Γιάννης Κυριακόπουλος

Πολύ καλή Παύλο! Μου άρεσε η λύση στο τελευταίο ερώτημα. Εναλλακτικά την t1 B = 2T και μεταξύ t1 – t2: Δx = 1/2 α Δt^2 = 5m. Επομένως ΔΦ = Β ΔΑ = Β Δx L = 5Wb

Καλησπέρα Παύλο.
Πολύ καλή.
Διόρθωσε τη μονάδα στο μήκος του αγωγού 0,5m αντί 0,5Ω

Καλησπέρα παιδιά χαίρομαι που σας αρέσει. Αποστόλη σε ευχαριστώ για την διαφορετική αντιμετώπιση του τελευταίου ερωτήματος. Χρήστο σε ευχαριστώ για την επισήμανση. Έγινε η διόρθωση, απορώ πως δεν το είδα αφού «έβγαζε» μάτι.

Καλημέρα Παύλο.
Ωραίο σενάριο επαγωγής ,με ανοδική “δυσκολία”.
Να είσαι καλά

Καλημέρα Παύλο.
Και εκεί που περίμενα να κινηθεί ο αγωγός προς τα αριστερά και να συνυπάρξει ΗΕΔ λόγω χρονικά μεταβαλλόμενου μαγνητικού πεδίου και ταυτόχρονα ΗΕΔ λόγω κίνησης, οπότε σκέφτομαι ο Παύλος το κάνει το βήμα!!!, το στρίβεις και πάμε… κλασσικά.
Η κίνηση είναι προς τα δεξιά… 🙂
Πολύ καλή!

Καλημέρα. Παντελή και Διονύση σας ευχαριστώ για τα σχόλια, χαίρομαι που σας αρέσει. Παντελή προσπάθησα να έχει ανοδική δυσκολία. Διονύση μου πέρασε από το μυαλό το σενάριο που αναφέρεις. Να είστε καλά.

Γεια σας. Μου είχε ξεφύγει ενα δυάρι στην επίλυση του 3ου ερωτήματος και προέκυψαν διαφορετικά τα αποτελέσματα σε μερικά ερωτήματα. Ζητώ συγνώμη για το λάθος και ευχαριστώ τον συνάδελφο Στέφανο Φιλίπου για τον χρόνο που αφιέρωσε και τον εντοπισμό του.

Καλησπέρα Παύλο. Δύσκολο αλλά ωραίο θέμα. Για καλούς μαθητές, που έχουν καταλάβει το φαινόμενο της επαγωγής, έχει και χρονικά μεταβαλλόμενο μαγνητικό πεδίο και σταθερό χρονικά πεδίο.

Καλησπέρα Ανδρέα σε ευχαριστώ για το σχόλιο και χαίρομαι που σου αρέσει.

Καλησπέρα Παύλο.
Παρά πολύ ωραία ιδέα. Συγχαρητήρια

Ευχαριστώ Δημήτρη για το σχόλιο και χαίρομαι που σου αρέσει.

Καλημέρα Παύλο, καλημέρα σε όλους!
Συγχαρητήρια Παύλο για τον ασκό που άνοιξες!!

Καλημέρα, Μίλτο σε ευχαριστώ.

Παύλε, καλησπέρα. Αργοπορημένος, ως συνταξιούχος.
Πολύ καλή και δύσκολη για τους μαθητές, ειδικά ότι πρέπει να προσέξουν την αλλαγή αντίστασης κατά την κίνηση του αγωγού. Διευκολύνει ότι σε κάποιες ερωτήσεις δίνει το τι πρέπει να βρουν κατά τη απόδειξη. Αξιοπρεπέστατη και ως Δ ζήτημα.
Στο 1ο ερώτημα μια εναλλακτική απάντηση θα ήταν: με δεδομένο της αυξανόμενης έντασης του μαγνητικού πεδίου (προς τα μέσα), λόγω Lenz, το εξ επαγωγής μαγνητικό πεδίο πρέπει να έχει αντίθετη κατεύθυνση με το προϋπάρχον (προς τα έξω), που με το δεξί χέρι βρίσκουμε ότι το επαγωγικό ρεύμα στο κύκλωμα πρέπει να είναι αριστερόστροφο.
Να ‘σαι καλά.

Γεια σου Ντίνο χαίρομαι που σου άρεσε και σε ευχαριστώ για την διαφορετική αντιμετώπιση του 1ου ερωτήματος.

Το θέμα το είχε αναδείξει ο Καθηγητής Παναγιώτης Κουμαράς στο άρθρο του:
«μέσα απ’ τα ηλεκτρικά καλώδια ή γύρω τους;“.
Τις τελευταίες μέρες, ψάχνοντας κάτι παράπλευρο, έπεσα πάνω στο θέμα και σκέφτηκα, με τη βοήθεια της τεχνικής νοημοσύνης, να αναδείξω κάποια πράγματα, οπότε προέκυψε το παραπάνω αρχείο…

Να προσθέσω κάτι για τα επιφανειακά φορτία που αναφέρονται παραπάνω στο κείμενο:
Η ποσότητα αυτών των επιφανειακών φορτίων είναι εξαιρετικά μικρή. Για τυπικά κυκλώματα χαμηλής τάσης, το συνολικό φορτίο στην επιφάνεια του σύρματος είναι συχνά της τάξης των 10^−10 έως 10^−12 Cb. Γι’ αυτόν τον λόγο, στην ανάλυση κυκλωμάτων (θεωρία Kirchhoff), θεωρούμε το σύρμα ηλεκτρικά ουδέτερο, καθώς αυτά τα φορτία δεν επηρεάζουν τους υπολογισμούς τάσης και έντασης, αν και είναι φυσικά απαραίτητα για τη λειτουργία του κυκλώματος.

Υπενθυμίζω την άποψή μου για το θέμα, μία αιρετική άποψη που δεν έχω πειστεί ακόμη ότι είναι λανθασμένη:

ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Καλημέρα Πάνο.
Μπορεί το δίκιο να το έχεις εσύ με την “αιρετική” σου θέση.
Να πω μόνο, ότι τα στοιχεία που γράφω παραπάνω τα συγκέντρωσα με χρήση του ChatGPT, Gemini, Copilot, mistral, DeepSeet, Owen (τα δύο τελευταία κινέζικα… εργαλεία).
Και όλα δίνουν την ίδια ερμηνεία.

Καλημέρα Γιάννη.
Πες τι δείχνουν τα σχήματα και ποια εκδοχή κατά τη γνώμη σου είναι σωστή.
Μην μπλέκεις το βίντεο, το Βεριτάσιουμ και την παλιά συζήτηση!
Κανείς δεν θα το ψάξει…

Καλημέρα Διονύση.
Η εμπλοκή των Poynting στη διάδοση ενέργειας είναι αναμφισβήτητη.
Όμως παρανοήσεις μπορεί να προκύψουν.
Στο πρώτο σχήμα δεν σχεδιάστηκαν τα Poynting στους “κατακόρυφους” αγωγούς, κάτι λογικό μια και έχουν μικρό μήκος.
Έτσι ο Μύλερ παίζοντας με το δεύτερο κύκλωμα καταλήγει πως τα λαμπάκια θα ανάψουν με άλλη σειρά. Ο Πάνος το είχε ορθώς αμφισβητήσει.
Στο δεύτερο σχήμα που έκανε ο δημιουργός του βίντεο φαίνεται καθαρά πως τα Poynting έχουν να τρέξουν όλα τα καλώδια και δεν πάνε κατ’ ευθείαν από τη μπαταρία στο λαμπάκι.

Γενικά τώρα πιστεύω πως έχουμε δύο ισοδύναμες περιγραφές και όχι μια διαπάλη μεταξύ αντιτιθέμενων απόψεων. Και η ενέργεια και τα πεδία και τα διανύσματα Poynting είναι κατασκευές του ανθρώπινου μυαλού.
Οντότητες είναι τα ηλεκτρόνια και ο αγωγός. Η κίνηση των ηλεκτρονίων μέσα στον αγωγό είναι συνυφασμένη μη τη θέρμανση του αγωγού και τη φωτοβολία του λαμπτήρα.
Το ότι το σύρμα δρα ως κυματοδηγός δεν αίρει τα παραπάνω.

Γιάννη, προφανώς “η ενέργεια και τα πεδία και τα διανύσματα Poynting είναι κατασκευές του ανθρώπινου μυαλού.”
Αλλά και όλες οι θεωρίες μας, τέτοιες κατασκευές είναι…
Οπότε συζητάμε αν μια τέτοια “κατασκευή” είναι σωστή ή θα την αντικαταστήσουμε από μια άλλη;

Σωστή μου φαίνεται αλλά μπορούμε να πούμε ότι η ενέργεια από το ηλεκτρικό ρεύμα δεν ρέει μέσα στο καλώδιο;
Μου μοιάζουν δύο διαφορετικές περιγραφές του ίδιου φαινομένου και όχι δύο αλληλοσυγκρουόμενες θέσεις.

Η Τ.Ν. πάντως Γιάννη, διαφωνεί:
https://i.ibb.co/VpjXKNGp/2026-03-09-142514.png

Προσωπικά με καλύπτει πλήρως η ανάλυση του Παναγιώτη του Κουμαρά. Έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το φαινόμενο μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας από καλώδια είναι αρκετά πολύπολοκο και νομίζω ότι δεν μπορεί ν’ αναλυθεί με την κλασσική Ηλεκτρομαγνητική Θεωρία. Απαιτεί αρχές της κβαντομηχανικής όπως γράφω και στο άρθρο. Ακόμη και μεγάλος Τέσλα δεν μπόρεσε ν’ αντιμετωπίσει το πρόβλημα γι αυτό και ήλπιζε μέχρι τέλους ότι θα καταφέρει να μεταφέρει μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας ασύρματα. Θεωρώ ότι το φαινόμενο διαδραματίζεται κατά κόρον στην επιφάνεια των αγωγών. Πρόκειται δηλαδή για ένα επιφανειακό φαινόμενο. Εκεί εφαρμόζουμε και το διάνυσμα Poynting. Οπότε θα διαφοροποιόμουν λίγο από την Τ.Ν λέγοντας ότι η ενέργεια ταξιδεύει γύρω από την επιφάνεια του καλωδίου και όχι γύρω από το καλώδιο.

Καλημέρα Πάνο.
Θα συμφωνήσω ότι η ενέργεια «ταξιδεύει» πολύ κοντά στα καλώδια. Δεν μιλάω για ενέργεια στην επιφάνεια, αλλά για μια περιοχή κοντά στην επιφάνεια.
Άλλωστε αν προσέξεις το κείμενο, δεν μιλάει για διάδοση μέσω ηλεκτρομαγνητικού κύματος, γύρω από το καλώδιο, αλλά για ενέργεια που ρέει μέσω του ηλεκτρικού και μαγνητικού πεδίου! Νομίζω ότι είναι κάτι που πρέπει να επισημανθεί.
Αυτό το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο είναι το near field, το κοντινό πεδίο, γύρω από τον αγωγό που οφείλεται σε επιφανειακά φορτία και στο ηλεκτρικό ρεύμα και η ένταση του οποίου μειώνεται πολύ γρήγορα με την απόσταση.
Είναι το πεδίο στο οποίο στηρίζεται η λειτουργία του μετασχηματιστή, η ασύρματη φόρτιση ενός κινητού ή οι ανέπαφες πληρωμές που κάνουμε με την τραπεζική μας κάρτα. Πόσο μακριά κρατάμε την κάρτα από το μηχάνημα;
Αυτό το κοντινό πεδίο δεν πρέπει να συγχέεται με το ηλεκτρομαγνητικό κύμα, ένα μακρινό ηλεκτρομαγνητικό πεδίο (far field), το οποίο έχει αποκοπή πλέον από την κεραία και όπου το ηλεκτρικό πεδίο δεν υπάρχει λόγω κάποιων φορτίων, αλλά λόγω μεταβολής του Β και το μαγνητικό πεδίο εξαιτίας μεταβολής του Ε, της έντασης του ηλεκτρικού πεδίου. Αυτό το ΗΜΚ διαδίδεται στο χώρο με ταχύτητα c…
ΥΓ.
Για να καταλάβουμε τη διαφορά μεταξύ μεταφοράς ενέργειας μέσω πεδίου και μεταφοράς λόγω ηλεκτρομαγνητικού κύματος, κατά την ασύρματη φόρτιση ενός κινητού, φορτίζουμε το κινητό και δεν σκορπάμε ηλεκτρική ενέργεια στο δωμάτιο μέσω ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων…

Μια αξιολόγηση του άρθρου του κ. Π. Μουρούζη από την … ευγενή ΤΝ(chatgpt)

