβλίο του, το θεωρεί δεδομένο;
Στο αρχείο που έχω δώσει το παραπάνω παράδειγμα, με την κρούση προσομοιάζει το φαινόμενο Compton και όχι το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο. Γιατί; Γιατί εκεί το φωτόνιο (ακτίνες Χ ή γ έχουν πολύ μεγάλη ενέργεια και μπορούν να αγνοηθούν οι όποιες «εξωτερικές» αλληλεπιδράσεις στη διάρκεια του φαινομένου)…
Αυτό δεν μπορεί να το κάνει στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο με ορατή ακτινοβολία.

Αλλά ας δώσω ένα ακόμη παράδειγμα, από κρούση:
Ας δούμε το σχήμα, όπου το επίπεδο δεν είναι λείο και ο σ.τ.ο. είναι μ=0,8.

https://i.ibb.co/sdKQyDrJ/2026-04-01-211147.png

Στο πάνω σχήμα το σώμα Α μάζας m κινείται με ταχύτητα υ1=30m/s και συγκρούεται μετωπικά και ελαστικά με δεύτερο σώμα ίσης μάζας. Μπορεί να αγνοηθεί η τριβή;
Στο δεύτερο σχήμα το ίδιο σώμα κινείται με ταχύτητα υ2=0,4m/s, ενώ το σώμα Β έχει μάζα Μ=50m. Θα εφαρμόζατε τις εξισώσεις του βιβλίου για την ελαστική κρούση, θεωρώντας ότι ισχύει η ΑΔΟ ή θα σκεφτόσαστε ότι το σώμα Α θα ανακλαστεί, ενώ το σώμα Γ θα παραμείνει ακίνητο;
Και στις δύο περιπτώσεις ο χρόνος κρούσης είναι ίδιος.
Η αντιμετώπιση μπορεί και πρέπει να είναι ίδια; Ο μαθητής θα πράξει σωστά αν αγνοήσει την τριβή στο 2ο σχήμα;

Διονύση καλημέρα.

Σύμφωνα με όσα γράφεις καταλαβαίνω ότι ο μαθητής για να ελέγξει την ορθότητα της πρότασής σου:

“vi) Κατά την απορρόφηση ενός φωτονίου από ένα ηλεκτρόνιο η ορμή του συστήματος φωτονίου-ηλεκτρονίου, διατηρείται.“

δεν θα πρέπει να αρκεστεί σε αυτό που γράφει το βιβλίου του:

“Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.”

Διονύση

σύμφωνα με όλα όσα έχεις γράψει, ο μαθητής θα πρέπει να αρκεστεί σε αυτό που γράφει το βιβλίο του;

Ανδρέα, στο προηγούμενο σχόλιό μου έγραψα σε τι πρέπει να αποβλέπει μια σωστή διδασκαλία και τι στόχους να εξυπηρετήσει.
Δεν έχω να προσθέσω κάτι άλλο.
Αν κάποιος έχει διαφορετική πρόταση διδασκαλίας, ας την καταθέσει…

