Νώντας Κατσάρας

Μια αφιέρωση στους συναδέλφους που επιστρέφουν αύριο στις τάξεις… Δύσκολη περίοδος!
Ελπίζω να μην βρουν άδεις τις αίθουσες της Γ΄ Λυκείου, αλλά να βρουν αρκετούς μαθητές για να μπορέσουν να συνεχίσουν τη διδασκαλία τους…

Καλημέρα Διονύση.
Τελευταία μέρα διακοπών και για τους συνταξιούχους ,
μια και το παρελθόν είναι στη σκέψη “γαντζωμένο” με χίλιους συνειρμούς …
Αγχωτικό νομίζω για τους συναδέλφους η τάξη με απουσίες ,όπως και για μένα ορισμένες φορές κάποτε, γιατί …κάτι ήθελα να ακούσουν συμπληρωματικά που ίσως μου είχε ξεφύγει ή έστω να προσέξουν τώρα στο τέλος .
Ωραίο το θέμα με την οριζόντια βολή του περιστρεφόμενου δίσκου, που το “πλάγια” με παρέπεμψε σε βολή δισκοβόλου! Κάνω λάθος;
Κάποτε η σταθερότητα της ω δεν δίδονταν αλλά δικαιολογούνταν..
Να είσαι καλά και ακούραστος στις προτάσεις σου.

Καλημερα Διονυση. Ωραια ασκηση! Εντος; Φυσικα. Για μενα εντος ασυζητητι.
Ομως πρεπει να δικαιολογησεις γιατι τα σημεια Α,Β δεν εχουν και επιτροχια επιταχυνση .Προφανες; Σε συζητηση που ειχαμε στοπαρελθον εδω Εντός και εκτός ύλης ερωτήσεις. ειχες πει οτι το συγκεκριμενο θεμα δεν ειναι και τοσο εντος ετσι καταλαβα . Ειναι η ερωτηση 4.

Διονύση θα με συγχωρεσεις διοτι γραφεις στην εκφωνηση οτι η γωνιακη ταχυτητα παραμενει σταθερη κατα την πτωση,κατι που το ειδα μολις τωρα. Βιάστηκα 🙂 Παντως αν αυτο δεν το εγραφες τοτε κατα την γνωμη σου η ασκηση θα ηταν εκτος;
Καλημερα Παντελή.

Καλημέρα Κωνσταντίνε.
Σχολιάσαμε ταυτόχρονα αρχικά!

Καλό απόγευμα Κωνσταντίνε και Παντελή και σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Κωνσταντίνε, για την καταστήσω “εντός ύλη” έδωσα τη σταθερή γωνιακή ταχύτητα!
Παντελή στο μυαλό μου είχα, έναν τροχό που κυλίεται και σε μια στιγμή φτάνει στο άκρο της ταράτσας και συνεχίζει στο “κενό”…

Kαλησπέρα Διονύση. Όμορφη. Όμως μας παιδεύεις!. Δεν δίνεις την ακτίνα στην εκφώνηση!(Νομίζω το κάνεις για να δεις αν….. διαβάζουμε προσεκτικά την ασκηση!)

Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλή! Δε βλέπω επανάληψη, οριακά θα πάω την ύλη.
Χωρίς το δεδομένο της σταθερής γωνιακής ταχύτητας, από που να το εξάγει ο μαθητής χωρίς δυναμική στερεού; Από την ΑΔΣ υλικού σημείου;

Καλημέρα Γιώργο, καλημέρα Ανδρέα και σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Γιώργο λες να υποστηρίξω ότι το έκανα για να σας εξετάσω; Μακάρι να ήταν έτσι…

Καλημέρα Διονύση.
Ωραία εφαρμογή.
Τι κρίμα να μην είναι όλο το στερεό…

Καλημερα Διονυση και καλημερα σε ολους. Τι σημαινει εκτος υλης; Ενα ερωτημα θεωριας ή ενα προβλημα πότε ειναι εκτος ύλης; Eιναι φλου; Ειναι υποκειμενικο;
Πρεπει να δωσουμε ενα σαφες κριτηριο ετσι ωστε να μην λεμε οι μισοι οτι κατι ειναι εντος υλης και οι αλλοι μισοι εκτος. Μπορειτε να απαντησετε; Ενα πολυ δυσκολο ερωτημα του οποιου ομως η απαντηση προκυπτει με λογικη απο τα εντος υλης εδάφια του σχολικου,ειναι εκτος; Aν ξερουμε οτι ενα ερωτημα θα κανει τους μισους φροντιστές της χωρας να διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους,προφανως διοτι δεν εχουν διδαξει κατι παρομοιο,αυτο ειναι αρκετο για να το χαρακτηρισουμε εκτός; Θα ηθελα την αποψη σας για το ποτε ενα ερωτημα ειναι εκτος.

Καλημέρα Χρήστο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Καλημέρα Κωνσταντίνε.
Όσον αφορά το ερώτημα τι είναι εντός και τι εκτός, το πρόβλημα δημιουργείται από τις οδηγίες διδασκαλίας και από τον ορισμό της διδακτέας ύλης.
Έται στο παρόν θέμα, όταν αφαιρείται η δυναμική στερεού από την διδασκαλία, δεν μπορεί ο μαθητής να ξέρει αν ο δίσκος κατά την πτώση του στον αέρα θα αλλάξει ή όχι γωνιακή ταχύτητα. Δεν ξέρει ποια είναι η αιτία μεταβολής της γωνιακής ταχύτητας.
Αυτό νομίζω ότι γίνεται κατανοητόν από όλους. Κακό η αφαίρεση τμήματος του κεφαλαίου, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα και δεν μπορούμε να μην την λαμβάνουμε υπόψη μας.
Το χειρότερο είναι ότι αφαιρούνται ασκήσεις, από τμήμα της ύλης που διδάσκεται.
Σε αυτό έχω πολλάκις τοποθετηθεί, ότι δεν είναι δυνατόν να αφαιρούνται ασκήσεις. Να υπάρχουν ασκήσεις εντός και εκτός ύλης…
Οι ασκήσεις είναι η εφαρμογή της θεωρίας, συνεπώς αν κάποια άσκηση- πρόβλημα μπορεί να λυθεί από την θεωρία που διδάσκεται, είναι “εντός ύλης”.
Είναι άλλο ζήτημα άν ένα θέμα είναι δύσκολο ή εύκολο.
Αν είναι σωστό παιδαγωγικά να ασχοληθούν οι μαθητές.
Αν πρέπει να πέσει σε εξετάσεις ή όχι.
Αυτά είναι άλλα ζητήματα που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, αλλά το να βγαίνουν συμπεράσματα “δύο πηγές σε ένα κύκλωμα, είναι εκτός ύλης” δεν έχει καμιά λογική…

Διονυση η δυναμικη στερεου ναι μεν ειναι εκτος αλλα οχι απολυτα. Εσυ στην λυση σου χρησιμοποιεις τον ορισμο του κεντρου μαζας και για να βρεις την θεση του δισκου πλην της περιστροφης αναγεις την κινηση του δισκου σε κινηση υλικου σημειου. Σωστον. Ομως και αυτη η λογική δυναμικη στερεού ειναι. Δεν λεμε οτι ειναι εκτος επειδη η δυναμικη στερεου ειναι εκτος, διοτι υπαρχει αντιστοιχη προταση του σχολικου που ειναι εντος.
Επισης το σχολικο γραφει: Αν σ’ ένα αρχικα ακινητο ελεύθερο σώμα ασκηθεί δύναμη που ο φορέας της διέρχεται από το κέντρο μάζας του, το σώμα δεν θα περιστραφει, (θα εκτελέσει μονο μεταφορική κίνηση).
Aυτη η προταση ειναι εντος υλης. Μας εξασφαλιζει την σταθεροτητα της αρχικα μηδενικης γωνιακης ταχυτητας απουσια ροπων. Οι επιταχυνσεις ομως ως γνωστον εξαρτωνται απο τις δυναμεις. Αρα ειναι μαλλον προφανες οτι ,μπορουμε με καποιο τροπο να συμπερανουμε οτι λογικα θα πρεπει να εξασφαλιζεται και η σταθεροτητα της μη μηδενικης γωνιακης ταχυτητας απουσια ροπων. Αρα ετσι ο μαθητης μπορει λογικα να συμπερανει οτι η γωνιακη ταχυτητα υπο τις παρουσες συνθηκες,αναγκαστικα θα παραμενει σταθερη. (Απαντω και στον Ανδρέα που εκανε αυτην την ερωτηση). Αρα αν δεν εδινες το δεδομενο της σταθερης γωνιακης ταχυτητας,τοτε η ασκηση θα εξακολουθουσε να ειναι εντος,. Θα επεφτε τετοια ασκηση; Οχι. Αν επεφτε θα γινοτανε ο κακός χαμός. Ουτε εγω το θεωρω σωστο να πεσει. Αυτο ομως δεν σημαινει οτι ειναι εκτος. Αν δε εσυ κατασκευαζες την ασκηση ωστε η αρχικη γωνιακη ταχυτητα του δισκου να ειναι μηδεν,τοτε η ασκηση ειναι εντος κατα εκατο τοις εκατο, ανεξαρτητως απο το αν στο σχολειο της Ανω-Κατω Ραχουλας(που ειναι το αγαπημενο σου χωριό 🙂 ) το εχουν διδαχθει, διοτι το σχολικο γραφει καθαρα τι θα κανει ο δισκος στροφικα στο μελλον.

Να επαναλάβω και εδώ ότι οι συγγραφείς δεν ευθύνονται για το αποτέλεσμα.
Οδηγίες:
https://i.ibb.co/20tB0gnT/image.png

Προσέξτε αυτό το “πολλαπλασιάζοντας με τη μάζα” και σκεφτείτε πόσο ελεύθεροι ήταν στο γράψιμο.
Το έργο αναφέρεται στα βιβλία αλλά χωρίς το εμβαδόν που θα επέτρεπε υπολογισμό της ελαστικής δυναμικής ενέργειας.

Γιάννη μου στα 32 χρόνια που διδάσκω  φυσική ,μόνο σε δυο βιβλία , έχω δει τους  τύπους  των βασικών μορφών  ενεργείας -κινητικής ,δυναμικής ενεργείας -να προηγούνται  του έργου δύναμης (Ένα από αυτά είναι επί δεσμών και το άλλο στο σχολικό βιβλίου της Κύπρου ) .  Ο αείμνηστος Αντρέας Κασσέτας   είχε εκπονήσει ένα αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών που δυστυχώς πήγε στο κάλαθο των αχρήστων . Η σειρά που ακολουθώ εγώ είναι η εξής . Αναφέρω την έννοια της ενέργειας ως ποσότητα χωρίς ορισμό .Στην συνέχεια αναφέρω τις ιδιότητες της ενέργειας  ( μορφές -χωρίς τύπους- μεταφορά , μετατροπή και διατήρηση)  Στη συνέχεα αναφέρω το έργο δύναμης (σταθερού και μη μέτρου)  Ακολουθούν  οι  ορισμοί  και νόμοι   των βασικών μορφών ενέργειας  ,που εξάγονται  από το  έργο δύναμης .Έπονται το ΘΜΚΕ και ΑΔΜΕ .Τέλος αναφέρω  την ισχύ δύναμης και τους ρυθμούς μεταβολής των βασικών μορφών ενέργειας  . Η σειρά ΔΕΝ ΑΛΛΑΖΕΙ- ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΣΤΑΘΕΡΗ – ΥΓ Δόξα το θεό  έχω διαβάσει ένα κάρο  βιβλία (ελληνικά και ξένα). Περιμένω κάποιον συνάδελφό ,αν γνωρίζει ,να μας γράψει  σε ποιο βιβλίο  υπάρχει η σειρά που προτείνεται.         

Καλημέρα Γιώργο.
Το βιβλίο των Δεσμών στην πρώτη του σελίδα όριζε το έργο.
Φυσικά δεν είναι κακό να γίνει αναφορά στην ενέργεια πριν τον ορισμό του έργου.
Το έκανα στην παρουσίαση αυτήν:
Όμως έδινα ορισμούς κινητικής και δυναμικής ενέργειας μετά το έργο.
Μηχανική ενέργεια:

Κάποιες παλιές σκέψεις στα:
Έργο – Ενέργεια. Η μεγάλη κυρία.

Καλημερα Γιάννη. Δεν καταλαβαινω γιατι το βιβλιο που δίδεται ειναι τοσο σημαντικο. Εγω χωρις το βιβλιο μπαινω και κανω μαθημα. Επισης οσοι μαθητες ενδιαφερονται κρατανε σημειωσεις και για οποιοδηποτε διαγωνισμα και για το τελικό,διαβαζουν μόνο απο το τετραδιο. Απο Α Λυκειου και μετα,το πολυ μπλα μπλα βλαπτει κατα την γνωμη μου. Η μαθηματικοποιημενη παρουσιαση σε αυτο το επιπεδο,οπου σχεδον ολοι ξερουν ποια ειναι τα ενδιαφεροντα τους,η μεθοδος Ορισμος-Θεωρημα-Πόρισμα,κλπ ειναι πολυ πιο απλη και για τους μαθητες και για τους καθηγητες. Πχ το να πει κανεις ευθυς εξαρχης,οριζω Κ=mυυ/2 κινητικη ενεργεια ενος σωματος,ακομα και αν αρχικα δεν φαινεται το κινητρο αυτου του ορισμου,ειναι πολυ πιο απλο απο τις μανουβρες του πολλαπλασιασμου με την μαζα και διατηρησιμες ποσοτητες στην ελευθερη πτωση που λεει και τετοια.(Αυτο που ειπες γιατι πολλαπλασιαζουμε με το m και οχι με κατι αλλο,ειναι πολυ εξυπνη παρατηρηση).Το κινητρο του ορισμου θα φανει πολυ συνομα και αυτη ειναι η ενδεδειγμενη απαντηση προς τον μαθητη που θα ρωτησει πως μας ηρθε να ορισουμε την ποσοτητα Κ. Εν παση περιπτωσει,ο καθενας ας κανει οτι νομιζει.
Α και κατι που ειδα ξεφυλιζοντας αυτο που ανεβασες. Στην τριτη σελιδα γραφει οτι το κιβωτιο αλληλεπιδρα με τον τοιχο μεσω του ελατηριου. Αυτο σημαινει οτι ο τοιχος ασκει δυναμεις στο κιβωτιο και το ελατηριο απλως ειναι ενας μεσάζων. Σωστο.Δεξια στο σχημα γραφει οτι το ελατηριο ασκει δυναμεις στο κιβωτιο. Αυτα δεν ειναι σωστα πραγματα.Η το ενα ή το αλλο.Και τα δυο μαζι δεν γινονται. Ενας μαθηματικος αν ηθελε να επιλεξει την πρωτη μεθοδο θα ελεγε: Στην περιπτωση του ιδανικου ελατηριου την δυναμη την ασκει ο τοιχος. Ομως εμεις χωρις να μπερδευομαστε,θα χρησιμοποιουμε την περιφραση ” το ελατηριο ασκει δυναμη στο σωμα” και θα εννοουμε την δυναμη που ασκησε ο τοιχος στο σωμα μεσω του ελατηριου.
Ετσι προχωρανε λογικα τα πραγματα και οχι οτι μας κατέβει.

