Ανώνυμος

Καλημέρα Διονύση.
Ο Ισαάκ Ασίμωφ στα μυθιστορήματά του θεωρούσε αυτονόητη την προστασία της ανθρωπότητας από τα ρομπότ.
Διαβάζουμε στη Βικιπαίδεια:

Οι τρεις νόμοι της ρομποτικής είναι κανόνες στους οποίους υπακούν τα περισσότερα ρομπότ με ποζιτρονικό εγκέφαλο που εμφανίζονται στα έργα επιστημονικής φαντασίας του συγγραφέα Ισαάκ Ασίμωφ , ενώ χρήση τους έχουν κάνει και άλλοι δημιουργοί επιστημονικής φαντασίας. Οι νόμοι αυτοί πρωτοδιατυπώθηκαν από τον Ασίμωφ στο διήγημα «Runaround» (1942) και είναι οι εξής:

1. Το ρομπότ δεν θα κάνει κακό σε άνθρωπο, ούτε με την αδράνειά του θα επιτρέψει να βλαφτεί ανθρώπινο ον
2. Το ρομπότ πρέπει να υπακούει τις διαταγές που του δίνουν οι άνθρωποι, εκτός αν αυτές οι διαταγές έρχονται σε αντίθεση με τον πρώτο νόμο
3. Το ρομπότ οφείλει να προστατεύει την ύπαρξή του, εφόσον αυτό δεν συγκρούεται με τον πρώτο και τον δεύτερο νόμο

Σε μεταγενέστερα μυθιστορήματα του Ασίμωφ, οι τρεις νόμοι της ρομποτικής συμπληρώθηκαν από το ρομπότ Ντάνιελ Όλιβοου με τον μηδενικό νόμο της ρομποτικής:

• Το ρομπότ δεν θα κάνει κακό στην ανθρωπότητα, ούτε με την αδράνειά του θα επιτρέψει να βλαφτεί η ανθρωπότητα,

οπότε και ο πρώτος νόμος συμπληρώθηκε ανάλογα (παρόμοιες προσαρμογές έγιναν και στον δεύτερο και τρίτο νόμο):

• Το ρομπότ δεν θα κάνει κακό σε άνθρωπο, ούτε με την αδράνειά του θα επιτρέψει να βλαφτεί ανθρώπινο ον, εφόσον αυτό δεν αντιτίθεται στο μηδενικό νόμο.

Στους νόμους αυτούς, αλλά και στις παραβιάσεις τους, στηρίχθηκαν τα διηγήματα για ρομπότ του Ασίμωφ, αλλά και πολλών άλλων συγγραφέων.

Ο Ασίμωφ απέφευγε τα κακοποιά ρομπότ της λαϊκότερης επιστημονικής φαντασίας και χαρακτήριζε “Φρανκενσταϊνικό σύνδρομο” κάθε φόβο της ανθρωπότητας προς τα δημιουργήματά της τα οποία θα την καταστρέψουν.
Αν ζούσε σήμερα…..

Καλημέρα παιδιά.
Δύο πλανήτες συναντιούνται. Ο Α είναι χαρούμενος και ο Β θλιμμένος. Ρωτάει ο Α τον Β: τι έχεις; και ο Β απαντά: νομίζω ότι έχω αρπάξει ιό…την ανθρωπότητα. Απαντά τότε ο Α: μην ανησυχείς, το είχα κι εγώ κάποτε, θα περάσει.
Από την πρόσφατη ταινία “Father, Mother, Sister, Brother” του Jim Jarmusch.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1

• Ταυτοποίηση: Το αλκίνιο Α είναι το Προπίνιο (0,2 mol) και το αλκίνιο Β είναι το 2-Βουτίνιο (0,5 mol).
• Μάζα Ιζήματος: Σχηματίζονται 20,5 g ιζήματος (προπινίδιο του χαλκού).
• Υδρογόνωση: Απαιτούνται 2,8 g υδρογόνου (H2) για την πλήρη υδρογόνωση του μείγματος 1.
• Σημείο Ζέσεως: Χαμηλότερο σημείο ζέσεως έχει το Προπίνιο (Α) λόγω μικρότερης μοριακής μάζας.

 
ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 2

• Ταυτοποίηση: Τα αλκίνια είναι το Προπίνιο (Γ) και το 1-Βουτίνιο (Δ).
• Υδρογόνωση: Απαιτούνται 3,2 g υδρογόνου (H2) για την πλήρη υδρογόνωση του μείγματος 2.

 
 
ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 3

• Ταυτοποίηση: Το αλκίνιο Ε είναι το 1-Βουτίνιο (μοριακός τύπος C4H6).

 
συντακτικός του τύπος (CH3-CH2-C≡CH).

Παναγιώτη καλησπέρα. Με προβλημάτισε παρά πολύ η πρώτη άσκηση. Αναφέρεις ότι τα άτομα του C είναι συνευθειακά. Έχεις λάβει υπόψη σου το ακετυλένιο; Γιατί αν το έχεις λάβει υπόψη σου, για να λυθεί η άσκηση, χρειάζεται εκτεταμένη διερεύνηση. Είναι σωστό αυτό που γράφω ή σκέφθηκες κάτι άλλο;

Καλησπερα Δημητρη και σε ευχαριστω για τον χρονο σου – μετα απο διερυενηση το αιθινιο απορριπτεται – αλλα πολυ καλη η παρατηρηση σου

απο gemini:

Άσκηση 1
Το αιθίνιο (C2H2) απορρίπτεται για δύο βασικούς λόγους:

1. Λόγω του όγκου του υδρογόνου (H2):
2. Το αιθίνιο έχει δύο όξινα υδρογόνα (ένα σε κάθε άκρη του δεσμού). Αυτό σημαίνει ότι 1 mol αιθινίου αντιδρώντας με νάτριο (Na) θα έδινε 1 mol αερίου H2.
3. Αν το αλκίνιο Α ήταν το αιθίνιο, τότε από την αναλογία 2/5 θα είχαμε:
4. moles A = 2x και moles B = 5x.
5. Αφού το Α (αιθίνιο) θα έδινε 1 mol H2 ανά mol αλκινίου, τα συνολικά moles του H2 θα ήταν 2x.
6. Όμως ξέρουμε ότι εκλύθηκαν 2,24 L (δηλαδή 0,1 mol) H2.
7. Άρα: 2x = 0,1, που σημαίνει x = 0,05.
8. Αυτό θα μας έδινε moles A = 0,1 και moles B = 0,25.
9. Λόγω της συνευθειακότητας:
10. Αν χρησιμοποιήσουμε τις παραπάνω ποσότητες (0,1 mol A και 0,25 mol B) για να βρούμε τη μάζα του μείγματος (35 g):
11. Η μάζα του Α (αιθίνιο) θα ήταν: 0,1 mol επί 26 g/mol = 2,6 g.
12. Άρα η μάζα του Β θα έπρεπε να είναι: 35 g – 2,6 g = 32,4 g.
13. Η μοριακή μάζα του Β θα ήταν τότε: 32,4 g δια 0,25 mol = 129,6 g/mol.
14. Αυτή η τιμή αντιστοιχεί σε ένα πολύ μεγάλο αλκίνιο (με 9 ή 10 άνθρακες).
15. Όμως, η άσκηση ορίζει ότι και στο Β όλα τα άτομα άνθρακα είναι συνευθειακά. Στα αλκίνια, η συνευθειακότητα όλων των ατόμων άνθρακα σταματάει στο 2-βουτίνιο (4 άνθρακες). Σε οποιοδήποτε μεγαλύτερο αλκίνιο, η ανθρακική αλυσίδα “λυγίζει” και δεν είναι πλέον ευθεία.

Συνεπώς, το μόνο αλκίνιο που ικανοποιεί και τον όγκο του H2 (δίνοντας 0,5 mol H2 ανά mol αλκινίου) και τον περιορισμό της συνευθειακότητας είναι το προπίνιο.

Για σου Παναγιώτη και πάλι. Αυτό που περιγράφεις είναι αυτό ακριβώς που με προβλημάτισε. Για να λυθεί η άσκηση, επειδή από την συνευθειακότητα τα δυνατά ισομερή είναι 3, πρέπει αρχικά να διερευνηθούν 3 περιπτώσεις με την προσθήκη Na: ακετυλένιο, προπίνιο (3/2 mol H2), ακετυλένιο, 2-βουτίνιο (1 mol H2) και προπίνιο, 2-βουτίνιο (1/2 mol H2). Και αφού βρεθεί το σωστό ζευγάρι, μέσω μάζας, να βρεθεί ποια ακριβώς είναι η Α και ποια η Β. Δηλ. συνολικά 5 περιπτώσεις. Θεωρώ ότι είναι πάρα πολλές. Νομίζω (προφανώς προσωπική άποψη και όχι υποχρεωτικά σωστή) μια επιπλέον πληροφορία να έκανε την άσκηση πολύ πιο προσεγγίσιμη. Π.χ. κατά την υδρόλυση του μίγματος και στη συνέχεια προσθήκη αντιδραστηρίου Tollens, δεν σχηματίζεται κάτοπτρο Ag, ώστε να φύγει από τη μέση το ακετυλένιο.

καλησπερα Δημητρη , συμφωνω με την ιδεα σου, ειναι υπερβολικο να φτασουμε σε περιπτωσεις με πολλα ατομα C, μονο με περιπτωσιολογια για τα ακολουθα βγαινει κατι: Από Gemini:
 
Υπενθύμιση: moles A = 2x, moles B = 5x.
Περίπτωση 1: Αιθίνιο (Α) και 2-Βουτίνιο (Β)
·        Αντίδραση με Na: Το αιθίνιο έχει 2 όξινα υδρογόνα (δίνει 1 mol H2 ανά mol αλκινίου), ενώ το 2-βουτίνιο κανένα.
·        Υπολογισμός H2: moles H2 = moles A = 2x.
Αφού H2 = 0,1 mol, τότε 2x = 0,1, άρα x = 0,05.
·        Ποσότητες: Α = 0,1 mol και Β = 0,25 mol.
·        Έλεγχος Μάζας: (0,1 επί 26) + (0,25 επί 54) = 2,6 + 13,5 = 16,1 g.
·        Συμπέρασμα: Απορρίπτεται (πολύ λιγότερα από τα 35 g που θέλουμε).
Περίπτωση 2: Αιθίνιο (Α) και Προπίνιο (Β)
·        Αντίδραση με Na: Το αιθίνιο δίνει 1 mol H2 και το προπίνιο 0,5 mol H2 ανά mol αλκινίου.
·        Υπολογισμός H2: moles H2 = (1 επί 2x) + (0,5 επί 5x) = 2x + 2,5x = 4,5x.
Αφού H2 = 0,1 mol, τότε 4,5x = 0,1, άρα x = 0,0222.
·        Ποσότητες: Α = 0,0444 mol και Β = 0,111 mol.
·        Έλεγχος Μάζας: (0,0444 επί 26) + (0,111 επί 40) = 1,15 + 4,44 = 5,59 g.
·        Συμπέρασμα: Απορρίπτεται παταγωδώς.
Περίπτωση 3: Προπίνιο (Α) και 2-Βουτίνιο (Β)
·        Αντίδραση με Na: Το προπίνιο έχει 1 όξινο υδρογόνο (δίνει 0,5 mol H2), ενώ το 2-βουτίνιο κανένα.
·        Υπολογισμός H2: moles H2 = 0,5 επί moles A = 0,5 επί 2x = x.
Αφού H2 = 0,1 mol, τότε x = 0,1.
·        Ποσότητες: Α = 0,2 mol και Β = 0,5 mol.
·        Έλεγχος Μάζας: (0,2 επί 40) + (0,5 επί 54) = 8 + 27 = 35 g.
·        Συμπέρασμα: Επαληθεύεται απόλυτα. Είναι ο μοναδικός συνδυασμός που “βγάζει” τη μάζα των 35 g.

Παναγιώτη να επισημάνω κάτι. Στις 3 περιπτώσεις που γράφει το Gemini πρέπει να προσθέσεις και άλλες 3 με διαφορετική σειρά. Για παράδειγμα, στην πρώτη Αιθίνιο (Α) και 2-Βουτίνιο (Β) πρέπει να εξετάσεις την περίπτωση 2-Βουτίνιο (Α) και Αιθίνιο (Β) καθώς τα mol είναι διαφορετικά οπότε και η μάζα του μίγματος θα είναι διαφορετική, και αφού κάνουμε διερεύνηση, ίσως μας δώσει σωστή απάντηση. Δηλ. τυπικά δεν έχεις 3 περιπτώσεις, αλλά 6 με αυτή την προσέγγιση.

Δημήτρη συμφωνώ , έβαλα ένα περιορισμό για να αποφευχθουν τα extra βήματα

Η αναφορά έγινε από τον Πάνο Μουρούζη στην ανάρτηση ΕΔΩ.
Μόνο και μόνο ο τίτλος που επέλεξε με τους φοιτητές για το βίντεο “Το να σπουδάζεις Φυσική είναι Άθλος”, είναι μια πρόκληση!!!

Και σε μένα άρεσε …
“…η ουσία της Φυσικής είναι να καταλάβεις τι γίνεται,
να κατανοήσεις τη φύση και να χρησιμοποιείς
με τον ποιό έξυπνο τρόπο τα μαθηματικά…”
Γιαυτό είναι άθλος το να σπουδάζεις Φυσική!

Την είχα δει και εγώ Διονύση. Φανταστικός. Μιλάει με έναν τρόπο που μου δίνει την εντύπωση ότι θέλει να τα πει όλα, αλλα υπόκειται σε γλωσσικούς περιορισμούς.

Λογικό να ενθουσιάζει Πάνο , Διονύση και άλλους παροικούντες …

Ο ίδιος το δηλώνει : ” Έχω δυο σοβαρές αρρωστιες , την Φυσική και …”
…και ;
Η δεύτερη αρρώστια τελικά ήταν η διδασκαλία; … ή η φιλοσοφία ; ή το θέατρο ή … ή μήπως η συμμετοχή στην κοινωνία σαν ενεργός πολίτης ; Ίσως τελικά το δεύτερο είναι μέσα σε όλα ( “δεν ήθελα να είμαι μονοδιάστατος….”)

Ένα μόνο μειονέκτημα ( και το ομολογεί ) … μιλά πολύ γρήγορα ( και με άρθρωση όχι άψογη θα συμπλήρωνα ) Αλλά ο πλούτος της σκέψης και των ιδεών του, επιβάλλει να χαμηλώσεις την ταχύτητα αναπαραγωγής για να τον παρακολουθήσεις.