Καλημέρα Ανδρέα.
Επιμένεις, επαναφέροντας αυτοτελώς μια φράση του βιβλίου για νιοστή φορά!!! ενώ για νιοστή φορά έχω εξηγήσει τι σημαίνει η φράση και ποιο το πλαίσιο εφαρμογής της. Πότε μπορεί και πρέπει να εφαρμόζεται! Δεν είναι η ΑΔΟ αυτή η φράση. Άλλο πράγμα λέει η ΑΡΧΗ διατήρησης της ορμής. Η πρόταση που επαναφέρεις είναι μια προσέγγιση, υπό ορισμένες προϋποθέσεις…
Στις πόσες φορές η επανάληψη σταματά;
Πάμε λοιπόν επί του πρακτέου:
1) Στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο ΔΕΝ έχουμε πλαστική κρούση! Αυτό πρέπει να γίνει σαφές στους μαθητές. Είναι ένα κβαντομηχανικό φαινόμενο που μπορεί να το παρομοιάζουμε, αλλά δεν είναι κρούση. Όπως ελαστική κρούση ΔΕΝ ειναι το φαινόμενο Compton. Συνεπώς το τι γράφει το βιβλίο στην κρούση, δεν είναι η απάντηση σε ερώτημα κβαντομηχανικής.
2) Πρέπει να γίνει ξεκάθαρο στη διαδικασία της διδασκαλίας, πότε εφαρμόζεται μόνο η διατήρηση της ενέργειας (φωτοηλεκτρικό φαινόμενο) και πότε ΑΔΟ και ΑΔΕ (φαινόμενο Compton). Και στο προφανές ερώτημα του μαθητή, γιατί αυτή η διαφορετική αντιμετώπιση, πρέπει να δοθεί μια ερμηνεία, όχι γιατί “έτσι γράφει το βιβλίο”…
3) Η ερμηνεία που πρέπει να δοθεί είναι ότι: Το ηλεκτρόνιο του ατόμου είναι δεσμευμένο. Δεν είναι ελεύθερο ηλεκτρόνιο για να έχουμε ένα μονωμένο σύστημα και να εφαρμόζουμε την ΑΔΟ. Κατά την απορρόφηση του φωτονίου από ένα ηλεκτρόνιο, ορμή αποκτά, όχι μόνο το ηλεκτρόνιο, αλλά και το άτομο… και σε τελυταία ανάλυση όλος ο κρύσταλλος!
3) Ναι, αλλά γιατί στο φαινόμενο Compton εφαρμόζουμε ΑΔΟ; Εκεί το ηλεκτρόνιο δεν είναι δεσμευμένο; Και η απάντηση είναι ότι και εκεί το ηλεκτρόνιο είναι δεσμευμένο, απλά εκεί το φωτόνιο ακτίνων Χ ή γ, έχει τόσο μεγάλη ενέργεια (keV ή και MeV) όπου μια ενέργεια (έργο εξαγωγής) της τάξης μερικων eV δεν δημιουργεί πρόβλημα. Είναι ασήμαντο ποσοστό της ενέργειας του φωτονίου, που προσπίπτει στο ηλεκτρόνιο. Έτσι αγνοώντας αυτό το ασήμαντο ποσοστό ενέργειας, θεωρούμε (εμείς το θεωρούμε, εμείς το αντιμετωπίζουμε) το σύστημα φωτονίου – ηλεκτρονίου μονωμένο και εφαρμόζουμε ΑΔΟ, όπως εφαρμόζουμε στην κρούση, στο πρώτο παραπάνω παράδειγμα.
Στην κρούση δηλαδή του σχήματος, κάνουμε την προσέγγιση ότι το σώμα Β δεν δέχεται τριβή που να προσπαθεί να το συγκρατήσει σε επαφή με το οριζόντιο επίπεδο:
https://i.ibb.co/whPyvdD0/2026-04-02-074215.png
Με άλλα λόγια αγνοούμε το “δέσιμο” του Β σώματος μέσω δύναμης τριβής με το έδαφος, στο φαινόμανο Compton αγνοούμε το ότι το ηλεκτρόνιο είναι δεσμευμένο στο άτομο ή σε μια ενεργειακή ζώνη του στερεού.

Ανδρέα ουδέποτε ο μαθητής μπορούσε να αρκεστεί στο σχολικό βιβλίο και ειδικά στη φράση:
“Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.”

Επειδή το να μιλάμε γενικώς δεν είναι καλό, ένα θέμα από το 2007:

https://i.ibb.co/2Yd6VVKm/77.png

Ας φανταστούμε έναν μαθητή που στηρίζεται στην παραπάνω φράση και προχωράει στη λύση επικαλούμενος διατήρηση ορμής. Δεν θα μηδενιζόταν η πορεία αυτή;

Οι μαθητές αντιμετώπισαν σε καλό ποσοστό αυτό το θέμα. Θέλω να πιστεύω ότι οι διδάσκοντες θα τους είχαν εξηγήσει γιατί διατηρείται η ως προς την άρθρωση στροφορμή αλλά όχι η ορμή.


Αφιερωμένο στον Παναγιώτη Κουτσομπόγερα και για το άρθρο του ΕΔΩ
Ένας Έλληνας παλιατζής το 2026 θα έκανε κάτι διαφορετικό από το Βραζιλιάνο του 1987;

Ανδρεα καλησπέρα – φοβερη ιστορια δεν την ηξερα – θα την τσεκαρω – ευχαριστω για την αφιερωση και τις ιδεες σου! Ένας Έλληνας παλαιντζης και οι πιθανοι αγοραστες θα υπεφεραν σιγουρα ….

Γεια σας παιδιά. Ανδρέα ήξερα την ιστορία, αλλά δεν μπορώ να θυμηθώ από πού. Μου είχε κάνει εντύπωση. Μια παρόμοια ιστορία που δεν διαλευκάνθηκε ποτέ και αφορά κλοπή συσκευής στη Λαμία το 2013. Το δελτίο τύπου του ΤΕΕ για το ζήτημα.

Καλησπέρα παιδιά. Παναγιώτη είναι όντως τραγική και αληθινή απόδειξη αμάθειας και απουσίας ελέγχου από τους υπεύθυνους. Αποστόλη ο σύνδεσμός σου αναφερει
“μία ραδιενεργό πηγή αμερικίου, ενεργότητας 40 milliCurie, και μία ραδιενεργό πηγή καισίου, ενεργότητας 10 mCi”.
Η συσκευή της Βραζιλίας περιείχε 50,9 TBq (1.375 Ci) όταν ελήφθη και ότι περίπου 44 TBq (1.200 Ci) μόλυνσης είχαν ανακτηθεί κατά τη διάρκεια της επιχείρησης καθαρισμού!!!. 

Δε θέλω να φανταστώ τι μπορεί να συμβεί αν φέρουν εδώ τους μικρούς ακτινωτούς αντιδραστήρες και κυκλοφορούν στην πιάτσα ουράνιο και πλουτώνιο.