Καλημέρα Κωνσταντίνε.
Ο διδάσκων θα αναπαράξει, πιστά ή σε ελεύθερη απόδοση, όσα το αναλυτικό πρόγραμμα προτείνει. Έτσι καλό είναι το αναλυτικό πρόγραμμα να προτείνει μια πορεία κατανοητή, ελκυστική, περιεκτική.
Τα βιβλία θα έπρεπε να είναι ευρύτατα (όπως αυτά που γνώρισα σαν μαθητής) και όχι να υπαγορεύουν τι να λέει κάθε παράγραφος.

Δεν πρόκειται για σενάριο της ταινίας “Έγκλημα στο Οριάν εξπρές” όπου ο σεναριογράφος είναι υποχρεωμένος να ακολουθήσει την πλοκή και τους διαλόγους που έγραψε η Αγκάθα Κρίστι.

Φαντασου να πρεπει να ακολουθησεις πιστα τους διαλογους της ταινιας ” Ο Σημαδεμενος” 🙂

Καλημέρα σε όλους. Τα νέα Α.Π. αποτελούν λαμπρό παράδειγμα του πώς κάτι το οποίο θα μπορούσε να είναι σχετικά προσιτό διδακτικά, γίνεται θολό και ακατανόητο. Στην επιστήμη δεν χωρούν διακηρύξεις και τα νέα βιβλία είναι γεμάτα από τέτοιες. Φυσικά οι συγγραφείς τους δεν ευθύνονται για το αποτέλεσμα, αφού έπρεπε να ακολουθήσουν συγκεκριμένες οδηγίες. Προσωπικά ακολουθώ τη σειρά που προτείνει ο Γιώργος και σκιαγραφείται εδώ και δεν σκοπεύω να αλλάξω, αφού βλέπω ότι ο συγκεκριμένος τρόπος αποδίδει. Βέβαια έχω μεγαλώσει και ίσως έγινα συντηρητικός, όπως γράφει ο Διονύσης.
Κωνσταντίνε, για έναν έμπειρο δάσκαλο όπως εσύ, το βιβλίο που δίνεται δεν έχει μεγάλη σημασία, διότι γνωρίζεις πώς να χειριστείς το θέμα. Για ένα νέο συνάδελφο όμως; Και το κυριότερο είναι ότι η μορφή ενός βιβλίου απηχεί τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται κανείς πώς πρέπει να εκπαιδευτούν νέοι άνθρωποι.

Καλημερα Αποστόλη. Ναι μαλλον εχεις δίκιο.

Να προσθέσω ότι το παιδί θα μεγαλώσει και μπορεί να συναντήσει την γνωστή σφήνα.
Εκεί θα μείνει με την απορία πως γίνεται να διατηρείται η ενέργεια του συστήματος τη στιγμή που η Ν ούτε συντηρητική είναι, ούτε κάθετη στη μετατόπιση.
Αντί του απλούστατου “δεν παράγεται θερμότητα” θα οδηγηθεί σε Γεωμετρία.
Χαριτωμένη μεν δυσκολότερη δε.

Γιάννη η μόνη σωστη απαντηση για μενα ειναι αυτη του πρωτου κυριου που λεει οτι εφοσον δεν παραγεται θερμοτητα η μηχανικη ενεργεια διατηρειται. Αν το κεκλιμενο επιπεδο εναι λειο και απο την κατω μερια και ολισθαινει χωρις τριβες πανω σε οριζοντιο επιπεδο τοτε η απαντηση του δευτερου κυριου ειναι τελειως λαθος (γιατι;)
Δεν ειναι τοτε τελειως απλο να υπολογισει το αλγεβρικο αθροισμα των εργων των δυναμεων επαφης πανω σε ολα τα σωματα που αποτελουν το συστημα και να βγαλει το συνολικο εργο μηδεν.
Η λογικη ειναι η εξης: 1.η αποσταση του σωματος και της κεκλιμενης επιφανειας ειναι παντα μηδεν αφου δεν χανεται η επαφη. 2. Αρα οι συνιστωσες των ταχυτητων κατα μηκος της καθετης στην κεκλιμενη επιφανεια ειναι ισες.3.οι δυναμεις δρασεις αντιδρασης που δεχονται σωμα και κεκλιμενο επιπεδο ειναι αντιθετες και καθετες στην κεκλιμενη επιφανεια.4.οι ρυθμοι παραγωγης εργου αυτων των δυναμεων λογω των 2. και 3. ειναι αντιθετοι 5.Αρα μη μηδενικο εργο πανω στο συστημα εχει μονο το βαρος και συνεπως η μηχανικη ενεργεια διατηρειται.
Μαλλον οχι εξυπνο να το κανει καποιος ετσι ενω μπορει απλως να πει οτι δεν εχουμε παραγωγη θερμοτητας!
Τα εχεις γραψει και εδω Πρόβλημα διδακτικής για συντηρητικούς.

Γεια σου Γιάννη. Εννοείς τη διατήρηση της μηχανικής ενέργειας, διότι παρακάτω στην ΑΔΕ αναφέρομαι μόνο στην προσφερόμενη και δαπανόμενη ενέργεια και επισημαίνω ότι η ΑΔΜΕ προκύπτει από την ΑΔΕ όταν η προσφερόμενη και δαπανόμενη ενέργεια είναι μηδέν. Καταλαβαίνω το πνεύμα σου φυσικά, αλλά αν κανείς μιλήσει για διατηρητικές δυνάμεις, πρέπει να δικαιολογήσει και το όνομά τους.

Κωνσταντίνε είναι σωστή εξήγηση στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Αποστόλη μια χαρά είναι ο όρος “συντηρητικές” ή “διατηρητικές”.
Προβλήματα έχουμε όταν τις εμπλέκουμε στη διδασκαλία του Λυκείου.
Εννοιολογικά (συντηρητικές=> πεδιακές) και προβλήματα σε προβλήματα όπως αυτό που ανέσυρε ο Κωνσταντίνος:
https://i.ibb.co/DpL1Bx3/46.jpg

Εδώ ρε Γιάννη κάναμε Πανευρωπαϊκή ίσως και Παγκόσμια πρωτοτυπία να διδάσκουμε τον όγκο χωρίς ν’ αναφερθούμε στο εμβαδόν!!! Τι να πούμε για την ενέργεια;

Πάνο δεν θυμάμαι την περίπτωση. Τι εννοείς;

Στην Α’ Γυμνασίου το Α.Π.Σ αναφέρει με τη σειρά τη διδασκαλία μήκους, όγκου, μάζας, πυκνότητας χρόνου κλπ. Δηλαδή ένα αλαλούμ. Διδάσκεται ο όγκος χωρίς να αναφερθούμε στο εμβαδόν. Δεν ξεχωρίζουμε τα θεμελιώδη από τα παράγωγα μεγέθη. Δεν ακολουθούμε την σειρά μήκος, χρόνος, μάζα κλπ αλλά για άλλη μία φορά πρωτοτυπούμε…..

Δεν το ήξερα Πάνο.

Καταλαβαίνω την ανάγκη της ανάρτησης και την θεωρώ χρήσιμη και επίκαιρη.

Οι μαθητές της Α λυκείου βρίσκονται στην τάξη αυτή μετά από ένα κακό Γυμνάσιο (που θα έπρεπε “να είναι όλα τα λεφτά”, αλλά είναι δεν είναι) και ξαφνικά αντιμετοπίζουν ένα απαιτητικό λύκειο.

Θα φτάσουν στις ενέργειες “εξαντλημένοι”, γιατί οι κινήσεις θα τους έχουν “γονατίσει”, με δυσκολότερο σημείο τα διαγράμματα και κυρίως τις επιταχυνόμενες κινήσεις με αντίθετη φορά σε σχέση με την αρχική.

Στις ενέργειες ξεκινούσαμε με το έργο, δεν το καταλάβαιναν αλλά εφαρμόζαμε την σχέση W = F Δx συνθ , παίρναμε περιπτώσεις θ = 0 , 90 , 120 μοίρες και σε κανά μήνα με πολλές ασκήσεις και παραδείγματα βλέπαμε ότι ήξεραν να το εφαρμόζουν άψογα.

Στην κινητική ενέργεια δεν είχαμε κανένα πρόβλημα, άμεση ανταπόκριση, εύκολη η εξήγηση και εύκολη η εφαρμογή.

Το ΘΜΚΕ ήταν το επόμενο λογικό βήμα και σε 15 με 20 μέρες με αδιάκοπες ασκήσεις βλέπαμε τους μαθητές να λύνουν τα πάντα.

Η βαρυτική δυναμική ενέργεια είναι ένα άλλο level , είναι δύσκολη και η γνωριμία αλλά και η εφαρμογή σε αυτή την τάξη.

Και φυσικά καταλήγουμε στην μηχανική ενέργεια, που έχει μέσα της την βαρυτική δυναμική ενέργεια, άρα περιέχει την “δύσκολη” βαρυτική δυναμική ενέργεια.

Ο μαθητής καταλαβαίνει ότι η μηχανική ενέργεια διατηρειται, αλλά δεν θέλει να τη εφαρμόσει, προτιμάει την “ασφάλεια” του ΘΜΚΕ, αφού ισχύει παντού και δεν χρειάζεται όλη αυτή την συζήτηση για τις διατηρητικές δυνάμεις.

Δεν υπάρχει πρόβλημα με την σειρά που θα διδαχθούν τα παραπάνω, δεν έχει σημασία τι λένε τα αναλυτικά προγράμματα.

Δηλαδή στο φινάλε τα αναλυτικά προγράμματα ακολουθούν οι καθηγητές κάθε χρόνο και διδάσκουν μέχρι τα χριστούγεννα αργά και από το νέο έτος και μετά εξαιρετικά γρήγορα.

Προσωπικά δεν ακολουθώ το σχολικό βιβλίο και είχα στο παρελθόν μαθητές που δεν το άνοιξαν ποτέ, τελείωσε η χρονιά και το βιβλίο ήταν καινούργιο. Φυσικά τους είχα μοιράσει από την αρχή της σχολικής χρονιάς τις ασκήσεις (όχι τις ερωτήσεις) του σχολικού βιβλίου σε φωτοτυπίες, αυτές τις σελίδες τις είδαν και τις έλυσαν.

Ελπίζω να νέα βιβλία να μην πάρουν την θέση που είχαν τα παλαιότερα, δηλαδή να μην γίνουν το σημείο αναφοράς σε οποιαδήποτε συζήτηση.

Χαιρετίζω όλους όσους βρίσκονται στην συζήτηση.

Καλημέρα Κώστα.
Ελπίζω και εγώ τα βιβλία να μη μείνουν στο ράφι. Αυτό θα το καθορίσουν τα θέματα της Τράπεζας σε μεγάλο βαθμό.

Καλημέρα συνάδελφοι.
Τα σχολικά βιβλία καλά, μέτρια, κακά πρέπει να διδάσκονται στους μαθητές και οι μαθητές να τα χρησιμοποιούν. Κυρίως για την θεωρία.
Η διδασκαλία του καθηγητή πρέπει να στηρίζεται και να υποστηρίζει το βιβλίο, έστω και αν χρειαστεί και κάποια αλλαγή πορείας, μεθόδου ή ακόμη και διόρθωση κάποιου λανθασμένου σημείου.
Το να στηρίζεται η όποια διδασκαλία, σε σημειώσεις δεν με βρίσκει σύμφωνο.
Καταλήγει σε τυπολόγιο και “σκονάκι”…
Χρειαζόμαστε το βιβλίο και την θεωρία που υποστηρίζει, θεμελιώνει και δικαιολογεί τα φαινόμενα καταλήγοντας και σε κάποιες εξισώσεις και όχι μόνο τους τύπους και πώς λύνουμε ασκήσεις…

Καλημέρα Διονύση.
Σωστά.
Το σχολικό βιβλίο θα έχει και αποδείξεις (όπου γίνεται). Αυτές πρέπει να είναι μέρος των Β’ θεμάτων.
Αν αυτό δεν συμβαίνει και τα Β θέματα θα είναι ασκήσεις με πράξεις τα βιβλία θα μείνουν στο ράφι.
Αν τα θέματα δεν στοχεύουν στο να βρουν ποιος κατάλαβε κάτι το βιβλίο μένει στο ράφι και:
-Να οι τύποι, πάμε ασκήσεις.