Παλιά ήταν καλύτερα πάντως … διότι δεν ήταν απαραίτητο να παραδεχτείς πως η ενασχόληση με την Φυσική είναι όπως και η απόλαυση της Κουτσομούρας … είναι για όσους τους αρέσει .

Καλημέρα σε όλους

Εντυπωσιακός ομιλητής!
Πρέπει να είναι καταπληκτικός δάσκαλος.
Μεγάλο ενδιαφέρον έχει η διαφοροποίησή του (προτιμώ τη λέξη από τη “διαφωνία”) από τον άλλο μεγάλο δάσκαλο Στέφανο Τραχανά για το θέμα της εισαγωγής της Κβαντικής Φυσικής στο Λύκειο. Θα ήταν απόλαυση να τους ακούς να συζητούν το θέμα στα πλαίσια μιας ημερίδας.
Διευκρινίζει βέβαια ότι μιλάει για την παρούσα μορφή Λυκείου και αφήνει ανοιχτό το παράθυρο της εισαγωγής της σε ένα ιδανικό Λύκειο που θα είχε ευρεία προσφορά.
(Ελπίζω να κατάλαβα καλά όσα είπε γιατί οι άνθρωποι καταλαβαίνουμε όσα θέλουμε να καταλάβουμε).
Προσέχουμε επίσης όσα λέει στο 45:30 για την αλήστου μνήμης Φυσική Γενικής Παιδείας που κατάληξε σε παπαγαλία. Με το “προσέχουμε” δεν εννοώ εμάς που στο κάτω – κάτω ποιος ευκαιρεί να μας ρωτήσει αλλά τους συντάκτες αναλυτικών προγραμμάτων.

Γεια σας παιδιά.
Μήτσο, καλά εστίασες στο τι με … κέντρισε!
Γιάννη ας μην μείνουμε στο θέμα της διαφοροποίησης Τερζή- Τραχανά στο ζήτημα της διδασκαλίας της κβαντομηχανικής.
Αυτό δεν έχει καμιά σημασία στην εκτίμηση που μπορούμε να τρέφουμε και προς τους δύο…

Καλησπέρα συνάδελφοι. Για τον Ανδρέα, θα μπορούσα να πω πολλά γιατί μπήκαμε μαζί στο Φυσικό της Πάτρας το 1981.
Μακράν ο εξυπνότερος του έτους μας, ανοιχτός σε όλους για να βοηθήσει, καλός χαρακτήρας και πολύ κοινωνικός. Στη Θεωρητική Φυσική, κανείς μας δεν καταλάβαινε τι έλεγε ο καθηγητής Γιαννούσης, εκτός από τον Ανδρέα, που έκανε και …ερωτήσεις.
Κάπου στη συνέντευξη λέει ότι δεν έχει κρεμάσει στο γραφείο του, τα πτυχια και τις περγαμηνές, μόνο το βραβείο της καλύτερης διδασκαλίας. Τι άλλο να πει κανείς.

Όσον αφορά την άποψή του για την Κβαντομηχανική στο Σχολείο, εγώ αυτή την εποχή δεν έχω μαθητές για να τη διδάξω…αλλά και να είχα, την έχουν μάθει στο Φροντιστήριο.
Στο Φροντιστήριο δεν έχουν τη συσκευή Φωτοηλεκτρικού φαινομένου, και τους είχα πει να έρθουν στο σχολείο να κάνουμε το πείραμα. Ακόμα τους περιμένω.
Είχα κανονίσει τρίωρο στο ΕΚΦΕ Πάτρας για πειράματα την Παρασκευή. Το ανέβαλα αφού δεν υπάρχουν μαθητές.
Από την άλλη δεν έχουν ιδέα – και ούτε θέλουν να έχουν – Θερμοδυναμικής. Τι είναι πιο σημαντικό; Και τελικά τι κατάλαβαν από την Κβαντομηχανική;

https://i.ibb.co/MkqxVhKT/3.png

Σχόλιο του Στέφανου Τραχανά:

” Αγαπητοί φίλοι του Υλικονέτ

Με μεγάλη μου χαρά είδα σήμερα την ανάρτησή σας για τον σπουδαίο πανεπιστημιακό δάσκαλο Ανδρέα Τερζή. Ο Ανδρέας πραγματικά ”ακτινοβολεί” όταν διδάσκει όπως είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω πριν μερικά χρόνια παρακολουθώντας βιντεοσκοπημένες διαλέξεις του στο μάθημα της κβαντομηχανικής στο Φυσικό της Πάτρας.

Και με ενθουσίασαν τόσο πολύ ώστε θεώρησα ελάχιστη υποχρέωση μου ,όταν πληροφορήθηκα ότι θεσπίστηκε βραβείο διδασκαλίας στο πανεπιστήμιο Πατρών, να γράψω μια επιστολή και να εκφράσω αυτό που είχα αισθανθεί. Ακόμα περισσότερο επειδη έβλεπα πόσο σπάνια λεγόταν ο καλός λόγος στη χώρα μας τα πολλά προηγούμενα χρόνια.( Σε αντίθεση με το φθόνο και τη μιζέρια που πάντα βρίσκουν πρόθυμους ”κουβαλητές”)

Ο Ανδρέας λοιπόν ”ακτινοβολεί” οταν διδάσκει , όχι μόνο εκείνον τον μεταδοτικό ενθουσιασμο, που είναι η βασική συνθήκη της καλής διδασκαλίας,αλλά και την αναγκαία διαύγεια ,που χωρις αυτήν επίσης δεν νοείται καλή διδασκαλία.
Ωστε δεν αντιστέκομαι στον πειρασμό- μια και για κβαντομηχανική μιλάμε! – να προτείνω τα κβάντα αυτής της ακτινοβολίας να τα ονομάσουμε ”τερζόνια”!

Να είναι πάντα καλά ο φίλος Ανδρέας”

Καλημέρα σε όλους. Όντως απολαυστικός Διονύση, ευχαριστούμε!
Εάν έψαξα σωστά, το άρθρο του στο οποίο αναφέρεται στο 38:32, πρέπει να είναι το:

A simple relativistic Bohr atom

Από τον ίδιο “Μια εισαγωγή στη γενική σχετικότητα”.
Στο ύπαιθρο!!

Μπράβο στον Πάνο και τον Διονύση που συνέβαλαν στο να γνωρίσουμε άλλον έναν  πανεπιστημιακό Δάσκαλο με δέλτα κεφαλαίο. Πολύ καταρτισμένο φυσικό αλλά και άνθρωπο  με γενικότερη μόρφωση και παιδεία. (Μήτσο δεν εννοώ το τελευταίο κομμάτι της συνέντευξης που λέει για την πολιτική του κοσμοαντίληψη και δράση, χαχα!!).

Ενδεικτικό της  γενικότερης ευφυΐας του. Όταν περιγράφει μια περίοδο στην Αμερική όπου χρειαζόταν να διδάσκει διάφορα αντικείμενα για βιοπορισμό λέει το απίθανο, τότε έκανα «Βιοποριστική φυσική»

Άλλο ένα  Respect  στον Στέφανο Τραχανά για την μεγαλόψυχη  πράξη του να «ψηφίσει» θετικά ώστε να πάρει το βραβείο για την καλλίτερη διδασκαλία ο Τερζής, διότι όπως λέει ο ίδιος «Ακόμα περισσότερο επειδη έβλεπα πόσο σπάνια λεγόταν ο καλός λόγος στη χώρα μας τα πολλά προηγούμενα χρόνια.( Σε αντίθεση με το φθόνο και τη μιζέρια που πάντα βρίσκουν πρόθυμους ”κουβαλητές”)»

Ευχαριστούμε Μίλτο και Γιάννη για τις δουλειές του Τερζή που ανακαλύψατε.

Γειά σου Διονύση: Ένας προβληματισμός αν μου επιτρέπεται: Συμφωνώ με το ότι εφόσον η πλάκα μετά την πτώση της δεν επανέρχεται στη θέση Α αλλά φτάνει μέχρι τη χαμηλότερη θέση Δ, ενεργεί στο σώμα μία μη συντηρητική δύναμη και αυτή είναι η αντίσταση του αέρα που γνωρίζουμε ότι είναι της μορφής F=-bυ καθώς οι άλλες δύο δυνάμεις που ενεργούν στη πλάκα είναι συντηρητικές. Η δύναμη F=-bυ ενεργεί στην πλάκα προφανώς και κατά την πτώση της από τη θέση Α στη θέση Β. Συνεπώς, αν δεν μου διαφεύγει κάτι, δεν ισχύει η ΑΔΜΕ και ο υπολογισμός της ταχύτητας της πλάκας στη θέση Β με την εφαρμογή της, μπορεί να εγείρει σχετικούς προβληματισμούς.

Καλό απόγευμα Γιώργο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Το ερώτημα iv) είναι αυτό που βάζει στο παιχνίδι την δύναμη αντίστασης. Τα τρία πρώτα ερωτήματα καλούνται να επιλυθούν με το δεδομένο:
“Θεωρούμε ακόμη αμελητέα την αντίσταση του αέρα “
Αφού λυθούν και απαντηθούν, έρχεται η συνέχεια που λέει, πάμε να δούμε αν όλα αυτά είναι ακριβώς έτσι. Βρίσκουμε λοιπόν ένα νέο πειραματικό αποτέλεσμα στο οποίο ο μαθητής καλείται να προβληματιστεί. Το αποτέλεσμα της μέτρησης για ύψος h4=1,8m, δεν συνδέεται με τα τρία πρώτα ερωτήματα. 

Ευχαριστώ Διονύση για την απάντηση και τη διευκρίνιση.

Μια αφιέρωση στους συναδέλφους που επιστρέφουν αύριο στις τάξεις… Δύσκολη περίοδος!
Ελπίζω να μην βρουν άδεις τις αίθουσες της Γ΄ Λυκείου, αλλά να βρουν αρκετούς μαθητές για να μπορέσουν να συνεχίσουν τη διδασκαλία τους…

Καλημέρα Διονύση.
Τελευταία μέρα διακοπών και για τους συνταξιούχους ,
μια και το παρελθόν είναι στη σκέψη “γαντζωμένο” με χίλιους συνειρμούς …
Αγχωτικό νομίζω για τους συναδέλφους η τάξη με απουσίες ,όπως και για μένα ορισμένες φορές κάποτε, γιατί …κάτι ήθελα να ακούσουν συμπληρωματικά που ίσως μου είχε ξεφύγει ή έστω να προσέξουν τώρα στο τέλος .
Ωραίο το θέμα με την οριζόντια βολή του περιστρεφόμενου δίσκου, που το “πλάγια” με παρέπεμψε σε βολή δισκοβόλου! Κάνω λάθος;
Κάποτε η σταθερότητα της ω δεν δίδονταν αλλά δικαιολογούνταν..
Να είσαι καλά και ακούραστος στις προτάσεις σου.

Καλημερα Διονυση. Ωραια ασκηση! Εντος; Φυσικα. Για μενα εντος ασυζητητι.
Ομως πρεπει να δικαιολογησεις γιατι τα σημεια Α,Β δεν εχουν και επιτροχια επιταχυνση .Προφανες; Σε συζητηση που ειχαμε στοπαρελθον εδω Εντός και εκτός ύλης ερωτήσεις. ειχες πει οτι το συγκεκριμενο θεμα δεν ειναι και τοσο εντος ετσι καταλαβα . Ειναι η ερωτηση 4.

Διονύση θα με συγχωρεσεις διοτι γραφεις στην εκφωνηση οτι η γωνιακη ταχυτητα παραμενει σταθερη κατα την πτωση,κατι που το ειδα μολις τωρα. Βιάστηκα 🙂 Παντως αν αυτο δεν το εγραφες τοτε κατα την γνωμη σου η ασκηση θα ηταν εκτος;
Καλημερα Παντελή.

Καλημέρα Κωνσταντίνε.
Σχολιάσαμε ταυτόχρονα αρχικά!

Καλό απόγευμα Κωνσταντίνε και Παντελή και σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Κωνσταντίνε, για την καταστήσω “εντός ύλη” έδωσα τη σταθερή γωνιακή ταχύτητα!
Παντελή στο μυαλό μου είχα, έναν τροχό που κυλίεται και σε μια στιγμή φτάνει στο άκρο της ταράτσας και συνεχίζει στο “κενό”…

Kαλησπέρα Διονύση. Όμορφη. Όμως μας παιδεύεις!. Δεν δίνεις την ακτίνα στην εκφώνηση!(Νομίζω το κάνεις για να δεις αν….. διαβάζουμε προσεκτικά την ασκηση!)

Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλή! Δε βλέπω επανάληψη, οριακά θα πάω την ύλη.
Χωρίς το δεδομένο της σταθερής γωνιακής ταχύτητας, από που να το εξάγει ο μαθητής χωρίς δυναμική στερεού; Από την ΑΔΣ υλικού σημείου;

Καλημέρα Γιώργο, καλημέρα Ανδρέα και σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Γιώργο λες να υποστηρίξω ότι το έκανα για να σας εξετάσω; Μακάρι να ήταν έτσι…

Καλημέρα Διονύση.
Ωραία εφαρμογή.
Τι κρίμα να μην είναι όλο το στερεό…

Καλημερα Διονυση και καλημερα σε ολους. Τι σημαινει εκτος υλης; Ενα ερωτημα θεωριας ή ενα προβλημα πότε ειναι εκτος ύλης; Eιναι φλου; Ειναι υποκειμενικο;
Πρεπει να δωσουμε ενα σαφες κριτηριο ετσι ωστε να μην λεμε οι μισοι οτι κατι ειναι εντος υλης και οι αλλοι μισοι εκτος. Μπορειτε να απαντησετε; Ενα πολυ δυσκολο ερωτημα του οποιου ομως η απαντηση προκυπτει με λογικη απο τα εντος υλης εδάφια του σχολικου,ειναι εκτος; Aν ξερουμε οτι ενα ερωτημα θα κανει τους μισους φροντιστές της χωρας να διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους,προφανως διοτι δεν εχουν διδαξει κατι παρομοιο,αυτο ειναι αρκετο για να το χαρακτηρισουμε εκτός; Θα ηθελα την αποψη σας για το ποτε ενα ερωτημα ειναι εκτος.