Καλησπέρα

Εντυπωσιάστηκα απ’ το περιστατικό της ραδιενεργού μόλυνσης στην Γκοϊάνια της Βραζιλίας, το 1987, που κοινοποίησε ο Ανδρέας και αναζήτησα, όπως και ο Αποστόλης, παρόμοιες περιπτώσεις όπου ραδιενεργές πηγές ανακυκλώθηκαν ανεξέλεγκτα με θανατηφόρες επιπτώσεις.

Τα περιστατικά εξελίσσονται από το 1980 μέχρι και το 2000.

Το περιστατικό της Λαμίας, το 2013, είναι ακόμα ανεξερεύνητο, αφού δεν έχει ευτυχώς συνδεθεί με τις αποτρόπαιες συνέπειες της ραδιενέργειας.

Οι χώρες που σημειώθηκαν οι ανεξέλεγκτες ανακυκλώσεις Κεσίου 137 και Κοβαλτίου 60 ήταν η Ουκρανία, τότε μέλος της ΕΣΣΔ, η Βραζιλία, η Ισπανία και η Ταϊλάνδη.
Τότε που οι συσκευές με ραδιενεργές πηγές για ιατρική ή βιομηχανική χρήση είχαν ευρέως διαδοθεί σε όλη την οικουμένη.

Οι πληροφορίες αντλήθηκαν απ’ την ΤΝ.

Μικρή παρέμβαση μόνον στη μορφή στις επικεφαλίδες και στην έκταση.
 
Ουκρανία, Κραμιάτορσκ, 1980

Η Υπόθεση Κραμιάτορσκ (Kramatorsk radiological incident) ήταν ένα θανατηφόρο ατύχημα ραδιενεργού ρύπανσης που σημειώθηκε τη δεκαετία του 1980 στην πόλη Κραμιάτορσκ της τότε Σοβιετική Ένωση, σήμερα στην Ουκρανία. Μια πηγή καισίου-137 βρέθηκε εντοιχισμένη σε διαμέρισμα πολυκατοικίας, προκαλώντας ακτινοβολία υψηλής έντασης και θανάτους ενοίκων για χρόνια πριν εντοπιστεί.

Κύρια στοιχεία

• Χρονική περίοδος: 1980 – 1989
• Τοποθεσία: Κραμιάτορσκ, Ουκρανία
• Ραδιενεργό ισότοπο: Καίσιο-137
• Αριθμός θυμάτων: Τουλάχιστον 4 νεκροί, πολλοί εκτεθειμένοι
• Αιτία: Χαμένη πηγή από βιομηχανικό όργανο

Το περιστατικό
Η πηγή ραδιενέργειας προερχόταν από μετρητή βιομηχανικής χρήσης που χάθηκε γύρω στο 1978. Η κάψουλα που περιείχε καισίο-137 ανακαλύφθηκε κατά την ανέγερση πολυκατοικίας και, εν αγνοία των εργατών, ενσωματώθηκε μέσα σε τσιμεντόλιθο. Όταν το διαμέρισμα κατοικήθηκε, οι ένοικοι εκτέθηκαν σε ακτινοβολία χωρίς να γνωρίζουν την πηγή.

Εντοπισμός και Διαχείριση
Κατά τη δεκαετία του 1980, αρκετοί ένοικοι πέθαναν από μυστηριώδεις ασθένειες και λευχαιμία. Μόνο το 1989 ειδικοί ραδιολόγοι εντόπισαν την πηγή, χρησιμοποιώντας μετρητές ακτινοβολίας. Ο τοίχος που την περιείχε ξηλώθηκε και το ραδιενεργό υλικό απομακρύνθηκε με ειδικά πρωτόκολλα ασφαλείας.
 

Ισπανία, στο εργοστάσιο Acerinox, 1998

Το Ατύχημα στο εργοστάσιο Acerinox (1998) ήταν ένα σοβαρό περιστατικό ραδιενεργού μόλυνσης στην Ισπανία, που συνέβη όταν μια ραδιενεργή πηγή λανθασμένα ανακυκλώθηκε σε χαλυβουργείο. Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα βιομηχανικά ατυχήματα ραδιενέργειας στην Ευρώπη της δεκαετίας του 1990.

Κύρια στοιχεία

• Ημερομηνία: Μάιος 1998
• Τοποθεσία: Λος Μπάριος, Κάδιθ, Ισπανία
• Εταιρεία: Acerinox S.A.
• Ραδιενεργό ισότοπο: Καίσιο-137
• Αντίκτυπος: Εκτεταμένη ραδιενεργή ρύπανση σε μεταλλουργικές εγκαταστάσεις και περιβάλλον

Το περιστατικό
Τον Μάιο του 1998, ραδιενεργή πηγή καισίου-137 από ιατρικό ή βιομηχανικό εξοπλισμό εισήλθε κατά λάθος στη γραμμή ανακύκλωσης μετάλλου του εργοστασίου Acerinox.