Το σχολικο Βιβλιο εχει βοηθητικο και οχι πρωτευοντα ρολο. Εγω θελω να εκπαιδευω τους μαθητες μου οπως νομιζω εγω καλυτερα και οχι οπως επιβαλει το βιβλιο με αυτα που γραφει. Η Φυσικη που μαθαινουν βεβαιως ειναι η παγκοσμίως γνωστη,δεν βγαζω δικά μου. H μέθοδος διαφερει.Ισχυριζομαι δε οτι οι σημειωσεις που θα εχουν στο τέλος οι μαθητες που ενδιαφερονται, θα ειναι πολυ καλυτερες απο το σχολικο βιβλιο και απο αποψη ποιοτητας και απο αποψη ποσοτητας. (πολυ λιγοτερες). Και ο καθηγητης τους βεβαιως ειναι πολυ μετριόφρων 🙂

Κωνσταντίνε από τη δεκαετία του 80 έγραφα σημειώσεις και από τα τέλη της δεκαετίας του 90 παρουσιάσεις. Βιβλίο δεν έγραψα ούτε σκέφτομαι τέτοιο εγχείρημα.
Είναι μια πολύ δύσκολη δουλειά που απαιτεί πληρότητα στο περιεχόμενο, στιβαρότητα στη γραφή και λεπτομερή σχεδιασμό. Είναι κάτι πολύ πιο δύσκολο και γι’ αυτό θαυμάζω όσους γράφουν βιβλία.

Οι σημειώσεις έχουν τον βολικό ρόλο να επεκτείνονται ή να κωδικοποιούν κάτι που είναι ήδη γνωστό από το βιβλίο. Έτσι μπορούν να κάνουν οικονομία χωρίς να κατηγορηθούν για εκπτώσεις μια και μπορούμε να πούμε:
-Εγώ ρε φίλε επισημάνσεις κάνω. Δεν γράφω βιβλίο.
Απόσπασμα από παλιές δικές μου σημειώσεις που σήμερα θα έγραφα καλύτερα:
https://i.ibb.co/h1JHGyjW/1.png
https://i.ibb.co/dsb2wHHr/2.png

Απευθύνεται σε ανθρώπους που έχουν ακούσει τα σχετικά στην παράδοση και έχουν διαβάσει το σχολικό βιβλίο.
Μαζεύει, υπενθυμίζει και κωδικοποιεί γνωστά. Δεν διδάσκει όμως.
Αν έγραφα έτσι ένα σχολικό βιβλίο θα μου το κοπάναγαν στο κεφάλι και καλά θα κάνανε.

Ας πούμε επίσης ότι ένα βιβλίο εμπνέει (βιβλία παρέας Κασσέτα) και καθοδηγεί έναν συνάδελφο που ίσως διαφοροποιηθεί στη συνέχεια.

Έτσι θα πρέπει να αναγνωρίσουμε τη δουλειά όσων έγραψαν τα βιβλία, άσχετα με τα παράπονα που έχουμε για το αναλυτικό πρόγραμμα.

Κωνσταντίνε είσαι μετριόφων,

οι μαθητές σου με βεβαιότητα μαθαίνουν να σκέφτονται πάνω στην Φυσική αλλά και να σκέφτονται γενικότερα..

(με βάση πάντα τα μοναδικά σχόλια σου, όπου μας εκφράζεις τις σκέψεις σου).

🙂

Η επιμονή σε ένα εγχειρίδιο, σαν το σχολικό βιβλίο είναι κάτι που έχει χρόνια τώρα ξεπεραστεί.

Καλησπερα Γιαννη. Οι σημειωσεις που κρατανε τα παιδια στα μαθηματα μου δεν ειναι συμπληρωματικες ούτε κωδικοποιούν κάτι που είναι ήδη γνωστό από το βιβλίο. Ειναι τα μαθηματα που εισαγουν καινουργιες εννοιες απο το μηδεν. Μιλαω για Α Λυκειου.Τα παιδια παρακολουθουν το μαθημα (οσα θελουν) και εν συνεχει διαβαζουν τις σημειωσεις τους που λενε τα ιδια πραγματα.Τα μαθαινουν απο εμενα οχι απο το βιβλιο. Με μηδεν προαπαιτουμενα. Για παραδειγμα το εργο ενεργεια δεν υπαρχει περιπτωση να το παρουσιασω οπως το εχει το βιβλιο. Αυτα τα ελευθερη πτωση και παραγωγη μιας σχεσεως που την ονομαζει νομο διατηρησεως στην ελευθερη πτωση και εν συνεχεία πολλαπλασιασμο με το m για να προκυψει μια ποσοτητα που θα την ονομασω κινητικη ενεργεια,αυτα τα πραγματα δεν τα κανω. Οσο για το αν πρεπει να αναγνωρισουμε τον κοπο και την προσπαθεια οσων γραφουν βιβλία,και το οτι ειναι δυσκολη δουλειά καμια αντιρρηση σε αυτο δεν διαφωνουμε,δεν ειναι ομως αυτο το θεμα μας.
Τα αποσπασματα που βλεπω απο τις σημειωσεις σου στα οποια δεν εισαγεις καινουργιες εννοιες,αλλα δειχνεις καποιες μαθηματικες τεχνικες,ειναι απολυτα του γουστου μου,to the point και χωρις πολλα μπλα μπλα που κουραζουν.Αυτη η μιση σελιδα που γραφεις,στο βιβλιο ειναι τρεις σελιδες.

Οι σημειώσεις αυτές Κωνσταντίνε είναι 6 σελίδες.
Σημειώσεις για τις κινήσεις:

Οι παρουσιάσεις για τις κινήσεις είναι 5 και διαρκούν πολύ περισσότερο από 5 μαθήματα.
Κατάλαβα ότι ουσιαστικά γράφεις βιβλίο με αναγνωστικό κοινό τους μαθητές σου.
Δεν μπορώ να κάνω το ίδιο. Το βρίσκω δύσκολο.

Χαιρετώ την παρέα
Σύμφωνος με την απαραίτητη χρήση των σχολικών βιβλίων, σύμφωνος και με την κωδικοποίηση σημαντικών στοιχείων υπό μορφή λιτών σημειώσεων όπου δει.
Σύμφωνος με τη Διονυσιακή προτροπή :
“Η διδασκαλία του καθηγητή πρέπει να στηρίζεται και να υποστηρίζει το βιβλίο, έστω
και αν χρειαστεί και κάποια αλλαγή πορείας, μεθόδου ή ακόμη και διόρθωση
κάποιου λανθασμένου σημείου”… ή προσθήκη επεξηγηματική σε θολό σημείο.

Μια παρατήρηση σε ένα των δύο πρόσφατα αναρτηθέντων βιβλίων, στο πλαίσιο του πολλαπλού βιβλίου, με εστίαση σε θολό κατά τη γνώμη μου σημείο εύκολα παρεξηγήσιμο από μαθητή αν δεν παίξει το ρόλο του ο διδάσκων, όχι κατηγορώντας το συγκεκριμένο ,αλλά επεξηγώντας για μια απαραίτητη προσθήκη που θεωρώ απαραίτητη:
 https://i.ibb.co/PzV2LtHK/image.png

Διαβάζει λοιπόν στο κείμενο ο μαθητής …ότι οι εικόνες αναφέρονται σε επιταχυνόμενη κινηση (α>0) και επιβραδυνόμενη (α<0) και συνεχίζει στο “ενδιαφέρον που παρουσιάζει η κλίση των χ-t” …αλλά για το αλγεβρικό πρόσημο των ταχυτήτων…ΤΙΠΟΤΑ!
Έτσι σε ορισμένους μπορεί να μείνει το …επιταχυνόμενη α>0 , επιβραδυνόμενη α<0
Πρέπει λοιπόν εδώ να υπάρξει η προσθήκη ότι η κλίση είναι >0 δηλαδή υ>0
άρα το ορθό α>0,υ>0 ή α<0, υ>0 αντίστοιχα ,ρωτώντας για τις περιπτώσεις
α<0 ,υ<0 και α>0, υ<0 τι συμβαίνει στην υ;
Δεν είμαι έτοιμος για κριτική στα βιβλία .

Οφείλω να πω ότι οι Κρητικοί γάιδαροι προτιμούν το “Σε” αντί του “Ντε” αλλά ας όψονται η Αλίκη, ο Σακελάριος και ο Χατζιδάκις.

Καλημέρα Διονύση.
Βρίσκω χαριτωμένα τα γλωσσικά υβρίδια. Ελληνικά με Γαλλικά (Δέλτα τε).
Χαριτωμένους τους εξελληνισμούς ονομάτων (Νεύτωνας, Γαλιλαίος).
Βρίσκω βολικό εννοιολογικά τον συμβολισμό dx/dt αλλά και από άποψη οικονομίας και χειρισμών. Ουδέποτε τον αντικατέστησα και τα αποτελέσματα ήταν καλά.

Καλημέρα Γιάννη. Επί της ουσίας συμφωνώ, έστω και σε επίπεδο συμβόλων, θα έπρεπε να δίνεται η εξίσωση με το d, λέγοντας ότι αυτό το dt, είναι πολύ-πολύ-πολύ μικρό, αν δεν θέλουμε να μιλήσουμε για όρια, παραγώγους και διαφορικά, αλλά στον τρόπο παρουσίασης, είσαι …εκτός συναγωνισμού!
Πάμε λοιπόν σε δευτερεύοντα θέματα, που έχουν να κάνουν με τη γλώσσα.
Ντε ή Ντι; Πώς να ονομάζεται κατά την διδασκαλία το κλάσμα v= Δx/Δt, αφού βλέπω να αλλάζουμε τα σύμβολα των μεγεθών; Βε= Δέλτα χ προς Δέλτα ταύ; (ελληνογαλλικά). Βε=Δέλτα ιξ προς Δέλτα τε; (Γαλλικά) ή Βι = Δέλτα έκς προς Δέλτα τι; (Αγγλικά);
Φαντάζομαι ότι σε εποχές κυριαρχίας της Αμερικής, μάλλον η 3η εκδοχή «πρέπει» να επιβληθεί! Αλλιώς μπορεί να μας βομβαρδίσει ο Βασιλιάς των ΗΠΑ!!!
Τώρα εσύ θα ήθελες να μπει και το v=dx/dt και να μιλήσουμε για …ντε! Αυτό μόνο για το γαϊδαράκο, θα το πρότεινα 🙂

Καλημέρα παιδιά. Ντε και πάλι ντε Γιάννη και μάλιστα από την Α Λυκείου.

Καλημέρα Αποστόλη.

Καλημέρα Γιάννη . Συμφωνώ με αυτά που αναφέρεις. Και εγώ “Αλεξοπουλικος” ήμουνα. Αυτό όμως που θέλω να τονίσω ,από αυτά που γράφεις , ειναι:
Οι συνταγές όμως παράγουν ανοήτους και μάλιστα με συστηματικό τρόπο. 

Γεια σου Γιώργο.

Ο γνωστός σπαρταριστός Γιαννης;

Άρα ψηφίζω το βασικό ΔΚυριακοπουλος/Δt = σταθερό
αλλά μου αρέσει και ο

dΚυριακοπουλος/dt

Γεια σου Άρη.

Καλησπέρα Γιαννη.

Συμφωνώ σε όσα λες.
Ελα ντε… που θα έλεγαν πολλοί.
Ωραια η παρουσίαση σου χαρακτηριστικό του ταλέντου σου….
Ο Αλεξοπουλος έστω έκανε την αναφορά στην παράγωγο. Η μη αναφορά της μόνο στρέβλωση προκαλεί.
Εξαιρετικο το geogebra που έφτιαξες.

Ευχαριστώ Χρήστο.

Καλημέρα και Χρόνια Πολλά σε όλους.
Για τους συναδέλφους που θα προβληματιστούν για το τελευταίο ερώτημα, ας δουν προηγούμενα την πρόσφατη:
Η ΑΔΟ και η διατήρηση της μαγνητικής ροής

Χρόνια πολλά Διονύση και ένα μεγάλο ευχαριστώ για το ωραίο θέμα που προσφέρεις!!!!

Χρόνια Πολλά Γιώργο και καλό απόγευμα.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Χρόνια πολλά. Πολύ ωραία ανάρτηση Διονύση και τα πρώτα 3 ερωτήματα αλλά και το iv)!

Καλησπέρα σε όλους και χρόνια πολλά.

Ενεργειακά τι συμβαίνει στο iv ;

Καλημέρα Παύλο, καλημέρα Γιώργο και Χρόνια Πολλά.
Γιώργο για το τι συμβαίνει με την ενέργεια, έγραψα από την wikipedia για τον ηλεκτρομαγνητικό παλμό. Ας μείνουμε στην “ηλεκτρομαγνητική έκρηξη”.
Όταν έχουμε μηδενισμό της έντασης του ρεύματος που διαρρέει τα δύο πηνία “ακαριαία”, πράγμα που σημαίνει σε πολύ-πολύ μικρό χρονικό διάστημα, οι ΗΕΔ που αναπτύσσονται στο κύκλωμα είναι τεράστιες. Το μεταβαλλόμενο μαγνητικό πεδίο θα παράγει χρονικά μεταβαλλόμενο ηλεκτρικό πεδίο, ο συνδυασμός των δύο παραπέμπει σε εκπομπή ηλεκτρομαγνητικού κύματος.
Αλλά το πιο απλό που μπορούμε να έχουμε, είναι να ξεσπάσει σπινθήρας στον διακόπτη κατά το άνοιγμά του, αφού η πολύ μεγάλη ΗΕΔ από επαγωγή μετατρέπει τον αέρα σε αγώγιμο μέσον οπότε έχουμε ηλεκτρικό τόξο…

Καλημέρα παιδιά και Χρόνια Πολλά.
Προτιμώ τον ηλεκτρομαγνητικό παλμό από τον σπινθήρα γιατί ο διακόπτης μπορεί να είναι τρανζίστορ.