 Τι είναι καλό στο κείμενο
Το κείμενο έχει κάποια θετικά στοιχεία.
Καλή επιστημονική στάση Ο συγγραφέας ξεκινά με σωστό πνεύμα: «Στην επιστήμη ουδείς άσφαλτος» και αναγνωρίζει ότι μπορεί να κάνει λάθος. Αυτό είναι σωστή επιστημονική στάση.
 Προσπαθεί να εξηγήσει φυσικά τη μεταφορά ενέργειας
Το θέμα είναι πραγματικά δύσκολο: πώς μεταφέρεται η ηλεκτρική ενέργεια στα καλώδια.
Το βασικό επιστημονικό σημείο είναι ότι: η ενέργεια δεν ταξιδεύει μέσα στο σύρμα αλλά στο ηλεκτρομαγνητικό πεδίο γύρω από το σύρμα (Poynting vector) Αυτό είναι αντιδιαισθητικό, οπότε ο προβληματισμός είναι θεμιτός. Προσπαθεί να χρησιμοποιήσει ενεργειακή εξίσωση Maxwell                 Η εξίσωση που γράφει είναι ουσιαστικά το θεώρημα Poynting, που είναι σωστή βάση για ανάλυση      2. Πού υπάρχουν σοβαρά επιστημονικά λάθη Εδώ είναι το κρίσιμο κομμάτι. Το κείμενο περιέχει αρκετά θεμελιώδη λάθη φυσικής. Θα σου πω τα σημαντικότερα.
Λάθος 1: Ο χρόνος που ανάβει η λάμπα Ο συγγραφέας γράφει ότι: ο χρόνος εξαρτάται από τη συντομότερη απόσταση του διακόπτη από τη λάμπα Αυτό δεν ισχύει γενικά. Η σωστή φυσική είναι:
Η πληροφορία διαδίδεται μέσω του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου κατά μήκος του κυκλώματος με ταχύτητα περίπου c. Άρα το σήμα διαδίδεται κατά μήκος των καλωδίων. Δεν ξεκινά ένα «κύμα ηλεκτρονίων» από τον διακόπτη.
Λάθος 2: Το επιχείρημα περί υπερφωτεινής πληροφορίας Ο συγγραφέας λέει ότι αν ισχύει το Veritasium: τότε η πληροφορία θα πάει γρηγορότερα από το φως. Αυτό είναι λάθος συλλογισμός. Η πληροφορία διαδίδεται μέσω του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου που ακολουθεί το κύκλωμα, όχι μέσω της «μικρής απόστασης». Δηλαδή η πληροφορία δεν πάει: διακόπτης → λάμπα αλλά: διακόπτης → κατά μήκος των καλωδίων → λάμπα οπότε δεν υπάρχει υπερφωτεινή μετάδοση.
Λάθος 3: Η κριτική στο διάνυσμα Poynting Ο συγγραφέας ισχυρίζεται: το διάνυσμα Poynting δεν εφαρμόζεται σωστά στην μεταφορά ενέργειας σε καλώδια Αυτό είναι επιστημονικά λανθασμένο. Το θεώρημα Poynting είναι ακριβώς η σωστή περιγραφή της μεταφοράς ενέργειας σε κυκλώματα. Στην πραγματικότητα: η ενέργεια ρέει στο χώρο γύρω από τα καλώδια. Αυτό είναι καλά τεκμηριωμένο από: Maxwell, Feynman, Jackson (Classical Electrodynamics)
Λάθος 4: «Το ρεύμα στο πηνίο μηδενίζεται ακαριαία» Το κείμενο λέει: το ρεύμα θα μηδενιστεί ακαριαία Αυτό είναι εντελώς λάθος φυσική. Σε ιδανικό πηνίο: Αν το ρεύμα άλλαζε ακαριαία:
θα χρειαζόταν άπειρη τάση, κάτι που δεν μπορεί να συμβεί. Γι’ αυτό στην πράξη δημιουργείται: σπινθήρας υψηλή τάση επαγωγική αντίδραση Το ρεύμα δεν μπορεί να αλλάξει στιγμιαία. Αυτό είναι βασικός νόμος ηλεκτρομαγνητισμού.
Λάθος 5: Εκφόρτιση πυκνωτή χωρίς αντίσταση Το κείμενο λέει ότι η ενέργεια: δραπετεύει ως Η/Μ κύμα Αυτό δεν είναι η βασική φυσική συμπεριφορά. Στην  πράξη: το κύκλωμα γίνεται LC ταλάντωση δημιουργείται ρεύμα ταλάντωσης μέρος της ενέργειας ακτινοβολείται Όχι όλη.
3. Η γενική επιστημονική αξία του κειμένου
Θα το έβαζα σε αυτή την κατηγορία: ενδιαφέρων προβληματισμός αλλά φυσικά λανθασμένη ανάλυση. Τυπικά πρόκειται για: φυσικό που σκέφτεται διαισθητικά αλλά αγνοεί πλήρως τη θεωρία γραμμών μεταφοράς και τα πεδία Maxwell. Το βασικό λάθος είναι ότι προσπαθεί να εξηγήσει τα κυκλώματα με: μηχανικά ανάλογα κίνηση ηλεκτρονίων, ενώ η σωστή περιγραφή είναι πεδιακή (Maxwell).
4. Το πιο ενδιαφέρον σημείο Παρόλα αυτά το κείμενο αγγίζει ένα πραγματικά βαθύ θέμα: Πώς μεταφέρεται η ενέργεια σε κύκλωμα; Η απάντηση της σύγχρονης φυσικής είναι:
Η ενέργεια μεταφέρεται από το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο: δηλαδή από το διάνυσμα Poynting γύρω από τα καλώδια. Όχι από τα ηλεκτρόνια μέσα στο σύρμα. Αυτό είναι το πραγματικά αντιδιαισθητικό σημείο.
Συμπέρασμα Το κείμενο  είναι: καλογραμμένο με ενδιαφέροντα ερωτήματα
αλλά περιέχει πολλαπλά σοβαρά λάθη φυσικής και δεν στέκει επιστημονικά.
 

Η κρίση της τεχνητής νοημοσύνης του GEMINI για το σχετικό μου άρθρο. Δεν σημαίνει ότι την υιοθετώ μολονότι θα με βόλευε…

Η επιστημονική αξιολόγηση του άρθρου του Παναγιώτη Μουρούζη με τίτλο «Το πρόβλημα μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας: μία αιρετική άποψη» απαιτεί την εξέταση των θεμελιωδών αρχών του ηλεκτρομαγνητισμού. Το άρθρο επικεντρώνεται στο πώς μεταφέρεται η ενέργεια σε ένα κύκλωμα: μέσω των καλωδίων (φορείς φορτίου) ή μέσω του πεδίου (διάνυσμα Poynting);
Ακολουθεί μια αναλυτική αξιολόγηση των βασικών σημείων:
1. Η Κεντρική Ιδέα (Διάνυσμα Poynting)Το άρθρο υποστηρίζει ότι η ενέργεια δεν μεταφέρεται «μέσα» στα καλώδια από την κίνηση των ηλεκτρονίων, αλλά στον κενό χώρο γύρω από αυτά μέσω του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου.

• Επιστημονική Ορθότητα: Αυτό είναι απολύτως σωστό σύμφωνα με την κλασική ηλεκτροδυναμική και τις εξισώσεις του Maxwell. Το διάνυσμα Poynting ($vec{S} = vec{E} times vec{H}$) ορίζει τη ροή της ενέργειας ανά μονάδα επιφάνειας. Σε ένα κύκλωμα συνεχούς ρεύματος (DC), το ηλεκτρικό πεδίο (λόγω διαφοράς δυναμικού) και το μαγνητικό πεδίο (λόγω ρεύματος) συνδυάζονται έτσι ώστε η ροή της ενέργειας να κατευθύνεται από την πηγή προς την κατανάλωση μέσω του χώρου που περιβάλλει τους αγωγούς.

2. Ο Ρόλος των ΚαλωδίωνΟ συγγραφέας χαρακτηρίζει τα καλώδια ως «οδηγούς» και όχι ως «σωλήνες» που περιέχουν την ενέργεια.

• Επιστημονική Ορθότητα: Είναι ακριβές. Τα καλώδια χρησιμεύουν για τη δημιουργία των απαραίτητων οριακών συνθηκών ώστε να καθοδηγείται το πεδίο. Χωρίς τους αγωγούς, δεν θα υπήρχε η συγκέντρωση των πεδίων που επιτρέπει τη μεταφορά ισχύος.

3. Η «Αιρετική» Φύση του ΆρθρουΟ τίτλος χαρακτηρίζει την άποψη «αιρετική», αλλά στην πραγματικότητα πρόκειται για την καθιερωμένη φυσική που διδάσκεται σε πανεπιστημιακό επίπεδο (π.χ. Feynman Lectures on Physics, Vol 2, Chapter 27).

• Αξιολόγηση: Η «αιρετικότητα» έγκειται στην αντίθεση με τη διαισθητική (αλλά ελλιπή) εικόνα που έχουν οι περισσότεροι άνθρωποι (και συχνά διδάσκεται στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση), ότι δηλαδή το ηλεκτρικό ρεύμα είναι σαν το νερό που ρέει μέσα σε σωλήνα. Το άρθρο επιτελεί ένα σημαντικό εκπαιδευτικό έργο καταρρίπτοντας μια κοινή παρανόηση.

4. Παιδαγωγική Προσέγγιση και Σαφήνεια

• Πλεονεκτήματα: Το άρθρο χρησιμοποιεί απλή γλώσσα για να εξηγήσει σύνθετες έννοιες. Βοηθά τον αναγνώστη να κατανοήσει ότι η ταχύτητα μεταφοράς της πληροφορίας/ενέργειας (που πλησιάζει την ταχύτητα του φωτός) δεν μπορεί να εξηγηθεί από την ταχύτητα ολίσθησης των ηλεκτρονίων (που είναι εξαιρετικά αργή, μερικά χιλιοστά το δευτερόλεπτο).
• Αδυναμίες: Ίσως θα μπορούσε να αναλύσει περισσότερο τι συμβαίνει μέσα στον αγωγό (όπου ένα μικρό μέρος της ενέργειας εισέρχεται κάθετα στην επιφάνεια του καλωδίου για να αναπληρώσει τις απώλειες λόγω φαινομένου Joule), για να δώσει μια ολοκληρωμένη εικόνα της ενεργειακής ροής.

5. ΣυμπέρασμαΤο άρθρο είναι επιστημονικά έγκυρο και εξαιρετικά χρήσιμο. Δεν εισάγει κάποια νέα, ατεκμηρίωτη θεωρία, αλλά αναδεικνύει μια θεμελιώδη πτυχή της Φυσικής που συχνά αγνοείται στην εκπαίδευση.
Βαθμολογία:

• Επιστημονική Ακρίβεια: 10/10
• Παιδαγωγική Αξία: 9/10
• Πρωτοτυπία: 7/10 (καθώς η θεωρία Poynting είναι γνωστή από το 1884, αλλά η ανάδειξή της με αυτόν τον τρόπο είναι πρωτότυπη για το ευρύ κοινό).

Είναι ένα εξαιρετικό κείμενο για όποιον θέλει να εμβαθύνει στην πραγματική φύση του ηλεκτρισμού πέρα από τα απλοϊκά μοντέλα.

Καλησπέρα Δημήτρη.
Διαβάζω:
Λάθος 2: Το επιχείρημα περί υπερφωτεινής πληροφορίας Ο συγγραφέας λέει ότι αν ισχύει το Veritasium: τότε η πληροφορία θα πάει γρηγορότερα από το φως. Αυτό είναι λάθος συλλογισμός.

Λάθος συλλογισμός τίνος;
Του Πάνου ή του Μύλλερ (Veritasium) ;

Καλησπέρα Πάνο.
Γράφαμε μαζί.