Εντοπισμός και Διαχείριση
Κατά τη διαδικασία τήξης, η πηγή διαλύθηκε στους φούρνους, απελευθερώνοντας ραδιενέργεια στα φίλτρα και στην ατμόσφαιρα. Οι αρχές ανίχνευσαν το περιστατικό μέσω αυξημένων μετρήσεων ακτινοβολίας σε διεθνή σταθμό στην Ελβετία.
Η μόλυνση περιορίστηκε κυρίως στις εγκαταστάσεις του εργοστασίου και σε φορτία σκόνης φίλτρων που μεταφέρθηκαν σε άλλες περιοχές της Ισπανίας. Αν και δεν υπήρξαν θύματα, σημαντικές ποσότητες ραδιενεργού υλικού χρειάστηκαν απορρύπανση και αποθήκευση. Το γεγονός προκάλεσε ανησυχία για τα πρωτόκολλα ελέγχου απορριμμάτων μετάλλου και την ιχνηλασιμότητα ραδιενεργών πηγών.

Ταϊλάνδη, Σαμούτ Πράκαν, 2000

Πηγή κοβαλτίου-60 βρέθηκε σε κέντρο ανακύκλωσης μετάλλων. Το γεγονός προκάλεσε θανατηφόρες εκθέσεις σε ακτινοβολία και ανέδειξε κενά στη διαχείριση ραδιενεργών υλικών στη χώρα.

Κύρια στοιχεία

• Ημερομηνία: Φεβρουάριος 2000
• Τοποθεσία: Samut Prakan, προάστιο της Μπανγκόκ, Ταϊλάνδη
• Ραδιοϊσότοπο: Κοβάλτιο-60
• Θάνατοι: 3 επιβεβαιωμένοι
• Αρχή διερεύνησης: Office of Atoms for Peace

Το περιστατικό
Το ατύχημα σημειώθηκε όταν μια βιομηχανική πηγή ακτινοβολίας κοβαλτίου-60, που είχε χρησιμοποιηθεί σε ιατρικό εξοπλισμό ακτινοθεραπείας, απορρίφθηκε χωρίς επαρκή σήμανση ή απομόνωση. Εργάτες σε μάντρα ανακύκλωσης την άνοιξαν, απελευθερώνοντας έντονη ιονίζουσα ακτινοβολία.

Εντοπισμός και Διαχείριση
Επτά άτομα εκτέθηκαν σε επικίνδυνα επίπεδα, με τρεις να πεθαίνουν από οξεία ακτινοβολία.
Η κυβέρνηση της Ταϊλάνδης και το International Atomic Energy Agency ανέλαβαν την απορρύπανση και την εκτίμηση των επιπτώσεων. Η περιοχή απομονώθηκε, και το ραδιενεργό υλικό συλλέχθηκε με ασφάλεια. Το περιστατικό οδήγησε σε αυστηρότερη νομοθεσία για τη διαχείριση ραδιενεργών πηγών και ενίσχυσε τους ελέγχους από την Office of Atoms for Peace.

 
Στο ακόλουθο περιστατικό με παράπεμψε η ΤΝ αλλά δεν μπόρεσα να ανιχνεύσω ανεξάρτητες και παράλληλα αξιόπιστες πηγές για να το διασταυρώσω
 
Κίνα, Λιανγιουνγκάνγκ, 1990
Η Υπόθεση Λιανγιουνγκάνγκ αναφέρεται σε περιστατικό ραδιενεργής μόλυνσης που συνέβη στην κινεζική πόλη Λιανγιουνγκάνγκ (Lianyungang) της επαρχίας Τζιανγκσού, όταν χάθηκε ή απορρίφθηκε πηγή κοβαλτίου-60 — ενός ιδιαίτερα επικίνδυνου ραδιοϊσοτόπου που χρησιμοποιείται στη βιομηχανία και την ιατρική. Το γεγονός προκάλεσε εκτεταμένη δημόσια ανησυχία για την ασφάλεια ραδιενεργών υλικών στην Κίνα.

Κύρια στοιχεία

• Τοποθεσία: Λιανγιουνγκάνγκ, επαρχία Τζιανγκσού, Κίνα
• Χρονολογία: Αρχές 1990 (το περιστατικό αποκαλύφθηκε δημοσίως το 1992)
• Ραδιενεργό υλικό: Κοβάλτιο-60
• Είδος συμβάντος: Ανεξέλεγκτη διάθεση και επαναχρησιμοποίηση μολυσμένου μετάλλου
• Επιπτώσεις: Πολυάριθμα κρούσματα έκθεσης και μέτρα ενίσχυσης ρυθμιστικού ελέγχου

Το περιστατικό
Το κοβάλτιο-60 χρησιμοποιείται σε ιατρικούς επιταχυντές, βιομηχανική ακτινοβόληση και μετρήσεις πάχους μετάλλων. Στην περίπτωση της Λιανγιουνγκάνγκ, μια πηγή Co από παλαιό βιομηχανικό εξοπλισμό κατέληξε σε κέντρο ανακύκλωσης μετάλλων χωρίς σωστή απομόνωση ή καταγραφή. Το μέταλλο λειώθηκε και μπήκε στην αλυσίδα παραγωγής, προκαλώντας ραδιενεργή μόλυνση σε αρκετά προϊόντα.