Καλημέρα Διονύση και Χρόνια Πολλά προς όλους.
Ωραίο θέμα ,διαμορφώσιμο προς Β,…εξετάσεων!
Επιμορφωτικός ο διάλογος για τον “ηλεκτρομαγνητικό παλμό”…

Καλημέρα και χρόνια πολλά Γιάννη και Παντελή.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Γιάννη έχεις μεν δίκιο για τον ηλεκτρομαγνητικό παλμό, αλλά οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν τους διακόπτες – τρανζίστορ, ενώ τους κεραυνούς τους ξέρουν από την εποχή του… Διός! 🙂

Καλημέρα και Χρόνια Πολλά Διονύση και σε όλους που παρακολουθούν την συζήτηση ( και όχι μόνο).
Πολύ όμορφη και ιδιαίτερα το ερώτημα για καθηγητές.Δινει ευκαιρία για δημιουργική συζήτηση.
Μια άλλη σκέψη ως αποδειξη ότι Iκ=0.
Το κάθε πηνίο για να διατηρήσει το ίδιο ρεύμα θα δημιουργήσει ΗΕΔ αυτεπαγωγής ίση με την ΗΕΔ πηγής (αφού η εσωτερική αντίσταση είναι μηδέν) και μάλιστα αντίθετες μεταξύ τους. Έτσι Εολικο =0 , άρα Ικ=0.
Η δε ενέργεια των μαγνητικών πεδίων των πηνίων θα δημιουργήσει σπινθήρα σε ένα απλό διακόπτη.

Ακόμα και αν η πηγή είχε εσωτερική αντίσταση διάφορη του μηδενός θα συνέβαινε το ιδιο

Καλό μεσημέρι Γιώργο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Δεν νομίζω ότι η ΗΕΔ που αναπτύσσεται σε κάθε πηνίο, είναι ίση με την Ε της πηγής.
Δεν υπάρχει κάποιος νόμος που να υπαγορεύει κάτι τέτοιο.
Νομίζω ότι έχουμε πολύ μεγαλύτερες ΗΕΔ από αυτήν της πηγής, αρκεί να σκεφτούμε ότι μιλάμε για μια “ακαριαία” αποκατάσταση. Σαν την κρούση, που την θεωρούμε ακαριαία (ενώ προφανώς κάποιο έστω ελάχιστο dt είναι απαραίτητο)…
Αλλά απειροελάχιστο dt και όχι χρόνος 5τ, οδηγεί σε πολύ μεγάλες ΗΕΔ.

Διονύση για να κρατήσει το ίδιο ρεύμα κάθε πηνίο πρέπει η Εαυτ να δώσει αυτό το ρεύμα
. Ελλείψει αντιστατών θα πρέπει να είναι ίση με αυτή της πηγής.

Γιώργο φαντάζομαι ότι αναφέρεσαι στο κύκλωμα του σχήματος (του απλού κυκλώματος που διδάσκουμε).
https://i.ibb.co/7ddCGDb1/a.png
Στο κύκλωμα αυτό, πράγματι ισχύει αυτό που λες.
Την διεύρυνση του συμπεράσματός σου δυσκολεύομαι να παρακολουθήσω.
Για παράδειγμα να επιστρέψω στο κύκλωμα της άσκησης εδώ. Αν η R2=3R τι ένταση ρεύματος θα έλεγες ότι αποκαθίσταται με το άνοιγμα του διακόπτη;

Διονύση αυτό που λέω είναι ότι πριν
Ε=Ι1*Rκαι μετά Εαυτ =Ι1*R
Άρα Εαυτ=Ε
Το ίδιο και για το Ι2:
Εαυτ=Ι2*(2R)=(I1/2)*2R=E
Επισης και οι δύο Εαυτ έχουν μεταξύ τους αντίθετη πολικοτητα.Αρα
Εολ=0

Γιώργο εφάρμοσε τη λογική που περιγράφεις, όπως σου πρότεινα στο προηγούμενο σχόλιο,(με διαφορετικά αντίσταση).
Θα βρίσκεις πάντα Ι=0
Ενώ στην προηγούμεν ανάρτηση ΕΔΩ, κατέληξα σε άλλο συμπέρασμα…

Ας δούμε Γιώργο το κύκλωμα του σχήματος, όπου R=5Ω και Ε=20V με L=20mΗ.
Ο διακόπτης είναι κλειστός για μεγάλο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα ο κλάδος ΑΒ διαρρέεται από ρεύμα Ι1=4 Α, ενώ ο κλάδος ΓΔ από ρεύμα Ι2= 1 Α.

https://i.ibb.co/zVPFvTcC/2026-04-14-183533.png

Σύμφωνα με την δική σου λογική Γιώργο, μόλις ανοίξουμε το διακόπτη, σε κάθε πηνίο αναπτύσσεται η ίδια ΗΕΔ από αυτεπαγωγή ίση με Ε. Άρα η συνολική ΗΕΔ είναι 0 και το κοινό ρεύμα έχει ένταση μηδενική.
Σύμφωνα με την άποψη που εξέθεσα στην προηγούμενη ανάρτηση, δουλεύοντας με την διατήρηση της μαγνητικής ροής (όπως κάνουμε στην πλαστική κρούση που εφαρμόζουμε την ΑΔΟ…) θα πάρουμε:

LΙ1-LΙ2=(L+L)Ικ →Ικ=1,5 Α.με φορά ΓΔΒΑΓ.

Έχεις δίκιο Διονύση. Το σκέφτηκα με την αρχή της υπέρθεσης, αλλά τότε θα καταλήξουμε να έχουμε δύο διαφορετικά κυκλώματα που θα ισχύουν αυτά που αναφέρω (αλλά σε διαφορετικό κύκλωμα από το δικό σου) .

Για να δώσω ένα παράδειγμα που να μην ισχύει το Εαυτ=E, ας δούμε το κύκλωμα όπου έχει σταθεροποιηθεί η ένταση του ρεύματος, με το διακόπτη δ κλειστό.

https://i.ibb.co/Xr9Kh787/2026-04-15-094140.png
Μόλις ανοίξουμε το διακόπτη δ, η ΗΕΔ από αυτεπαγωγή είναι ίση με Εαυτ=2Ε!!! ενώ χρειάζεται στη συνέχεια χρονικό διάστημα 5τ=10R/L για να μηδενιστεί η ένταση του ρεύματος.

Καλησπέρα Διονύση.
Επιτέλους κατάφερα να διαβάσω την συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησης.
Παρα πολύ καλή με τα πρωτα ερωτήματα κανονικά για μαθητές.

Καλημέρα Χρήστο και καλό ΣΚ.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλησπέρα
https://i.ibb.co/Vc3gHsBt/page-0001-1.jpg

Καλησπερα Γιαννη. Λυνεται αν αφαιρεσει απο το παραλληλογραμμο (1,7),(8,7),(8,1),(1,1) τα τεσσερα τριγωνα που περισευουν με βαση επι υψος δια δυο.. Σε 10 δευτερολεπτα με τιποτα. Αφου εγω δεν εχω βρει ακομα το νουμερο.

Καλησπέρα παιδιά.
Αυτό που γράφετε σκέφτηκα αρχικά.
Για ποικιλία άλλη μία:
https://i.ibb.co/kY54Dzs/88.png

Η λύσεις του βίντεο με τρόμαξαν ως σύμπτωμα των καιρών.
Η αλγεβρικοποίηση των πάντων (Ο Ευκλείδης πρέπει να πεθάνει!)

Και μια σύντομη αλγεβρική λύση για . . . μεγάλο μαθητή. 🙂
https://i.ibb.co/0pSfxVX3/ABCD-page-0001-1.jpg

Το .ίδιο φαινόμενο βλέπουμε και στη Φυσική.
Στο πρόβλημα:
https://i.ibb.co/whnQ3GQd/777.png
βλέπουμε συστήματα διαφορικών εξισώσεων ή ακόμα και Λαγκράνζιαν.
Βλέπουμε κατάχρηση παραγωγίσεων ή διακρινουσών τριωνύμου.

Στα φοιτητικά μας χρόνια συνηθίζονταν τέτοιες λύσεις μια και έπρεπε να εκπαιδευτούμε στις Μαθηματικές τεχνικές. Να μάθουμε φερ’ ειπείν να χρησιμοποιούμε μετασχηματισμούς Λαπλάς και σύγχρονες απεικονίσεις στη Φυσική.
Έτσι μένει το κουσούρι:
-Παιδιά αυτό δεν μπορεί να αποδειχτεί. Θέλει ανώτερα Μαθηματικά.
Ευτυχώς μεγαλώσαμε πλησιάζοντας όμως τα παιδιά.

Γιάννη πιστεύω πολύ στα χρώματα.

Χρήστο σωστότατη λύση.
Πιθανότατα το Geogebra να χρησιμοποιεί τέτοιον υπολογισμό όταν με το πάτημα του “Άλγεβρα” βγάζει το εμβαδόν κάθε πολυγώνου.
Όμως με τρομάζουν αυτά.
Έχω δει πολλές περιπτώσεις όπου άνετα κάποιος αποδεικνύει τους τύπους των αδρανειακών δυνάμεων με μετασχηματισμούς συντεταγμένων αλλά δεν έχει πάρει χαμπάρι από αδρανειακές δυνάμεις.
Που λύνει με πίνακες κυκλώματα αλλά Ηλεκτρολογία δεν ξέρει.

Αυτά από προσωπική εμπειρία τα λέω. Έμαθα στα νιάτα μου να σχεδιάζω φίλτρα με χρήση πολυωνύμων Τσέμπυτσεφ και μετασχηματισμούς Λαπλάς αλλά κατάλαβα την ουσία όταν χρειάστηκε να διδάξω στο Λύκειο εναλλασσόμενα.

Γιάννη παραπονιέσαι λέγοντας
«Στα φοιτητικά μας χρόνια……….. να αποδειχτεί. Θέλει ανώτερα Μαθηματικά.»
ΚΑΙ
«Έχω δει πολλές ……….. όταν χρειάστηκε να διδάξω στο Λύκειο εναλλασσόμενα.»
 
Υπάρχουν όμως  και οι πολύ «μοντέρνοι»   τρόποι Γιάννη.
Γκουγκλάρεις εμβαδό τυχαίου τετραπλεύρου και σε πάει  ΕΔΩ
ή ακόμη πας σε κάποιο πρόγραμμα ΑΙ και σου δίνει αναλυτικά την λύση.
Και δεν ξέρω πόσοι θα νοιάζονται να καταλάβουν κάτι παραπέρα.

Άρη το μόνο που δεν με απασχολεί είναι ο υπολογισμός του εμβαδού.
Το χαράσσω στο Geogebra και έχω αυτόματα το εμβαδόν.
Τα προβλήματα και οι γρίφοι υπάρχουν είτε ως παίγνια είτε για να βάλουν το μυαλό να δουλεύει.
Αν δεν καταλαβαίνεις τι κάνεις (λ.χ. διότι έχεις ξεχάσει την απόδειξη του λήμματος) κάνεις μια τρύπα στο νερό.
Επίσης παράγονται άνθρωποι που χειρίζονται άνετα πράγματα που δεν καταλαβαίνουν. Θυμήσου όταν λύναμε με Λαγκράνζιαν προβλήματα. Μας ξέφευγαν οι αλληλεπιδράσεις και οι ενεργειακές ανταλλαγές. Όταν ξεχάσαμε τις τεχνικές αυτές δεν έμεινε τίποτα.

Συμφωνώ Γιάννη. Η κατανόηση των πραγμάτων φοβάμαι θα είναι σε λίγο είδος εν ενεπαρκεία που λέγαμε παλιά.

λυση με χρωματα
https://i.ibb.co/fVp5LJJt/22.png

Καλημέρα και καλό Πάσχα σε όλους.
Ένα θέμα αφιερωμένο στον Κώστα Ψυλάκο, αφού αφορμή ήταν μια ερώτηση του Κώστα και η συζήτηση που ακολούθησε.
Κώστα περίμενα να βάλεις το θέμα, αλλά αφού δεν είδα να το προχωράς, καθησα και έγραψα το παραπάνω.
Αφιεωρωμένο και στον Κωνσταντίνο Καβαλλιεράτο, αφού είπα να τον μιμηθώ και να γράψω και γω ένα άρθρο, όπως αυτό εδώ, με…. μέγιστη πολυλογία 🙂

!!!!!!!!!!!
Σχόλιο κατά της πολυλογίας.(Κωνσταντίνος)

Καλημέρα Γιώργο.
Είπα ότι βρισκόμαστε σε διακοπές (άρα δεν δουλεύουμε πλέον οι… συνταξιούχοι!!!), οπότε μπορούμε να πούμε και δυο κουβέντες παραπάνω 🙂
Καλό Πάσχα Γιώργο.

Καλημέρα Διονύση.
Ωραία πράματα γιατί δείχνουν κρίκους της φυσικής αλυσίδας!
Ξεκινώ με την 1η …ορμή δεν βλέπω, λέω παρακάτω, ξέρει ο “κτίστης”.
Κατεβάζω σιγά σιγά τη 2η και θαυμάζω την ιδανικότητα του κυκλώματος!
Πάω στην 3η και …αναπολώ…
Πριν μπω στη 4η ,έβλεπα την πτώση σώματος όχι ελεύθερα και αφου μπήκα ,
είδα και τις αντιστοιχίες που παλιά διδάσκαμε με εντός τις “ηλεκτρικές ταλ.”
Απογειώθηκα με τις 5η και 6η ,βλέποντας πλέον και την ΑΔΟ ,αλλά δικαιολογώντας και την πολυλογία!!!
Καλό Πάσχα Διονύση να έχετε .
Καλό Πάσχα και στον αίτιο Ψυλάκο

Καλημέρα παιδιά.
Πολύ όμορφη Διονύση!.
Στο τελευταίο ερώτημα θα προτιμούσα να μιλήσω για ηλεκτρομαγνητικό παλμό παρά για σπινθήρα. Δεν ξέρουμε τη φύση του διακόπτη ώστε να μιλάμε για σπινθήρα.

Καλημέρα και καλές γιορτές.
Μέρος ενέργειας μαγνητικού πεδίου του πηνίου L μετατρεπεται σε ενέργεια μαγνητικού πεδίου του πηνίου L1 και αγνοώντας ενέργεια ακτινοβολίας σε ενέργεια παραμόρφωσης των πηνίων. Διότι το μήκος του πρωτου θα αυξηθει ενώ του δευτερου θα ελαττωθεί.
Ειναι το αντιστοιχο της πλαστικής παραμόρφωσης στην ανελαστική κρουση.