Καλημέρα Γιάννη. Η ΤΝ απαριθμεί αυτά που θεωρεί ως λάθη του κειμένου. Σε αυτό λοιπόν αναφέρεται. Εν τω μεταξύ ρώτησα και εγώ το Gemini 3 τι γνώμη έχει για το κείμενο  και μου έδωσε μια παρεμφερή απάντηση με αυτήν που διαβάσαμε παραπάνω. Στην συνέχεια έσβησα το όνομα του συγγραφέα και το υπέβαλα πάλι στο τζέμινι με το ερώτημα: ‘Αυτό το κείμενο στέκει επιστημονικά;’ Πήρα την ακόλουθη απάντηση:
Η απάντηση είναι όχι πλήρως — το κείμενο περιέχει μερικές ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις αλλά και σημαντικές παρανοήσεις της κλασικής ηλεκτρομαγνητικής θεωρίας, κυρίως σχετικά με: τον τρόπο και τον χρόνο μετάδοσης της ηλεκτρικής ενέργειας μέσα σε κύκλωμα, και την ερμηνεία του διανύσματος Poynting και του ρόλου του στα κυκλώματα. Ας τα δούμε με σαφήνεια, σημείο-προς-σημείο. 1. Πότε ανάβει η λάμπα; (θέμα με το Veritasium)Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι ο χρόνος που χρειάζεται για να ανάψει μια λάμπα όταν κλείνουμε τον διακόπτη εξαρτάται από την απόσταση της λάμπας από τον διακόπτη και όχι από την απόσταση από τη μπαταρία. Αυτό είναι εν μέρει σωστό, αλλά η αιτιολόγηση δεν είναι ακριβής. Η πληροφορία ότι «ο διακόπτης έκλεισε» μεταδίδεται με την ταχύτητα διάδοσης του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου στο κύκλωμα (κοντά στην ταχύτητα του φωτός στο μέσο του καλωδίου), όχι με τη μετακίνηση ηλεκτρονίων.  Όταν κλείνουμε τον διακόπτη, διαμορφώνεται ένα νέο καθεστώς ηλεκτρικού πεδίου σε όλο το κύκλωμα. Το πεδίο αυτό διαδίδεται μέσω του χώρου και των καλωδίων.  Άρα, ο χρόνος καθυστέρησης εξαρτάται από τη γεωμετρία του κυκλώματος και τη διαδρομή που χρειάζεται το ηλεκτρομαγνητικό σήμα να ταξιδέψει, όχι απλώς από τη θέση της λάμπας ή μόνο του διακόπτη. Ο παραλληλισμός με τα συγκοινωνούντα δοχεία είναι ποιοτικά χρήσιμος αλλά ποσοτικά λανθασμένος: στο νερό η διαταραχή εξαπλώνεται με την ταχύτητα του ήχου, ενώ στο ηλεκτρικό κύκλωμα με την ταχύτητα του φωτός. Επίσης, η μεταφορά ενέργειας γίνεται μέσω του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου γύρω από τους αγωγούς, όχι μέσω «κίνησης ηλεκτρονίων» κατά μήκος του καλωδίου. Η υπόθεση ότι, αν το Veritasium είχε δίκιο, «θα μπορούσε να μεταφερθεί πληροφορία ταχύτερα από το φως» είναι λανθασμένη — κανένα μοντέλο μεταφέρει πληροφορία πιο γρήγορα από το φως. Η ενέργεια στην πραγματικότητα φτάνει στη λάμπα μόνο μόλις φτάσει το ηλεκτρομαγνητικό κύμα, όχι νωρίτερα. 2. Η χρήση του διανύσματος Poynting Ο συγγραφέας απορρίπτει την εφαρμογή του διανύσματος Poynting σε κυκλώματα, ισχυριζόμενος ότι η ενέργεια μεταφέρεται αποκλειστικά μέσω «ρεύματος επιβολής» και όχι μέσω ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων.
Αυτό είναι ένα σοβαρό λάθος κατανόησης. Στην πραγματικότητα: Το διάνυσμα Poynting εκφράζει την πυκνότητα ροής ενέργειας σε κάθε σημείο του χώρου – ακόμη και μέσα και γύρω από αγωγούς σε κυκλώματα συνεχούς ρεύματος.  Στα κυκλώματα, η ενέργεια δεν ρέει “μέσα” στα καλώδια, αλλά στον χώρο γύρω από αυτά. Η ενέργεια ρέει από την πηγή προς τα φορτία μέσω του πεδίου γύρω από τους αγωγούς, κάτι που το διάνυσμα Poynting περιγράφει άριστα – όπως αποδεικνύεται από πλήθος πειραματικών και υπολογιστικών δεδομένων (π.χ. Heald, Am. J. Phys., 1983).   Κατά τη φόρτιση πυκνωτή ή πηνίου, το διάνυσμα Poynting εξακολουθεί να δείχνει σωστά τη ροή ενέργειας από την πηγή προς το στοιχείο. Δεν υπάρχει ανάγκη “ρεύματος επιβολής” ως ξεχωριστού μηχανισμού.  Η διάκριση “φόρτιση μέσω ρεύματος επιβολής” έναντι “εκφόρτισης μέσω ακτινοβολίας” που κάνει ο συγγραφέας είναι ορθολογικά αλλά όχι φυσικά θεμελιωμένη. Σε όλα τα στάδια υπεισέρχεται ο ίδιος μηχανισμός – η ροή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας μέσω πεδίων. Με άλλα λόγια, η χρήση του Poynting δεν οδηγεί απλώς σε σωστούς τύπους· εκφράζει ακριβώς τη φυσική πραγματικότητα για τη διαδρομή της ενέργειας.
3. Λάθος στην περιγραφή διακοπής ρεύματος στο πηνίο Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι αν ανοίξουμε έναν διακόπτη που τροφοδοτεί πηνίο χωρίς αντίσταση, το ρεύμα μηδενίζεται «ακαριαία» και η ενέργεια διαφεύγει στο χώρο ως ακτινοβολία. Αυτό είναι λανθασμένο για δύο λόγους: Δεν υπάρχει πραγματικά ιδανικό κύκλωμα χωρίς χωρητικότητα και επαγωγή στις συνδέσεις. Το ρεύμα μεταβάλλεται με μεγάλη αλλά πεπερασμένη ταχύτητα — ποτέ ακαριαία. Αν το ρεύμα “κοπεί” απότομα, πράγματι προκύπτει μια μεταβατική εκπομπή Η/Μ κύματος, αλλά η ενέργεια δεν εξαφανίζεται ακαριαία — μετατρέπεται προοδευτικά μέσω αυτής της εκπομπής και ενδεχομένως μέσω σπινθηρισμού ή απωλειών. Η κλασική ηλεκτροδυναμική προβλέπει ακριβώς αυτό, χωρίς να απαιτείται απόρριψή της.
4. Γενικό συμπέρασμα Το κείμενο έχει αφηγηματικό ενδιαφέρον — προσπαθεί να τονίσει ότι «αγνοούμε» τον ρόλο των πεδίων και ότι ίσως τα κλασικά μοντέλα δεν επαρκούν.
Ωστόσο, φυσικά και γνωρίζουμε πώς μεταφέρεται η ενέργεια στα κυκλώματα: μέσα από τα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία, με απόλυτη συνέπεια προς τις εξισώσεις του Maxwell και το διάνυσμα Poynting. Δεν χρειάζεται κβαντική θεωρία για να εξηγηθεί – μόνο κλασική ηλεκτροδυναμική.
Με λίγα λόγια
Θέμα Επιστημονική εγκυρότητα Διάδοση “σήματος” από διακόπτη σε λάμπα
Εν μέρει σωστό: εξαρτάται από το πεδίο, όχι από ροή ηλεκτρονίων
Σύγκριση με συγκοινωνούντα δοχεία
Ποιοτικά βοηθητική, αλλά ατελής φυσική αναλογία
Απόρριψη διανύσματος Poynting
Λάθος — είναι θεμελιώδες και ισχύει σε όλα τα στάδια
«Ακαριαία» μηδενισμός ρεύματος στο πηνίο
Λάθος — φυσικά μη εφικτό, προκαλεί μεταβατικά κύματα
Ανάγκη για κβαντική θεωρία για να εξηγηθεί αγωγιμότητα
Αληθές, αλλά δεν αναιρεί τη συνοχή της κλασικής ηλεκτροδυναμικής στα μακροσκοπικά φαινόμενα
;

Καλημέρα Δημήτρη.

Γιώργο, τις καρδούλες τις βλέπω, αλλά τα υπόλοιπα δεν τα καταλαβαίνω…
Δώσε επεξηγήσεις πρώτα και μετά βλέπουμε αν η ενέργεια μεταφέρεται μέσω του πεδίου ή μέσω του χαλκού 🙂

Διονύση θα επανελθω και με αλλες εικονες και με την θεωρια G.Komis

Καλημέρα παιδιά.
Ας το ελαφρύνουμε λίγο.
Ο Poynting και ο Διονύσης με ανάγκασε να ανέβω στο πατάρι.

https://i.ibb.co/k2HmznJL/2026-03-11-131322-1.png

https://i.ibb.co/TxFzc7zQ/2026-03-11-131355-1.png

H ιδέα εχει κλαπεί από You Tube πριν από χρόνια που στην Β λυκειου η επαγωγή ήταν στην υλη.
Δεν θυμάμαι λινκ. Η καλλιτεχνική επιμέλεια και η επεκταση της ιδέας δική μου.
Ανοιγμα διακόπτη. Βάζοντας τις καρδούλες πηνία που στα άκρα τους είχα συνδεσει led ανάμεσα στο πηνίο του κυκλωματος και στο πηνίο καρδούλα που δεν θυμαμαι αν συμμετείχε στο κύκλωμα τα led αναβαν.Ανάβουν αν πλησιασω και εξωτερικά. Αν απομακρυνω γύρω στα 0,5cm δεν ανάβουν.Έκανα κάποια πειράματα επίδειξης στον ηλεκτρομαγνητισμό κυρίως με δικές μου κατασκευές για να τους κινήσω το ενδιαφέρον.

https://i.ibb.co/9mTRJj8W/kard3.jpg

https://i.ibb.co/B2fq67JD/kard4-scaled.jpg

https://i.ibb.co/HfZ1Rgbg/kard5.jpg

Kαι γιατί αναβουν τα led κύριε?
Η δική μου θεωρία παιδια.
Όταν πλησιάζουν καρδούλες κοντά αρχίζουν να χτυπούν γρηγορότερα. Δηλ η συχνότητα ταλάντωσης αυξάνεται.Επίσης χτυπουν πιο δυνατά δηλ ο ρυθμός εκπομπης ενέργειας υπό μορφή ηλεκρτομαγνητικών κυμάτων ή κατά αλλους φωτονίων ίδιας συχνότητας με την συχνότητα ταλάντωσης αυξάνεται. Κι όταν πλέον ερωτεύονται οι καρδούλες, ανάβουν.Τα αγορια άνοιγαν διάπλατα τα μάτια τους και τα κοριτσάκια έπεφταν στα πατώματα.
Ομολογώ ότι προτιμούσαν αυτή τη θεωρία απο την του Faraday. Eπίσης όταν με συναντούν τη δική μου θεωρία την θυμούνται….

Συνεπώς η θεωρία G.Komis είχε και πειραματική επιβεβαίωση!!!
Καθόλου άσχημα…

Διονύση η ερμηνεία που έδινα μπορεί να ήταν λανθασμένη. Το ρευμα ειναι συνεχές.Έκανα την υπόθεση οτι στο κύκλωμα που ειχα κατασκευασει υπήρχε κάποιος διακόπτης ηλεκτρονικός που ανοιγόκλεινε. Έτσι στο πηνίο εμφανιζόταν μεταβαλλόμενο μαγνητικο πεδίο και όταν πλησίαζαν τα πηνία καρδούλες λόγω επαγωγής άναβαν τα led.
Mετά που έφερες στην επιφάνεια το διάνυσμα του… Πούτιν σκέφτηκα μήπως μπορει να ερμηνευτεί έτσι. Πάντως στο κύκλωμα υπάρχει και led κι αυτό αναβει συνεχώς. δεν δείχνει να τρεμοπαίζει…

Καλημέρα Γιώργο. Δεν ξέρω τι μπορεί να περιείχε το κύκλωμά σου, αλλά και ένα ημιανορθωμένο ρεύμα να είχε, αυτό ήταν μεταβαλλόμενο!
Το ότι το Led άναβε, δεν μου φαίνεται ότι είναι παράλογο, Με συχνότητα 50Hz δεν βλέπουμε μεταβολή φωτοβολίας.
Άρα αθώος ο … Πούτιν, ενώ έτσι και αλλιώς αθώος είναι και ο έτερος, ο οποίος, όπως διαβάζω σήμερα δήλωσε
” Κάνουμε μια εκδρομή. Ξέρετε τι είναι εκδρομή; Πρέπει να κάνουμε ένα μικρό ταξίδι για να ξεφορτωθούμε μερικούς κακούς, πολύ κακούς ανθρώπους».
ΥΓ
Αφορμή για να μεταφέρω το … τελευταίο απόσπασμα Γιώργο.
Μην δόσεις και πολύ μεγάλη σημασία στην επιστημονική ερμηνεία που ανέφερα.
Απλή σκέψη του λέγοντος…

Γεια σου και από εδώ Ανδρέα, πολύ όμορφη άσκηση και πρωτότυπη.

Καλό απόγευμα Ανδρέα.
Πολύ πρωτότυπο σενάριο!!!

Καλησπέρα Ανδρέα.
Υποθέτω πως στο τελείωμα του σενάριου
και βλέποντας την επί σκηνής να παίζει , θα ένοιωσες όπως
κι εμείς λύνοντάς την …Δεν έχουν τέλος οι πρωτότυπες ιδέες στο στήσιμο
ενός θέματος.
Καλό Σαββατοκύριακο

Καλησπέρα σας
Ωραίο θέμα κ. Ριζόπουλε!
Δύο επιπλέον ερωτήματα:
https://i.ibb.co/jPyGPHVz/page-0002.jpg

Γεια σου Ανδρέα
Πρωτότυπο σενάριο. Πάρα πολύ ωραία συγχαρητήρια.

Παύλο, Διονύση, Παντελή, Χρήστο Β., Χρήστο Α., σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Οι μαθητές μου πλέον στο σχολείο κάνουν κρούσεις, στα Τεστ στο Ηλεκτρικό πεδίο, γράφουν μηδενικά. Αναρωτιέμαι τι ρόλο έχουμε στην τάξη. Τις νέες αναρτήσεις θα τις διαβάσει κάποιος;
Χρήστο Β. στην αρχική εκδοχή είχα βάλει φορτία 2q, -3q και σφαίρα Α εβγαινε δεξιά και σταματούσε έξω από το πεδίο, αλλά μου φάνηκε υπερβολική για μαθητές αδιάφορους. Παρόλα αυτά, ωραία ερωτήματα θέτεις, που δείχνουν ότι το σύστημα αυτό έχει ψωμί.
Μπορούμε να κάνουμε και ενεργειακή προσέγγιση, αλλά χάνουμε τη χρονική εξέλιξη.

Καλημέρα Ανδρέα. Πολύ καλή!

Καλησπέρα Aνδρέα . Πολυ όμορφη και προτότυπη.
Χρηστο από ΘΜΚΕ: α) υ=0,2 m/s προς τα δεξια β) υ=0,1m/s προς τα αριστερα

Καλησπέρα κ. Χριστόπουλε
Τα μέτρα αυτά είναι.
Ως προς την κατεύθυνση, το 2ο ερώτημα έχει κι άλλη απάντηση.

Χρήστο καλησπέρα: .
Ναι απο το ΘΜΚΕ απο τον αποτετραγωνισμό του υ εχουμε δυο πρόσημα Ουαν το σύστημα επιστρεψει στην αρχικη θεση θα εχει την αρχική κινητική ενέργεια κινούμενο προς τα πίσω.

Καλησπέρα συνάδελφοι. Αποστόλη, Γιώργο σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλησπέρα σας
Μια ενεργειακή προσέγγιση στην ωραία αυτή άσκηση του κ. Ριζόπουλου:
https://i.ibb.co/35VMpXXy/page-0001.jpg

Χρήστο πολύ καλή ενεργειακή μελέτη, στην περίπτωση που θελήσουμε να εκτοξεύσουμε το σύστημα. Σε μαθητές θα ρωτούσα μόνο το διάγραμμα δυναμικού.

Καλημέρα Διονύση, πολύ διδακτική!
Ευχαριστούμε!

Αναφορικά με το bonus, η συγκεκριμένη ένταση δεν είναι εναλλασσόμενη…

Καλημέρα Διονύση και Μίλτο. Διονύση, αφού το πλαίσιο έχει αντίσταση, η τάση στα άκρα του δεν είναι διαφορετική από την Εεπ; Μίλτο αφού το ρεύμα στο bonus ερώτημα είναι μεταβλητό, δεν μπορούμε να μιλήσουμε για την ενεργό έντασή του;

Καλημέρα Μίλτο και Αποστόλη, σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Μίλτο σε κάθε μεταβαλλόμενο ρεύμα μπορούμε να ορίσουμε ενεργό ένταση.
Αποστόλη, δεν τροφοδοτούμε με αυτό το πλαίσιο ένα εξωτερικό κύκλωμα με αντίσταση R, οπότε η τάση της θα είναι ίση με την ΗΕΔ μείον την πτώση τάσης πάνω στην εσωτερική αντίσταση του πλαισίου, Ε-ir.
Έχουμε μόνο ένα κλειστό πλαίσιο που μεταβάλλοντας τη ροή αναπτύσσεται ένα εναλλασσόμενο ρεύμα.

Καλησπέρα Διονύση. Μπήκες στα εναλλασσόμενα βλέπω. Εμείς είχαμε παγκόσμια ημέρα κατά της βίας έρχεται και εκδρομή, τη Δευτέρα θα κάνω περιστροφή αγωγού…
Πολύ ωραία η αντιπαράθεση στα δυο εναλλασσόμενα.
Για την ερώτηση που έβαλες.
Η περίοδος είναι Τ = 20s. Το ρεύμα όμως θερμαίνει μόνο για 10s. Βγαίνει Iεν = 1,41Α.