Εντοπισμός και Διαχείριση
Οι αρχές εντόπισαν το περιστατικό όταν εργαζόμενοι ανέφεραν ασυνήθιστες μετρήσεις ακτινοβολίας. Ακολούθησαν εκτεταμένοι έλεγχοι, ανάκληση μολυσμένων παρτίδων και ενίσχυση των κανονισμών διαχείρισης ραδιενεργών υλικών. Η υπόθεση ανέδειξε τις αδυναμίες ελέγχου της ραδιενέργειας στη μεταβατική κινεζική βιομηχανία της εποχής.

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ανάρτηση. Θα το ψαξω.

Γιώργο καλησπέρα. Σε ευχαριστώ για τις πληροφορίες, που προκαλούν …ψυχοπλάκωμα. Εντοιχισμένη ραδιενεργό συσκευή με Cs; Κοβάλτιο 60 σε μάντρα; 6 φορές πιο ραδιενεργό από το Καίσιο. Το ραδιενεργό Κάισιο έφτασε από Ισπανία σε Ελβετία; Και οι Γάλλοι δεν κατάλαβαν τίποτα; Πόσο εύκολο είναι να ξεφύγει ένα ραδιενεργό υλικό τελικά; Και δεν είναι ένα ατύχημα με Χ θανάτους, που σταματάει εκεί. Επιβαρύνονται τρεις γενιές και ολόκληρες περιοχές για χρόνια. Μήπως να έχουμε πρόχειρους μετρητές Γκάϊγκερ;

Καλημέρα Ανδρέα

Εκτός απ’ τον ανιχνευτή ραδιενεργών συσκευών που ανακυκλώνονται, απαιτείται και κάποιος “Geiger” για την ανίχνευση μη επαρκώς διασταυρωμένων πληροφοριών που παρέχει η ΤΝ, όπως η περίπτωση το κοβαλτίου-60 στη Λιανγιουνγκάνγκ της Κίνας.

Στη συνδυαστική πληροφορία που παρέχει η ΑΙ μπερδεύονται κρυμμένες και οι προπαγανδιστικές επιδιώξεις των χρηματοδοτών των εταιρειών ΤΝ.

Από κάθε πλευρά.

Καλημέρα Διονύση. Δυό σκέψεις: κατ’ αρχάς το μοντέλο του Bohr περιέγραψε το άτομο του υδρογόνου και όχι όλων των αερίων. Στα στερεά σώματα έχουμε επικάλυψη των ενεργειακών επιπέδων των ατόμων λόγω των ισχυρών αλληλεπιδράσεων μεταξύ τους με αποτέλεσμα το φάσμα εκπομπής τους να είναι συνεχές. Στο δεύτερο ερώτημά σου, αναφέρεσαι σε στερεό ή αέριο;

Καλημέρα Αποστόλη και καλή βδομάδα.
Το 2ο ερώτημα αναφέρομαι σε στερεό.

Αν με το δεύτερο ερώτημα εννοείς τι θα συμβεί αν ένα στερεό περάσει σε αέρια φάση, θα έλεγα ότι το φάσμα θα είναι γραμμικό, αν η πυκνότητα του αερίου είναι μικρή.

Καλημέρα Διονύση και Αποστόλη.
Για το πρώτο συμφωνώ με τον Αποστόλη για την διαπλάτυνση και δημιουργία ενεργειακών ζωνών.
Για το δεύτερο σκέφτομαι πως τα φωτόνια αυτά απορροφώνται από το υλικό και όταν επανεκπέμπονται όμοια φωτόνια αυτά εκπέμπονται προς όλες τις κατευθύνσεις και όχι μόνο στην κατεύθυνση καταγραφής από το φασματοσκόπιο.
Εξήγηση δηλαδή όμοια με αυτήν που συναντάμε όταν θέλουμε να εξηγήσουμε το γραμμικό φάσμα ενός αερίου

Αποστόλη, δεν αναφέρομαι σε αεριοποίηση του στερεού, αλλά στο φάσμα του όταν είναι σε στερεά φυσική κατάσταση.
Καλημέρα Γιάννη.

Να το διατυπώσω αλλιώς.
Ένα άτομο στοιχείου Χ σε αέρια φάση δίνει μια γραμμή στο φάσμα εκπομπής του, με μήκος κύματος λ=500nm.
Όταν έχουμε ένα στερεό που αποτελείται από άτομα του στοιχείου Χ και πάρουμε το φάσμα εκπομπής του σε ορισμένη ψηλή θερμοκρασία, μήπως η γραμμη στα 500 nm είναι πιο έντονη από τις γραμμές για τα διπλανά μήκη κύματος π.χ. από 490nm μέχρι τα 510nm;

Σε αυτή την περίπτωση Διονύση νομίζω ότι το στερεό θα ακτινοβολεί ως μέλαν σώμα και η ένταση ακτινοβολίας θα εξαρτάται από τη θερμοκρασία και όχι από τη φύση του υλικού. Καλημέρα Γιάννη.