Γεια σας συνάδελφοι.
Παντελή, Γιάννη και Γιώργο σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Γιώργο ας μην σκεφτόμαστε το πηνίο σαν ένα ελατήριο, όπως στο σχήμα όπου τίθεται σε ταλάντωση, αλλάζοντας σοβαρά το μήκος του. Μάλλον δεν συμβαίνει… ή τουλάχιστον δεν πρέπει να είναι σημαντικός παράγοντας απώλειας ενέργειας.
Γιάννη, συμφωνώ με τον ηλεκτρομαγνητικό παλμό, ένα γενικότερο όρο σε σχέση με τον σπινθήρα. Από την Wikipedia:
“Ένας ηλεκτρομαγνητικός παλμός ( EMP ), που αναφέρεται επίσης ως παροδική ηλεκτρομαγνητική διαταραχή ( TED ), είναι μια σύντομη έκρηξη ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας. Η προέλευση ενός EMP μπορεί να είναι φυσική ή τεχνητή και μπορεί να εμφανιστεί ως ηλεκτρομαγνητικό πεδίο , ως μαγνητικό πεδίο ή ως αγώγιμο ηλεκτρικό ρεύμα . Οι ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές που προκαλούνται από ένα EMP μπορούν να διαταράξουν τις επικοινωνίες και να προκαλέσουν ζημιά σε ηλεκτρονικό εξοπλισμό. Ένα EMP, όπως ένας κεραυνός, μπορεί να προκαλέσει σωματική βλάβη σε αντικείμενα όπως κτίρια και αεροσκάφη.”
Καλό Πάσχα σε όλους.

Kαλημερα Διονύση. Πολυ ενδιαφεροντες συσχετισμοι και ωραια Φυσικη,που βαζιζεται στην κοινη ιδιοτητα ενος σωματος και ενος πηνιου,που ειναι η αδράνεια. Δεν πηγες στις ηλεκτρικες ταλαντωσεις γιατι δεν σου αρεσει η πολυλογια. 🙂 Εκει θα ειχαμε Φυσικη βασιζομενη και στην κοινη ιδιοτητα μεταξυ ενος ελατηριου και ενος πυκνωτη,που ειναι η ελαστικοτητα.
Ευχαριστω πολυ για την αφιερωση! Δεν διακρινω πολυλογια στο αρθρο σου γιατι δεν γραφεις τιποτα περιττο.

Καλημέρα και καλό Πάσχα σε όλους. Διαβάζω στον τίτλο για διατήρηση της μαγνητικής ροής και λέω τι γίνεται; Αξιόλογη παρουσίαση Διονύση!

Με είχε απασχολήσει το θέμα:
Αναλογίες Μηχανικής Ηλεκτρισμού μέρος Α

Αναλογίες Μηχανικής Ηλεκτρισμού μέρος Βου

Πλαστική κρούση πηνίων

Διονύση σε ευχαριστώ πολύ για την αφιέρωση !

Η ανάλυση σου είναι εξαιρετική και μάλιστα στο λεπτό σημείο κατά τη διάρκεια της “πλαστικής κρούσης” των πηνίων που θεωρείς ότι η ΗΕΔ από αυτεπαγωγή στα δυο πηνία είναι κατά πολύ μεγαλύτερες από την ΗΕΔ της πηγής (Ε) αλλά και από την τάση στα άκρα της αντίστασης μέχρι να αποκατασταθεί η κοινή ένταση ρεύματος.

Ότι ακριβώς συμβαίνει κατά τη διάρκεια μιας πλαστικής κρούσης με τις ωστικές δυνάμεις έναντι των εξωτερικών μέχρι την απόκτηση της κοινής ταχύτητας.

Με αυτή την παραδοχή (ωστικές δυνάμεις = εσωτερικές δυνάμεις) ο 2ος Ν.Ν μας οδηγεί στην Α.Δ.Ο. και στο ηλεκτρικό κύκλωμα οι πολύ μεγάλες ΗΕΔ από αυτεπαγωγή έναντι του Ε και i*R μέσω του 2ου κανόνα του Kirchhoff μας οδηγεί στη διατήρηση της μαγνητικής ροής.

Θα ήθελα να αναφέρω ότι το είχα δει το θέμα στο παρελθόν από μια ανάρτηση του Γιάννη . Ήρθε όμως ξανά στην επιφάνεια μετά από μια συζήτηση που είχα με το Διονύση Δρακόπολο ο οποίος εξέφρασε τον προβληματισμό του σχετικά με το θέμα. Οπότε άρχισα πάλι να το “σκαλίζω” ….

Καλά να περάσετε τις επόμενες μέρες!

Καλή Ανάσταση να έχουμε !

Γεια σου Διονύση.
Πολύ όμορφη (και με την μαεστρία Μάργαρη) η προσπάθεια να δειχτούν οι αναλογίες συμπεριφοράς  μηχανικών και Η/Μ συστημάτων. Έχουν πολύ φυσική τα θέματα αυτά, π.χ. το  L είναι το μέτρο αδράνειας του Μ.Π. του πηνίου και αφού έχει την χαρακτηριστική ιδιότητα της αδράνειας σημαίνει ότι πρόκειται για φυσική οντότητα. Αλλά και δείχνουν κατά την γνώμη μου την αξία των μαθηματικών στα θέματα φυσικής. Ίδιες Δ.Ε. ίδια λύση και συμπεριφορά.

Συμπληρωμένο το πινακάκι αντιστοιχίας.
Μετατόπιση   (χ)                  ηλεκτρικό φορτίο (q)
Ταχύτητα (u)                        ηλεκτρικό ρεύμα (i)
Μάζα (m)                             Αυτεπαγωγή (L)
Δύναμη (F)                          Ηλεκτρική τάση (V)
Τριβή/Απόσβεση (b)            Ηλεκτρική αντίσταση  (R)
Σταθερά ελατηρίου (k)         Αντίστροφο χωρητικότητας (1/C)
Ορμή  (mu)                         μαγνητική ροή  (Li)
 
Αν θυμόνται οι παλιοί το βιβλίο των δεσμών έκανε κάπου λόγο για αυτές τις αναλογίες, ίσως στο κεφάλαιο των ταλαντώσεων.
 
Καλή Ανάσταση σε όλους !

Γεια σου ‘Αρη.
Φυσικά θυμάμαι το βιβλίο των Δεσμών αλλά βρίσκω και στο μη επιλεγέν βιβλίο της ομάδας Δρη:
https://i.ibb.co/1Y6VXz2F/11.png
https://i.ibb.co/zhrXpvwF/22.png

Καλημέρα και χρόνια πολλά.
Κωνσταντίνε, Αποστόλη, Κώστα και Άρη σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Όσον αφορά τις αναλογίες μηχανικών και ηλεκτρομαγνητικών μεγεθών, πράγματι διδασκόταν επί δεσμών, αλλά δεν είχα αυτό το στόχο στο μυαλό μου, γι΄αυτό άλλωστε δεν έγραψα λέξη για πυκνωτές και ελατήρια. Άλλωστε το δήλωσα πρώτα-πρώτα. Μην φοβηθεί ο αναγνώστης και δεν θα πάω στις ηλεκτρικές ταλαντώσεις…
Αλλά παιδιά, ξέρετε πότε διδάσκαμε δέσμες στα σχολεία; Πριν το 2.000!!! Πάνε τώρα 26 χρόνια…
Συνεπώς ένας συνάδελφος με 26 χρόνια υπηρεσίας (κοντεύει να βγει στην σύνταξη…) δεν έχει ασχοληθεί ποτέ στη διάρκεια της διδασκαλίας του με ηλεκτρικές ταλαντώσεις και αναλογίες…
Και ποιος ήταν ο στόχος; Προφανώς η διατήρηση της μαγνητικής ροής σε κυκλώματα όπου έχουμε απότομες μεταβολές της έντασης του ρεύματος. Όταν τα πράγματα δεν εξελίσσονται ομαλά, υπακούοντας σε κάποια εκθετική.
Πάνω σε αυτό θέλησα να οδηγηθεί ο συνάδελφος στην λύση, όχι εξ αποκαλύψεως, κάντο έτσι και θα βγεί, αλλά να φτάσει να πει, ναι μου ακούγεται πολύ λογικό, έτσι είναι όπως στην πλαστική κρούση… Έχουμε την ανάλογη εξέλιξη και την ίδια λογική.
Αν συμβεί αυτό, κάτι θα έχει γίνει για να μην ισχύει, αυτό που έγραψες Γιάννη δίπλα:
“Αν δεν καταλαβαίνεις τι κάνεις (λ.χ. διότι έχεις ξεχάσει την απόδειξη του λήμματος) κάνεις μια τρύπα στο νερό.
Επίσης παράγονται άνθρωποι που χειρίζονται άνετα πράγματα που δεν καταλαβαίνουν. Θυμήσου όταν λύναμε με Λαγκράνζιαν προβλήματα. Μας ξέφευγαν οι αλληλεπιδράσεις και οι ενεργειακές ανταλλαγές. Όταν ξεχάσαμε τις τεχνικές αυτές δεν έμεινε τίποτα.”
Όχι λοιπόν εφάρμοσε διατήρηση μαγνητικής ροής. Αλλά κατανόησε γιατί αν την εφαρμόσεις θα έχεις λύση στο πρόβλημα…

Καλημέρα Διονύση. Εντυπωσιακή προσέγγιση!
Να συνεπικουρήσω στην τελευταια παρατηρησή σου :https://i.ibb.co/8DzfZTYd/APR30.png

Καλησπέρα σε όλους. Μια προσθηκη στον πινακα αντιστοιχιών που εγραψε ο Άρης.
ΠΡΟΣΦΕΡΟΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΑΝΑ ΠΕΡΙΟΔΟ ΣΕ ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΕΝΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ

ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΛΑΝΤΩΣΕΙΣ

W = πbωΑ^2 W =πRωQo^2

Καλό απόγευμα Γιώργο και καλή Ανάσταση.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και τις … προσθήκες.

Γεια σου Διονύση.Η σημείωσή   μου στο ότι το βιβλίο των δεσμών είχε κάποια αναφορά στην αναλογία  μηχανικών και Η/Μ μεγεθών με κανένα τρόπο δεν υπονοούσε ότι η παρούσα ανάρτηση ήταν  περιττή είτε για τους νεώτερους συναδέλφους είτε και τους παλιούς. Έχει την ιδιαίτερη σκόπευσή της  και τον τρόπο παρουσίασής της, πολύ χρήσιμες  και επιτυχημένες και οι δύο όπως ήδη έγραψα.

Καλημέρα σε όλους.
Είναι εξαιρετική η ανάλυση, Διονύση.
Κώστα, ευχαριστώ για το ενδιαφέρον.
Καλή συνέχεια και καλή Ανάσταση !

Χρόνια Πολλά Διονύση.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλησπέρα Διονύση. Εξαιρετικό το άρθρο. Συγχαρητήρια!
Από την αντιστοιχία ΗΕΔ – Δύναμης, ίσως ερμηνεύεται και ο όρος “ΗλεκτρΕγερτική Δύναμη” που έχει επικρατήσει για το συγκεκριμένο φυσικό μέγεθος (όρος που έχει μέσα τη λέξη δύναμη, αλλά ως μονάδα μέτρησης έχει το 1Volt). Ίσως πιο δόκιμος όρος να ήταν “Ηλεκτρεγερτική τάση”.
Επίσης, τις προάλλες, ρωτώντας ένα μαθητή, από πού θεωρεί ότι προέρχεται (σε κύκλωμα RL κατά το άνοιγμα του διακόπτη) η θερμότητα που εκλύεται στην αντίσταση, απάντησε “από την κινητική ενέργεια των ηλεκτρονίων”. Κοιτώντας κάποιος αντιστοιχίες στις διατάξεις που έθεσες, θα μπορούσε να πει: Η κινητική ενέργεια του σώματος μετατρέπεται σε θερμότητα λόγω τριβής στο μηχανικό σύστημα, άρα η κινητική ενέργεια των ηλεκτρονίων μετατρέπεται σε θερμότητα λόγω αντίστασης κατά το άνοιγμα του διακόπτη στο ηλεκτρικό σύστημα. Δεν είναι όμως ακριβώς έτσι οι αντιστοιχίες… !!
Καλή Ανάσταση και Καλό Πάσχα!

Χριστός Ανέστη και Χρόνια Πολλά Γρηγόρη.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και χαίρομαι που σου άρεσε.
Όσον αφορά για τον όρο “ηλεκτρεγερτική δύναμη” αν και κρίνεται μη επιτυχής, έχω την γνώμη ότι η λέξη δύναμη έχει το νόημα της “ικανότητας”, κάτι σαν το νόημα της “ψυχικής δύναμης”. Της ικανότητας δηλαδή της ΗΕΔ να διεγείρει, θέτοντάς τα σε προσανατολισμένη κίνηση, τα ελεύθερα ηλεκτρόνια του αγωγού…
Χρόνια Πολλά σε όλους.