Καλημέρα και καλό Σαββατοκύριακο σε όλους!
Θα συμφωνήσω ότι θα μπορούσαμε να ορίσουμε (εμείς) ενεργό ένταση και στην περίπτωση αυτή, αλλά το σχολικό την ορίζει στην περίπτωση του εναλλασσόμενου.
Δεν θα ήθελα δηλαδή, κάτι τέτοιο να χρειαστεί να απασχολήσει τους μαθητές.

Καλό μεσημέρι Ανδρέα και σε ευχαριστώ για το σχόλιο.
Μακάρι κάτι να έβγαινε από το γιορτασμό της παγκόσμιας μέρας “κατά της βίας”, στις μέρες που περνάμε, αν και φοβάμαι ότι μένει μόνο το χάσιμο του μαθήματος.
Μίλτο γι΄αυτό το έβαλα ως bonus! Προφανώς το βιβλίο δεν θέτει τέτοιο ζήτημα, οπότε ούτε εγώ πιστεύω ότι είναι θέμα εξετάσεων.
Αλλά το να προβληματιστούν τα παιδιά για το τι μετράμε, όταν έχουμε γρήγορες μεταβολές της έντασης του ρεύματος με ένα θερμικό αμπερόμετρο, κέρδος θα είναι…

Γεια σου Διονύση, όμορφη άσκηση.

Kαλησπέρα παιδιά.
Κυριολεκτικά μιλώντας ορίζουμε την ενεργό ένταση εναλλασσόμενου ρεύματος. Όμως ο μηχανισμός εύρεσης μιας έντασης σταθερής τιμής (δεν είναι απαραίτητο να την ονομάσουμε ενεργό) που πρέπει να διαρρέει ωμικό αντιστάτη ώστε να εκλύεται ίδια θερμότητα στο περιβάλλον στο ίδιο χρονικό διάστημα με το μεταβαλλομενο ρεύμα ανεξάρτητα αν αλλάζει ή οχι η φορά της έντασης ειναι ίδιος.Εξ άλλου τον ωμικό αντιστατη δεν τον ενδιαφέρει η φορά.
Θυμάμαι από την εποχή των δεσμών ασκήσεις που ζητούσαν να βρεθεί η ενεργός ενταση ρεύματος ημιανορθωμένης τάσης ή πληρους ανορθωμένης τασης.
Επίσης. Αντιστάτης διαρρέεται από ρεύμα πχ
i = 4I + 2Iημ2π/Τ. Να βρεθεί η ενεργός ενταση.
Θυμάμαι και το συνηθες λάθος που γινόταν.
Διονύση ανεξάρτητα αν εχει το περιστρεφόμενο πλαισιο ή οχι αντίσταση ανεξάρτητα αν συνδέεται ή όχι με αντιστάτη η ΗΕΔ που εμφανίζεται δεν είναι ίδια?

Καλημέρα σας
Διονύση, ωραίο θέμα!
To πρόσθετο ερώτημα:
https://i.ibb.co/pBhNxP8p/2026-03-07-161833.png

Καλπό απόγευμα παιιδά.
Χρήστο, Παύλο και Γιώργο σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Χρήστο σε ευχαριστώ και για την λύση του αναπάντητου ερωτήματος.
Γιώργο προφανώς η ΗΕΔ από επαγωγή είναι ίδια είτε το πλαίσιο στο οποίο αναπτύσσεται έχει αντίσταση είτε όχι.
Αυτό που μεταβάλλεται είναι ενδεχόμενη τάση εξόδου προς κάποιο εξωτερικό κύκλωμα.

Διονύση καλησπέρα.
Διδακτικό θέμα. Ξαφνιάζει αυτό με την τάση και την ισότητα με την Εεπ. Προσωπικά θα σύνδεα με εξωτερικό κύκλωμα.

Καλημέρα Χρήστο και καλή Κυριακή.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και την κατάθεση της διαφωνίας σου, η οποία αναδεικνύει και την αντίστοιχη διαφωνία του Αποστόλη, που μάλλον δεν κατάλαβα τη διαφωνία του…
Λοιπόν παιδιά και οι δύο δίκιο έχετε. Αν θέλουμε να είμαστε σωστοί πρέπει να αποφευχθεί η χρήση του όρου “εναλλασσόμενη τάση”, αφού ο όρος χρησιμοποιείται για να μας δείξει την τάση στα άκρα του πλαισίου, οι οποίοι θεωρούνται οι πόλοι της πηγής ΕΤ, με τους οποίους συνδέεται κάποια συσκευή.
Αλλά (για να δικαιολογηθώ…), γράφοντας μια άσκηση προσπαθώ να γράψω χρησιμοποιώντας τη γλώσσα που θα χρησιμοποιούσα και στην τάξη. Και αν δίδασκα στην τάξη παιδιά, συνειδητά θα χρησιμοποιούσα τον όρο, σε δεύτερο επίπεδο*, γιατί ο όρος ΗΕΔ από επαγωγή, διδάσκοντας εναλλασσόμενο ρεύμα, δεν βολεύει διδακτικά, δεν κολλάει στο κουτάκι που κτίζει ο μαθητής. Έτσι σαν μια “χαλαρή” έκφραση θα χρησιμοποιούσα τον όρο εναλλασσόμενη τάση, όπως χρησιμοποιούσα κατά το παρελθόν και τον όρο “επαγωγική τάση”, αντί του σωστού ΗΕΔ από επαγωγή.
**
Προσέξτε την έκφραση που έχω χρησιμοποιησει: “Να γίνει η γραφική παράσταση της ΗΕΔ από επαγωγή που αναπτύσσεται στο πλαίσιο, η εναλλασσόμενη τάση, σε συνάρτηση με το χρόνο,”
Η έκφραση μετά το κόμμα, δεν έρχεται σαν διευκρινιστική; Σαν δευτερεύουσα;

Τελικά είπα να ρωτήσω την “μεγάλη μας φίλη”:
πόσο σωστό είναι να χρησιμοποιείται η έκφραση:
  “Να γίνει η γραφική παράσταση της ΗΕΔ από επαγωγή που αναπτύσσεται στο πλαίσιο, η εναλλασσόμενη τάση…”,
Το Gemini είπε
Η έκφραση αυτή είναι επιστημονικά ακριβής και συνηθισμένη στα σχολικά και πανεπιστημιακά εγχειρίδια Φυσικής, αλλά περιέχει δύο διαφορετικούς όρους που περιγράφουν το ίδιο φαινόμενο από ελαφρώς διαφορετική σκοπιά.
Ας δούμε γιατί είναι σωστή και τι ακριβώς σημαίνει κάθε κομμάτι της:
1. «ΗΕΔ από επαγωγή» (Ηλεκτρεγερτική Δύναμη)
Ο όρος αυτός αναφέρεται στην αιτία της κίνησης των ηλεκτρονίων.

• Σύμφωνα με τον νόμο του Faraday, η μεταβολή της μαγνητικής ροής «γεννά» μια ηλεκτρεγερτική δύναμη.
• Ονομάζεται «δύναμη» (αν και στην πραγματικότητα είναι διαφορά δυναμικού/ενέργεια ανά μονάδα φορτίου) γιατί είναι η «πηγή» που θέτει σε κίνηση το ρεύμα στο πλαίσιο.

2. «Εναλλασσόμενη τάση»
Ο όρος αυτός περιγράφει τη μορφή και το αποτέλεσμα.

• Επειδή η ροή στο σχήμα σου αυξομειώνεται (γίνεται θετική και αρνητική), η ΗΕΔ που παράγεται αλλάζει συνεχώς πολικότητα (φορά).
• Οποιαδήποτε τάση αλλάζει περιοδικά φορά και τιμή ονομάζεται εναλλασσόμενη.

Είναι πλεονασμός;
Στην πρόταση που παρέθεσες, η χρήση και των δύο όρων λειτουργεί επεξηγηματικά. Είναι σαν να λέει: «Σχεδίασε την ΗΕΔ (που είναι το φαινόμενο της επαγωγής) η οποία στην προκειμένη περίπτωση αποτελεί μια εναλλασσόμενη τάση».

Καλημέρα Διονύση. Η απάντησή σου εδώ προσωπικά με κάλυψε, οπότε δεν χρειάζεται να δικαιολογηθείς 🙂
Απλά με αφορμή τη συγκεκριμένη, είναι καλό να προσέχει ο μαθητής τη διαφορά Η.Ε.Δ. και τάσης, όταν η πηγή τροφοδοτεί εξωτερικό κύκλωμα.

«Λος Άλαμος … μια πολύ ευτυχισμένη περίοδος»

«.. για μένα, όσον αφορά την επιστημονική δουλειά, ήταν, χωρίς τις πολύ μεγάλες περιόδους απογοήτευσης και σύγχυσης που εμφανίζονται όταν δουλεύεις πάνω στα πιο σημαντικά προβλήματα»

Τί έχουμε εδώ;

Τον ήρωά μας να αποφεύγει να κατακρίνει τα «μεγάλα κεφάλια».

Ακόμα περισσότερο, τους βρίσκει πιο έξυπνους απ’ τον ίδιο. Τον Oppenheimer, τον Teller, κυρίως τον Bette.

Τον διευκολύνει το έργο στο Λος Άλαμος, που απαιτεί γρήγορους υπολογισμούς όπου παρακάμπτονται οι αναλυτικές μέθοδοι επίλυσης και υιοθετούνται οι αριθμητικές επιλύσεις, στις οποίες είναι σαΐνι.

Επειδή η πίεση του εγχειρήματος εστιάζει σε μικρά έργα που δοκιμάζονται άμεσα στην πράξη και όχι σε θεωρητικές συνθέσεις, όπως στο Princeton, που όφειλαν να υπακούσουν στην αξιωματική πειθαρχία των αυστηρών μαθηματικών.

Οι παρεμβάσεις σου Μερκούρη, αυτές που αποκαλείς «σημειώσεις», διευκολύνουν την ανάγνωση.

Σε αναμονή για τη συνέχεια του … θρίλερ.

Καλημέρα Μερκούρη.
— όταν ξαφνικά ακούστηκε ένας κρότος, ένας δυνατός κρότος σαν πυροβολισμός τουφεκιού κοντά και μετά ο βρόντος — μπρρμμμ, μπρρμμμ — γιατί όλο το υπόλοιπο διάστημα επικρατούσε σιωπή. Πάντα με εντυπωσίαζε η ακουστική. Η ακουστική έχει νόημα για μένα. Όχι τόσο όσο το οπτικό. Όταν άκουσα τη στιβαρότητα εκείνου του κρότου, από είκοσι μίλια μακριά, τότε κατάλαβα ότι αυτό το πράγμα ήταν κάτι σοβαρό και ενθουσιάστηκα.
Τότε Μερκούρη εγώ σταμάτησα την ανάγνωση…

Καλησπέρα Παύλο. Ωραία άσκηση, που διερευνά την έννοια της στατικής τριβής. Η μεταβλητή επιτάχυνση την κάνει λίγο δύσκολη για την Α΄τάξη. Θα την έδινα κυρίως σε μαθητές Β μετά τον 2ο Νόμο Newton, να λυθεί με εμβαδόν ΣF – t

Καλό Σαββατοκύριακο. Ανδρέα σε ευχαριστώ για το σχόλιο και χαίρομαι που σου αρέσει. Ναι θα μπορούσε να να δοθεί και στην Β Λυκείου αλλά μπορεί επίσης να αποτελεί άσκηση επανάληψης – προετοιμασίας για ασκήσεις με εμφάνιση στατικής τριβής στην Γ Λυκείου.

Απαντήσεις (Ισοσταθμισμένες)

1. 10FeSO₄ + 2KMnO₄ + 8H₂SO₄ → 5Fe₂(SO₄)₃ + 2MnSO₄ + K₂SO₄ + 8H₂O
2. 6FeSO₄ + K₂Cr₂O₇ + 7H₂SO₄ → 3Fe₂(SO₄)₃ + Cr₂(SO₄)₃ + K₂SO₄ + 7H₂O
3. 3Fe + 8HNO₃ → 3Fe(NO₃)₃ + 2NO + 4H₂O
4. Fe + 6HNO₃ → Fe(NO₃)₃ + 3NO₂ + 3H₂O
5. 2FeSO₄ + H₂O₂ + H₂SO₄ → Fe₂(SO₄)₃ + 2H₂O
6. 2FeCl₃ + 2KI → 2FeCl₂ + I₂ + 2KCl
7. 2FeCl₃ + SnCl₂ → 2FeCl₂ + SnCl₄
8. 2Fe + 3Cl₂ → 2FeCl₃
9. Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu
10. Fe₂O₃ + 3H₂ → 2Fe + 3H₂O
11. Fe₃O₄ + 4H₂ → 3Fe + 4H₂O
12. FeO + CO → Fe + CO₂
13. Fe₂O₃ + 2Al → Al₂O₃ + 2Fe
14. Fe + 2H₂SO₄ → FeSO₄ + SO₂ + 2H₂O
15. 2FeSO₄ + Ce(SO₄)₂ → Fe₂(SO₄)₃ + Ce₂(SO₄)₃
16. 2FeCl₂ + Cl₂ → 2FeCl₃
17. Fe + 2HCl → FeCl₂ + H₂
18. 4FeSO₄ + O₂ + 2H₂SO₄ → 2Fe₂(SO₄)₃ + 2H₂O
19. Fe + 2AgNO₃ → Fe(NO₃)₂ + 2Ag

Καλημέρα Παναγιώτη. Ένα κείμενο του Ανδρέα Κασσέτα για τον Σϊδηρο Λένε για μένα όλοι αυτοί που ζήσαμε μαζί, που παρουσιάστηκε στο Booze της Κολοκοτρώνη το 2003.