Και το ερώτημα Αποστόλη επιστρέφει!
Δηλαδή επειδή δημιουργούνται ενεργειακές ζώνες στον μεταλλικό κρύσταλλο παύουν εξολοκλήρου να έχουμε ατομικές συμπεριφορές;
Αποκλείεται δηλαδή να έχουμε απομάκρυνση κάποιου εσωτερικού ηλεκτρονίου με αποτεελσμα να παίρνουμε και κάποιες χαρακτηριστικές γραμμές του ατομου, μετά από αποδιέγερση;
Και αυτό πως οδηγεί στο μέλαν σώμα; Το διατυπώνουμε αξιωματικά; Αυτή είναι η κατανομή;

Διονύση για να καταγραφεί ένα τέτοιο φωτόνιο (και να συμβάλλει στην έντονη γραμμή) πρέπει να φτάσει στον ανιχνευτή.
Να μην απορροφηθεί από το στερεό δηλαδή.

‘Οχι αξιωματικά Διονύση. Αυτό δεν προκύπτει από τη θερμοποίηση της ακτινοβολίας, δηλαδή την έντονη αλληλεπίδραση του φωτός με το σώμα, ώστε η εκπεμπόμενη ακτινοβολία να προκύπτει από τη θερμική ισορροπία ύλης και φωτός;

Καλησπέρα κι από εμένα. Στα στερεά Διονύση υπάρχει, εκτός από την ενέργεια των ηλεκτρονίων, και η ενέργεια δόνησης με αποτέλεσμα να δημιουργούνται πολύ περισσότερες ενεργειακές στάθμες. Εκτός από τις ηλεκτρονικές ενεργειακές στάθμες έχουν και δονητικές ενεργειακές στάθμες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το εκμεμπόμενο φάσμα από τις μεταπτώσεις μεταξύ αυτών των ενεργειακών σταθμών να καλύπτει πολλές συχνότητες και να εμφανίζεται ως συνεχές. Για το δεύτερο ερώτημα θα έλεγα γενικά όχι, διότι στο στερεό οι ενεργειακές στάθμες είναι διαφορετικές από ότι όταν τα άτομα είναι σε αέρια φάση, αφού εμπλέκονται τώρα και οι δονητικές ενεργειακές στάθμες. Βέβαια το φαινόμενο είναι πολύπλοκο, αφού εμπλέκονται και άλλοι παράγοντες, π.χ. απορρόφηση ακτινοβολίας από γειτονικά άτομα κ.τ.λ. Επίσης, να πούμε ότι στα μόρια έχουμε και ενεργειακές στάθμες λόγω περιστροφικής και μεταφορικής κίνησης (αυτό βέβαια σε αέρια και υγρή φάση).

Καλησπέρα σε όλους.
Νομιζω δεν πρέπει να συγκρίνουμε τις δυο καταστάσεις. Στην αερια φαση τα ατομα ειναι μεμονωμένα οποτε για τα υδρογονοειδη οπως αναφερει ο Αποστόλης δουλεύει το μοντελο Bohr.
Στα στερεά απο την αλλη είναι πιο σύνθετα τα πράγματα. Θα εδινα την ιδια απάντηση με τον Αποστολη στην κατασταση θερμικής ισορροπίας με το μεγαλύτερο μερος της εκπεμπομενης ενέργειας να καθοριζεται απο την θερμοκρασία.

Καλησπέρα Διονύση. Στο στερεό υπάρχουν διακριτές στάθμες; Όχι γιατί έχουν διασπαστεί σε χιλιάδες κοντινές, που σχηματίζουν ζώνες. Έτσι έχουμε “άπειρες κοντινές μεταβάσεις. Αυτές όμως θα φαίνονται σε ένα φάσμα που κυριαρχεί η θερμική ακτινοβολία; Νομίζω ότι θα είναι “αόρατες”. Η εκπομπή ακτινοβολίας θερμού στερεού περιγράφεται από την κατανομή του Planck, δηλαδή ένα συνεχές φάσμα

Καλησπέρα και πάλι. Ανδρέα γιατί διαχωρίζεις τις ακτινοβολίες; Η ακτινοβολία που εκπέμπει ένα σώμα σε ορισμένη θερμοκρασία θερμική ακτινοβολία δεν είναι; υπάρχει και άλλου είδους ακτινοβολία;

Αλλά επειδή πολλοί αναγνώστες μας μπορεί να μην ανοίξουν να διαβάσουν το αρχείο, ας δώσω τμήμα της απάντησης, που περιέχεται στο αρχείο.