Καλημέρα Χρήστο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Καλημέρα Κωνσταντίνε.
Όσον αφορά το ερώτημα τι είναι εντός και τι εκτός, το πρόβλημα δημιουργείται από τις οδηγίες διδασκαλίας και από τον ορισμό της διδακτέας ύλης.
Έται στο παρόν θέμα, όταν αφαιρείται η δυναμική στερεού από την διδασκαλία, δεν μπορεί ο μαθητής να ξέρει αν ο δίσκος κατά την πτώση του στον αέρα θα αλλάξει ή όχι γωνιακή ταχύτητα. Δεν ξέρει ποια είναι η αιτία μεταβολής της γωνιακής ταχύτητας.
Αυτό νομίζω ότι γίνεται κατανοητόν από όλους. Κακό η αφαίρεση τμήματος του κεφαλαίου, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα και δεν μπορούμε να μην την λαμβάνουμε υπόψη μας.
Το χειρότερο είναι ότι αφαιρούνται ασκήσεις, από τμήμα της ύλης που διδάσκεται.
Σε αυτό έχω πολλάκις τοποθετηθεί, ότι δεν είναι δυνατόν να αφαιρούνται ασκήσεις. Να υπάρχουν ασκήσεις εντός και εκτός ύλης…
Οι ασκήσεις είναι η εφαρμογή της θεωρίας, συνεπώς αν κάποια άσκηση- πρόβλημα μπορεί να λυθεί από την θεωρία που διδάσκεται, είναι “εντός ύλης”.
Είναι άλλο ζήτημα άν ένα θέμα είναι δύσκολο ή εύκολο.
Αν είναι σωστό παιδαγωγικά να ασχοληθούν οι μαθητές.
Αν πρέπει να πέσει σε εξετάσεις ή όχι.
Αυτά είναι άλλα ζητήματα που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, αλλά το να βγαίνουν συμπεράσματα “δύο πηγές σε ένα κύκλωμα, είναι εκτός ύλης” δεν έχει καμιά λογική…

Διονυση η δυναμικη στερεου ναι μεν ειναι εκτος αλλα οχι απολυτα. Εσυ στην λυση σου χρησιμοποιεις τον ορισμο του κεντρου μαζας και για να βρεις την θεση του δισκου πλην της περιστροφης αναγεις την κινηση του δισκου σε κινηση υλικου σημειου. Σωστον. Ομως και αυτη η λογική δυναμικη στερεού ειναι. Δεν λεμε οτι ειναι εκτος επειδη η δυναμικη στερεου ειναι εκτος, διοτι υπαρχει αντιστοιχη προταση του σχολικου που ειναι εντος.
Επισης το σχολικο γραφει: Αν σ’ ένα αρχικα ακινητο ελεύθερο σώμα ασκηθεί δύναμη που ο φορέας της διέρχεται από το κέντρο μάζας του, το σώμα δεν θα περιστραφει, (θα εκτελέσει μονο μεταφορική κίνηση).
Aυτη η προταση ειναι εντος υλης. Μας εξασφαλιζει την σταθεροτητα της αρχικα μηδενικης γωνιακης ταχυτητας απουσια ροπων. Οι επιταχυνσεις ομως ως γνωστον εξαρτωνται απο τις δυναμεις. Αρα ειναι μαλλον προφανες οτι ,μπορουμε με καποιο τροπο να συμπερανουμε οτι λογικα θα πρεπει να εξασφαλιζεται και η σταθεροτητα της μη μηδενικης γωνιακης ταχυτητας απουσια ροπων. Αρα ετσι ο μαθητης μπορει λογικα να συμπερανει οτι η γωνιακη ταχυτητα υπο τις παρουσες συνθηκες,αναγκαστικα θα παραμενει σταθερη. (Απαντω και στον Ανδρέα που εκανε αυτην την ερωτηση). Αρα αν δεν εδινες το δεδομενο της σταθερης γωνιακης ταχυτητας,τοτε η ασκηση θα εξακολουθουσε να ειναι εντος,. Θα επεφτε τετοια ασκηση; Οχι. Αν επεφτε θα γινοτανε ο κακός χαμός. Ουτε εγω το θεωρω σωστο να πεσει. Αυτο ομως δεν σημαινει οτι ειναι εκτος. Αν δε εσυ κατασκευαζες την ασκηση ωστε η αρχικη γωνιακη ταχυτητα του δισκου να ειναι μηδεν,τοτε η ασκηση ειναι εντος κατα εκατο τοις εκατο, ανεξαρτητως απο το αν στο σχολειο της Ανω-Κατω Ραχουλας(που ειναι το αγαπημενο σου χωριό 🙂 ) το εχουν διδαχθει, διοτι το σχολικο γραφει καθαρα τι θα κανει ο δισκος στροφικα στο μελλον.

Καλημέρα Δημήτρη και χρόνια πολλά! Ως συνήθως άμεση και έξυπνη η λύση σου ! Να είσαι καλά και σε ευχαριστώ για τον χρόνο σου για την μινιμαλιστικη αυτή άσκηση.

Καλημέρα , χρόνια πολλά , Χριστός Ανέστη.

Μήπως πρέπει να προστεθεί ότι ψάχνουμε τους εστέρες με το μικρότερο δυνατό Mr που πληρούν τις προϋποθέσεις της εκφώνησης ?

Παναγιώτη καλησπέρα. Για άλλη μια φορά εξαιρετική ιδέα. Συγχαρητήρια.
Η λύση μου:
https://i.ibb.co/svftD7Pb/d5.jpg

Καλημέρα Αντώνη και χρόνια πολλά, θα μπορούσες να γίνεις λίγο πιο συγκεκριμένος ;

Από τα Mr προκύπτει ότι τα οξέα Α και Β είναι ισομερείς ενώσεις ( όπως και οι αλκοόλες Γ και Δ )

Στην εκφώνηση γράφει “ Κανένα από τα ισομερή οξέα της ένωσης Α δεν περιέχει άτομο άνθρακα με αριθμό οξείδωσης ίσο με 0″ ==> κανένα 4o-ταγές άτομο C

Δεν θα μπορούσε η λύση να είναι Α : πεντανικό οξύ και Β : 3- μέθυλο βουτανικό οξύ
( δεν έχουν C με ΑΟ = Ο )

Ομοίως Γ : 1-βουτανόλη και Δ : διμέθυλ προπανόλη
( δεν έχουν C με ΑΟ = + 1 )

Διαβάζω ( ή αντιλαμβάνομαι ) κάτι λάθος ?

Καλημέρα Αντώνη κι ευχαριστώ για τον χρονο σου , νομίζω όπως για 5 και πάνω άτομα άνθρακα υπάρχει οξύ με ΑΟ C=0 διμεθυλο προπάνικο οξύ και για αλκοόλες με 4 και παραπάνω άτομα υπάρχει η τριτοταγης βουτανολη με C με ΑΟ +1 , ή προφανώς μπορεί εγώ να καταλαβαίνω κάτι άλλο από αυτό που θες να πεις

Edit … 2 – βουτανόλη

Αααα τώρα κατάλαβα τι εννοείς !!!

Θέλεις ΣΥΝΟΛΙΚΑ κανένα από τα πιθανά ισομερή ( ακόμα και αυτά που ΔΕΝ ΘΑ χρησιμοποιηθούν ) να μην έχει συγκεκριμένο ΑΟ.

Οκ “το’πιασα”…

Δύσκολη άσκηση,για Διαγωνισμούς Χημείας.Μπράβο Παναγιώτη!

Να είσαι καλά αγαπητέ Ευθύμιε, αναμένουμε το νέο σου πόνημα !

Καλημέρα και Χρόνια Πολλά σε όλους.
Για τους συναδέλφους που θα προβληματιστούν για το τελευταίο ερώτημα, ας δουν προηγούμενα την πρόσφατη:
Η ΑΔΟ και η διατήρηση της μαγνητικής ροής

Χρόνια πολλά Διονύση και ένα μεγάλο ευχαριστώ για το ωραίο θέμα που προσφέρεις!!!!

Χρόνια Πολλά Γιώργο και καλό απόγευμα.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Χρόνια πολλά. Πολύ ωραία ανάρτηση Διονύση και τα πρώτα 3 ερωτήματα αλλά και το iv)!

Καλησπέρα σε όλους και χρόνια πολλά.

Ενεργειακά τι συμβαίνει στο iv ;

Καλημέρα Παύλο, καλημέρα Γιώργο και Χρόνια Πολλά.
Γιώργο για το τι συμβαίνει με την ενέργεια, έγραψα από την wikipedia για τον ηλεκτρομαγνητικό παλμό. Ας μείνουμε στην “ηλεκτρομαγνητική έκρηξη”.
Όταν έχουμε μηδενισμό της έντασης του ρεύματος που διαρρέει τα δύο πηνία “ακαριαία”, πράγμα που σημαίνει σε πολύ-πολύ μικρό χρονικό διάστημα, οι ΗΕΔ που αναπτύσσονται στο κύκλωμα είναι τεράστιες. Το μεταβαλλόμενο μαγνητικό πεδίο θα παράγει χρονικά μεταβαλλόμενο ηλεκτρικό πεδίο, ο συνδυασμός των δύο παραπέμπει σε εκπομπή ηλεκτρομαγνητικού κύματος.
Αλλά το πιο απλό που μπορούμε να έχουμε, είναι να ξεσπάσει σπινθήρας στον διακόπτη κατά το άνοιγμά του, αφού η πολύ μεγάλη ΗΕΔ από επαγωγή μετατρέπει τον αέρα σε αγώγιμο μέσον οπότε έχουμε ηλεκτρικό τόξο…

Καλημέρα παιδιά και Χρόνια Πολλά.
Προτιμώ τον ηλεκτρομαγνητικό παλμό από τον σπινθήρα γιατί ο διακόπτης μπορεί να είναι τρανζίστορ.

Καλημέρα Διονύση και Χρόνια Πολλά προς όλους.
Ωραίο θέμα ,διαμορφώσιμο προς Β,…εξετάσεων!
Επιμορφωτικός ο διάλογος για τον “ηλεκτρομαγνητικό παλμό”…

Καλημέρα και χρόνια πολλά Γιάννη και Παντελή.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Γιάννη έχεις μεν δίκιο για τον ηλεκτρομαγνητικό παλμό, αλλά οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν τους διακόπτες – τρανζίστορ, ενώ τους κεραυνούς τους ξέρουν από την εποχή του… Διός! 🙂

Καλημέρα και Χρόνια Πολλά Διονύση και σε όλους που παρακολουθούν την συζήτηση ( και όχι μόνο).
Πολύ όμορφη και ιδιαίτερα το ερώτημα για καθηγητές.Δινει ευκαιρία για δημιουργική συζήτηση.
Μια άλλη σκέψη ως αποδειξη ότι Iκ=0.
Το κάθε πηνίο για να διατηρήσει το ίδιο ρεύμα θα δημιουργήσει ΗΕΔ αυτεπαγωγής ίση με την ΗΕΔ πηγής (αφού η εσωτερική αντίσταση είναι μηδέν) και μάλιστα αντίθετες μεταξύ τους. Έτσι Εολικο =0 , άρα Ικ=0.
Η δε ενέργεια των μαγνητικών πεδίων των πηνίων θα δημιουργήσει σπινθήρα σε ένα απλό διακόπτη.

Ακόμα και αν η πηγή είχε εσωτερική αντίσταση διάφορη του μηδενός θα συνέβαινε το ιδιο

Καλό μεσημέρι Γιώργο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Δεν νομίζω ότι η ΗΕΔ που αναπτύσσεται σε κάθε πηνίο, είναι ίση με την Ε της πηγής.
Δεν υπάρχει κάποιος νόμος που να υπαγορεύει κάτι τέτοιο.
Νομίζω ότι έχουμε πολύ μεγαλύτερες ΗΕΔ από αυτήν της πηγής, αρκεί να σκεφτούμε ότι μιλάμε για μια “ακαριαία” αποκατάσταση. Σαν την κρούση, που την θεωρούμε ακαριαία (ενώ προφανώς κάποιο έστω ελάχιστο dt είναι απαραίτητο)…
Αλλά απειροελάχιστο dt και όχι χρόνος 5τ, οδηγεί σε πολύ μεγάλες ΗΕΔ.

Διονύση για να κρατήσει το ίδιο ρεύμα κάθε πηνίο πρέπει η Εαυτ να δώσει αυτό το ρεύμα
. Ελλείψει αντιστατών θα πρέπει να είναι ίση με αυτή της πηγής.

Γιώργο φαντάζομαι ότι αναφέρεσαι στο κύκλωμα του σχήματος (του απλού κυκλώματος που διδάσκουμε).
https://i.ibb.co/7ddCGDb1/a.png
Στο κύκλωμα αυτό, πράγματι ισχύει αυτό που λες.
Την διεύρυνση του συμπεράσματός σου δυσκολεύομαι να παρακολουθήσω.
Για παράδειγμα να επιστρέψω στο κύκλωμα της άσκησης εδώ. Αν η R2=3R τι ένταση ρεύματος θα έλεγες ότι αποκαθίσταται με το άνοιγμα του διακόπτη;

Διονύση αυτό που λέω είναι ότι πριν
Ε=Ι1*Rκαι μετά Εαυτ =Ι1*R
Άρα Εαυτ=Ε
Το ίδιο και για το Ι2:
Εαυτ=Ι2*(2R)=(I1/2)*2R=E
Επισης και οι δύο Εαυτ έχουν μεταξύ τους αντίθετη πολικοτητα.Αρα
Εολ=0

Γιώργο εφάρμοσε τη λογική που περιγράφεις, όπως σου πρότεινα στο προηγούμενο σχόλιο,(με διαφορετικά αντίσταση).
Θα βρίσκεις πάντα Ι=0
Ενώ στην προηγούμεν ανάρτηση ΕΔΩ, κατέληξα σε άλλο συμπέρασμα…

Ας δούμε Γιώργο το κύκλωμα του σχήματος, όπου R=5Ω και Ε=20V με L=20mΗ.
Ο διακόπτης είναι κλειστός για μεγάλο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα ο κλάδος ΑΒ διαρρέεται από ρεύμα Ι1=4 Α, ενώ ο κλάδος ΓΔ από ρεύμα Ι2= 1 Α.

https://i.ibb.co/zVPFvTcC/2026-04-14-183533.png

Σύμφωνα με την δική σου λογική Γιώργο, μόλις ανοίξουμε το διακόπτη, σε κάθε πηνίο αναπτύσσεται η ίδια ΗΕΔ από αυτεπαγωγή ίση με Ε. Άρα η συνολική ΗΕΔ είναι 0 και το κοινό ρεύμα έχει ένταση μηδενική.
Σύμφωνα με την άποψη που εξέθεσα στην προηγούμενη ανάρτηση, δουλεύοντας με την διατήρηση της μαγνητικής ροής (όπως κάνουμε στην πλαστική κρούση που εφαρμόζουμε την ΑΔΟ…) θα πάρουμε:

LΙ1-LΙ2=(L+L)Ικ →Ικ=1,5 Α.με φορά ΓΔΒΑΓ.