Καλημέρα και χρόνια πολλά. Διονύση όταν διαβάζω το σενάριο που έχεις καταστρώσει περιμένω με αγωνία την κορύφωση του και εδώ επαληθεύτηκα .Θα είναι και αυτή μια ανάρτηση που θα την ανατρέχω όπως και πολλές άλλες κατά το παρελθόν.
Γιάννη η αντίστοιχη ελάττωση της κινητικής ενέργειας δεν θα είναι η ελάττωση του μαγνητικού πεδίου των 2 πηνίων, άρα θερμότητα joule στην αντίσταση R. Δεν ξέρω αν έχασα κάτι από τα προηγούμενα σχόλια Διονύση όσον αφορά την ερώτηση στο τέλος

Καλησπέρα και Χρόνια Πολλά Νίκο. Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Όσον αφορά τις ενέργειες.
Αρχικά το πρώτο πηνίο περικλείει ενέργεια:

https://ylikonet3.wordpress.com/wp-content/uploads/2026/04/cea3cf84ceb9ceb3cebcceb9cf8ccf84cf85cf80cebf-cebfceb8cf8ccebdceb7cf82-2026-04-12-201159.png
Μόλις αποκατασταθεί κοινή ένταση και στα δύο πηνία, η ενέργεια των μαγνητικών τους πεδίων είναι ίση:

https://ylikonet3.wordpress.com/wp-content/uploads/2026/04/cea3cf84ceb9ceb3cebcceb9cf8ccf84cf85cf80cebf-cebfceb8cf8ccebdceb7cf82-2026-04-12-201207.png
Η απώλεια ενέργειας, ίση με 0,15J είναι αυτή που «χάθηκε» στη διάρκεια του χρόνου dt που απαιτήθηκε να πέσει η ένταση του ρεύματος από τα 5 Α στα 2 Α, πριν αρχίσει ξανά να αυξάνεται.
Αυτή η ενέργεια μπορεί να μεταφερθεί μέσω ενός ηλεκτρομαγνητικού παλμού, που μπορεί να οδηγήσει και σε σπινθήρα στο διακόπτη…
Το αντίστοιχο στην πλαστική κρούση, είναι η απώλεια της μηχανικής ενέργειας στη διάρκεια της πλαστικής κρούσης μεταξύ των δύο σωμάτων, ενώ αν υπάρχουν τριβές, στη συνέχεια η κινητική ενέργεια (αμέσως μετά την κρούση) θα μετατραπεί σε θερμική, μέχρι να σταματήσει.

https://ylikonet3.wordpress.com/wp-content/uploads/2026/04/cea3cf84ceb9ceb3cebcceb9cf8ccf84cf85cf80cebf-cebfceb8cf8ccebdceb7cf82-2026-04-12-201218.png

Σε ευχαριστώ Διονύση, το φαντάστηκα ότι θα ιονιστεί ο αέρας αλλά θεώρησα ότι έχουμε και θερμότητα joule

Διονύση καλησπέρα.
Ξαναμελέτησα προσεκτικά βήμα προς βήμα όλη την πορεία που ακολουθείς. Πολύ χρήσιμα συμπεράσματα. Συγχαρητήρια.
Προσωπικα θα την χαρακτήριζα ως η αναρτηση της χρονιάς.

Το πρόβλημα του προβλήματος είναι οι δύσκολοι υπολογισμοί χρόνου.
Για να βρεις τον χρόνο που χρειάζεται ώστε να φτάσει στην οριζόντια θέση θέλεις ένα ολοκλήρωμα δύσκολο χωρίς τη χρήση υπολογιστή.
Πάντως ο χρόνος αυτός είναι της τάξης του Τ/2 , όπου Τ η περίοδος εκκρεμούς μήκους L με βαρύτητα 3,5g.

Καλό απόγευμα Γιάννη.
Είναι υποχρεωτικό η δύναμη D΄ Alempert να δρα σε όλη τη διάρκεια της κυκλικής κίνησης, μέχρι πάνω; Τότε το έργο της είναι μηδενικό… Αν φρενάρει απότομα, πριν προλάβει το σώμα να ολοκληρώσει μισή στροφή, θα έχουμε θετικό έργο δύναμης.
Από κει και πέρα προφανώς παίζει και η αρχική ταχύτητα του οχήματος για …ανακύκλωση και να μην λυγίσει το νήμα…
Άρα βλέπω ότι απαιτείται μεγάλη ταχύτητα οχήματος και μεγάλη και σύντομη επιβράδυνση…

Καλή Κυριακή, πολύ ωραία άσκηση Διονύση.

Καλημέρα Διονύση . Όμορφη όπως πάντα. Διόρθωσε στην εκφώνηση αντι F=2N σε F= 1,5N

Καλό απόγευμα Παύλο και Γιώργο.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό, αλλά και για την διόρθωση Γιώργο του μέτρου της δύναμης.
Ξέμεινε..,

Γεια σου Γιαννη. Επειδη μου φανηκε σχετικα απλο εχω την υποψια οτι υπαρχει πιθανοτητα να κανω λαθος.
Αν ο κωπηλατης δεν κωπηλατησει καθολου,θα εχει την ταχυτητα 4m/s παραλληλα με το ποταμι. Αν κωπηλατησει θα εχει το αθροισμα της δικης του που ειναι 2m/s με οποιαδηποτε διευθυνση συν αυτη που θα ειχε αν δεν κωπηλατουσε.Αρα για να φτασει απεναντι στον μικροτερο χρονο πρεπει να κωπηλατησει κοιτωντας την απεναντι οχθη δηλαδη καθετα στο ποταμι.
Για να φτασει απεναντι διανύοντας τη μικρότερη διαδρομή,πρεπει να φτιαξω ενα παραλληλογραμμο με μια πλευρα 4,παραλληλη στο ποταμι,και μια πλευρα 2,τετοιο ωστε η διαγωνιος του να ειναι οσο πιο καθετη γινεται στις όχθες. (δικη μου ορολογία 🙂 ) Eστω ενα ευθυγραμμο τμημα ΑΒ μηκους 4,παραλληλο στις οχθες του ποταμου τετοιο ωστε η ροη του νερου να ειναι απο το Α προς το Β. Με κεντρο το Β γραφω κυκλο ακτινας 2. Απο το Α φερω την εκ των δύο προφανη εφαπτομενη στον κυκλο η οποια εφαπτεται στον κυκλο στο Ε. Το ΑΒΕΖ ειναι το ζητουμενο παραλληλογραμμο και ο κωπηλατης πρεπει να κωπηλατησει κατα μηκος του ΑΖ. Η Γεωμετρικη κατασκευη ειναι απλη. Αν κανω λαθος μην με παρεξηγησεις . 🙂

Μπράβο Κωνσταντίνε!!
Σωστές και οι δύο λύσεις και μάλιστα βρήκες την έξυπνη λύση που εγώ δεν είδα και παραγώγισα.
Θα βάλω τώρα τις λύσεις…

Οι λύσεις και εδώ:

Θελουμε την μεγιστη γωνιακη αποκλιση σε σχεση με την ταχυτητα του ρευματος. Εχει καμια σχεση αυτο με κρουσεις? Οχι! Ομως τα σχηματα στην σελιδα 4 της λυσεως του προβληματος Mέγιστη γωνιακή απόκλιση σε ελαστική κρούση. με βοηθησαν να σκεφτω την λυση! Εντυπωσιακο αφου σου αρεσουν οι αναλογιες ετσι?

Μου αρέσει ο συσχετισμός.
Ίσως μπορεί να βρεθεί η αναλογία.

Αυτο που ειναι σημαντικο ειναι οτι οταν κανεις διαβαζει αρκετά και ασχολειται,το μυαλο βρισκει τον τροπο να ανακαλυπτει διαδρόμους κανοντας απιθανους συσχετισμους με φαινομενικα ασχετες περιπτωσεις. Και μετα σου λεει ο αλλος μα πως το σκεφτηκε? Η απαντηση ειναι,μετα απο ατελειωτες ωρες ενασχολησης.Δεν εννοω οτι το συγκεκριμενο προβλημα ειναι πολυ δυσκολο,το φερνω απλως ως παραδειγμα,και συμβουλη προς τους μαθητες που τους αρεσουν τα Μαθηματικα.Να διαβάζουν.

Καλημέρα Γιάννη. Όμορφη.Καθυστερημένα (λογω προβληματος με το Λαπτοπ) ανεβαζω μια λύση γραφική. Μοιαζει με αυτη του Κωνσταντίνου, αλλά επειδη είναι πιο αναλυτική ίσως ενδιαφέρει.https://i.ibb.co/gLmChB0S/apr31.png

Ευχαριστώ Γιώργο.
Όμορφη λύση.

Καλημέρα Διονύση. Χρόνια πολλά! Εξαιρετική. Δεν είναι απλή ανάρτηση. Είναι πρόταση διδασκαλίας. Τα σχόλια λύνουν απορίες, όχι μόνο μαθητών.
Οι μαθητές πρέπει να κατανοήσουν ότι η ενέργεια του φωτονίου ακτίνων Χ είναι τόσο μεγάλη, που στην αλληλεπίδραση με το ηλεκτρόνιο αγνοείται η δέσμευση του ηλεκτρονίου. Θεωρείται δηλαδή εντελώς ελεύθερο. Αρκεί η ενέργεια του φωτονίου να είναι πολύ μεγαλύτερη από την ενέργεια δέσμευσης του ηλεκτρονίου. Οι ακτίνες Χ στα εργαστήρια έχουν ενέργεια από 50-200keV. Οι ενέργειες δέσμευσης ηλεκτρονίων στη στιβάδα Κ, για τον C είναι 0,28eV και το Al 1,5keV. Να μην πούμε για τις εξωτερικές στιβάδες που είναι μερικά eV…
Το φαινόμενο Compton εμφανίζεται όχι μόνο σε μέταλλα αλλά σε όλα τα υλικά. Καταλαβαίνουμε γιατί.
Η σύγκριση με το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, δεν είναι εύκολη, γιατί πέρα από την ενέργεια παίζει ρόλο και ο Ζ. Αλλά στις χαμηλές ενέργειες, που κάνουμε στην ύλη (ορατό, υπεριώδες) μπορούμε να τους πούμε ότι τα φωτόνια δεν έχουν αρκετή ενέργεια για να προκαλέσουν φαινόμενο Compton.

Καλό απόγευμα Ανδρέα και σε ευχαριστω για το σχολιασμό, αλλά και τον εμπλουτισμό με πρόσθετες πληροφορίες.
Καλό Πάσχα!

Γειά σου Γιάννη. Η κάθε περιέλιξη κάθετα στον άξονα του κυλίνδρου έχει μήκος 4cm. Άρα είναι σαν να “κινουμαστε” κάθετα στον άξονα του κυλίνδρου 4×4=16cm
“Κινουμαστε συγχρόνως κατά μήκος του κυλίνδρου 12cm.
Αρα είναι η σύνθεση των δύο “κινήσεων” η διαγώνιος ( η υποτείνουσα του ορθογωνίου τριγώνου που σχηματίζεται από τις “κινήσεις”) που από το Πυθαγόρειο βγαίνει 20cm.

Μου θύμισε αμέσως την σύνθετη κίνηση που (πάλαι ποτέ) διδασκαμε στην Α Λυκείου με την βάρκα που κινείται κάθετα στο ρεύμα του ποταμού

Καλημέρα Γιάννη, καλημέρα Γιώργο και καλό μήνα.
Γιάννη χρησιμοποιούμε τη Γεωμετρία στη λύση προβλημάτων Φυσικής.
Εδώ εσυ το αναποδογύρισες 🙂
Χρησιμοποιείς τη φυσική για επίλυση γεωμετρικού προβλήματος!

Καλημέρα σε όλους. Γιάννη μόλις την είδα πήγε το μυαλό μου σε αυτή: Το μήκος της έλικας ποικιλοτρόπως

Καλημέρα Γιώργο, Διονύση, Αποστόλη.
Αποστόλη την είχα ξεχάσει. Θυμόμουν μόνο την “Ο πύργος και η σκάλα”.

Καλημέρα, Διονύση πολύ ωραίες ερωτήσεις.

Διονύση καλημέρα.

Στις απαντήσεις σου σχετικά με την (vi) γράφεις ότι η ορμή το συστήματος φωτόνιο – ηλεκτρόνιο δεν διατηρείται, διότι το ηλεκτρόνιο είναι δεσμευμένο.

Όμως όλες οι αλληλεπιδράσεις φωτονίου – ηλεκτρονίου είναι στιγμιαίες και γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμενο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής.

Διονύση,

οι μαθητές γνωρίζουν ότι σε μη απομονωμένο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής και το χρησιμοποιούν σε ασκήσεις με ελατήρια, νήματα κλπ.

Καλημερίζοντας τον Διονύση και τον Ανδρέα (που μας ακονίζουν το μυαλό), ας θέσουμε και ένα ερώτημα στα παιδιά.
Ποια εφαρμογή του φωτοηλεκτρικού φαινομένου έχει πλέον ευρύτατη εφαρμογή αρκεί να έχουμε ένα σύστημα συλλογής φωτός?

Καλημέρα σε όλους. Ανδρέα στο παρακάτω σχήμα το βλήμα σφηνώνεται στο κιβώτιο και η διάρκεια της κρούσης είναι πολή μικρή. Διατηρείται η ορμή του βλήματος – κιβωτίου;
https://i.ibb.co/MyNMBNgW/Screenshot-2026-03-31-124925.png

Καλησπερίζοντας τον Βασίλη που μας ευαισθητοποιεί!

Δεν πιστεύω η όμορφη Καλαμπάκα να έχει άσχημηνει από τους κατάμαυρους συλλέκτες ηλιακού φωτός;

Αποστόλη καλησπέρα.

Η αντιρρησή μου δεν έχει να κάνει με αυτό που υπαινίσσεσαι. Δες το προηγούμενο σχόλιό μου προς τον Διονύση.

Χαιρετώ το Βασίλη και τον Αποστόλη.
Βασίλη να υποθέσω ότι έχεις στο μυαλό σου τις πόρτες που ανοίγουν αυτόματα;
Νομίζω ότι το έχει γράψει ο Τραχανάς στο βιβλίο του.
Ανδρέα δεν καταλαβαίνω σε τι ακριβώς διαφωνείς.
Η πρόταση “ γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμενο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής.” είναι λάθος. Αν ήταν σωστή, τότε στο σχήμα του Αποστόλη θα είχαμε διατήρηση της ορμής!!! Σαν πρόταση είναι λάθος.
Τι κρύβεται πίσω από την παραπάνω πρότασή σου;
Ας δούμε το σχήμα:
https://i.ibb.co/cSLjXGbD/2026-03-31-133201.png

Αν υπάρχει τριβή, μπορούμε να αγνοήσουμε την ώθησή της στη διάρκεια μιας κρούσης με πολύ μικρή διάρκεια και άρα μπορούμε να εφαρμόσουμε την ΑΔΟ.
Γιατί; Γιατί η ασκούμενη τριβή δεν είναι δύναμη κρουστική! Πού πάει να πει, ότι είναι πολύ – πολύ μικρότερη από την δύναμη αλληλεπίδρασης, με αποτέλεσμα να έχουμε το δικαίωμα!!! να αγνοήσουμε την ύπαρξή της…
Όλα αυτά τι σχέση έχουν με το φωτοηλεκτρικο φαινόμενο;

Ανδρέα διαβάζω πάντοτε τα σχόλια των συνομιλητών. Γράφεις: “Όμως όλες οι αλληλεπιδράσεις φωτονίου – ηλεκτρονίου είναι στιγμιαίες και γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμενο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής”. Το ότι σε κάποιες περιπτώσεις μπορούμε να έχουμε διατήρηση ορμής, δεν σημαίνει ότι αυτό συμβαίνει πάντοτε και σίγουρα το κριτήριο δεν είναι η διάρκεια της αλληλεπίδρασης. Ίσως βέβαια να μην αντιλαμβάνομαι τη βάση της αντίρρησής σου, οπότε θα μπορούσες να την κάνεις περισσότερο σαφή.