…μεταφέρω τα λόγια ενός ειδικού και μεγάλου Δασκάλου. Του Στέφανου Τραχανά, από το βιβλίο του Κβαντομηχανική Λυκείου:

«Η κατανομή του Πλανκ (έτσι λέγεται η κατανομή για την οποία συζητάμε) είναι αντικειμενικά (και μονασήμαντα) καθορισμένη από την αρχή της μέγιστης εντροπίας (= αταξίας) για συστήματα σε θερμοδυναμική ισορροπία. Οπότε, το μόνο που έχει σημασία στην περίπτωσή μας είναι να βεβαιωθούμε ότι όντως το φως που εκπέμπεται από ένα σώμα έχει έρθει σε θερμική ισορροπία μαζί του προτού εκπεμφθεί. Ότι είναι πράγματι θερμικό φως με θερμοκρασία ίδια με εκείνη του σώματος που το εξέπεμψε. Το οποίο σίγουρα θα έχει συμβεί αν το εκπεμπόμενο φως είχε την ευκαιρία να αλληλεπιδράσει επανειλημμένα με την ύλη του εκπέμποντος σώματος ώστε να «θερμοποιηθεί», όπως λέμε, και να γίνει όντως θερμικό φως.
Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτή η «θερμοποίηση» δεν είναι καθόλου δύσκολο να πραγματοποιηθεί. Στο κάτω-κάτω, τα φωτόνια που δημιουργούνται στο εσωτερικό του σώματος —π.χ. από διεγερμένα άτομα που αποδιεγείρονται— στην προσπάθειά τους να κινηθούν προς τα έξω θα συγκρουστούν επανειλημμένα με άλλα άτομα ή με ελεύθερα ηλεκτρόνια, παίρνοντας ή χάνοντας ενέργεια κατά περίπτωση, οπότε και η συχνότητά τους θα υφίσταται αλλεπάλληλες μεταβολές, ώστε κατά την έξοδο από το σώμα να έχει χαθεί κάθε μνήμη της αρχικής τιμής της. Οι συχνότητες των φωτονίων που τελικά εκπέμπονται θα έχουν προσδιοριστεί από τις συγκρούσεις τους με τα άτομα του σώματος, των οποίων οι ταχύτητες έχουν επίσης την κατανομή που επιβάλλει η αρχή της μέγιστης αταξίας για τη δεδομένη θερμοκρασία του σώματος. Και το αποτέλεσμα αυτής της συνεχούς αλληλεπίδρασης ύλης και φωτός είναι ότι αυτά τα δύο φυσικά συστήματα —η ύλη και το φως— έρχονται σε θερμική ισορροπία. Αποκτούν δηλαδή την ίδια θερμοκρασία, όπως ακριβώς και δύο χονδρά σώματα που έρχονται σε επαφή για όσο χρόνο απαιτείται. Αν το θέλετε και λίγο διαφορετικά, το θερμικό φως είναι ένα αέριο που αντί για άτομα ή μόρια έχει φωτόνια! Είναι ένα φωτονικό αέριο, και μάλιστα πολύ πιο κοντά στο ιδανικό αέριο, αφού τα φωτόνια δεν αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Αλληλεπιδρούν με την ύλη και, γι’ αυτό εξάλλου δεν μπορούν να θερμοποιηθούν από μόνα τους παρά μόνο μέσω της ύλης.

Καλημέρα συνάδελφοι.
Να ευχαριστήσω όλους όσους μπήκαν στον κόπο να απαντήσουν. Άφησα το θέμα ανοικτό, αφού περίμενα μήπως υπάρχουν και άλλοι φίλοι που θα ήθελαν να να συμμετέχουν.
Οι απαντήσεις που δόθηκαν ήταν στη σωστή κατεύθυνση, στην λογική της δημιουργίας του κρυσταλλικού πλέγματος και της δημιουργίας των ενεργειακών ζωνών, μιας ζώνη στη θέση των διακριτών ατομικών σταθμών ενέργειας.
Βέβαια ενεργειακές ζώνες και ενέργεια δόνησης και όλες αυτές οι νέες καταστάσεις έχουμε και κατά τη παραγωγή ακτίνων Χ, αλλά τα άτομα δεν έχουν εξαφανιστεί, με αποτέλεσμα να παίρνουμε και γραμμικό φάσμα. Αρκεί να συγκρίνουμε τις δύο καμπύλες παρακάτω, όπου το αριστερό διάγραμμα δινει το φάσμα των ακτίνων Χ, ενώ στο δεξιό διάγραμμα το φάσμα εκπομπής του μέλανος σώματος.
https://i.ibb.co/hRqJp6Rh/2026-03-31-071443.png
Αυτό είχα στο μυαλό μου, όταν διάβασα μια δικαιολόγηση, λίγο διαφορετική.
Μπορείτε να την δείτε στην απάντηση στο ερώτημα, που ανέβασα στην κορυφή της σελίδας…

Καλό απόγευμα Άρη και σε ευχαριστώ για τον σχολιασμό και την τοποθέτηση.

Από το Quantum του Στέφανου Τραχανά.