Έχεις δίκιο Διονύση. Το σκέφτηκα με την αρχή της υπέρθεσης, αλλά τότε θα καταλήξουμε να έχουμε δύο διαφορετικά κυκλώματα που θα ισχύουν αυτά που αναφέρω (αλλά σε διαφορετικό κύκλωμα από το δικό σου) .

Για να δώσω ένα παράδειγμα που να μην ισχύει το Εαυτ=E, ας δούμε το κύκλωμα όπου έχει σταθεροποιηθεί η ένταση του ρεύματος, με το διακόπτη δ κλειστό.

https://i.ibb.co/Xr9Kh787/2026-04-15-094140.png
Μόλις ανοίξουμε το διακόπτη δ, η ΗΕΔ από αυτεπαγωγή είναι ίση με Εαυτ=2Ε!!! ενώ χρειάζεται στη συνέχεια χρονικό διάστημα 5τ=10R/L για να μηδενιστεί η ένταση του ρεύματος.

Καλησπέρα Διονύση.
Επιτέλους κατάφερα να διαβάσω την συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησης.
Παρα πολύ καλή με τα πρωτα ερωτήματα κανονικά για μαθητές.

Καλημέρα Χρήστο και καλό ΣΚ.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Συγχαρητήρια ΔΑΣΚΑΛΕ για την ιδέα και την απλότητα με την οποια προσεγγισατε τη λύση .

Καλησπέρα Σπύρο.
Σε ευχαριστώ για το σχόλιο…

Καλημέρα και καλό Πάσχα σε όλους.
Ένα θέμα αφιερωμένο στον Κώστα Ψυλάκο, αφού αφορμή ήταν μια ερώτηση του Κώστα και η συζήτηση που ακολούθησε.
Κώστα περίμενα να βάλεις το θέμα, αλλά αφού δεν είδα να το προχωράς, καθησα και έγραψα το παραπάνω.
Αφιεωρωμένο και στον Κωνσταντίνο Καβαλλιεράτο, αφού είπα να τον μιμηθώ και να γράψω και γω ένα άρθρο, όπως αυτό εδώ, με…. μέγιστη πολυλογία 🙂

!!!!!!!!!!!
Σχόλιο κατά της πολυλογίας.(Κωνσταντίνος)

Καλημέρα Γιώργο.
Είπα ότι βρισκόμαστε σε διακοπές (άρα δεν δουλεύουμε πλέον οι… συνταξιούχοι!!!), οπότε μπορούμε να πούμε και δυο κουβέντες παραπάνω 🙂
Καλό Πάσχα Γιώργο.

Καλημέρα Διονύση.
Ωραία πράματα γιατί δείχνουν κρίκους της φυσικής αλυσίδας!
Ξεκινώ με την 1η …ορμή δεν βλέπω, λέω παρακάτω, ξέρει ο “κτίστης”.
Κατεβάζω σιγά σιγά τη 2η και θαυμάζω την ιδανικότητα του κυκλώματος!
Πάω στην 3η και …αναπολώ…
Πριν μπω στη 4η ,έβλεπα την πτώση σώματος όχι ελεύθερα και αφου μπήκα ,
είδα και τις αντιστοιχίες που παλιά διδάσκαμε με εντός τις “ηλεκτρικές ταλ.”
Απογειώθηκα με τις 5η και 6η ,βλέποντας πλέον και την ΑΔΟ ,αλλά δικαιολογώντας και την πολυλογία!!!
Καλό Πάσχα Διονύση να έχετε .
Καλό Πάσχα και στον αίτιο Ψυλάκο

Καλημέρα παιδιά.
Πολύ όμορφη Διονύση!.
Στο τελευταίο ερώτημα θα προτιμούσα να μιλήσω για ηλεκτρομαγνητικό παλμό παρά για σπινθήρα. Δεν ξέρουμε τη φύση του διακόπτη ώστε να μιλάμε για σπινθήρα.

Καλημέρα και καλές γιορτές.
Μέρος ενέργειας μαγνητικού πεδίου του πηνίου L μετατρεπεται σε ενέργεια μαγνητικού πεδίου του πηνίου L1 και αγνοώντας ενέργεια ακτινοβολίας σε ενέργεια παραμόρφωσης των πηνίων. Διότι το μήκος του πρωτου θα αυξηθει ενώ του δευτερου θα ελαττωθεί.
Ειναι το αντιστοιχο της πλαστικής παραμόρφωσης στην ανελαστική κρουση.

Γεια σας συνάδελφοι.
Παντελή, Γιάννη και Γιώργο σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Γιώργο ας μην σκεφτόμαστε το πηνίο σαν ένα ελατήριο, όπως στο σχήμα όπου τίθεται σε ταλάντωση, αλλάζοντας σοβαρά το μήκος του. Μάλλον δεν συμβαίνει… ή τουλάχιστον δεν πρέπει να είναι σημαντικός παράγοντας απώλειας ενέργειας.
Γιάννη, συμφωνώ με τον ηλεκτρομαγνητικό παλμό, ένα γενικότερο όρο σε σχέση με τον σπινθήρα. Από την Wikipedia:
“Ένας ηλεκτρομαγνητικός παλμός ( EMP ), που αναφέρεται επίσης ως παροδική ηλεκτρομαγνητική διαταραχή ( TED ), είναι μια σύντομη έκρηξη ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας. Η προέλευση ενός EMP μπορεί να είναι φυσική ή τεχνητή και μπορεί να εμφανιστεί ως ηλεκτρομαγνητικό πεδίο , ως μαγνητικό πεδίο ή ως αγώγιμο ηλεκτρικό ρεύμα . Οι ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές που προκαλούνται από ένα EMP μπορούν να διαταράξουν τις επικοινωνίες και να προκαλέσουν ζημιά σε ηλεκτρονικό εξοπλισμό. Ένα EMP, όπως ένας κεραυνός, μπορεί να προκαλέσει σωματική βλάβη σε αντικείμενα όπως κτίρια και αεροσκάφη.”
Καλό Πάσχα σε όλους.

Kαλημερα Διονύση. Πολυ ενδιαφεροντες συσχετισμοι και ωραια Φυσικη,που βαζιζεται στην κοινη ιδιοτητα ενος σωματος και ενος πηνιου,που ειναι η αδράνεια. Δεν πηγες στις ηλεκτρικες ταλαντωσεις γιατι δεν σου αρεσει η πολυλογια. 🙂 Εκει θα ειχαμε Φυσικη βασιζομενη και στην κοινη ιδιοτητα μεταξυ ενος ελατηριου και ενος πυκνωτη,που ειναι η ελαστικοτητα.
Ευχαριστω πολυ για την αφιερωση! Δεν διακρινω πολυλογια στο αρθρο σου γιατι δεν γραφεις τιποτα περιττο.

Καλημέρα και καλό Πάσχα σε όλους. Διαβάζω στον τίτλο για διατήρηση της μαγνητικής ροής και λέω τι γίνεται; Αξιόλογη παρουσίαση Διονύση!

Με είχε απασχολήσει το θέμα:
Αναλογίες Μηχανικής Ηλεκτρισμού μέρος Α

Αναλογίες Μηχανικής Ηλεκτρισμού μέρος Βου

Πλαστική κρούση πηνίων

Διονύση σε ευχαριστώ πολύ για την αφιέρωση !

Η ανάλυση σου είναι εξαιρετική και μάλιστα στο λεπτό σημείο κατά τη διάρκεια της “πλαστικής κρούσης” των πηνίων που θεωρείς ότι η ΗΕΔ από αυτεπαγωγή στα δυο πηνία είναι κατά πολύ μεγαλύτερες από την ΗΕΔ της πηγής (Ε) αλλά και από την τάση στα άκρα της αντίστασης μέχρι να αποκατασταθεί η κοινή ένταση ρεύματος.

Ότι ακριβώς συμβαίνει κατά τη διάρκεια μιας πλαστικής κρούσης με τις ωστικές δυνάμεις έναντι των εξωτερικών μέχρι την απόκτηση της κοινής ταχύτητας.

Με αυτή την παραδοχή (ωστικές δυνάμεις = εσωτερικές δυνάμεις) ο 2ος Ν.Ν μας οδηγεί στην Α.Δ.Ο. και στο ηλεκτρικό κύκλωμα οι πολύ μεγάλες ΗΕΔ από αυτεπαγωγή έναντι του Ε και i*R μέσω του 2ου κανόνα του Kirchhoff μας οδηγεί στη διατήρηση της μαγνητικής ροής.

Θα ήθελα να αναφέρω ότι το είχα δει το θέμα στο παρελθόν από μια ανάρτηση του Γιάννη . Ήρθε όμως ξανά στην επιφάνεια μετά από μια συζήτηση που είχα με το Διονύση Δρακόπολο ο οποίος εξέφρασε τον προβληματισμό του σχετικά με το θέμα. Οπότε άρχισα πάλι να το “σκαλίζω” ….

Καλά να περάσετε τις επόμενες μέρες!

Καλή Ανάσταση να έχουμε !

Γεια σου Διονύση.
Πολύ όμορφη (και με την μαεστρία Μάργαρη) η προσπάθεια να δειχτούν οι αναλογίες συμπεριφοράς  μηχανικών και Η/Μ συστημάτων. Έχουν πολύ φυσική τα θέματα αυτά, π.χ. το  L είναι το μέτρο αδράνειας του Μ.Π. του πηνίου και αφού έχει την χαρακτηριστική ιδιότητα της αδράνειας σημαίνει ότι πρόκειται για φυσική οντότητα. Αλλά και δείχνουν κατά την γνώμη μου την αξία των μαθηματικών στα θέματα φυσικής. Ίδιες Δ.Ε. ίδια λύση και συμπεριφορά.

Συμπληρωμένο το πινακάκι αντιστοιχίας.
Μετατόπιση   (χ)                  ηλεκτρικό φορτίο (q)
Ταχύτητα (u)                        ηλεκτρικό ρεύμα (i)
Μάζα (m)                             Αυτεπαγωγή (L)
Δύναμη (F)                          Ηλεκτρική τάση (V)
Τριβή/Απόσβεση (b)            Ηλεκτρική αντίσταση  (R)
Σταθερά ελατηρίου (k)         Αντίστροφο χωρητικότητας (1/C)
Ορμή  (mu)                         μαγνητική ροή  (Li)
 
Αν θυμόνται οι παλιοί το βιβλίο των δεσμών έκανε κάπου λόγο για αυτές τις αναλογίες, ίσως στο κεφάλαιο των ταλαντώσεων.
 
Καλή Ανάσταση σε όλους !

Γεια σου ‘Αρη.
Φυσικά θυμάμαι το βιβλίο των Δεσμών αλλά βρίσκω και στο μη επιλεγέν βιβλίο της ομάδας Δρη:
https://i.ibb.co/1Y6VXz2F/11.png
https://i.ibb.co/zhrXpvwF/22.png

Καλημέρα και χρόνια πολλά.
Κωνσταντίνε, Αποστόλη, Κώστα και Άρη σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Όσον αφορά τις αναλογίες μηχανικών και ηλεκτρομαγνητικών μεγεθών, πράγματι διδασκόταν επί δεσμών, αλλά δεν είχα αυτό το στόχο στο μυαλό μου, γι΄αυτό άλλωστε δεν έγραψα λέξη για πυκνωτές και ελατήρια. Άλλωστε το δήλωσα πρώτα-πρώτα. Μην φοβηθεί ο αναγνώστης και δεν θα πάω στις ηλεκτρικές ταλαντώσεις…
Αλλά παιδιά, ξέρετε πότε διδάσκαμε δέσμες στα σχολεία; Πριν το 2.000!!! Πάνε τώρα 26 χρόνια…
Συνεπώς ένας συνάδελφος με 26 χρόνια υπηρεσίας (κοντεύει να βγει στην σύνταξη…) δεν έχει ασχοληθεί ποτέ στη διάρκεια της διδασκαλίας του με ηλεκτρικές ταλαντώσεις και αναλογίες…
Και ποιος ήταν ο στόχος; Προφανώς η διατήρηση της μαγνητικής ροής σε κυκλώματα όπου έχουμε απότομες μεταβολές της έντασης του ρεύματος. Όταν τα πράγματα δεν εξελίσσονται ομαλά, υπακούοντας σε κάποια εκθετική.
Πάνω σε αυτό θέλησα να οδηγηθεί ο συνάδελφος στην λύση, όχι εξ αποκαλύψεως, κάντο έτσι και θα βγεί, αλλά να φτάσει να πει, ναι μου ακούγεται πολύ λογικό, έτσι είναι όπως στην πλαστική κρούση… Έχουμε την ανάλογη εξέλιξη και την ίδια λογική.
Αν συμβεί αυτό, κάτι θα έχει γίνει για να μην ισχύει, αυτό που έγραψες Γιάννη δίπλα:
“Αν δεν καταλαβαίνεις τι κάνεις (λ.χ. διότι έχεις ξεχάσει την απόδειξη του λήμματος) κάνεις μια τρύπα στο νερό.
Επίσης παράγονται άνθρωποι που χειρίζονται άνετα πράγματα που δεν καταλαβαίνουν. Θυμήσου όταν λύναμε με Λαγκράνζιαν προβλήματα. Μας ξέφευγαν οι αλληλεπιδράσεις και οι ενεργειακές ανταλλαγές. Όταν ξεχάσαμε τις τεχνικές αυτές δεν έμεινε τίποτα.”
Όχι λοιπόν εφάρμοσε διατήρηση μαγνητικής ροής. Αλλά κατανόησε γιατί αν την εφαρμόσεις θα έχεις λύση στο πρόβλημα…

Καλημέρα Διονύση. Εντυπωσιακή προσέγγιση!
Να συνεπικουρήσω στην τελευταια παρατηρησή σου :https://i.ibb.co/8DzfZTYd/APR30.png

Καλησπέρα σε όλους. Μια προσθηκη στον πινακα αντιστοιχιών που εγραψε ο Άρης.
ΠΡΟΣΦΕΡΟΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΑΝΑ ΠΕΡΙΟΔΟ ΣΕ ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΕΝΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ

ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΛΑΝΤΩΣΕΙΣ

W = πbωΑ^2 W =πRωQo^2

Καλό απόγευμα Γιώργο και καλή Ανάσταση.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και τις … προσθήκες.