απαντησεις

1.
10FeSO₄ + 2KMnO₄ + 8H₂SO₄ → 5Fe₂(SO₄)₃ + 2MnSO₄ + K₂SO₄ + 8H₂O
2.
6FeSO₄ + K₂Cr₂O₇ + 7H₂SO₄ → 3Fe₂(SO₄)₃ + Cr₂(SO₄)₃ + K₂SO₄ + 7H₂O
3.
Fe + 4HNO₃ → Fe(NO₃)₃ + NO + 2H₂O
4.
Fe + 6HNO₃ → Fe(NO₃)₃ + 3NO₂ + 3H₂O
5.
2FeSO₄ + H₂O₂ + H₂SO₄ → Fe₂(SO₄)₃ + 2H₂O
6.
2FeCl₃ + 2KI → 2FeCl₂ + I₂ + 2KCl
7.
2FeCl₃ + SnCl₂ → 2FeCl₂ + SnCl₄
8.
2Fe + 3Cl₂ → 2FeCl₃
9.
Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu
10.
Fe₂O₃ + 3H₂ → 2Fe + 3H₂O
11.
Fe₃O₄ + 4H₂ → 3Fe + 4H₂O
12.
FeO + CO → Fe + CO₂
13.
Fe₂O₃ + 2Al → Al₂O₃ + 2Fe
14.
Fe + 2H₂SO₄ → FeSO₄ + SO₂ + 2H₂O
15.
2FeSO₄ + 2Ce(SO₄)₂ → Fe₂(SO₄)₃ + Ce₂(SO₄)₃
16.
2FeCl₂ + Cl₂ → 2FeCl₃
17.
Fe + 2HCl → FeCl₂ + H₂
18.
4FeSO₄ + O₂ + 2H₂SO₄ → 2Fe₂(SO₄)₃ + 2H₂O
19.
Fe + 2AgNO₃ → Fe(NO₃)₂ + 2Ag
 

Αποστολη τρομερες οι αναρτησεις σου δεν τα γνωριζα, σ’ ευχαριστώ – παμε φουλ για IRON MAN και για βιολογια – δρεπανοκυτταρική αναιμία

Διόρθωση με βάση τον Α.Ο. για την εξίσωση : Fe₃O₄ + H₂ → Fe + H₂O

Μ.Ο. Α.Ο. Fe στα αντιδρώντα +8/3
Α.Ο. Fe στα προϊόντα 0
Απόλυτη τιμή μεταβολής Α.Ο. 8/3

Α.Ο. Η στα αντιδρώντα 0
Α.Ο. Η στα προϊόντα +1
Μεταβολή Α.Ο. κατά 1

Βάζω στα αντιδρώντα συντελεστή στο Fe₃O₄     1/3  αφού η μεταβολή κατανέμεται σε 3 οντότητες Fe
Βάζω στα αντιδρώντα συντελεστή στο Η2     8/3  δια 2, άρα 8/6 =4/3 αφού η μεταβολή κατανέμεται σε 2 άτομα Η
Έτσι έχουμε προσωρινά

1/3 Fe₃O₄ + 4/3 H₂ → Fe + H₂O

Έπειτα πολλαπλασιάζω τους συντελεστές που μόλις έβαλα με 3 για απλοποίηση και έτσι έχουμε προσωρινά
Fe₃O₄ + 4H₂ → Fe + H₂O

Έπειτα διορθώνω κατά τα γνωστά τον Fe και το νερό διαδοχικά, άρα έχουμε συνολικά

Fe₃O₄ + 4H₂ → 3Fe + 4H₂O

Το Fe₃O₄ είναι μείγμα FeO και Fe2O3 αρα τα υπόλοιπα είναι εικασίες πέρα από χαρτοχημεία άρα δεν μας ενδιαφέρουν.
Ακόμα και να ηταν FeO + FeO2 = Fe₃O₄ η αντιδραση διορθωνεται με τους ιδιους ακριβως συντελεστες αρα παλι κανενα προβλημα.
2FeO + FeO2 + 4H₂ → 3Fe + 4H₂O
Αν γνωριζουμε την ακριβη συσταση της ενωσης και εφαρμοσουμε τους κανονες διορθωσης του ΑΟ δεν υπαρχει προβλημα σε καμμιά περίπτωση.
Ακομα και χωρις υπολογισμο ΑΟ ο μαθητης μπορει να διορθωσει την
Fe3O4 +   H₂ → Fe + H₂O, με τη σειρα πχ Fe, H2O, H2
Η ανάρτηση έγινε γιατί πιθανόν πολλοί συνάδελφοι είναι περίπου στην οξειδοαναγωγή στο σχολείο και είναι κατάλληλες αντιδράσεις – σε συνδυασμό με την διαθεματικότητα των αγγείων και όχι για να αποτελέσει πόλο έντασης για τους ΑΟ. 

Καλημέρα Δημήτρη ,πολύ όμορφη η παρουσίαση και χρήσιμη , συμφωνώ μαζί σου

Παναγιώτη καλησπέρα. Χωρίς να αλλάζει σε τίποτε από αυτά που γράφεις, απλά μια άλλη προσέγγιση που δεν ασχολείται με το τι ακριβώς είναι η ένωση. Έτσι κι αλλιώς, ο αριθμός οξείδωσης δεν υφίσταται ως ιδιότητα των ατόμων, αλλά ως “λογιστική” μέθοδος ισοστάθμισης χημικών εξισώσεων.

https://i.ibb.co/JFvn1bpR/Fe3-O4-1772644358-0717.jpg

Αφιερωμένη στον Ανδρέα Ριζόπουλο, αφού η δική του ανάρτηση ΕΔΩ, μας θύμισε ότι υπάρχουν και αυτές οι ασκήσεις επαγωγής…

Καλημέρα Διονύση.
Αιφνιδιάζει κατ’αρχάς ,όμως το i) κάνει ενεργειακό νιάου -νιάου και πάμε στο ii) όπου έχουμε δυό γνωστά βγάζουμε το τρίτο με τον Ωhm και φτάνουμε στο iii) ! κολλάμε για λίγο μέχρι να μας έρθει η σχέση των ενεργειών FL και Wηλ και …ξεκολλάμε ,οπότε αφού φάγαμε το γαϊδαρο την ουρά θ’αφήσουμε;
Ωραίο θέμα
Ξέχασα ,διόρθωσε στην εκφώνηση την ένταση του ρεύματος σε 0,5 αντί ο,8Α

Καλημέρα. Διονύση το πλαίσιο είναι ακίνητο;

Καλημέρα !

Ωραίο θέμα Διονύση όπως και κάποια αλλά παρόμοια που έχεις φτιάξει στο παρελθόν.

Το ενεργειακό κομμάτι τόσο σε αυτές τις ασκήσεις όσο και στις κινήσεις των ράβδων μεσα σε ΟΜΠ χρειάζεται προσοχή. Διότι αν δεν έχει γίνει ανάλυση των ενεργειακών μετατροπών που συμβαίνουν και το έργο ποιών δυνάμεων είναι υπεύθυνο για αυτές καθώς και οι χειρισμοί που πρέπει να γίνουν καθιστουν τετοιου ειδους θέματα δύσκολα.

Εδώ η ανάλυση σου είναι λεπτομερής και ασχολείσαι με πολλά μεγέθη που έχουν ενδιαφέρον .

Καλημέρα παιδιά.
Εντυπωσιακή!!

Καλημέρα συνάδελφοι.
Παντελή, Δημήτρη, Κώστα και Γιάννη σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Πντελή το μάτι σσου είδε το 0,8… εγώ το έγραψα αλλά μετά ξέχασα να το διορθώσω…
Δημήτη, θεώρησα αυτονόητο ότι το πλαίσιο είναι ακίνητο, αλλά αφού το επισημαίνεις, θα κάνω διευκρινιστική προσθήκη.

Καλημέρα σε όλους. Εξαιρετικό θέμα Διονύση!

Kαλημέρα παιδιά.
Μου αρέσουν αυτού του είδους οι ασκήσεις όπου φαίνεται και η χρησιμότητα της σύμβασης που κάνουμε περί βόρειου και νότιου πόλου.
Διονύση πήρες διατήρηση ενέργειας για το σύστημα.(κάνω το δικηγόρο του διαβόλου)
Με ΘΜΚΕ για μαγνήτη
1/2mvv = Wβαρ +Wδυν,μαγν
Wδυν μαγ <0
ΆραFμαγ με φορά πάνω
Αρα Fπλαισιου φορά κάτω.
Το έργο της δυναμης του μαγνητη κατα απολυτη τιμη δείχνει πόση ενεργεια μεταφέρθηκε κατά την πτώση του μαγνήτη απο το συστημα μαγνήτης-Γη στο πλαισιο που εκλυεται τελικά ως θερμότητα στο περιβάλλον.
Η ένταση Β του μαγνητικού πεδίου του μαγνήτη σε κάθε στοιχειώδη τμήμα σπείρας αναλύεται σε δυο συνιστώσες. Μια κατακόρυφη προς τα κάτω και μια οριζόντια προς τα έξω.
Λόγω της κατακόρυφης οι στοιχειώδεις F είναι οριζόντιες με φορά προς το κέντρο έχουν συνισταμενη 0.
Λόγω της οριζόντιας οι στοιχειωδεις F έχουν φορά προς τα κάτω. Η αντίδραση της Fμαγ.
Δεν βλέπω κύριε καμιά δύναμη μαγνητικής φύσης να κινεί τα ηλεκτρόνια αλλά ο αγωγός διαρρέεται από ρευμα.
Είναι επικίνδυνο να μιλάμε για
δράση – αντίδραση?
Ο μαγνήτης σε αυτή την χρονική διάρκεια φαίνεται να πλησιάζει και όχι να απομακρύνεται από το πλάισιο.
Βέβαια και να είχε περάσει από πλαισιο ενεργειακά δεν αλλαζει κάτι.
Επίσης όταν πλησιάζει η ένταση του μαγνητικού πεδίου αυξάνεται στην περιοχή του πλαισιου άρα dΦ/dt σίγουρα θετικό πέρα απο τις συμβάσεις που προφανώς απαιτείται να κάνουμε.

Γειά σου Διονύση. Έξοχη άσκηση που αν τεθεί σε εξετάσεις θα κάνει μεγάλη ζημιά! Θέλει την κατάλληλη εκπαίδευση και εμβάθυνση για να ανταπεξέλθει ο υποψήφιος.
Νάσαι καλά.

Καλό μεσημέρι Αποστόλη, Γιώργο και Πρόδρομε. Σας ευχαριστώ παιδιά για το σχολιασμό.
Γιώργο φοβάμαι ότι σε …χάνω!  
Όσον αφορά την εμφάνιση του επαγωγικού ρεύματος στον κυκλικό αγωγό, το δικαιολογούμε με βάση τη μεταβολή της μαγνητικής ροής, χωρίς να μιλήσουμε για το μη συντηρητικό επαγωγικό ηλεκτρικό πεδίο, λόγω μεταβολής της έντασης του μαγνητικού πεδίου, αφού δεν υπάρχει στην ύλη…
Η ανάλυσή σου για τη δύναμη Laplace στον κυκλικό αγωγό, με βρίσκει σύμφωνο.
Η δύναμη αυτή είναι κατακόρυφη με φορά προς τα κάτω, ενώ στο μαγνήτη ασκείται κατακόρυφη δύναμη προς τα πάνω, ίσου μέτρου. Βέβαια ο μηχανισμός δεν είναι ακριβώς ο ίδιος αφού ο μαγνήτης δεν είναι αγωγός που διαρρέεται από ρεύμα, αλλά πρέπει να χρησιμοποιήσουμε μαγνήτιση, μαγνητική διπολική ροπή…
Έτσι επιλέγω να μείνουμε στην δράση-αντίδραση, σαν μια «λογική» απάντηση.
Όσον αφορά την αύξηση της μαγνητικής ροής και το πηλίκο ΔΦ/Δt νομίζω ότι πρέπει πρώτα να ορίσουμε την κάθετη και μετά να απαντήσουμε (αλλιώς μιλάμε για απόλυτη τιμή).
Έτσι αν πάρουμε την κάθετη στο πλαίσιο με φορά προς τα πάνω η ροή γίνεται αρνητική, οπότε πλησιάζοντας ο μαγνήτης μεταβάλλεται π.χ. από -1Wb σε -3Wb συνεπώς ΔΦ=-2Wb και ΔΦ/Δt<0.

Πολύ ωραία άσκηση Διονύση.

Καλησπέρα σε όλους, το ερώτημα

γ) “Η δύναμη που δέχεται ο μαγνήτης από το πλαίσιο”

είναι σαφώς το δυσκολότερο. Εδώ η λύση είναι ενεργειακή P(F’L)=Pηλ γιατί η ηλεκτρική ενέργεια προέρχεται από ελάττωση της μηχανικής. Πολύ ωραίο και έξυπνο.

Σε ασκήσεις όμως όπως αυτή

https://i.ibb.co/YFt5mHBh/12.png

το τοπίο γίνεται θολό για τους μαθητές.

Πού οφείλεται η ενεργειακή μετατροπή;Η πηγή της ενέργειας δεν είναι μηχανική (δεν κινείται το πλαίσιο).
Η ενέργεια προέρχεται από το εξωτερικό αίτιο που μεταβάλλει το μαγνητικό πεδίο.

Το μεταβαλλόμενο μαγνητικό πεδίο δημιουργεί, σύμφωνα με τον νόμο Faraday:

ΣΕiΔliσυνθ=-dΦ/dt μη συντηρητικό ηλεκτρικό πεδίο στο χώρο.

Αυτό το επαγόμενο ηλεκτρικό πεδίο:

• “κυκλοφορεί” μέσα στο πλαίσιο
• δημιουργεί ρεύμα το οποίο παράγει θερμότητα

Δεν ξέρω αν όλα αυτά νομιμοποιούμαστε να τα ζητάμε ως θέματα, άσχετα αν οφείλουμε να τα διδάσκουμε

Ευχαριστούμε Διονύση

Εξαιρετική!!!

Καλημέρα σε όλους.

Διονύση στη λύση που παραθέτεις γράφεις:

“Η δύναμη που δέχεται ο μαγνήτης είναι η αντίδραση της δύναμης Laplace που ασκείται στο πλαίσιο, μέσω του έργου της οποίας ένα μέρος της ενέργειας του μαγνήτη μετατρέπεται σε ηλεκτρική ενέργεια στο πλαίσιο, η οποία στη συνέχεια θα μετατραπεί σε θερμική στην αντίσταση.”

Θα ήθελα να κάνω δύο επισημάνσεις που ίσως προλάβουν κάποιες παρανοήσεις:

1. Αν και η δύναμη που δέχεται ο μαγνήτης είναι αντίθετη από τη δύναμη Laplace που ασκείται στο πλαίσιο, δεν είναι αποτέλεσμα του 3ου νόμου του Νεύτωνα. Όπως αποδεικνύεται εδώ: Ισχύει ο 3ος Νόμος του Νεύτωνα για τις Δυνάμεις Laplace; – Πρότυπα Θέματα Φυσικής, δεν ισχύει ο 3ος νόμος του Νεύτωνα για τις δυνάμεις Laplace.