Ερώτηση: Πώς προκύπτει το συνεχές φάσμα κατά την ακτινοβολία ενός θερμού σώματος όταν το φάσμα εκπομπής των μορίων του είναι διακριτό;

Και η απάντηση από τον ίδιο: “Μια πρώτη απάντηση θα ηταν να πεί κανείς οτι υπάρχει και το φάσμα εκπομπής των ελεύθερων ηλεκτρονίων σε ένα μέταλλο (που ειναι τμηματικά συνεχές σε εναν κρύσταλλο) ή το δονητικό φάσμα των μορίων του υλικού γύρω απο τις θεσεις ισορροπίας τους (που είναι μεν διάκριτο αλλά με πολύ κοντινές στάθμες) και άλλες παρόμοιες ”πηγές” που ομως δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία γιατί η απάντηση στο ερώτημα μας δεν βρίσκεται στην πηγή εκπομπής των φωτονίων αλλλα στον μηχανισμό της θερμοποίησης τους.Ότι δηλαδή τα εκπεμπόμενα στο εσωτερικό τού σώματος φωτόνια ”συγκρούονται” τόσες πολλές φορές με τα άτομα ,τα μόρια ή τα ελεύθερα ηλεκτρόνια του – χάνοντας ή κερδίζοντας ενέργεια σε κάθε ”σύγκρουση” – ώστε οταν φτάνουν πλέον στην επιφάνεια του και εκπέμπονται στο περιβάλλον να έχουν χάσει κάθε μνήμη της προέλευσης τους. Εχουν πια αποκτήσει την τυχαία θερμική κατανομή που αντιστοιχεί στη θερμοκρασία του εκπέμποντος σώματος. Δηλαδή εκείνη που μεγιστοποιει την εντροπία ή (που είναι το ίδιο) την αταξία τους. Το θερμικό φως είναι κάτι σαν το ιδανικό αεριο αλλά με φωτόνια αντι για άτομα ή μόρια. Έιναι ενα φωτονικό αέριο με μια δεδομένη θερμοκρασία.

ΥΓ: Ευχαριστώ τον Διονύση Μάργαρη του ylikonet για την…πάσα που μου έδωσε με μια δική του αντίστοιχη ερώτηση και ελπίζω η απάντηση μου εδώ να προσθέτει κάτι στην συζήτηση των συναδέλφων εκεί. Μια πιό λεπτομερή ανάπτυξη του ίδιου θέματος υπάρχει στο βιβλίο ΚΜ Λυκείου , σ. 39.”

Για να μην νομίσουμε ότι μόνο η ταχύτητα είναι επιστημονικό μέγεθος ενώ η βραδύτητα είναι άχρηστη!!!
Καλό απόγευμα Γιάννη.

Καλησπέρα Γιάννη. Ναι η απόλυτη συμμετρία επιβάλει ότι χάνουμε( ή κερδίσουμε) στο ένα μέρος να το χασουμε( ή να το κερδίσουμε) στο άλλο μέρος κινούμενοι σε αντίθετες φορές.
Αν στο δεύτερο μέρος κινουμαστε με την ίδια φορά τότε κερδίζουμε ( ή χανουμε).
Είτε σε αποστάσεις είτε σε μορφή καμπυλών είτε σε γωνίες κλπ. Που συνεπάγεται σε αντίστοιχους χρόνους.
Μας τα έλεγε κάποτε ο Ντάνης.

Καλησπέρα Διονύση και Γιώργο.
Σωστά τα λέτε.

Όμορφη Γιάννη.
Στην περίπτωση δεν ισχύει το “σπεύδε βραδέως”

Ευχαριστώ Άρη.

Στο βιβλίο των Δεσμών Κεφ. 12 μάθαιναν οι μαθητές την Ένταση Κύματος…
Η άσκηση μπορεί να γίνει πριν το μέλαν σώμα, αφού τα φωτόνια τα γνωρίζουν(;) οι μαθητές από τη Β΄Γενικής.

Καλημέρα Ανδρεέα.
Το pdf παραπέμπει σε προηγούμενη ανάρτηση

Καλημέρα Παντελή. Σε ευχαριστώ.

Οι τίτλοι των τραγουδιών είναι σύνδεσμοι (Ελληνιστί λίνκ) και πατώντας ακούτε τα τραγούδια.
Φυσικά υπάρχουν πολλές δεκάδες τραγουδιών που παρέλειψα.

Να προσθέσουμε Γιάννη, κάτι από το ρεσιτάλ με τον Κώστα Χατζή

που ήταν ορόσημο για την εποχή της ποιοτικής διασκέδασης στις μπουάτ

Συγκλονιστικό……..

4 κορυφαία ερωτικά τραγούδια από το διαχρονικό «Ρεσιτάλ για δύο», του Κώστα Χατζή και της Μαρινέλλας. Ζωντανή ηχογράφηση στην μπουάτ Σκορπιός από παράσταση που δόθηκε στις …… 28 Μαρτίου 1976

Ναι Θοδωρή.
Έχω το τριπλό άλμπουμ σε βινύλιο και όλα είναι ωραία.
(Αγαπώ ιδιαίτερα τα τραγούδια του Χατζή, είτε δικά του είτε ερμηνείες του τραγουδιών των Θεοδωράκη, Χατζιδάκι, Ξαρχάκου, Μαρκόπουλου, Πλέσσα.)

Μόλις άκουσα την είδηση του θανάτου της περίμενα την αντίδρασή σου Γιάννη.
Υπήρξε νομίζω ένας ογκόλιθος της ελληνικής λαικής μουσικής. Οι συνεργασίες της με τον Χατζή πολύ ποιοτηκές πράγματι.

Γεια σου Άρη. Όντως σπουδαία.