Γεια σου Διονύση.Η σημείωσή   μου στο ότι το βιβλίο των δεσμών είχε κάποια αναφορά στην αναλογία  μηχανικών και Η/Μ μεγεθών με κανένα τρόπο δεν υπονοούσε ότι η παρούσα ανάρτηση ήταν  περιττή είτε για τους νεώτερους συναδέλφους είτε και τους παλιούς. Έχει την ιδιαίτερη σκόπευσή της  και τον τρόπο παρουσίασής της, πολύ χρήσιμες  και επιτυχημένες και οι δύο όπως ήδη έγραψα.

Καλημέρα σε όλους.
Είναι εξαιρετική η ανάλυση, Διονύση.
Κώστα, ευχαριστώ για το ενδιαφέρον.
Καλή συνέχεια και καλή Ανάσταση !

Χρόνια Πολλά Διονύση.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλησπέρα Διονύση. Εξαιρετικό το άρθρο. Συγχαρητήρια!
Από την αντιστοιχία ΗΕΔ – Δύναμης, ίσως ερμηνεύεται και ο όρος “ΗλεκτρΕγερτική Δύναμη” που έχει επικρατήσει για το συγκεκριμένο φυσικό μέγεθος (όρος που έχει μέσα τη λέξη δύναμη, αλλά ως μονάδα μέτρησης έχει το 1Volt). Ίσως πιο δόκιμος όρος να ήταν “Ηλεκτρεγερτική τάση”.
Επίσης, τις προάλλες, ρωτώντας ένα μαθητή, από πού θεωρεί ότι προέρχεται (σε κύκλωμα RL κατά το άνοιγμα του διακόπτη) η θερμότητα που εκλύεται στην αντίσταση, απάντησε “από την κινητική ενέργεια των ηλεκτρονίων”. Κοιτώντας κάποιος αντιστοιχίες στις διατάξεις που έθεσες, θα μπορούσε να πει: Η κινητική ενέργεια του σώματος μετατρέπεται σε θερμότητα λόγω τριβής στο μηχανικό σύστημα, άρα η κινητική ενέργεια των ηλεκτρονίων μετατρέπεται σε θερμότητα λόγω αντίστασης κατά το άνοιγμα του διακόπτη στο ηλεκτρικό σύστημα. Δεν είναι όμως ακριβώς έτσι οι αντιστοιχίες… !!
Καλή Ανάσταση και Καλό Πάσχα!

Χριστός Ανέστη και Χρόνια Πολλά Γρηγόρη.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και χαίρομαι που σου άρεσε.
Όσον αφορά για τον όρο “ηλεκτρεγερτική δύναμη” αν και κρίνεται μη επιτυχής, έχω την γνώμη ότι η λέξη δύναμη έχει το νόημα της “ικανότητας”, κάτι σαν το νόημα της “ψυχικής δύναμης”. Της ικανότητας δηλαδή της ΗΕΔ να διεγείρει, θέτοντάς τα σε προσανατολισμένη κίνηση, τα ελεύθερα ηλεκτρόνια του αγωγού…
Χρόνια Πολλά σε όλους.

Καλημέρα και χρόνια πολλά. Διονύση όταν διαβάζω το σενάριο που έχεις καταστρώσει περιμένω με αγωνία την κορύφωση του και εδώ επαληθεύτηκα .Θα είναι και αυτή μια ανάρτηση που θα την ανατρέχω όπως και πολλές άλλες κατά το παρελθόν.
Γιάννη η αντίστοιχη ελάττωση της κινητικής ενέργειας δεν θα είναι η ελάττωση του μαγνητικού πεδίου των 2 πηνίων, άρα θερμότητα joule στην αντίσταση R. Δεν ξέρω αν έχασα κάτι από τα προηγούμενα σχόλια Διονύση όσον αφορά την ερώτηση στο τέλος

Καλησπέρα και Χρόνια Πολλά Νίκο. Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Όσον αφορά τις ενέργειες.
Αρχικά το πρώτο πηνίο περικλείει ενέργεια:

https://ylikonet3.wordpress.com/wp-content/uploads/2026/04/cea3cf84ceb9ceb3cebcceb9cf8ccf84cf85cf80cebf-cebfceb8cf8ccebdceb7cf82-2026-04-12-201159.png
Μόλις αποκατασταθεί κοινή ένταση και στα δύο πηνία, η ενέργεια των μαγνητικών τους πεδίων είναι ίση:

https://ylikonet3.wordpress.com/wp-content/uploads/2026/04/cea3cf84ceb9ceb3cebcceb9cf8ccf84cf85cf80cebf-cebfceb8cf8ccebdceb7cf82-2026-04-12-201207.png
Η απώλεια ενέργειας, ίση με 0,15J είναι αυτή που «χάθηκε» στη διάρκεια του χρόνου dt που απαιτήθηκε να πέσει η ένταση του ρεύματος από τα 5 Α στα 2 Α, πριν αρχίσει ξανά να αυξάνεται.
Αυτή η ενέργεια μπορεί να μεταφερθεί μέσω ενός ηλεκτρομαγνητικού παλμού, που μπορεί να οδηγήσει και σε σπινθήρα στο διακόπτη…
Το αντίστοιχο στην πλαστική κρούση, είναι η απώλεια της μηχανικής ενέργειας στη διάρκεια της πλαστικής κρούσης μεταξύ των δύο σωμάτων, ενώ αν υπάρχουν τριβές, στη συνέχεια η κινητική ενέργεια (αμέσως μετά την κρούση) θα μετατραπεί σε θερμική, μέχρι να σταματήσει.

https://ylikonet3.wordpress.com/wp-content/uploads/2026/04/cea3cf84ceb9ceb3cebcceb9cf8ccf84cf85cf80cebf-cebfceb8cf8ccebdceb7cf82-2026-04-12-201218.png

Σε ευχαριστώ Διονύση, το φαντάστηκα ότι θα ιονιστεί ο αέρας αλλά θεώρησα ότι έχουμε και θερμότητα joule

Διονύση καλησπέρα.
Ξαναμελέτησα προσεκτικά βήμα προς βήμα όλη την πορεία που ακολουθείς. Πολύ χρήσιμα συμπεράσματα. Συγχαρητήρια.
Προσωπικα θα την χαρακτήριζα ως η αναρτηση της χρονιάς.

Καλή Κυριακή, πολύ ωραία άσκηση Διονύση.

Καλημέρα Διονύση . Όμορφη όπως πάντα. Διόρθωσε στην εκφώνηση αντι F=2N σε F= 1,5N

Καλό απόγευμα Παύλο και Γιώργο.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό, αλλά και για την διόρθωση Γιώργο του μέτρου της δύναμης.
Ξέμεινε..,

Σύντομες λύσεις της άσκησής
1. Τιμή της ΔΗf(2-προπανόλης)
* n(C₃H₆)_ολ = 25,2 / 42 = 0,6 mol.
* m(Br₂) = (4/100) * 400 = 16 g.
* n(Br₂) = 16 / 160 = 0,1 mol (αντέδρασε με το Br₂).
* n(C₃H₆)_ενυδ = 0,6 – 0,1 = 0,5 mol (ενυδατώθηκε).
* n(CHI₃) = 177,3 / 394 = 0,45 mol.
* n(2-προπανόλης) = n(CHI₃) = 0,45 mol.
* n(1-προπανόλης) = 0,5 – 0,45 = 0,05 mol.
* ΔΗ_ενυδ(1-προπ) = -300 – (20 – 286) = -34 kJ/mol.
* Q₁ = 0,05 * 34 = 1,7 kJ.
* Q₂ = 26 – 1,7 = 24,3 kJ.
* ΔΗ_ενυδ(2-προπ) = -24,3 / 0,45 = -54 kJ/mol.
* -54 = ΔΗf(2-προπ) – (20 – 286) => ΔΗf(2-προπανόλης) = -320 kJ/mol.
2. Ένωση Α και Ένωση Β
* Ένωση Α: 2-προπανόλη (σταθερότερη, καθώς έχει μικρότερη ΔΗf = -320 kJ/mol).
* Ένωση Β: 1-προπανόλη (ΔΗf = -300 kJ/mol).
3. % Ποσοστό μετατροπής σε 2-προπανόλη
* (0,45 mol / 0,5 mol) * 100 = 90%.
4. Ποια αλκοόλη υγροποιείται πιο εύκολα
* Η 1-προπανόλη (Β). Έχει γραμμική αλυσίδα που επιτρέπει ισχυρότερες διαμοριακές δυνάμεις (London) και πιο αποτελεσματικούς δεσμούς υδρογόνου, άρα έχει υψηλότερο σημείο ζέσης.
5. Διαλυτότητα Br₂ σε CCl₄
* Το Br₂ και ο CCl₄ είναι και τα δύο μη πολικά μόρια. Σύμφωνα με την αρχή “τα όμοια διαλύουν όμοια”, αναπτύσσουν μεταξύ τους διαμοριακές δυνάμεις London παρόμοιας ισχύος με τις ελκτικές δυνάμεις των καθαρών συστατικών, καθιστώντα
ς τα πλήρως αναμίξιμα.

Καλησπέρα Θύμιο και μπράβο , εξαιρετική η επίλυση σου , να είσαι καλά !

Καλησπέρα σας κ.Κουτσομπόγερα!
Ένα αέριο υγροποιείται πιο εύκολα όσο ισχυρότερες είναι οι διαμοριακές δυνάμεις που αναπτύσσονται μεταξύ των μορίων του.
Οι δύο αλκοόλες του προβλήματος είναι υγρά σε θερμοκρασία 25 C και πίεση 1atm.
Συνεπώς πιο εύκολα υγροποιείται η αλκοόλη με το χαμηλότερο σημείο βρασμού δηλαδή η 2-προπανόλη.

Καλησπέρα σας κύριε Μπανιά, που αναφέρει η εκφώνηση ότι η θερμοκρασία 25 C και πίεση 1atm;

Δηλαδή το νερό που γράφεται στην εκφώνηση είναι σε αέρια μορφή η υγρό;

Όλα τα θερμοχημικά δεδομένα αναφέρονται στις ίδιες συνθήκες θερμοκρασίας και πίεσης καθώς και στην ίδια φυσική κατάσταση των ουσιών που συμμετέχουν. Άρα δεν αφορά τον μαθητη. Ουτως ή άλλως αν ήταν υγρές δεν θα υπαρχει υγροποιηση άρα ουτε και ευκολια αυτης.
Επίσης σχολικο βιβλιο: Eίναι εύκολο να καταλάβει κανείς, ότι όσο ισχυρότερες είναι αυτές οι δυνάμεις, τόσο «ευκολότερα» υγροποιείται ένα αέριο σώμα, δηλαδή τόσο μεγαλύτερο σημείο βρασμού έχει. Και ανάποδα, όσο μικρότερες είναι οι διαμοριακές δυνάμεις, τόσο «δύσκολα» υγροποιείται ένα αέριο.

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/5604/Chimeia_G-Lykeiou-Thetikon-Spoudon-Spoudon-Ygeias_html-empl/index8_1.html

Αν θέλετε προτεινετε μια διατυπωση στο ερωτημα.

Eστω ότι οι αλκοόλες είναι αέρια.Πώς προστέθηκε στο παραγόμενο μίγμα των αλκοολών υδατικό διάλυμα ΝαΟΗ/Ι2;

Με βάση το πνεύμα του βιβλιου η ερώτηση είναι σωστή – χρησιμοποιω αν δειτε ορολογια του βιβλιου. Διοχετεύουμε το μειγμα αλκοολών στο διάλυμα αν αυτό είναι το θέμα (και ειναι πιο σωστη η εκφραση) – γιατι να μην μπορουμε ομως να προσθεσουμε και υγρο σε κλειστο δοχειο πχ με μειγμα αεριων;

Η θερμοκρασία στο δοχείο αντίδρασης είναι πάνω από 100C.Άρα η προσθήκη υδατικού διαλύματος είναι προβληματική.
Κατά τη γνώμη μου θα έπρεπε στην εκφώνηση να αναφέρονται οι φυσικές καταταστάσεις των ουσιών.Δηλαδή αέριο προπένιο αντιδρά πλήρως με υδρατμούς.Το μίγμα των αερίων προϊόντων ψύχεται σε θερμοκρασία περιβάλλοντος οπότε υγροποιείται.Κατόπιν προσθέτουμε το διάλυμα ΝaOH/I2,ώστε να υπάρχει πραγματική απεικόνιση των φυσικών και χημικών διεργασιών!
Ευχαριστώ για το χρόνος σας και το διάλογο ο οποίος εκ μέρους μου δεν έχει καμία διάθεση αντιπαράθεσης αλλά βελτίωσης μου!¨Αλλωστε έχετε δείξει την αγάπη σας για τη χημεία με τόσο χρόνο που αφιερώνετε σε αυτήν!
Σε άλλη άσκηση εδώ στο ylikonet υπάρχει η έκφραση ομογενές μίγμα αλκινίου-αλκοόλης.Όμως ακλίνιο και αλκοόλη δεν διαλύονται μεταξύ τους.Άρα αυτό δημιουργεί γνωστικές συγκρούσεις!