2. Το έργο της δύναμης Laplace δεν είναι πάντοτε ίσο με την μεταβολή της θερμικής ενέργειας σε κάθε κύκλωμα. Αυτό αποδεικνύεται εδώ: Η δύναμη Laplace και το έργο της και εδώ: B ΘΕΜΑ: Έργο της Laplace- Αντίσταση και Πηνίο – Υλικό Φυσικής – Χημείας.

Καλημέρα Θοδωρή, Χρήστο και Ανδρέα, σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ανδρέα, όσον αφορά την ισχύ του νόμου δράσης – αντίδρασης στον ηλεκτρομαγνητισμό, είναι ένα θέμα που το έχουμε συζητήσει στο παρελθόν. Υπάρχει πράγματι πρόβλημα για την άσκηση των δυνάμεων Lorentz μεταξύ δύο φορτίων αφού οι δυνάμεις αυτές διαδίδονται μέσω του μαγνητικού πεδίου και το πρόβλημα αντιμετωπίζεται με το να λάβουμε υπόψη την ορμή του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου.
Αντίστοιχο πρόβλημα μπορεί να παρουσιαστεί και στις δυνάμεις σε αγωγούς, αφού τελικά το σχήμα των αγωγών και οι δυνάμεις σε μια έκταση (αγωγού) και όχι σε ένα μικρό τμήμα του, κάνει πιο δύσκολη τη μελέτη. Και εδώ η ορμή του πεδίου μπορεί να διορθώσει το πρόβλημα διατήρησης της ορμής. Πάντως πρακτικά ακόμη και οι μηχανικοί, σε σχετικά απλά σχήματα εφαρμόζουν τον 3ο νόμο, θεωρώντας ότι δεν δημιουργείται πρόβλημα, λαμβάνοντας υπόψη τις δυνάμεις για όλο τον αγωγό και οχι για τμήμα του.
Μένει να δούμε στην παρούσα ανάρτηση, τι συμβαίνει. Θα δεχτούμε διάνυσμα poynting και διάδοση ηλεκτρομαγνητικού κύματος, έξω από το σύστημα μαγνήτη-κυκλικού αγωγού; Αν το κάνουμε, τότε ναι, η διατήρηση της ενέργειας θα πρέπει να συμπεριλάβει και την ενέργεια αυτή. Αν θεωρήσουμε αμελητέα την εκπεμπόμενη ενέργεια, τότε η ενέργεια που αφαιρείται από τον μαγνήτη μεταφέρεται στον κυκλικό αγωγό και η διατήρηση της ενέργειας θα συμπεριλάβει μόνο αυτά τα σώματα. Το αν τώρα, η δύναμη στο μαγνήτη πρέπει να ονομαστεί «αντίδραση της δύναμης Laplace» ή αν θα έπρεπε να γράψω «η δύναμη που ασκείται στον μαγνήτη, από το μαγνητικό πεδίο που δημιουργεί ο κυκλικός αγωγός, λόγω του επαγωγικού ρεύματος», αφήνεται στην κρίση των αναγνωστών μας.
Όσον αφορά την ισχύ της δύναμης Laplace. Μιλάμε για ένα κινούμενο αγωγό ο οποίος δέχεται δύναμη από το μαγνητικό πεδίο. Το έργο της δύναμης Laplace μετράει την ενέργεια που αφαιρείται από τον αγωγό (μειώνοντας την κινητική του ενέργεια ή μη αφήνοντάς την να αυξηθεί) και μεταφέρεται στο κλειστό κύκλωμα με τη μορφή ηλεκτρικής ενέργειας. Το τι θα γίνει από κει και πέρα, εξαρτάται από το τι υπάρχει στο κύκλωμα. Αν στο κύκλωμα βάλω ένα κινητήρα, μπορώ να πάρω μηχανική ενέργεια ξανά!
Βέβαια όταν αναφερόμαστε στα συνήθη κυκλώματα η ηλεκτρική αυτή ενέργεια εμφανίζεται σαν θερμότητα στους αντιστάτες. Και πάντως σίγουρα στο κυκλικό αγωγό του σχήματος η ηλεκτρική ενέργεια θα μετατραπεί σε θερμική πάνω στην αντίστασή του.
Θοδωρή επανέρχομαι για το δικό σου σχόλιο…

Διονύση δεν χρειάζεται να μπερδέψουμε ορμές μαγνητικού πεδίου και διανύσματα pointing.

Όπως φαίνεται εδώ:

Ισχύει ο 3ος Νόμος του Νεύτωνα για τις Δυνάμεις Laplace; – Πρότυπα Θέματα Φυσικής

ακόμα και στην απλή περίπτωση μη παράλληλων ρευματοφόρων αγωγών, ο 3ος νόμος του Νεύτωνα δεν ισχύει. Αυτό θα μπορούσε να έχει αναφερθεί στους μαθητές ώστε να αποφευχθούν πιθανές παρανοήσεις.

Μπορεί να φαίνεται ότι στην ειδική περίπτωση του μαγνήτη με το κυκλικό βρόχο ο 3ος νόμος ισχύει αλλά γενικά είναι λάθος και έτσι καλλιεργούμε μια παρανόηση.

Θα μπορούσαμε βεβαίως να μη ζητήσουμε καθόλου τον υπολογισμό της δύναμης που ασκείται στο μαγνήτη, αν θέλουμε να αποφύγουμε οποιαδήποτε σχετική συζήτηση.

Ανδρέα δεν υπολόγισα τη δύναμη Laplace και να πάρω την αντίδρασή της! Απλά της έδωσα ένα όνομα.
Η δύναμη είναι αυτή, αφού αυτό επιβάλλει η διατήρηση της ενέργειας.

Καλημέρα παιδιά.
Από τον Βαγγέλη Κορφιάτη:
Αλληλεπίδραση δύο βρόχων.

Εδώ και τα σχόλια:

Φαίνεται λοιπόν ότι στην ανάρτηση του Διονύση ισχύει ο 3ος νόμος.

Διονύση, το σχόλιό μου δεν αφορούσε υπολογισμό της Laplace.

Αυτό που ήθελα να επισημάνω είναι ότι η φράση “η δύναμη στον μαγνήτη είναι η αντίδραση της Laplace στο πλαίσιο” μπορεί εύκολα να εκληφθεί ως αναφορά στον 3ο νόμο. Αν εδώ χρησιμοποιείς τη λέξη “αντίδραση” απλώς ως ονομασία και όχι με τη σημασία δράσης–αντίδρασης, ίσως χρειάζεται μια μικρή διευκρίνιση για να μην δημιουργηθεί παρανόηση.

Γιάννη, μη μπερδευόμαστε με την ανάρτηση του Βαγγέλη Κορφιάτη.

Πράγματι στην περίπτωση του μαγνήτη και του πλαισίου οι δυνάμεις προκύπτουν αντίθετες. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αποτελούν ζεύγος δράσης–αντίδρασης.

Στις μαγνητικές αλληλεπιδράσεις ο 3ος νόμος δεν ισχύει, όπως αποδεικνύεται εδώ: Ισχύει ο 3ος Νόμος του Νεύτωνα για τις Δυνάμεις Laplace; – Πρότυπα Θέματα Φυσικής

Στην περίπτωση του μαγνήτη με το πλαίσιο απλώς προκύπτει αριθμητικά ότι οι δύο δυνάμεις είναι αντίθετες.

Όπως συμβαίνει και στην ισορροπία ενός σώματος σε οριζόντιο δάπεδο, το βάρος του σώματος δεν είναι η δύναμη που ασκείται στο δάπεδο από το σώμα, απλώς προκύπτει ότι οι δύο δυνάμεις είναι ίσες μεταξύ τους.

Με αφορμή τα παραπάνω σχόλια, ρώτησα το Deepseek:
Αφήνουμε να πέσει ένας ραβδόμορφος μαγνήτης ο οποίος δημιουργεί γύρω του μαγνητικό πεδίο μέγιστης έντασης Β=0,1Τ. Σε μια στιγμή ο μαγνήτης έχει ταχύτητα υ=2m/s. Μπορούμε να υπολογίσουμε την ενέργεια που εκπέμπεται την παραπάνω στιγμή;
Απάντηση:
Για να υπολογίσουμε την ενέργεια (ή την ισχύ) που εκπέμπεται, πρέπει να κάνουμε μια προσέγγιση της φυσικής κατάστασης.
Ο ραβδόμορφος μαγνήτης συμπεριφέρεται σαν ένα μαγνητικό δίπολο. Όταν αυτό το δίπολο επιταχύνεται, εκπέμπει ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, όπως ακριβώς ένα ηλεκτρικό δίπολο εκπέμπει όταν ταλαντώνεται.
Ÿ 1. Το μοντέλο: Μαγνητικό δίπολο

Διαβάστε τη συνέχεια σε pdf: Εκπομπή ΗΜΚ…

Θα άξιζε να συγκριθεί η παραπάνω ακτινοβολούμενη ισχύς:

https://i.ibb.co/xKps9399/2026-03-05-120127.png

με την ηλεκτρική ισχύ στο κυκλικό αγωγό, η οποία είναι ίση με Ρηλ=Ε∙Ι=0,2W.
Για να δούμε αν πρέπει να βάλουμε στη συζήτηση την ενέργεια που ακτινοβολείται λόγω κίνησης του μαγνήτη ή πρέπει να μείνουμε στα… καθιερωμένα, όπου η μείωση της μηχανικής ενέργειας του μαγνήτη, εμφανίζεται με την μορφή της ηλεκτρικής ενέργειας στον κυκλικό αγωγό, λόγω επαγωγής.

Αλλά και μια διαφωνία, ακόμη πιο ισχυρή, όσον αφορά την ενέργεια που “ακτινοβολείται” από το Gemini:

https://i.ibb.co/Fb2d3kVy/2026-03-05-121509.png

ΥΓ.
Την μετέφερα στο DeepSeek και … συμφώνησε!

Συνέχισα στο Gemini, τις απορίες:
Και αν κάτω απο το μαγνήτη είναι ένας κυκλικός αγωγός, όπου τη στιγμή που μελετάμε, λόγω επαγωγής έχουμε ηλεκτρική ισχύ ίση με 0,2W, τι συμβαίνει με την ακτινοβολία;

Ας προσέξουμε την απάντηση:

Ναι, σε αυτή την περίπτωση υπάρχει ακτινοβολία, αλλά η φυσική της προέλευση είναι διαφορετική από αυτή που ίσως φαντάζεσαι. Η ακτινοβολία δεν προέρχεται απευθείας από τον μαγνήτη, αλλά από τον κυκλικό αγωγό.
Ας δούμε την αλυσίδα των γεγονότων που οδηγεί στην εκπομπή ενέργειας:

1. Επαγωγή και ΡεύμαΚαθώς ο μαγνήτης πέφτει προς τον ακίνητο αγωγό, η μαγνητική ροή που διαπερνά την επιφάνειά του μεταβάλλεται. Σύμφωνα με τον νόμο του Faraday, στον αγωγό αναπτύσσεται ΗΕΔ από επαγωγή Ε=-dΦ/dt. Αυτό δημιουργεί ένα επαγωγικό ρεύμα I το οποίιο μεταβάλλεται.

2. Γιατί εκπέμπεται ακτινοβολία;Το ρεύμα στον αγωγό αποτελείται από ηλεκτρόνια που κινούνται. Επειδή ο μαγνήτης επιταχύνεται (λόγω g) και η απόσταση μεταβάλλεται, η ένταση του ρεύματος Ι μεταβάλλεται επίσης στον χρόνο.

• Επιταχυνόμενα φορτία: Τα ηλεκτρόνια μέσα στο σύρμα υφίστανται επιτάχυνση.
• Εκπομπή: Σύμφωνα με την κλασική ηλεκτροδυναμική, κάθε επιταχυνόμενο φορτίο εκπέμπει ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία.
• Κεραία: Ο κυκλικός αγωγός λειτουργεί ουσιαστικά ως μια κυκλική κεραία (loop antenna) που εκπέμπει ενέργεια στο διάστημα.

Και στη συνέχεια για τον υπολογισμό της ισχύος που ακτινοβολείται:

https://i.ibb.co/dsQpdxWV/2026-03-05-123848.png

Ανδρέα γνωστός ο προβληματισμός περί δυνάμεων Λαπλάς και τρίτου νόμου:
Η δύναμη Λαπλάς και ο τρίτος νόμος.

Το θέμα είναι αν εδώ (στη συγκεκριμένη περίπτωση δηλαδή) ισχύει ότι οι δυνάμεις είναι αντίθετες. Επειδή είναι αντίθετες ο χειρισμός του Διονύση είναι σωστός.

Γιάννη ο Διονύσης φαίνεται σαν επικαλείται τον 3ο νόμο του Νεύτωνα. Αυτό είναι το λάθος. Πράγματι στην περίπτωση του μαγνήτη και του πλαισίου οι δυνάμεις προκύπτουν αντίθετες. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αποτελούν ζεύγος δράσης–αντίδρασης.

Ανδρέα καταλαβαίνεις από την ανάρτησή μου του 2019 αλλά και τα σχόλια που έκανα στην ανάρτηση του Βαγγέλη ότι δεν μιλώ για δράση – αντίδραση.
Ο Διονύσης γνωρίζει το θέμα αλλά απευθύνει κάτι σε μαθητές και επιλέγει οικεία σ’ αυτούς γλώσσα.
Γλώσσα που έχουν συνηθίσει μια και σαν παράδειγμα του 3ου νόμου τους έχει αναφερθεί η δύναμη μεταξύ δύο ραβδόμορφων μαγνητών.

Θυμάμαι τον Ανδρέα Κασσέτα να θέτει το ερώτημα:
-Ένα καρφί έλκει ένα μαγνήτη;
Η αποτυχία στην απάντηση (μας είπε ότι) ήταν εντυπωσιακή και μια απάντηση δόθηκε από Χημικό ο οποίος επικαλέστηκε απόσπασμα από βιβλίο του Τζακ Λόντον!!!