Καλημέρα Παύλο, καλημέρα Ανδρεα.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ανδρέα δεν με βρίσκει σύμφωνο η άποψη ότι “γνωρίζουμε ότι σε μη απομονωμένο σύστημα, όταν η αλληλεπίδραση διαρκεί πολύ μικρό χρονικό διάστημα, μπορούμε να έχουμε διατήρηση της ορμής.”
Το κριτήριο για την διατήρηση της ορμής δεν είναι η χρονική διέρκεια της αλληλεπίδρασης, αλλά το αν το σύστημα είναι μονωμένο ή όχι.
Αν μια σφαίρα κτυπήσει στον τοίχο και ανακλαστεί ακαριαία, ενώ δεχτούμε ότι ο τοίχος δεν μπορεί να κινηθεί (μη μονωμένο σύστημα), τότε στο σύστημα σφαίρα-τοίχος η ορμή δεν διατηρείται!
Αν έρθουμε τώρα στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, ορμή αποκτά το άτομο και εν τέλει το στερεό ολόκληρο, όταν ένα φωτόνιο απορροφηθεί από το υλικό…
Δεν μπορούμε να μιλήσουμε για διατήρηση ορμής του συστήματος φωτόνιο-ηλεκτρόνιο.

Χαιρετώντας την ομάδα.
Ανδρέα χάνουμε καλλιεργήσημο έδαφος με τα σπαρμένα φωτοβολταϊκά.
Διονύση μιλώ για την καθημερινή μας εξάρτηση. Ψηφιακές κάμερες…

Καλησπέρα Διονύση. Διαλεχτές οι ερωτήσεις. Μολις μπω στο φωτοηλεκτρικό θα τις δώσω.
Για το iv η άποψή μου είναι:
Όταν ένα φωτόνιο απορροφάται από ηλεκτρόνιο σε μέταλλο:
Το ηλεκτρόνιο ανήκει στο στερεό, δεν είναι ελεύθερο σωματίδιο. Άρα το σύστημα φωτόνιο–ηλεκτρόνιο δεν είναι απομονωμένο. Το υπόλοιπο στερεό παίρνει μέρος στην αλληλεπίδραση και αποκτά ορμή (έστω απειροελάχιστη).

Για το είδος του ηλεκτρονίου, που μπορεί να γίνει φωτοηλεκτρόνιο, ας δούμε μια απόδειξη που είχα ανεβάσει στην ανάρτηση
Φωτοηλεκτρικό Φαινόμενο

https://i.ibb.co/h14RQcxc/1.jpg

Διονύση γράφεις: “Το σύστημα φωτόνιο-ηλεκτρόνιο δεν είναι μονωμένο, αφού το ηλεκτρόνιο είναι δέσμιο, όπως αναφέρθηκε παραπάνω. Συνεπώς δεν διατηρείται η ορμή του συστήματος.”

Αλλά οι μαθητές γνωρίζουν: “Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.” και αυτό το χρησιμοποιούν στις λύσεις των ασκήσεων όπου π.χ. βλήμα σφηνώνει σε σώμα κρεμασμένο σε ελατήριο.

Ανδρέα η φράση του βιβλίου που μετέφερες είναι λανθασμένη.
Υπάρχουν άπειρες περιπτώσεις που τη διαψεύδουν. Εκείνες που εμφανίζονται κρουστικές δυνάμεις.
Η περίπτωση αυτή:
https://i.ibb.co/MyNMBNgW/Screenshot-2026-03-31-124925.png
Η περίπτωση της αρθρωμένης ράβδου:
https://i.ibb.co/75NPwch/44.png
Πάρα πολλές άλλες.

Για να μη λέω πολλά λόγια για την περίπτωση που επικαλείται ο Αποστόλης:
https://i.ibb.co/cST7DCq0/46.png
Βλέπουμε μια ακαριαία μείωση της ορμής στον άξονα x.
Δες όμως χωρίς τριβή:
https://i.ibb.co/0yQRTqTd/48.png

Γιάννη,

το θέμα που συζητάμε είναι τι γνωριζουν οι μαθητές για να απαντήσουν στο ερώτημα (vi).

Προσφεύγων στην ΤΝ:
https://i.ibb.co/LDG4g7Mb/1.png
https://i.ibb.co/35m9szD2/2.png

Γιάννη,

μάλλον δεν πρόλαβες να διαβάσεις το προηγούμενο σχόλιό μου.

Και δεν στέκομαι στο εάν διατηρείται ή όχι η ορμή.
Στέκομαι στη φράση:
“Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.” 
Η φράση αυτή είναι λάθος και αυτό φάνηκε εύκολα και με την απόδειξη που έχει παραθέσει ο Διονύσης εδώ και σε δεκάδες προσομοιώσεις όπως αυτή που χρησιμοποίησα.
Ακόμα και αν είχαμε διατήρηση στην υπό συζήτησιν περίπτωση η φράση είναι λάθος και δεν μπορούμε να την επικαλούμαστε.

Ανδρέα γράφαμε μαζί και τώρα διάβασα το σχόλιό σου.
Τι γνωρίζουν οι μαθητές;
Ποιοι μαθητές;
Οι δικοί μου γνώριζαν την περίπτωση:
https://i.ibb.co/cST7DCq0/46.png

Όχι διότι έβαζα ασκήσεις τέτοιες αλλά διότι σχολίαζα τη φράση του βιβλίου.
Το βιβλίο δεν είναι ευαγγέλιο άλλο αν χρησιμοποιείται έτσι.

Μια απορία για την διατήρηση της ορμής είχε και η Νεφέλη:

https://i.ibb.co/2mCXpFz/2026-03-31-175355.png

Και η απάντηση του Δασκάλου:

https://i.ibb.co/Xk35M2Xv/2026-03-31-175405.png

Από την κβαντομηχανική Λυκείου του Στέφανου Τραχανά.

Διονύση,

το ερώτημά σου (vi) αναφέρεται σε δέσμιο ηλεκτρόνιο. Ο Τραχανάς (όπως και ο Ανδρέας Ριζόπουλος σε προηγούμενο σχόλιό του) αναφέρονται σε ελεύθερο.

Εδώ συζητάμε το ερώτημά σου, δηλαδή σχετικά με την ΑΔΟ στο σύστημα φωτόνιο – δέσμιο ηλεκτρόνιο. Αυτή η περίπτωση είναι ανάλογη με το σύστημα βλήμα – σώμα κρεμασμένο σε ελατήριο. Σε αυτή την περίπτωση οι μαθητές εφαρμόζουν αμέσως την ΑΔΟ.

Καλησπέρα παιδιά.
Ανδρέα το θέμα μας είναι αν οι μαθητές έχουν συνηθίσει να εφαρμόζουν ΑΔΟ ή αν αυτό είναι σωστό;

Ανδρέα, ο άλλος Ανδρέας (Ριζόπουλος) και ο Τραχανάς λένε ότι αν υποθέσουμε ότι το ηλεκτρόνιο είναι ελεύθερο, τότε παραβιάζεται η αρχή διατήρησης της ενέργειας!!!
Και αφού αυτό δεν μπορεί να συμβεί, καταλήγουμε στο συπέρασμα ότι το ηλεκτρόνιο δεν είναι ελεύθερο!!!
Αυτό που περιγράφεις για βλήμα και ελατήριο με σώμα, δεν έχει καμιά αναλογία με το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο.
Αν θέλεις το ανάλογο το έχουμε στο φαινόμενο Compton… Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία!!!
Αν όμως θέλουμε ντε καλά να μιλήσουμε με αναλογίες, έχω γράψει:
Βρίσκοντας αναλογίες…

Γιάννη

κατάλαβα ότι ο Διονύσης δεν ζητούσε την απάντηση στο ερώτημα (vi) με βάση το βιβλίο του μαθητή.

Καλημέρα και καλό μήνα σε όλους.
Γράφεις Ανδρέα “ο Διονύσης δεν ζητούσε την απάντηση στο ερώτημα (vi) με βάση το βιβλίο του μαθητή.”, αφήνοντας να αιωρείται ότι η απάντηση είναι αυθαίρετη και σε αντίθεση με το σχολικό βιβλίο.
Σε παραπάνω σχόλιο ΕΔΩ, έγραψα ποιο είναι το νόημα της φράσης του βιβλίου που υποστηρίζεις. Δεν σχολιάστηκε.
Θα περίμενα από έναν επίμονο μαθητή να επιμένει στο γράμμα της φράσης, χωρίς να δέχεται την ερμηνεία για το τι λέει. Αλλά ένας συνάδελφος να επιμένει να συνδέει την ΑΔΟ που στηρίζεται στην ομοιογένεια του χώρου, με μικρό ή μεγάλο χρονικό διάστημα, το θεωρώ λάθος στάση. Αλλού παραπέμπει η ομοιογένεια του χρόνου…
Να τονίσω ότι ο μαθητής διδάσκεται στο σχολείο το βιβλίο του και δεν το χρησιμοποιεί για αυτομόρφωση, οπότε ποτέ δεν έχει ακούσει από καθηγητή να του εξηγεί κάτι; Μάλλον όχι…
Στη συνέχεια έδωσα και μια παραπομπή σε περσινή ανάρτηση, που χρησιμοποιεί τις αναλογίες μεταξύ κρούσης και φωτοηλεκτρικού φαινομένου και φαινομένου Compton.
Βρίσκοντας αναλογίες…
Ούτε και τότε σχολιάσθηκε κάτι…
Δεν έχω παρά να δώσω σε εικόνα, αφού λίγοι ανοίγουν παραπομπές,,, τι σημαίνει για μένα η φράση του βιβλίου που έχει ανακηρύξει σε μέγα νόμο ο Ανδρέας και η οποία οδηγεί στη σωστή απάντηση τον μαθητή:
https://i.ibb.co/ymnf7sVr/2026-04-01-080839.png
https://i.ibb.co/8gyfyXfb/2026-04-01-080858.png

Διονύση, συμφωνώ ότι με την Εφαρμογή που παραθέτεις αναδεικνύεται το νόημα της φράσης του βιβλίου:
«Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκειά της. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.»

Αυτό ακριβώς θα χρησιμοποιήσουν οι μαθητές για να χαρακτηρίσουν σωστή την πρότασή σου:
«(vi) Κατά την απορρόφηση ενός φωτονίου από ένα ηλεκτρόνιο, η ορμή του συστήματος φωτονίου–ηλεκτρονίου διατηρείται.»

Στο πλαίσιο του σχολικού βιβλίου, η αναλογία με την Εφαρμογή που παραθέτεις είναι προφανής:
– το σώμα Α της Εφαρμογής παίζει τον ρόλο του φωτονίου,
– το σώμα Β παίζει τον ρόλο του ηλεκτρονίου.

Με άλλα λόγια, ο μαθητής θα εφαρμόσει ακριβώς την αναλογία που παραθέτεις για να δικαιολογήσει τη διατήρηση της ορμής στο σύστημα φωτονίου–ηλεκτρονίου.

Καλησπέρα Ανδρέα.
Στην εικόνα που ανέβασα στο προηγούμενο σχόλιο, είναι φανερό το πώς και γιατί εφαρμόζω ΑΔΟ. Δεν το παίρνω ως δεδομένο, με κάποια πρόταση του βιβλίου και χωρίς καμιά άλλη διερεύνηση και σκέψη.
Ο μαθητής από πού γνωρίζει ότι το ηλεκτρόνιο του μετάλλου συνδέεται «χαλαρά» και του επιτρέπεται η προσέγγιση το να θεωρήσει μονωμένο σύστημα; Το έχει διδαχτεί, το γράφει το βιβλίο του, το θεωρεί δεδομένο;
Στο αρχείο που έχω δώσει το παραπάνω παράδειγμα, με την κρούση προσομοιάζει το φαινόμενο Compton και όχι το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο. Γιατί; Γιατί εκεί το φωτόνιο (ακτίνες Χ ή γ έχουν πολύ μεγάλη ενέργεια και μπορούν να αγνοηθούν οι όποιες «εξωτερικές» αλληλεπιδράσεις στη διάρκεια του φαινομένου)…
Αυτό δεν μπορεί να το κάνει στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο με ορατή ακτινοβολία.

Αλλά ας δώσω ένα ακόμη παράδειγμα, από κρούση:
Ας δούμε το σχήμα, όπου το επίπεδο δεν είναι λείο και ο σ.τ.ο. είναι μ=0,8.

https://i.ibb.co/sdKQyDrJ/2026-04-01-211147.png

Στο πάνω σχήμα το σώμα Α μάζας m κινείται με ταχύτητα υ1=30m/s και συγκρούεται μετωπικά και ελαστικά με δεύτερο σώμα ίσης μάζας. Μπορεί να αγνοηθεί η τριβή;
Στο δεύτερο σχήμα το ίδιο σώμα κινείται με ταχύτητα υ2=0,4m/s, ενώ το σώμα Β έχει μάζα Μ=50m. Θα εφαρμόζατε τις εξισώσεις του βιβλίου για την ελαστική κρούση, θεωρώντας ότι ισχύει η ΑΔΟ ή θα σκεφτόσαστε ότι το σώμα Α θα ανακλαστεί, ενώ το σώμα Γ θα παραμείνει ακίνητο;
Και στις δύο περιπτώσεις ο χρόνος κρούσης είναι ίδιος.
Η αντιμετώπιση μπορεί και πρέπει να είναι ίδια; Ο μαθητής θα πράξει σωστά αν αγνοήσει την τριβή στο 2ο σχήμα;

Διονύση καλημέρα.