Η πρόταση μου και καλό βράδυ!
Το μίγμα των αέριων προϊόντων ψύχεται αργά σε θερμοκρασία 25C οπότε υγροποιείται.
Ποια από τις δύο ισομερείς αλκοόλες θα υγροποιηθεί πρώτη;

Καλησπέρα σας κύριε Μπανιά
Συμφωνώ με όσα λέτε και σας ευχαριστώ για τον διάλογο – εννοείται ότι δεν έχουμε την παραμικρή αντιπαράθεση και εννοειται πως κάνω πολλές φορές λάθη. Εγω σας ευχαριστω για τον χρονο σας, αυτού του ειδους οι διαλογοι βελτιωνουν
και τις 2 πλευρες αν συμφωνειτε – προφανως ολοι θελουμε να βελτιωνόμαστε.
Κατανοητό αυτό που αναφέρετε για την θερμοκρασια και τις φυσικες καταστασεις – αλλα επειδη αναφερω οτι ‘Όλα τα θερμοχημικά δεδομένα αναφέρονται στις ίδιες συνθήκες θερμοκρασίας και πίεσης καθώς και στην ίδια φυσική κατάσταση των ουσιών που συμμετέχουν.’
μαλλον δεν εχουμε προβλημα – θα υπηρχε θεμα και στην εκφωνηση θα ηταν πιο περίπλοκη κατα την γνωμη μου.  
Θα μπορουσε να λεει η εκφωνηση ‘ … το μειγμα αλκοολων θερμαινεται στους 150 κελσιου. Ποια από τις 2 αλκοόλες υγροποιείται πιο εύκολα στις ίδιες συνθήκες πίεσης; ‘
Στο σχολικο βιβλιο παντως τα πραγαματα ειναι απλουστερα
‘: Eίναι εύκολο να καταλάβει κανείς, ότι όσο ισχυρότερες είναι αυτές οι δυνάμεις, τόσο «ευκολότερα» υγροποιείται ένα αέριο σώμα, δηλαδή τόσο μεγαλύτερο σημείο βρασμού έχει. Και ανάποδα, όσο μικρότερες είναι οι διαμοριακές δυνάμεις, τόσο «δύσκολα» υγροποιείται ένα αέριο.

Για την άλλη ασκηση στο ylikonet καλυτερα να ρωτηστε τον συγγραφεα της.
Να είστε καλά! 

Σύμφωνοι για τις αλκοόλες – καλό σας βράδυ!

Καλησπέρα Παναγιώτη.2)2-προπανόλη.Χωρις υπολογισμούς.Η φυσική επιλογή παράγει μεγαλύτερο ποσοστό θερμοδυναμικά σταθερότερου προϊόντος αλλοιώς θα είχαμε άφθονα διαμάντια.1)-320(εδώ η επιφύλαξη).3)90 4)1-προπανόλη ισχυρότερες London λόγω μη διακλαδισμενου υδρόφοβου αλκυλίου. 5)τα όμοια…Τα οποιαδήποτε κακεντρεχή σχόλια απέχουν παρασάγγας από την πραγματικότητα των εξετάσεων.

Kαλησπέρα κ.Τσιτζήρα.
Επειδή εγώ μόνο σχολίασα γιατί χαρακτηρίζεις και με ποιο δικαίωμα τα σχόλια κακεντρεχή.Αν διαφωνείς δικαίωμα σου και γράψε την αντιρρήσεις σου.
Σε παρακαλώ να ανακαλέσεις την έκφραση,Κάνε το κόπο να διαβάσεις προσεκτικά αυτά που γράφω.Άλλο χημεία και άλλο χαρτοχημεία!

Καλημέρα σας κύριε Μπανιά
Νομίζω ότι ο χαρακτηρισμός χαρτοχημεία είναι γενικόλογος και αδικεί την άσκηση και την ολη προσπαθεια – και οδηγεί σε παρερμηνείες. Διαφωνώ μαζί σας. 
Η ερώτηση ΄ποια από τις 2 αλκοόλες υγροποιείται πιο εύκολα στις ίδιες συνθήκες πίεσης, είναι γενική , όχι μονο για τις
συνθήκες του πειράματος.’ Έχω δειξει και τις παραγραφους του σχολικου βιβλιου που το αναφερει αυτο.
Με το ίδιο σκεπτικό οταν ρωτουν στις πανελλαδικες (πχ νεο 2020 Α2) ποια αλκοόλη έχει μεγαλυτερο σημειο ζεσεως θα πρεπει να διευκρινιζει οτι ειμαστε κατω απο το σζ – κατι που προφανως δεν κανει γιατι δεν χρειαζεται , γιατι ισχυει γενικα. 
Να είστε καλά

Θοδωρή καλημέρα και χρονια πολλα! Χαιρομαι για τη συμμετοχή σου – για το θεμα της σταθεροτητας παραθετω πηγές – νομίζω αυτα αρκουν στους μαθητες – ωστοσο πολυ σημαντικη η πτυχή που ανέπτυξες :

ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ
http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/5604/Chimeia_G-Lykeiou-Thetikon-Spoudon-Spoudon-Ygeias_html-empl/index2_1.html
Γενικά, όσο πιο μικρή είναι η τιμή ΔΗοf, τόσο πιο σταθερή θεωρείται η ένωση (σε σχέση με τα στοιχεία της).

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ 2025
https://www.panellinies.net/wp-content/uploads/2025_them/2025_them_gel/ximeia_2025.pdf
Δ1

Σχηματίζεται ένα μόνο οξείδιο του αζώτου, το θερμοδυναμικά 
σταθερότερο. Με βάση τις πρότυπες ενθαλπίες σχηματισμού των παρακάτω
οξειδίων του αζώτου να εξηγήσετε ποιο από αυτά τα οξείδια θα σχηματιστεί.

Καλησπέρα κι από εμένα. Παναγιώτη πολύ ωραία άσκηση. Για το θέμα με την ευκολία υγροποίησης κι εγώ το σκέφτηκα στην αρχή όπως ο Ευθύμιος, αλλά νομίζω ότι δεν είναι πρόβλημα. Ίσως θα μπορούσε να γραφτεί, αν και εννοείται θεωρώ, στην εκφώνηση “ποια από τις δύο αλκοόλες υγροποιείται ευκολότερα όταν βρίσκονται στην αέρια φάση” ή κάτι παρόμοιο. Εγώ θα ήθελα να εστιάσω λίγο σε αυτό που αναφέρει ο Θύμιος σχετικά με τη θερμοδυναμική σταθερότητα. Το προιόν που επικρατεί σε μια αντίδραση δεν είναι πάντα το θερμοδυναμικά σταθερότερο. Υπάρχουν περιπτώσεις που επικρατεί το κινητικά ασταθέστερο προιόν, δηλαδή αυτό που σχηματίζεται πιο γρήγορα, έναντι του θερμοδυναμικά σταθερότερου, ανάλογα και με τις συνθήκες της αντίδρασης αλλά και την φύση των αντιδρώντων. Ένα παράδειγμα είναι η προσθήκη στα συζυγή αλκαδιένια, και σε άλλες συζυγείς ενώσεις, όπου το θερμοδυναμικά σταθερότερο προιόν προσθήκης είναι το 1,4, αλλά το κινητικά ασταθέστερο είναι το 1,2. Σε χαμηλές θερμοκρασίες επικρατεί συνήθως το κινητικό προιόν 1,2 (κινητικός έλεγχος) διότι σχηματίζεται γρηγορότερα, ενώ σε υψηλότερες το θερμοδυναμικό προιόν 1,4 (θερμοδυναμικός έλεγχος), διότι σε υψηλότερες θερμοκρασίες η αντίδραση καταλήγει σε ισορροπία όπου κυριαρχεί το θερμοδυναμικά σταθερότερο προιόν. Τα λέω όλα αυτά, διότι στην αντίδρασή μας, την ενυδάτωση του αλκενίου, ο βασικός λόγος που σχηματίζεται η 2-προπανόλη ώς κύριο προιόν δεν είναι αυτή καθεαυτή η μεγαλύτερη θερμοδυναμική της σταθερότητα, αλλά το γεγονός ότι το ενδιάμεσα σχηματιζόμενο καρβοκατιόν στον μηχανισμό, στο στάδιο που είναι το πιο αργό και επομένως και το καθορίζον την ταχύτητα, σχηματίζεται γρηγορότερα διότι είναι δευτεροταγές και σταθερότερο από το άλλο, το πρωτοταγές καρβοκατιόν, που οδηγεί στην 1-προπανόλη. Βέβαια και η ταχύτητα σχηματισμού του καρβοκατιόντος με τη σταθερότητά του σχετίζεται, καθώς με βάση ένα αξίωμα (το αξίωμα του Hammond), το σταθερότερο καρβοκατιόν προέρχεται από την σταθερότερη μεταβατική κατάσταση. Θέλω όμως να επισημάνω ότι ο σχηματισμός της 2-προπανόλης ως κύριου προιόντος δεν οφείλεται κατά βάση στη θερμοδυναμική της σταθερότητα αλλά στο ότι σχηματίζεται τελικά γρηγορότερα και ότι υπάρχουν αντιδράσεις, όπως αυτή που ανέφερα με την προσθήκη στα συζυγή αλκαδιένια, που μπορεί το προιόν που επικρατεί να μην είναι το θερμοδυναμικά σταθερότερο αλλά το κινητικά ασταθέστερο.

Θοδωρή καλημέρα και χρονια πολλα! Χαιρομαι για τη συμμετοχή σου – για το θεμα της σταθεροτητας παραθετω πηγές – νομίζω αυτα αρκουν στους μαθητες – ωστοσο πολυ σημαντικη η πτυχή που ανέπτυξες :

ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ
http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/5604/Chimeia_G-Lykeiou-Thetikon-Spoudon-Spoudon-Ygeias_html-empl/index2_1.html
Γενικά, όσο πιο μικρή είναι η τιμή ΔΗοf, τόσο πιο σταθερή θεωρείται η ένωση (σε σχέση με τα στοιχεία της).

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ 2025
https://www.panellinies.net/wp-content/uploads/2025_them/2025_them_gel/ximeia_2025.pdf
Δ1

Σχηματίζεται ένα μόνο οξείδιο του αζώτου, το θερμοδυναμικά 
σταθερότερο. Με βάση τις πρότυπες ενθαλπίες σχηματισμού των παρακάτω
οξειδίων του αζώτου να εξηγήσετε ποιο από αυτά τα οξείδια θα σχηματιστεί.

Απαντήσεις
 
1. Ισοστάθμιση Αντιδράσεων

• α) CaCO₃ → CaO + CO₂ (Είναι ήδη ισοσταθμισμένη)
• β) CaO + 3C → CaC₂ + CO
• γ) CaC₂ + 2H₂O → C₂H₂ (αιθίνιο) + Ca(OH)₂

2. β
3 & 4. Συντακτικοί Τύποι Ενώσεων

• Α (Αιθίνιο): HC≡CH
• Β (Αιθένιο): CH₂=CH₂
• Γ (1,2-διχλωροαιθάνιο): Cl-CH₂-CH₂-Cl
• Δ (1,2-αιθανοδιόλη): HO-CH₂-CH₂-OH
• Ε : Cl-CH₂-CH₂-OH
• ΣΤ : Cl-CH₂-CHO
• Ζ : NC-CH₂-CHO
• Θ : NC-CH₂-CH(OH)CN
• Λ (Μηλικό οξύ): HOOC-CH₂-CH(OH)-COOH

 
5. Υπολογισμός εκλυόμενου H₂ (STP)

• Mᵣ Μηλικού οξέος (C₄H₆O₅) = 134.
• n(οξέος) = 27 / 134 ≈ 0,2015 mol > 0,2
• n(Na) = 13,8 / 23 = 0,6 mol.
• Το οξύ έχει 3 ενεργά Η (2 στα -COOH και 1 στο -OH). Για πλήρη αντίδραση απαιτούνται 0,2015 * 3 = 0,6045 mol Na.
• Επειδή το διαθέσιμο Na (0,6 mol) είναι λιγότερο, το Νάτριο είναι το περιοριστικό αντιδραστήριο.
• Από τη σχέση 2 mol Na → 1 mol H₂:
• n(H₂) = 0,6 / 2 = 0,3 mol.
• V(H₂) = 0,3 * 22,4 = 6,72 L (STP).

 
6. Καθαρότητα Αρχικού CaCO₃

• n(Λ) = 13,4 / 134 = 0,1 mol μηλικού οξέος.
• Από τη στοιχειομετρία της πορείας (αναλογία 1:1), απαιτήθηκαν n(καθαρό) = 0,1 mol CaCO₃.
• m(καθαρό) = 0,1 * 100 = 10 g.
• % w/w καθαρότητα = (10 / 12,5) * 100 = 80%.

Καλημέρα Διονύση. Χρόνια πολλά! Εξαιρετική. Δεν είναι απλή ανάρτηση. Είναι πρόταση διδασκαλίας. Τα σχόλια λύνουν απορίες, όχι μόνο μαθητών.
Οι μαθητές πρέπει να κατανοήσουν ότι η ενέργεια του φωτονίου ακτίνων Χ είναι τόσο μεγάλη, που στην αλληλεπίδραση με το ηλεκτρόνιο αγνοείται η δέσμευση του ηλεκτρονίου. Θεωρείται δηλαδή εντελώς ελεύθερο. Αρκεί η ενέργεια του φωτονίου να είναι πολύ μεγαλύτερη από την ενέργεια δέσμευσης του ηλεκτρονίου. Οι ακτίνες Χ στα εργαστήρια έχουν ενέργεια από 50-200keV. Οι ενέργειες δέσμευσης ηλεκτρονίων στη στιβάδα Κ, για τον C είναι 0,28eV και το Al 1,5keV. Να μην πούμε για τις εξωτερικές στιβάδες που είναι μερικά eV…
Το φαινόμενο Compton εμφανίζεται όχι μόνο σε μέταλλα αλλά σε όλα τα υλικά. Καταλαβαίνουμε γιατί.
Η σύγκριση με το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, δεν είναι εύκολη, γιατί πέρα από την ενέργεια παίζει ρόλο και ο Ζ. Αλλά στις χαμηλές ενέργειες, που κάνουμε στην ύλη (ορατό, υπεριώδες) μπορούμε να τους πούμε ότι τα φωτόνια δεν έχουν αρκετή ενέργεια για να προκαλέσουν φαινόμενο Compton.

Καλό απόγευμα Ανδρέα και σε ευχαριστω για το σχολιασμό, αλλά και τον εμπλουτισμό με πρόσθετες πληροφορίες.
Καλό Πάσχα!

Αφιερωμένη στον Διονύση Μάργαρη, που μου έδωσε ιδέες από την σχετική δημοσίευσή του εδώ

Γεια σου θετικότατε (και ηλεκτροθετικότατε σαν αλκάλιο) Διονύση – νομιζω πρεπει να το προσθεσεις σαν ερώτημα φυσικό-χημείας – μας ενώνει η κάθοδος και ο Π.Π.!