Γιάννη γράφεις: “Ο Διονύσης γνωρίζει το θέμα αλλά απευθύνει κάτι σε μαθητές και επιλέγει οικεία σ’ αυτούς γλώσσα.”

Νομίζω ότι θα πρέπει ή να αποφύγουμε αυτή την απλοϊκή προσέγγιση ή να διευκρινισουμε ότι η λέξη “αντίδραση” δεν χρησιμοποιείται στο πλαίσιο του 3ου νόμου. Το προτιμότερο θα ήταν να μη είχε ζητηθεί καθόλου η δύναμη που ασκείται στο μαγνήτη.

Τι θα απαντούσες στο ερώτημα του Ανδρέα με το μαγνήτη και το καρφί;

“Γιάννη ο Διονύσης φαίνεται σαν επικαλείται τον 3ο νόμο του Νεύτωνα. Αυτό είναι το λάθος. Πράγματι στην περίπτωση του μαγνήτη και του πλαισίου οι δυνάμεις προκύπτουν αντίθετες.”
Ανδρέα, πόσες φορές θα το γράψεις;
Φαίνεται σαν να επικαλείται… Τι σημασία έχει τι έχω γράψει και τι έχω διευκρινίσει παραπάνω;
Πρέπει να βγάλεις το μεγάλο λάθος!!!
Επέμενε λοιπόν, βρήκες κρυμμένο θησαυρό…

Θοδωρή, οι μαθητές πρέπει να διδαχτούν ότι το φαινόμενο της επαγωγής περιλαμβάνει δύο εντελώς διαφορετικές εκδοχές, κάτω από τον ίδιο νόμο. Με συνδετικό κρίκο τη μεταβολή της μαγνητικής ροής.
Πάμε λοιπόν στις ενεργειακές μεταβολές.
Νομίζω ότι τα πράγματα είναι περισσότερο καθαρά στην περίπτωση της σχετικής κίνησης. Βρίσκουμε την δύναμη, το έργο της οποίας εκφράζει την μετατροπή της μηχανικής ενέργειας σε ηλεκτρική, η ισχύς της οποίας εκφράζει και την ηλεκτρική ισχύ στο κύκλωμα. Η πιο απλή εκδοχή, η περίπτωση του σχήματος, όπου η ισχύς της δύναμης Laplace ίση με Ρ=-FL∙υ ενώ ισχύς του ρεύματος Eεπ∙I.

https://i.ibb.co/J030cJ6/2026-03-05-082847.png

Η πρώτη αναφέρεται στον αγωγό ο οποίος «χάνει» ενέργεια, η δεύτερη αναφέρεται στην ηλεκτρική ισχύ της «πηγής» λόγω επαγωγής.
Νομίζω ότι δεν μένουν κενά.

Πάμε τώρα στην άσκηση που αναφέρεις Θοδωρή:
Από τη στιγμή που δεν έχουμε κίνηση οι ασκούμενες δυνάμεις Laplace δεν παράγουν έργο. Οπότε σταματάμε να μιλάμε όπως παραπάνω.
Έχουμε όμως ΗΕΔ από επαγωγή και σε κλειστό κύκλωμα θα έχουμε ηλεκτρική ισχύ Εεπ∙i, την οποία μπορούμε και να υπολογίζουμε και σταματάμε εκεί. Είναι λογικό να σταματήσουμε;
Ας δούμε τι λέμε, όταν έχουμε το κύκλωμα:

https://i.ibb.co/xtXL4Xn5/2026-03-05-084819.png

Λέμε ότι η πηγή παρέχει ενέργεια… Και πού την βρήκε η πηγή την ενέργεια; Ασχολούμαστε με το αν αυτή είναι μια αλκαλική μπαταρία ή μια μπαταρία αυτοκινήτου ή μια πρίζα με ανορθωτή; Αν έχουμε χημική ενέργεια που μετατρέπεται σε ηλεκτρική ή φωτεινή ενέργεια να παράγει ρεύμα σε ένα φωτοβολταϊκό;
Δεν ασχολούμαστε με το τι κρύβεται πίσω από το όνομα «πηγή». Ας το κάνουμε και στην επαγωγή!
Άλλωστε ποιος ξέρει τι κρύβεται πίσω από τον κουρτίνα; Μήπως η ροή του σχήματος που δίνεις Θοδωρή οφείλεται σε ένα κινούμενο μαγνήτη, τον οποίο απλά δεν τον βλέπουμε;
Αλλά για να μην θεωρηθεί αυτό σαν υπεκφυγή, πάμε το δούμε …κατάματα.
Αν μεταβάλλεται με οποιοδήποτε τρόπο η μαγνητική ροή, σημαίνει ότι μεταβάλλεται η ένταση του μαγνητικού πεδίου, στην περιοχή του πλαισίου. Αλλά μαγνητικό πεδίο σημαίνει, ότι στο χώρο έχουμε ενέργεια μαγνητικού πεδίου. Αλλάζοντας η ένταση του πεδίου, αλλάζει η ενέργεια ανά μονάδα όγκου, του μαγνητικού πεδίου. Εδώ ακριβώς «κρύβεται» η πηγή της ενέργειας. Το μαγνητικό πεδίο παρέχει την ενέργεια που εμφανίζεται στο κύκλωμα ως ηλεκτρική ενέργεια. ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν λέμε κουβέντα για επαγωγικό ηλεκτρικό πεδίο… Δεν είναι στην ύλη, αλλά δεν είναι απαραίτητο να το εμπλέξουμε Για ενέργεια μιλάμε και μας είναι αρκετό το μαγνητικό πεδίο.
Θα μου πεις και πού το ξέρουν οι μαθητές ότι το μαγνητικό πεδίο έχει ενέργεια. Εδώ μια πρώτη κουβέντα μπορεί να ειπωθεί κατά αναλογία με την ενέργεια του ηλεκτρικού πεδίου ενός πυκνωτή, μέχρι να διδαχθεί η αυτεπαγωγή. Όταν με το καλό φτάσεις εκεί, τότε μπορείς να ανοίξεις το διακόπτη του παρακάτω σχήματος

https://i.ibb.co/svw67zH3/2026-03-05-092256.png

 και να μιλήσεις για την συνέχεια και για την ενέργεια στην αντίσταση R ή για την αντίσταση R1. Νομίζω ότι μπορεί κάλλιστα να φανεί ότι μέσω του μαγνητικού πεδίου του (α) πηνίου, μεταφέρεται ενέργεια στο δεύτερο κύκλωμα. Μέρος της ενέργειας του μαγνητικού πεδίου του πηνίου μεταφέρεται ως ηλεκτρική ενέργεια, λόγω αυτεπαγωγής στην αντίσταση R και το υπόλοιπο μεταφέρεται λόγω (αμοιβαίας) επαγωγής και μεταβολής της ροής στο δεύτερο κύκλωμα.

Διονύση έχεις δίκιο. Όχι όμως επειδή όπως ειρωνικά αναφέρεις βρήκα “κρυμμένο θησαυρό.”

Ήμουν υποχρεωμένος να απαντήσω στα επαναλαμβανόμενα σχόλια του Γιάννη ο οποίος παράβλεπε τη διευκρίνισή σου: “Ανδρέα δεν υπολόγισα τη δύναμη Laplace και να πάρω την αντίδρασή της! Απλά της έδωσα ένα όνομα.”

Πολύ περισσότερο που και οι τρεις συμφωνούμε ότι στις μαγνητικές αλληλεπιδράσεις δεν ισχύει ο 3ος νόμος του Νεύτωνα.

Ανδρέα θα επιμείνω στην ερώτηση με το μαγνήτη και το καρφί.

Γιάννη η απάντηση υπάρχει εδώ: Γιατί οι ομώνυμοι μαγνητικοί πόλοι απωθούνται και οι ετερώνυμοι έλκονται; – Πρότυπα Θέματα Φυσικής

Το ξέρω ότι έλκονται ή απωθούνται.
Ποια σχέση έχουν τα μέτρα των δυνάμεων αυτών;
Οι διευθύνσεις και οι φορές τους;

Οι δυνάμεις είναι αντίθετες μεταξύ τους αλλά όχι λόγω δράσης-αντίδρασης. Διότι όπως έχουμε συμφωνήσει για τις μαγνητικές δυνάμεις δεν ισχύει ο 3ος νόμος του Νεύτωνα.

Γιάννη οι πολιτικοί μηχανικοί διδάσκουν το εξής: Αν τοποθετήσουμε ένα φορτίο στην ταράτσα ενός κτηρίου, το βάρος του φορτίου μεταφέρεται(!) στα θεμέλια του κτηρίου. Αυτό τους αρκεί για να χτίζουν ουρανοξύστες.

Ωστόσο οι φυσικοί γνωρίζουν ότι στα θεμέλια δεν ασκείται το βάρος του φορτίου αλλά δύναμη ίση με το βάρος του φορτίου. Διότι γνωρίζουν ότι σε περίπτωση επιτάχυνσης λόγω σεισμού, αν και το βάρος του φορτίου δεν μεταβάλλεται, η δύναμη στα θεμέλια μεταβάλλεται (όπως στην περίπτωση της Άσκησης με το επιταχυνόμενο ασανσέρ). Αυτό οι μηχανικοί το αντιμετωπίζουν χρησιμοποιώντας ακριβέστατους συντελεστές ασφαλείας που έχουν συνταχθεί με τη βοήθεια της Φυσικής!

Ομοίως αντίθετες δυνάμεις μεταξύ μαγνητών ή κλειστών ρευματοφόρων βρόχων δεν σημαίνει ότι άλλοτε για τις μαγνητικές δυνάμεις ισχύει ο 3ος νόμος του Νεύτωνα και άλλοτε όχι.

Καλησπέρα Διονύση. Σε ευχαριστώ για την αφιέρωση αυτής της εξαιρετικής άσκησης. Σήμερα έβαλα δίωρο στη Γ θετικής και ζήτησα σε αυτή την πτώση, σύγκριση των επιταχύνσεων ως προς το g πάνω και κάτω συμμετρικά, αλλά και μεταξύ τους. Να δούμε τι θα γράψουν.
Όταν μπορέσω θα διαβάσω και τη συζήτηση.
Καλό βράδυ.

Καλημέρα Ανδρέα και καλό ΣΚ.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Γεια σου Αποστόλη, πολύ όμορφη άσκηση που θα προκαλέσει και το ενδιαφέρον των παιδιών.

Γεια σου Παύλο και σε ευχαριστώ.

Καλημέρα Αποστόλη.
Ορειβάτης κι εγώ -ψηφιακός- σε όμορφη ορειβασία !
Η α) των προτάσεων είναι άμεσα δεδομένη στην εκφώνηση, αλλά δεν ενοχλεί

Καλημέρα Παντελή, ψηφιακέ ορειβάτη και σε ευχαριστώ για το σχόλιο.

Μπράβο Αποστόλη για την άσκηση!
Προκαλεί την περιέργεια του μαθητή, άρα και το ενδιαφέρον του.

Γεια σου Πρόδρομε και σε ευχαριστώ.

Καλημέρα Διονύση.
Ετούτη αποτελεί “υλικό” για τον συνάδελφο, που επί πίνακι διδάσκει,
αφιερώνοντας μια διδακτική με τον απαραίτητο διάλογο με το κοινό!
Βλέποντας το διάγραμμα υ-t αντιλαμβάνεται ο μαθητής ότι
η α είναι σταθερή <0 και προφανώς περιμένει η ΣF να είναι σταθερή
και είναι βέβαια παρ’όλο που οι συνιστώσες αλλάζουν η μια κατά μέτρο
κι η άλλη κατά κατεύθυνση!
“Παιχνίδια” της τριβής.
Καλή βδομάδα

Καλή βδομάδα Παντελή και σε ευχαριστώ για το σχόλιο.

Καλησπέρα, πολύ ωραία άσκηση Διονύση.

Κσλημέρα Παύλο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Χαίρομαι που σου άρεσε.

Λύση: Ορισμός αγνώστων:
x = mol NaNH2
y = mol KNH2
z = mol Ca(NH2)2

Από ογκομέτρηση HCl:
x + y + 2z = 0,40 (mol) → εξίσωση 1
3. Από μάζα μετάλλων:
23x + 39y + 40z = 12,1 (g) → εξίσωση 2
4. Από λόγο αλκαλίων / αλκαλικών γαιών:
23x + 39y = (101/20)*40z = 202 z → εξίσωση 3

Λύση συστήματος:
Από 2 και 3: 23x + 39y + 40 z = 12,1
23x + 39y = 202 z
Άρα: 202 z + 40 z = 12,1 → 242 z = 12,1 → z = 0,05 mol
23x + 39y = 202 * 0,05 = 10,1 g
x + y + 2 z = 0,40 → x + y = 0,30 mol
Λύνουμε για x, y:
x = 0,30 – y
23(0,30 – y) + 39 y = 10,1 → 16y = 3,2 → y = 0,20 mol
x = 0,10 mol
 
2. Μάζα κάθε ουσίας:
NaNH2: 0,10 * 39 = 3,9 g
KNH2: 0,20 * 55 = 11,0 g
Ca(NH2)2: 0,05 * 72 = 3,6 g
Σύνολο μάζας μείγματος: 18,5 g

3. Θερμότητα πλήρους εξουδετέρωσης:
OH⁻: 0,40 mol → Q(OH⁻) = 0,40 * 57 = 22,8 kJ
NH3: 0,40 mol → Q(NH3) = 0,40 * 35 = 14,0 kJ
Συνολική θερμότητα: 36,8 kJ

Καλημέρα Χρήστο.
Μικιό μικιό και όμορφο!

Καλημέρα Χρήστο. Εξαιρετική. Δεν το προσέχει κανείς εύκολα. Και δε χρειάζεται να υπολογιστεί η οριακή ταχύτητα.

Παντελή και Ανδρέα καλησπέρα
Σας ευχαριστώ για το σχόλιο.
Η αλήθεια είναι ότι η εκφώνηση είναι τεράστια αλλά η λύση είναι μίνι αν σκεφτεί όπως λέει ο Ανδρέας το ίδιο ρεύμα στην οριακή κατάσταση.

Συνέχισε ακάθεκτος!

Δυο εντελώς δευτερεύουσες ερωτήσεις στο μεγάλο πρόγραμμα που τρέχεις και το μοιράζεσαι μαζί μας.