Καλημέρα Παναγιώτη και σε ευχαριστώ για την αφιέρωση.
Άμεση αντίδραση και χρησιμοποίηση μετάλλου της 1ης ομάδας για εύκολη εξαγωγή ηλεκτρονίων!!!
Λες να το προσθέσω σαν ερώτημα φυσικό-χημείας;

Καλησπέρα. Παναγιώτη εκπληκτική ιδέα/άσκηση-σύνδεση ενέργειας ιοντισμού και έργου εξαγωγής, αλλά και επαγωγικού φαινομένου! Πετάς και το pHλάκι σου στο τέλος και δένει το γλυκό! Μπράβο φίλε. Εγώ θα πω και μια διόρθωση! Ο Αλβέρτος δεν ανακάλυψε το φαινόμενο, έδωσε τη θεωρητική του ερμηνεία με βάση την κβάντωση της ενέργειας της ακτινοβλίας του Planck. Νόμπελ για την ερμηνεία του φωτοηλεκτρικού φαινομένου.

Και κάτι άλλο που θέλω να συμπληρώσω είναι ότι, πέρα από το Li, στα υπόλοιπα αλκάλια δεν ξέρω αν έχει νόημα να μιλάμε για επαγωγικό φαινόμενο, με την έννοια ότι κάνουν ιοντικούς δεσμούς. Εχω δει, πέρα από τα Grignard, ενώσεις RLi, R2Cu και άλλες οργανομεταλλικές ενώσεις που οι δεσμοί πρέπει να έχουν ένα ποσοστό ομοιοπολικού χαρακτήρα, αλλά ενώσεις του Na, K δεν έχω δει, με την έννοια των οργανομεταλλικών ενώσεων. Πιθανόν να υπάρχουν αλλά δεν έχω υπόψη μου. Θέλω να πω ότι σε ιοντικούς δεσμούς, δεν ξέρω αν έχει νόημα να αναφερθούμε σε επαγωγικό φαινόμενο. Τι λες;

Καλησπέρα Θοδωρή και σ’ ευχαριστώ για τα σχόλια σου και τον χρόνο σου – ήταν πιο πολύ ποιητική άδεια τα σχετικα με την ανακλυψη του φωτοηλεκτρικού φαινόμενου – αλλά εχεις δικιο στο σχολιο σου. Αναφορικα με το +I φαινομενο δεν ειχα στο μυαλο μου απαραιτητη συνδεση με οργανικη χημεια – παρα σαν ιδιοτητα τασης / αποδοσης ηλεκτρονιων σχετιζομενων με την κατανομη των ηλεκτρονιων τους – και στο σχολικο βιβλίο γινεται αναφορα για +Ι ιδιοτητα μεταλλων – κατανοώ όμως αυτό που λες. Βρήκα το CH3Na https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Sodium-methyl Το CH3Na και το CH3K θα αντιδρουν με το νερο με διαφορετικη ταχυτητα λόγω του +Ι του Κ φαντζζομαι (το CH3K πιο εντονα μαλλον)

 
 
1.     Η ενέργεια 1ου ιοντισμού μειώνεται κατά μήκος μιας ομάδας (από πάνω προς τα κάτω), διότι η ατομική ακτίνα αυξάνεται και το εξωτερικό ηλεκτρόνιο απομακρύνεται από τον πυρήνα, με αποτέλεσμα να έλκεται λιγότερο.
2.     Το έργο εξαγωγής (φ) επίσης μειώνεται κατά μήκος της 1ης ομάδας, καθώς τα ηλεκτρόνια συγκρατούνται πιο χαλαρά όσο αυξάνεται το μέγεθος του ατόμου, απαιτώντας έτσι μικρότερη ενέργεια για να απελευθερωθούν.
3.     Συμπλήρωση πίνακα (με βάση την αύξηση του ατομικού αριθμού Z):
·        Λίθιο (Li): Z=3, Περίοδος 2, Ιοντισμός=520, φ=2.9, Ακτίνα=152
·        Νάτριο (Na): Z=11, Περίοδος 3, Ιοντισμός=496, φ=2.4, Ακτίνα=186
·        Κάλιο (K): Z=19, Περίοδος 4, Ιοντισμός=419, φ=2.3, Ακτίνα=227
·        Ρουβίδιο (Rb): Z=37, Περίοδος 5, Ιοντισμός=403, φ=2.2, Ακτίνα=248
·        Καίσιο (Cs): Z=55, Περίοδος 6, Ιοντισμός=376, φ=2.0, Ακτίνα=265
4.     Τα αλκάλια ασκούν +Ι (θετικό) επαγωγικό φαινόμενο, καθώς ως μέταλλα έχουν την τάση να αποβάλλουν ηλεκτρόνια.
5.     Η σειρά αυξανόμενης ισχύος του +Ι φαινομένου είναι: Li < Na < K < Rb < Cs.
6.     Υπολογισμός ηλεκτρονίων:
·        Mole Καλίου = 0.195g / 39g/mol = 0.005 mol.
·        Αριθμός ατόμων = 0.005 mol * 6.02 * 10^23 = 3.01 * 10^21 άτομα.
·        Εφόσον αποσπάται 1 ηλεκτρόνιο ανά άτομο, ο μέγιστος αριθμός είναι 301 * 10^19 ηλεκτρόνια.
7.     Υπολογισμός pH:
·        Έστω x τα moles του K και x τα moles του Na (ισομοριακό μείγμα).
·        39x + 23x = 15.5g => 62x = 15.5 => x = 0.25 mol από το κάθε μέταλλο.
·        Συνολικά moles OH(-) = 0.25 + 0.25 = 0.5 mol.
·        Συγκέντρωση [OH(-)] = 0.5 mol / 5 L = 0.1 M.
·        pOH = -log(0.1) = 1.
·        pH = 14 – 1 = 13.
 
 https://i.ibb.co/Mq3qQxs/5656.png
 

Καλημέρα, Διονύση πολύ ωραίες ερωτήσεις.

Διονύση καλημέρα.

Στις απαντήσεις σου σχετικά με την (vi) γράφεις ότι η ορμή το συστήματος φωτόνιο – ηλεκτρόνιο δεν διατηρείται, διότι το ηλεκτρόνιο είναι δεσμευμένο.

Όμως όλες οι αλληλεπιδράσεις φωτονίου – ηλεκτρονίου είναι στιγμιαίες και γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμενο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής.

Διονύση,

οι μαθητές γνωρίζουν ότι σε μη απομονωμένο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής και το χρησιμοποιούν σε ασκήσεις με ελατήρια, νήματα κλπ.

Καλημερίζοντας τον Διονύση και τον Ανδρέα (που μας ακονίζουν το μυαλό), ας θέσουμε και ένα ερώτημα στα παιδιά.
Ποια εφαρμογή του φωτοηλεκτρικού φαινομένου έχει πλέον ευρύτατη εφαρμογή αρκεί να έχουμε ένα σύστημα συλλογής φωτός?

Καλημέρα σε όλους. Ανδρέα στο παρακάτω σχήμα το βλήμα σφηνώνεται στο κιβώτιο και η διάρκεια της κρούσης είναι πολή μικρή. Διατηρείται η ορμή του βλήματος – κιβωτίου;
https://i.ibb.co/MyNMBNgW/Screenshot-2026-03-31-124925.png

Καλησπερίζοντας τον Βασίλη που μας ευαισθητοποιεί!

Δεν πιστεύω η όμορφη Καλαμπάκα να έχει άσχημηνει από τους κατάμαυρους συλλέκτες ηλιακού φωτός;

Αποστόλη καλησπέρα.

Η αντιρρησή μου δεν έχει να κάνει με αυτό που υπαινίσσεσαι. Δες το προηγούμενο σχόλιό μου προς τον Διονύση.

Χαιρετώ το Βασίλη και τον Αποστόλη.
Βασίλη να υποθέσω ότι έχεις στο μυαλό σου τις πόρτες που ανοίγουν αυτόματα;
Νομίζω ότι το έχει γράψει ο Τραχανάς στο βιβλίο του.
Ανδρέα δεν καταλαβαίνω σε τι ακριβώς διαφωνείς.
Η πρόταση “ γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμενο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής.” είναι λάθος. Αν ήταν σωστή, τότε στο σχήμα του Αποστόλη θα είχαμε διατήρηση της ορμής!!! Σαν πρόταση είναι λάθος.
Τι κρύβεται πίσω από την παραπάνω πρότασή σου;
Ας δούμε το σχήμα:
https://i.ibb.co/cSLjXGbD/2026-03-31-133201.png

Αν υπάρχει τριβή, μπορούμε να αγνοήσουμε την ώθησή της στη διάρκεια μιας κρούσης με πολύ μικρή διάρκεια και άρα μπορούμε να εφαρμόσουμε την ΑΔΟ.
Γιατί; Γιατί η ασκούμενη τριβή δεν είναι δύναμη κρουστική! Πού πάει να πει, ότι είναι πολύ – πολύ μικρότερη από την δύναμη αλληλεπίδρασης, με αποτέλεσμα να έχουμε το δικαίωμα!!! να αγνοήσουμε την ύπαρξή της…
Όλα αυτά τι σχέση έχουν με το φωτοηλεκτρικο φαινόμενο;

Ανδρέα διαβάζω πάντοτε τα σχόλια των συνομιλητών. Γράφεις: “Όμως όλες οι αλληλεπιδράσεις φωτονίου – ηλεκτρονίου είναι στιγμιαίες και γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμενο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής”. Το ότι σε κάποιες περιπτώσεις μπορούμε να έχουμε διατήρηση ορμής, δεν σημαίνει ότι αυτό συμβαίνει πάντοτε και σίγουρα το κριτήριο δεν είναι η διάρκεια της αλληλεπίδρασης. Ίσως βέβαια να μην αντιλαμβάνομαι τη βάση της αντίρρησής σου, οπότε θα μπορούσες να την κάνεις περισσότερο σαφή.

Καλημέρα Παύλο, καλημέρα Ανδρεα.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ανδρέα δεν με βρίσκει σύμφωνο η άποψη ότι “γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμένο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής.”
Το κριτήριο για την διατήρηση της ορμής δεν είναι η χρονική διέρκεια της αλληλεπίδρασης, αλλά το αν το σύστημα είναι μονωμένο ή όχι.
Αν μια σφαίρα κτυπήσει στον τοίχο και ανακλαστεί ακαριαία, ενώ δεχτούμε ότι ο τοίχος δεν μπορεί να κινηθεί (μη μονωμένο σύστημα), τότε στο σύστημα σφαίρα-τοίχος η ορμή δεν διατηρείται!
Αν έρθουμε τώρα στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, ορμή αποκτά το άτομο και εν τέλει το στερεό ολόκληρο, όταν ένα φωτόνιο απορροφηθεί από το υλικό…
Δεν μπορούμε να μιλήσουμε για διατήρηση ορμής του συστήματος φωτόνιο-ηλεκτρόνιο.

Χαιρετώντας την ομάδα.
Ανδρέα χάνουμε καλλιεργήσημο έδαφος με τα σπαρμένα φωτοβολταϊκά.
Διονύση μιλώ για την καθημερινή μας εξάρτηση. Ψηφιακές κάμερες…

Καλησπέρα Διονύση. Διαλεχτές οι ερωτήσεις. Μολις μπω στο φωτοηλεκτρικό θα τις δώσω.
Για το iv η άποψή μου είναι:
Όταν ένα φωτόνιο απορροφάται από ηλεκτρόνιο σε μέταλλο:
Το ηλεκτρόνιο ανήκει στο στερεό, δεν είναι ελεύθερο σωματίδιο. Άρα το σύστημα φωτόνιο–ηλεκτρόνιο δεν είναι απομονωμένο. Το υπόλοιπο στερεό παίρνει μέρος στην αλληλεπίδραση και αποκτά ορμή (έστω απειροελάχιστη).

Για το είδος του ηλεκτρονίου, που μπορεί να γίνει φωτοηλεκτρόνιο, ας δούμε μια απόδειξη που είχα ανεβάσει στην ανάρτηση
Φωτοηλεκτρικό Φαινόμενο

https://i.ibb.co/h14RQcxc/1.jpg

Διονύση γράφεις: “Το σύστημα φωτόνιο-ηλεκτρόνιο δεν είναι μονωμένο, αφού το ηλεκτρόνιο είναι δέσμιο, όπως αναφέρθηκε παραπάνω. Συνεπώς δεν διατηρείται η ορμή του συστήματος.”

Αλλά οι μαθητές γνωρίζουν: “Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.” και αυτό το χρησιμοποιούν στις λύσεις των ασκήσεων όπου π.χ. βλήμα σφηνώνει σε σώμα κρεμασμένο σε ελατήριο.

Ανδρέα η φράση του βιβλίου που μετέφερες είναι λανθασμένη.
Υπάρχουν άπειρες περιπτώσεις που τη διαψεύδουν. Εκείνες που εμφανίζονται κρουστικές δυνάμεις.
Η περίπτωση αυτή:
https://i.ibb.co/MyNMBNgW/Screenshot-2026-03-31-124925.png
Η περίπτωση της αρθρωμένης ράβδου:
https://i.ibb.co/75NPwch/44.png
Πάρα πολλές άλλες.

Για να μη λέω πολλά λόγια για την περίπτωση που επικαλείται ο Αποστόλης:
https://i.ibb.co/cST7DCq0/46.png
Βλέπουμε μια ακαριαία μείωση της ορμής στον άξονα x.
Δες όμως χωρίς τριβή:
https://i.ibb.co/0yQRTqTd/48.png

Γιάννη,

το θέμα που συζητάμε είναι τι γνωριζουν οι μαθητές για να απαντήσουν στο ερώτημα (vi).

Προσφεύγων στην ΤΝ:
https://i.ibb.co/LDG4g7Mb/1.png
https://i.ibb.co/35m9szD2/2.png

Γιάννη,

μάλλον δεν πρόλαβες να διαβάσεις το προηγούμενο σχόλιό μου.

Και δεν στέκομαι στο εάν διατηρείται ή όχι η ορμή.
Στέκομαι στη φράση:
“Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.” 
Η φράση αυτή είναι λάθος και αυτό φάνηκε εύκολα και με την απόδειξη που έχει παραθέσει ο Διονύσης εδώ και σε δεκάδες προσομοιώσεις όπως αυτή που χρησιμοποίησα.
Ακόμα και αν είχαμε διατήρηση στην υπό συζήτησιν περίπτωση η φράση είναι λάθος και δεν μπορούμε να την επικαλούμαστε.

Ανδρέα γράφαμε μαζί και τώρα διάβασα το σχόλιό σου.
Τι γνωρίζουν οι μαθητές;
Ποιοι μαθητές;
Οι δικοί μου γνώριζαν την περίπτωση:
https://i.ibb.co/cST7DCq0/46.png

Όχι διότι έβαζα ασκήσεις τέτοιες αλλά διότι σχολίαζα τη φράση του βιβλίου.
Το βιβλίο δεν είναι ευαγγέλιο άλλο αν χρησιμοποιείται έτσι.

Μια απορία για την διατήρηση της ορμής είχε και η Νεφέλη:

https://i.ibb.co/2mCXpFz/2026-03-31-175355.png

Και η απάντηση του Δασκάλου:

https://i.ibb.co/Xk35M2Xv/2026-03-31-175405.png

Από την κβαντομηχανική Λυκείου του Στέφανου Τραχανά.

Διονύση,

το ερώτημά σου (vi) αναφέρεται σε δέσμιο ηλεκτρόνιο. Ο Τραχανάς (όπως και ο Ανδρέας Ριζόπουλος σε προηγούμενο σχόλιό του) αναφέρονται σε ελεύθερο.

Εδώ συζητάμε το ερώτημά σου, δηλαδή σχετικά με την ΑΔΟ στο σύστημα φωτόνιο – δέσμιο ηλεκτρόνιο. Αυτή η περίπτωση είναι ανάλογη με το σύστημα βλήμα – σώμα κρεμασμένο σε ελατήριο. Σε αυτή την περίπτωση οι μαθητές εφαρμόζουν αμέσως την ΑΔΟ.

Καλησπέρα παιδιά.
Ανδρέα το θέμα μας είναι αν οι μαθητές έχουν συνηθίσει να εφαρμόζουν ΑΔΟ ή αν αυτό είναι σωστό;

Ανδρέα, ο άλλος Ανδρέας (Ριζόπουλος) και ο Τραχανάς λένε ότι αν υποθέσουμε ότι το ηλεκτρόνιο είναι ελεύθερο, τότε παραβιάζεται η αρχή διατήρησης της ενέργειας!!!
Και αφού αυτό δεν μπορεί να συμβεί, καταλήγουμε στο συπέρασμα ότι το ηλεκτρόνιο δεν είναι ελεύθερο!!!
Αυτό που περιγράφεις για βλήμα και ελατήριο με σώμα, δεν έχει καμιά αναλογία με το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο.
Αν θέλεις το ανάλογο το έχουμε στο φαινόμενο Compton… Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία!!!
Αν όμως θέλουμε ντε καλά να μιλήσουμε με αναλογίες, έχω γράψει:
Βρίσκοντας αναλογίες…

Γιάννη

κατάλαβα ότι ο Διονύσης δεν ζητούσε την απάντηση στο ερώτημα (vi) με βάση το βιβλίο του μαθητή.

Καλημέρα και καλό μήνα σε όλους.
Γράφεις Ανδρέα “ο Διονύσης δεν ζητούσε την απάντηση στο ερώτημα (vi) με βάση το βιβλίο του μαθητή.”, αφήνοντας να αιωρείται ότι η απάντηση είναι αυθαίρετη και σε αντίθεση με το σχολικό βιβλίο.
Σε παραπάνω σχόλιο ΕΔΩ, έγραψα ποιο είναι το νόημα της φράσης του βιβλίου που υποστηρίζεις. Δεν σχολιάστηκε.
Θα περίμενα από έναν επίμονο μαθητή να επιμένει στο γράμμα της φράσης, χωρίς να δέχεται την ερμηνεία για το τι λέει. Αλλά ένας συνάδελφος να επιμένει να συνδέει την ΑΔΟ που στηρίζεται στην ομοιογένεια του χώρου, με μικρό ή μεγάλο χρονικό διάστημα, το θεωρώ λάθος στάση. Αλλού παραπέμπει η ομοιογένεια του χρόνου…
Να τονίσω ότι ο μαθητής διδάσκεται στο σχολείο το βιβλίο του και δεν το χρησιμοποιεί για αυτομόρφωση, οπότε ποτέ δεν έχει ακούσει από καθηγητή να του εξηγεί κάτι; Μάλλον όχι…
Στη συνέχεια έδωσα και μια παραπομπή σε περσινή ανάρτηση, που χρησιμοποιεί τις αναλογίες μεταξύ κρούσης και φωτοηλεκτρικού φαινομένου και φαινομένου Compton.
Βρίσκοντας αναλογίες…
Ούτε και τότε σχολιάσθηκε κάτι…
Δεν έχω παρά να δώσω σε εικόνα, αφού λίγοι ανοίγουν παραπομπές,,, τι σημαίνει για μένα η φράση του βιβλίου που έχει ανακηρύξει σε μέγα νόμο ο Ανδρέας και η οποία οδηγεί στη σωστή απάντηση τον μαθητή:
https://i.ibb.co/ymnf7sVr/2026-04-01-080839.png
https://i.ibb.co/8gyfyXfb/2026-04-01-080858.png

Διονύση, συμφωνώ ότι με την Εφαρμογή που παραθέτεις αναδεικνύεται το νόημα της φράσης του βιβλίου:
«Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκειά της. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.»

Αυτό ακριβώς θα χρησιμοποιήσουν οι μαθητές για να χαρακτηρίσουν σωστή την πρότασή σου:
«(vi) Κατά την απορρόφηση ενός φωτονίου από ένα ηλεκτρόνιο, η ορμή του συστήματος φωτονίου–ηλεκτρονίου διατηρείται.»

Στο πλαίσιο του σχολικού βιβλίου, η αναλογία με την Εφαρμογή που παραθέτεις είναι προφανής:
– το σώμα Α της Εφαρμογής παίζει τον ρόλο του φωτονίου,
– το σώμα Β παίζει τον ρόλο του ηλεκτρονίου.

Με άλλα λόγια, ο μαθητής θα εφαρμόσει ακριβώς την αναλογία που παραθέτεις για να δικαιολογήσει τη διατήρηση της ορμής στο σύστημα φωτονίου–ηλεκτρονίου.

Καλησπέρα Ανδρέα.
Στην εικόνα που ανέβασα στο προηγούμενο σχόλιο, είναι φανερό το πώς και γιατί εφαρμόζω ΑΔΟ. Δεν το παίρνω ως δεδομένο, με κάποια πρόταση του βιβλίου και χωρίς καμιά άλλη διερεύνηση και σκέψη.
Ο μαθητής από πού γνωρίζει ότι το ηλεκτρόνιο του μετάλλου συνδέεται «χαλαρά» και του επιτρέπεται η προσέγγιση το να θεωρήσει μονωμένο σύστημα; Το έχει διδαχτεί, το γράφει το βιβλίο του, το θεωρεί δεδομένο;
Στο αρχείο που έχω δώσει το παραπάνω παράδειγμα, με την κρούση προσομοιάζει το φαινόμενο Compton και όχι το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο. Γιατί; Γιατί εκεί το φωτόνιο (ακτίνες Χ ή γ έχουν πολύ μεγάλη ενέργεια και μπορούν να αγνοηθούν οι όποιες «εξωτερικές» αλληλεπιδράσεις στη διάρκεια του φαινομένου)…
Αυτό δεν μπορεί να το κάνει στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο με ορατή ακτινοβολία.

Αλλά ας δώσω ένα ακόμη παράδειγμα, από κρούση:
Ας δούμε το σχήμα, όπου το επίπεδο δεν είναι λείο και ο σ.τ.ο. είναι μ=0,8.

https://i.ibb.co/sdKQyDrJ/2026-04-01-211147.png

Στο πάνω σχήμα το σώμα Α μάζας m κινείται με ταχύτητα υ1=30m/s και συγκρούεται μετωπικά και ελαστικά με δεύτερο σώμα ίσης μάζας. Μπορεί να αγνοηθεί η τριβή;
Στο δεύτερο σχήμα το ίδιο σώμα κινείται με ταχύτητα υ2=0,4m/s, ενώ το σώμα Β έχει μάζα Μ=50m. Θα εφαρμόζατε τις εξισώσεις του βιβλίου για την ελαστική κρούση, θεωρώντας ότι ισχύει η ΑΔΟ ή θα σκεφτόσαστε ότι το σώμα Α θα ανακλαστεί, ενώ το σώμα Γ θα παραμείνει ακίνητο;
Και στις δύο περιπτώσεις ο χρόνος κρούσης είναι ίδιος.
Η αντιμετώπιση μπορεί και πρέπει να είναι ίδια; Ο μαθητής θα πράξει σωστά αν αγνοήσει την τριβή στο 2ο σχήμα;

Διονύση καλημέρα.

Σύμφωνα με όσα γράφεις καταλαβαίνω ότι ο μαθητής για να ελέγξει την ορθότητα της πρότασής σου:

“vi) Κατά την απορρόφηση ενός φωτονίου από ένα ηλεκτρόνιο η ορμή του συστήματος φωτονίου-ηλεκτρονίου, διατηρείται.“

δεν θα πρέπει να αρκεστεί σε αυτό που γράφει το βιβλίου του:

“Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.”

Διονύση

σύμφωνα με όλα όσα έχεις γράψει, ο μαθητής θα πρέπει να αρκεστεί σε αυτό που γράφει το βιβλίο του;

Ανδρέα, στο προηγούμενο σχόλιό μου έγραψα σε τι πρέπει να αποβλέπει μια σωστή διδασκαλία και τι στόχους να εξυπηρετήσει.
Δεν έχω να προσθέσω κάτι άλλο.
Αν κάποιος έχει διαφορετική πρόταση διδασκαλίας, ας την καταθέσει…

Καλημέρα Ανδρέα.
Επιμένεις, επαναφέροντας αυτοτελώς μια φράση του βιβλίου για νιοστή φορά!!! ενώ για νιοστή φορά έχω εξηγήσει τι σημαίνει η φράση και ποιο το πλαίσιο εφαρμογής της. Πότε μπορεί και πρέπει να εφαρμόζεται! Δεν είναι η ΑΔΟ αυτή η φράση. Άλλο πράγμα λέει η ΑΡΧΗ διατήρησης της ορμής. Η πρόταση που επαναφέρεις είναι μια προσέγγιση, υπό ορισμένες προϋποθέσεις…
Στις πόσες φορές η επανάληψη σταματά;
Πάμε λοιπόν επί του πρακτέου:
1) Στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο ΔΕΝ έχουμε πλαστική κρούση! Αυτό πρέπει να γίνει σαφές στους μαθητές. Είναι ένα κβαντομηχανικό φαινόμενο που μπορεί να το παρομοιάζουμε, αλλά δεν είναι κρούση. Όπως ελαστική κρούση ΔΕΝ ειναι το φαινόμενο Compton. Συνεπώς το τι γράφει το βιβλίο στην κρούση, δεν είναι η απάντηση σε ερώτημα κβαντομηχανικής.
2) Πρέπει να γίνει ξεκάθαρο στη διαδικασία της διδασκαλίας, πότε εφαρμόζεται μόνο η διατήρηση της ενέργειας (φωτοηλεκτρικό φαινόμενο) και πότε ΑΔΟ και ΑΔΕ (φαινόμενο Compton). Και στο προφανές ερώτημα του μαθητή, γιατί αυτή η διαφορετική αντιμετώπιση, πρέπει να δοθεί μια ερμηνεία, όχι γιατί “έτσι γράφει το βιβλίο”…
3) Η ερμηνεία που πρέπει να δοθεί είναι ότι: Το ηλεκτρόνιο του ατόμου είναι δεσμευμένο. Δεν είναι ελεύθερο ηλεκτρόνιο για να έχουμε ένα μονωμένο σύστημα και να εφαρμόζουμε την ΑΔΟ. Κατά την απορρόφηση του φωτονίου από ένα ηλεκτρόνιο, ορμή αποκτά, όχι μόνο το ηλεκτρόνιο, αλλά και το άτομο… και σε τελυταία ανάλυση όλος ο κρύσταλλος!
3) Ναι, αλλά γιατί στο φαινόμενο Compton εφαρμόζουμε ΑΔΟ; Εκεί το ηλεκτρόνιο δεν είναι δεσμευμένο; Και η απάντηση είναι ότι και εκεί το ηλεκτρόνιο είναι δεσμευμένο, απλά εκεί το φωτόνιο ακτίνων Χ ή γ, έχει τόσο μεγάλη ενέργεια (keV ή και MeV) όπου μια ενέργεια (έργο εξαγωγής) της τάξης μερικων eV δεν δημιουργεί πρόβλημα. Είναι ασήμαντο ποσοστό της ενέργειας του φωτονίου, που προσπίπτει στο ηλεκτρόνιο. Έτσι αγνοώντας αυτό το ασήμαντο ποσοστό ενέργειας, θεωρούμε (εμείς το θεωρούμε, εμείς το αντιμετωπίζουμε) το σύστημα φωτονίου – ηλεκτρονίου μονωμένο και εφαρμόζουμε ΑΔΟ, όπως εφαρμόζουμε στην κρούση, στο πρώτο παραπάνω παράδειγμα.
Στην κρούση δηλαδή του σχήματος, κάνουμε την προσέγγιση ότι το σώμα Β δεν δέχεται τριβή που να προσπαθεί να το συγκρατήσει σε επαφή με το οριζόντιο επίπεδο:
https://i.ibb.co/whPyvdD0/2026-04-02-074215.png
Με άλλα λόγια αγνοούμε το “δέσιμο” του Β σώματος μέσω δύναμης τριβής με το έδαφος, στο φαινόμανο Compton αγνοούμε το ότι το ηλεκτρόνιο είναι δεσμευμένο στο άτομο ή σε μια ενεργειακή ζώνη του στερεού.

Ανδρέα ουδέποτε ο μαθητής μπορούσε να αρκεστεί στο σχολικό βιβλίο και ειδικά στη φράση:
“Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.”

Επειδή το να μιλάμε γενικώς δεν είναι καλό, ένα θέμα από το 2007:

https://i.ibb.co/2Yd6VVKm/77.png

Ας φανταστούμε έναν μαθητή που στηρίζεται στην παραπάνω φράση και προχωράει στη λύση επικαλούμενος διατήρηση ορμής. Δεν θα μηδενιζόταν η πορεία αυτή;

Οι μαθητές αντιμετώπισαν σε καλό ποσοστό αυτό το θέμα. Θέλω να πιστεύω ότι οι διδάσκοντες θα τους είχαν εξηγήσει γιατί διατηρείται η ως προς την άρθρωση στροφορμή αλλά όχι η ορμή.