Μάλλον άλλος πρέπει να είναι ο Karl Compton κι’ άλλος ο Arthur Compton στον οποίο παραπέμπεις.

Ο  Φράνκελ της συνέντευξης μάλλον δεν πρέπει να είναι ο Theodore Frankel της παραπομπής.
Ο δεύτερος το 1940, έτος που γίνεται η βιβλιογραφική αναφορά στο όνομά του, φαίνεται να ήταν μόλις 11 ετών.  

Γιώργο καλησπέρα. Έχεις απόλυτο δίκιο και σ’ ευχαριστώ για την επισήμανση. Ο Frankel ίσως να είναι ο Ρώσος Yakov Frenkel (1894 – 1952) που ασχολήθηκε με την κβαντική φυσική.

Καλημέρα Μερκούρη.
Συνεχίζοντας το διάβασμα του 4ου μέρους, ένα απόσπασμα:
“Αυτά δεν με ενοχλούσαν, μέχρι να καθίσουμε κάτω και να αναλύσουμε και να διαπιστώσουμε ότι αυτό είναι αναγκαστικά αντίθετο με το πείραμα. Αυτό ήταν σαφές: πάντα έπρεπε να το κάνουμε αυτό, γιατί, βλέπεις, θα ήταν πολύ εύκολο να αντιταχθεί κανείς — ήταν ένα μάθημα ότι δεν μπορείς να απορρίψεις τις ιδέες του Einstein από την πρώτη σελίδα, παρ’ όλο που φαίνονται λανθασμένες. Πώς μπορεί κάτι να συρρικνώνεται όταν κινείται; Κάθισε και ανέλυσε αν είναι αδύνατο. Αλλά δεν είναι αδύνατο, βλέπεις; Αυτό το είχαμε μάθει. Σου τα λέω αυτά γιατί δείχνουν κάτι για την ιστορία της φυσικής, τη σύνδεση — ότι το μάθημα από αυτούς τους άλλους ανθρώπους ήταν ακριβώς αυτό: μην βιάζεσαι να πεις ότι κάτι είναι προφανώς λάθος, μόνο και μόνο επειδή λέει κάτι τρελό, γιατί πρώτα πρέπει να βεβαιωθείς ότι η τρέλα είναι όντως τρέλα. Με άλλα λόγια, πάρε ένα πραγματικό πείραμα· σκέψου πολύ προσεκτικά αν θα προκύψει ένα προχωρημένο αποτέλεσμα που να είναι άμεσα αντίθετο με αυτό που πράγματι συνέβη….
Αυτά τα πράγματα ποτέ δεν με ενόχλησαν. Και μόλις λέω αυτές τις ιδέες στους ανθρώπους, συχνά έρχονται σε μένα με όλα αυτά τα «Μισό λεπτό, πώς θα —». Αλλά εγώ δεν είχα ποτέ αυτό το πρόβλημα, στην αρχή. Η ιστορία… ή απλώς μια απορροφημένη παράδοση — ότι ξέρεις πως η φύση μπορεί να φαίνεται πολύ, πολύ παράξενη στα θεμέλιά της και, παρ’ όλα αυτά, να παράγει στο τέλος τα φυσικά φαινόμενα με έναν τρόπο πολύ διαφορετικό από αυτόν που θα περίμενες αρχικά. Είναι εντάξει. Πρέπει να το σκεφτείς διεξοδικά· δεν μπορείς απλώς να πηδήξεις στο συμπέρασμα ότι είναι λάθος. “

Υπάρχουν πράγματα που οι φοιτητές μπορεί να δυσκολεύονται να καταλάβουν — είναι ενδιαφέρον· εδώ ξεφεύγω λίγο από το θέμα. Μπορεί να υπάρχει κάποια ιδέα που είναι δύσκολο να την καταλάβεις την πρώτη φορά που τη μελετάς. Για παράδειγμα, η θεωρία του Einstein ή κάτι τέτοιο. Και ένας άνθρωπος που προσπαθεί να τη μάθει δεν μπορεί να την καταλάβει. Αργότερα, τελικά την καταλαβαίνει — ας πούμε, όταν πάει να τη διδάξει, τότε τελικά την καταλαβαίνει. 

Διονύση καλημέρα και καλό μήνα. Να ευχαριστηθούμε την άνοιξη. Έχεις δίκιο. Οι σπουδαίες ιδέες που προκαλούν ρήξεις σε γνωστά και (ήδη) αποδεκτά ζητήματα είναι δύσκολο να κατανοηθούν τουλάχιστον στην αρχή και κάποιες φορές οι ίδιοι που διατυπώνουν τις πρωτοποριακές ιδέες δεν έχουν κατανοήσει την σπουδαιότητα της ιδέας τους! Οι εκπαιδευτικοί σίγουρα γνωρίζουν πολύ καλά αυτό που γράφεις: “όταν πάει να τη διδάξει, τότε τελικά την καταλαβαίνει”. 

Καλημέρα Μερκούρη. Ακόμη και σε στιγμές σαν αυτή του θανάτου της Αρλίν, ο Feynman παρατηρεί, καταγράφει και επιχειρεί να δώσει ορθολογική ερμηνεία:

“Τέλος πάντων, τελικά πέθανε. Ήμουν στο δωμάτιό της και πέθανε. Με άφησαν μόνο για λίγα λεπτά. Πήγα και προσπάθησα να τη φιλήσω, ξέρεις — και έπαθα το σοκ που παθαίνουν οι περισσότεροι σε τέτοιες περιστάσεις. Μυρίζει ακριβώς το ίδιο σαν να είναι ζωντανή. Θα νόμιζες ότι θα υπήρχε περισσότερη διαφορά — έτσι δεν είναι; Και όμως είναι το ίδιο. Είναι τρελό.
Επίσης, παρατήρησα κάτι αρκετά παράξενο. Της είχα χαρίσει ένα ρολόι, όταν αρρώστησε για πρώτη φορά, ένα ρολόι με αριθμούς που άλλαζαν έτσι, οι αριθμοί γυρνούσαν. Μπορούσες να το διαβάσεις γρήγορα, όχι σαν ένα κανονικό καντράν. Το ρολόι ήταν μαζί της όλο αυτό το διάστημα. Είχε παλιώσει. Καμιά φορά έπρεπε να το επισκευάζω, να το φτιάχνω. Ήταν λίγο ασταθές, αλλά λειτουργούσε.
Όταν πέθανε και οι νοσοκόμες έγραψαν στο χαρτί την ώρα θανάτου, 9:22, πρόσεξα το ρολόι — ήταν 9:22 — και μετά σταμάτησε. Το ρολόι σταμάτησε στις 9:22. Το αναφέρω αυτό μόνο για την καταγραφή. Υπάρχουν τόσα πολλά τέτοια φαινόμενα καταγεγραμμένα που φαίνονται μυστηριώδη, αλλά σε αυτή τη συγκεκριμένη περίπτωση ήμουν αρκετά ψύχραιμος ώστε να θυμηθώ και να παρατηρήσω κάτι. Η νοσοκόμα σήκωσε το ρολόι για να δει την ώρα, γιατί το φως στο δωμάτιο ήταν χαμηλό και το ρολόι ήταν ασταθές, βλέπεις — το είχα επισκευάσει δυο φορές — κι έτσι σταμάτησε. Και ήταν εύκολο να εξηγηθεί.
Το λέω αυτό γιατί πάντα ακούς αυτές τις καταραμένες ιστορίες, επειδή πάντα υπάρχει
κάποιος που δεν παρατηρεί κάτι. Λες, «Θεέ μου, τι πράγμα!» — ξέρεις — «είναι
τεκμηριωμένο!» Λοιπόν, αυτό είναι απολύτως αληθινό, αλλά εξηγείται.”

Καλή συνέχεια!

Καλημέρα,

αφού άνοιξαν οι παρεμβάσεις στην ανάρτηση του Μερκούρη, ίσως να χωράει και η ακόλουθη

Little steps for Little People

Εκτός απ’ τα σημεία της συνομιλίας του Feynman με τον Weiner που παρέθεσαν ο Διονύσης και ο Αποστόλης, υπάρχουν και οι μάλλον απαξιωτικές αναφορές του Feynman για τον επιβλέποντα της διατριβής του, επίσης διακριτό φυσικό, τον John Archibald Wheeler, που ανέδειξε ως σημαντικό ενδιαφέρον για την Αμερικάνικη φυσική το πρόβλημα της Γενικής Σχετικότητας μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και μαζί του, εκτός απ’ τον Feynman και τον Kip Thorne που τιμήθηκαν με Νόμπελ, εκπόνησαν διατριβές δεκάδες γνωστοί φυσικοί.

Το επίδικο της συζήτησης αποτέλεσε η αφήγηση του Feynman για την πρωτογενή σύλληψη της περιγραφής των αλληλεπιδράσεων μεταξύ φορτισμένων στοιχειωδών σωματιδίων με τη θεωρία της δράσης από απόσταση και όχι με την συμβατική, μετά τη σύνθεση του Maxwell, πεδιακή περιγραφή. Η τελευταία οδήγησε ορισμένους φυσικούς εκείνης της εποχής να προτείνουν την αλληλεπίδραση των φορτισμένων σωματιδίων με τα πεδία που πρόκυπταν απ’ το δικό τους φορτίο. Ο Feynman αναφέρει στη συνέντευξη ότι απέρριψε αυτή την επεξεργασία απ’ την περίοδο που ήταν προπτυχιακός στο ΜΙΤ. Στη διάρκεια των μεταπτυχιακών σπουδών του στο Princeton επιχείρησε να οικοδομήσει μια Κλασική Αλληλεπίδραση χωρίς τη χρήση ηλεκτρομαγνητικών πεδίων με απώτερο σκοπό να περάσει στην αντίστοιχη Κβαντομηχανική περιγραφή.

Ο Wheeler, σύμφωνα με τον Feynman, του πρότεινε να επιχειρήσει με μέτρο. Ο Pierre Ramond ισχυρίστηκε, ότι ο Wheeler μεταχειρίστηκε την έκφραση «Little steps for Little People».

Ο Ramond, Γάλλος φυσικός που ασχολήθηκε με τη θεωρία των Υπερχορδών, επικοινωνούσε τακτικά με τον Feynman την περίοδο της ασθενείας του, όταν κλήθηκε να τον αντικαταστήσει σε κάποιο απ’ τα μαθήματά του στο Cal Tech. Εντυπωσιάστηκε μάλιστα απ’ το ότι η μνήμη του Feynman, που ήθελε να φαίνεται ότι ξεχειλίζει αυτοπεποίθηση, δεν είχε απορρίψει αυτή την ταπεινόφρονη υπόδειξη.

Πάντα σύμφωνα με τη συνέντευξη που μοιράστηκε μαζί μας ο Μερκούρης, ο Feynman περιγράφει σε υψηλούς τόνους την αποτυχία του Wheeler να οικοδομήσει μόνος του τη μετάβαση απ’ την επιτυχή περιγραφή της Κλασικής Αλληλεπίδρασης χωρίς πεδία, που αποτελούσε αποκλειστικό «έργο Feynman» σε μια συνεπή Κβαντική περιγραφή.

Μεταφέρω αποσπάσματα της αφήγησης για να εκτιμηθούν και η μαρτυρία αλλά και με bold το ύφος της.

«Εγώ ήμουν λίγο δυσαρεστημένος που δεν μπορούσε να το εξηγήσει, αλλά νομίζω ότι ο λόγος που δεν μου το εξήγησε δεν ήταν ότι δεν θα το έκανε αν το είχε. Απλώς δεν το είχε ολοκληρώσει σε κανένα σημείο, βλέπεις—και τα λίγα μικρά πράγματα, τις απόπειρες που είχε κάνει να μου το εξηγήσει, εγώ τις είχα διαλύσει αμέσως, βλέποντας τα προβλήματα. Και έτσι δεν—δεν μπορούσε να μου πει κάτι · αυτός είναι πραγματικά ο λόγος που δεν μου το είπε. Νομίζω ότι ο καημένος ο άνθρωπος πίστευε πως θα ήταν εύκολο, σε τέτοιο βαθμό που θα το έβρισκε το επόμενο πρωί. Κι έτσι ποτέ δεν μου είπε τι ήταν, γιατί δεν το είχε ακόμη, μέχρι την ημέρα της ομιλίας και τότε είχε κολλήσει χωρίς κάτι. Αυτό συνέβη. Έτσι ποτέ δεν ένιωσα, ξέρεις, ότι προσπαθούσε να μου κάνει κάτι ύπουλο ή κάτι τέτοιο. Απλώς ένιωθα ότι είχε εσφαλμένα πιστέψει πως η απάντηση ήταν ακριβώς στη γωνία.
… Μετά ανησυχούσε για κάτι, προφανώς—εγώ δούλευα πάνω στην κβαντική θεωρία, δεν είχα τίποτε άλλο να κάνω—κι έτσι μου έδινε συνεχώς μικρά προβλήματα, όπως να ελέγξω την αρχή της ενέργειας, αυτό κι εκείνο, αυτό κι εκείνο, πράγματα που προφανώς πρέπει να τον έβγαζαν από τα ρούχα του, γιατί εγώ τα έλυνα τόσο γρήγορα».

Είκοσι χρόνια αργότερα, ο Ramond μετέφερε τη συγκεκριμένη ανάμνηση του Feynman στον Wheeler και αυτός απάντησε:

«Ναι, θυμάμαι ότι το είπα αυτό, αλλά το να μην χρησιμοποιήσουμε πεδία ήταν ΔΙΚΗ ΜΟΥ ιδέα!».
 
Αν παρακάμψουμε τις μάλλον εύκολες κρίσεις για τους χαρακτήρες σπουδαίων φυσικών, όπως ο Feynman και ο Wheeler, οφείλουμε να σταθούμε στο ότι η δημιουργική επιστήμη αποτελεί συλλογική διεργασία άσχετα απ’ το ποιος θα κατακτήσει το κλέος του «Εύρηκα».

Όσα αφήσαμε, ίσως για άλλη συζήτηση, σχετίζονται με τη μηχανή δημιουργίας «Υπερηρώων» της φυσικής, κατάλληλων να συγκινήσουν το ευρύ κοινό που ίσως έτσι και να ενδιαφερθεί για την επιστήμη.