Σύμφωνα με όσα γράφεις καταλαβαίνω ότι ο μαθητής για να ελέγξει την ορθότητα της πρότασής σου:

“vi) Κατά την απορρόφηση ενός φωτονίου από ένα ηλεκτρόνιο η ορμή του συστήματος φωτονίου-ηλεκτρονίου, διατηρείται.“

δεν θα πρέπει να αρκεστεί σε αυτό που γράφει το βιβλίου του:

“Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.”

Διονύση

σύμφωνα με όλα όσα έχεις γράψει, ο μαθητής θα πρέπει να αρκεστεί σε αυτό που γράφει το βιβλίο του;

Ανδρέα, στο προηγούμενο σχόλιό μου έγραψα σε τι πρέπει να αποβλέπει μια σωστή διδασκαλία και τι στόχους να εξυπηρετήσει.
Δεν έχω να προσθέσω κάτι άλλο.
Αν κάποιος έχει διαφορετική πρόταση διδασκαλίας, ας την καταθέσει…

Καλημέρα Ανδρέα.
Επιμένεις, επαναφέροντας αυτοτελώς μια φράση του βιβλίου για νιοστή φορά!!! ενώ για νιοστή φορά έχω εξηγήσει τι σημαίνει η φράση και ποιο το πλαίσιο εφαρμογής της. Πότε μπορεί και πρέπει να εφαρμόζεται! Δεν είναι η ΑΔΟ αυτή η φράση. Άλλο πράγμα λέει η ΑΡΧΗ διατήρησης της ορμής. Η πρόταση που επαναφέρεις είναι μια προσέγγιση, υπό ορισμένες προϋποθέσεις…
Στις πόσες φορές η επανάληψη σταματά;
Πάμε λοιπόν επί του πρακτέου:
1) Στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο ΔΕΝ έχουμε πλαστική κρούση! Αυτό πρέπει να γίνει σαφές στους μαθητές. Είναι ένα κβαντομηχανικό φαινόμενο που μπορεί να το παρομοιάζουμε, αλλά δεν είναι κρούση. Όπως ελαστική κρούση ΔΕΝ ειναι το φαινόμενο Compton. Συνεπώς το τι γράφει το βιβλίο στην κρούση, δεν είναι η απάντηση σε ερώτημα κβαντομηχανικής.
2) Πρέπει να γίνει ξεκάθαρο στη διαδικασία της διδασκαλίας, πότε εφαρμόζεται μόνο η διατήρηση της ενέργειας (φωτοηλεκτρικό φαινόμενο) και πότε ΑΔΟ και ΑΔΕ (φαινόμενο Compton). Και στο προφανές ερώτημα του μαθητή, γιατί αυτή η διαφορετική αντιμετώπιση, πρέπει να δοθεί μια ερμηνεία, όχι γιατί “έτσι γράφει το βιβλίο”…
3) Η ερμηνεία που πρέπει να δοθεί είναι ότι: Το ηλεκτρόνιο του ατόμου είναι δεσμευμένο. Δεν είναι ελεύθερο ηλεκτρόνιο για να έχουμε ένα μονωμένο σύστημα και να εφαρμόζουμε την ΑΔΟ. Κατά την απορρόφηση του φωτονίου από ένα ηλεκτρόνιο, ορμή αποκτά, όχι μόνο το ηλεκτρόνιο, αλλά και το άτομο… και σε τελυταία ανάλυση όλος ο κρύσταλλος!
3) Ναι, αλλά γιατί στο φαινόμενο Compton εφαρμόζουμε ΑΔΟ; Εκεί το ηλεκτρόνιο δεν είναι δεσμευμένο; Και η απάντηση είναι ότι και εκεί το ηλεκτρόνιο είναι δεσμευμένο, απλά εκεί το φωτόνιο ακτίνων Χ ή γ, έχει τόσο μεγάλη ενέργεια (keV ή και MeV) όπου μια ενέργεια (έργο εξαγωγής) της τάξης μερικων eV δεν δημιουργεί πρόβλημα. Είναι ασήμαντο ποσοστό της ενέργειας του φωτονίου, που προσπίπτει στο ηλεκτρόνιο. Έτσι αγνοώντας αυτό το ασήμαντο ποσοστό ενέργειας, θεωρούμε (εμείς το θεωρούμε, εμείς το αντιμετωπίζουμε) το σύστημα φωτονίου – ηλεκτρονίου μονωμένο και εφαρμόζουμε ΑΔΟ, όπως εφαρμόζουμε στην κρούση, στο πρώτο παραπάνω παράδειγμα.
Στην κρούση δηλαδή του σχήματος, κάνουμε την προσέγγιση ότι το σώμα Β δεν δέχεται τριβή που να προσπαθεί να το συγκρατήσει σε επαφή με το οριζόντιο επίπεδο:
https://i.ibb.co/whPyvdD0/2026-04-02-074215.png
Με άλλα λόγια αγνοούμε το “δέσιμο” του Β σώματος μέσω δύναμης τριβής με το έδαφος, στο φαινόμανο Compton αγνοούμε το ότι το ηλεκτρόνιο είναι δεσμευμένο στο άτομο ή σε μια ενεργειακή ζώνη του στερεού.

Ανδρέα ουδέποτε ο μαθητής μπορούσε να αρκεστεί στο σχολικό βιβλίο και ειδικά στη φράση:
“Επειδή η κρούση είναι ένα φαινόμενο που διαρκεί πολύ λίγο χρόνο, οι ωθήσεις των εξωτερικών δυνάμεων – αν υπάρχουν – είναι αμελητέες κατά τη διάρκεια της κρούσης. Το σύστημα των σωμάτων που συγκρούονται μπορεί να θεωρηθεί μονωμένο, για τη χρονική διάρκεια της κρούσης, επομένως η ορμή του συστήματος διατηρείται.”

Επειδή το να μιλάμε γενικώς δεν είναι καλό, ένα θέμα από το 2007:

https://i.ibb.co/2Yd6VVKm/77.png

Ας φανταστούμε έναν μαθητή που στηρίζεται στην παραπάνω φράση και προχωράει στη λύση επικαλούμενος διατήρηση ορμής. Δεν θα μηδενιζόταν η πορεία αυτή;

Οι μαθητές αντιμετώπισαν σε καλό ποσοστό αυτό το θέμα. Θέλω να πιστεύω ότι οι διδάσκοντες θα τους είχαν εξηγήσει γιατί διατηρείται η ως προς την άρθρωση στροφορμή αλλά όχι η ορμή.


Καλημέρα Διονύση. Δυό σκέψεις: κατ’ αρχάς το μοντέλο του Bohr περιέγραψε το άτομο του υδρογόνου και όχι όλων των αερίων. Στα στερεά σώματα έχουμε επικάλυψη των ενεργειακών επιπέδων των ατόμων λόγω των ισχυρών αλληλεπιδράσεων μεταξύ τους με αποτέλεσμα το φάσμα εκπομπής τους να είναι συνεχές. Στο δεύτερο ερώτημά σου, αναφέρεσαι σε στερεό ή αέριο;

Καλημέρα Αποστόλη και καλή βδομάδα.
Το 2ο ερώτημα αναφέρομαι σε στερεό.

Αν με το δεύτερο ερώτημα εννοείς τι θα συμβεί αν ένα στερεό περάσει σε αέρια φάση, θα έλεγα ότι το φάσμα θα είναι γραμμικό, αν η πυκνότητα του αερίου είναι μικρή.

Καλημέρα Διονύση και Αποστόλη.
Για το πρώτο συμφωνώ με τον Αποστόλη για την διαπλάτυνση και δημιουργία ενεργειακών ζωνών.
Για το δεύτερο σκέφτομαι πως τα φωτόνια αυτά απορροφώνται από το υλικό και όταν επανεκπέμπονται όμοια φωτόνια αυτά εκπέμπονται προς όλες τις κατευθύνσεις και όχι μόνο στην κατεύθυνση καταγραφής από το φασματοσκόπιο.
Εξήγηση δηλαδή όμοια με αυτήν που συναντάμε όταν θέλουμε να εξηγήσουμε το γραμμικό φάσμα ενός αερίου

Αποστόλη, δεν αναφέρομαι σε αεριοποίηση του στερεού, αλλά στο φάσμα του όταν είναι σε στερεά φυσική κατάσταση.
Καλημέρα Γιάννη.

Να το διατυπώσω αλλιώς.
Ένα άτομο στοιχείου Χ σε αέρια φάση δίνει μια γραμμή στο φάσμα εκπομπής του, με μήκος κύματος λ=500nm.
Όταν έχουμε ένα στερεό που αποτελείται από άτομα του στοιχείου Χ και πάρουμε το φάσμα εκπομπής του σε ορισμένη ψηλή θερμοκρασία, μήπως η γραμμη στα 500 nm είναι πιο έντονη από τις γραμμές για τα διπλανά μήκη κύματος π.χ. από 490nm μέχρι τα 510nm;

Σε αυτή την περίπτωση Διονύση νομίζω ότι το στερεό θα ακτινοβολεί ως μέλαν σώμα και η ένταση ακτινοβολίας θα εξαρτάται από τη θερμοκρασία και όχι από τη φύση του υλικού. Καλημέρα Γιάννη.

Και το ερώτημα Αποστόλη επιστρέφει!
Δηλαδή επειδή δημιουργούνται ενεργειακές ζώνες στον μεταλλικό κρύσταλλο παύουν εξολοκλήρου να έχουμε ατομικές συμπεριφορές;
Αποκλείεται δηλαδή να έχουμε απομάκρυνση κάποιου εσωτερικού ηλεκτρονίου με αποτεελσμα να παίρνουμε και κάποιες χαρακτηριστικές γραμμές του ατομου, μετά από αποδιέγερση;
Και αυτό πως οδηγεί στο μέλαν σώμα; Το διατυπώνουμε αξιωματικά; Αυτή είναι η κατανομή;

Διονύση για να καταγραφεί ένα τέτοιο φωτόνιο (και να συμβάλλει στην έντονη γραμμή) πρέπει να φτάσει στον ανιχνευτή.
Να μην απορροφηθεί από το στερεό δηλαδή.

‘Οχι αξιωματικά Διονύση. Αυτό δεν προκύπτει από τη θερμοποίηση της ακτινοβολίας, δηλαδή την έντονη αλληλεπίδραση του φωτός με το σώμα, ώστε η εκπεμπόμενη ακτινοβολία να προκύπτει από τη θερμική ισορροπία ύλης και φωτός;

Καλησπέρα κι από εμένα. Στα στερεά Διονύση υπάρχει, εκτός από την ενέργεια των ηλεκτρονίων, και η ενέργεια δόνησης με αποτέλεσμα να δημιουργούνται πολύ περισσότερες ενεργειακές στάθμες. Εκτός από τις ηλεκτρονικές ενεργειακές στάθμες έχουν και δονητικές ενεργειακές στάθμες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το εκμεμπόμενο φάσμα από τις μεταπτώσεις μεταξύ αυτών των ενεργειακών σταθμών να καλύπτει πολλές συχνότητες και να εμφανίζεται ως συνεχές. Για το δεύτερο ερώτημα θα έλεγα γενικά όχι, διότι στο στερεό οι ενεργειακές στάθμες είναι διαφορετικές από ότι όταν τα άτομα είναι σε αέρια φάση, αφού εμπλέκονται τώρα και οι δονητικές ενεργειακές στάθμες. Βέβαια το φαινόμενο είναι πολύπλοκο, αφού εμπλέκονται και άλλοι παράγοντες, π.χ. απορρόφηση ακτινοβολίας από γειτονικά άτομα κ.τ.λ. Επίσης, να πούμε ότι στα μόρια έχουμε και ενεργειακές στάθμες λόγω περιστροφικής και μεταφορικής κίνησης (αυτό βέβαια σε αέρια και υγρή φάση).

Καλησπέρα σε όλους.
Νομιζω δεν πρέπει να συγκρίνουμε τις δυο καταστάσεις. Στην αερια φαση τα ατομα ειναι μεμονωμένα οποτε για τα υδρογονοειδη οπως αναφερει ο Αποστόλης δουλεύει το μοντελο Bohr.
Στα στερεά απο την αλλη είναι πιο σύνθετα τα πράγματα. Θα εδινα την ιδια απάντηση με τον Αποστολη στην κατασταση θερμικής ισορροπίας με το μεγαλύτερο μερος της εκπεμπομενης ενέργειας να καθοριζεται απο την θερμοκρασία.

Καλησπέρα Διονύση. Στο στερεό υπάρχουν διακριτές στάθμες; Όχι γιατί έχουν διασπαστεί σε χιλιάδες κοντινές, που σχηματίζουν ζώνες. Έτσι έχουμε “άπειρες κοντινές μεταβάσεις. Αυτές όμως θα φαίνονται σε ένα φάσμα που κυριαρχεί η θερμική ακτινοβολία; Νομίζω ότι θα είναι “αόρατες”. Η εκπομπή ακτινοβολίας θερμού στερεού περιγράφεται από την κατανομή του Planck, δηλαδή ένα συνεχές φάσμα

Καλησπέρα και πάλι. Ανδρέα γιατί διαχωρίζεις τις ακτινοβολίες; Η ακτινοβολία που εκπέμπει ένα σώμα σε ορισμένη θερμοκρασία θερμική ακτινοβολία δεν είναι; υπάρχει και άλλου είδους ακτινοβολία;

Αλλά επειδή πολλοί αναγνώστες μας μπορεί να μην ανοίξουν να διαβάσουν το αρχείο, ας δώσω τμήμα της απάντησης, που περιέχεται στο αρχείο.

…μεταφέρω τα λόγια ενός ειδικού και μεγάλου Δασκάλου. Του Στέφανου Τραχανά, από το βιβλίο του Κβαντομηχανική Λυκείου:

«Η κατανομή του Πλανκ (έτσι λέγεται η κατανομή για την οποία συζητάμε) είναι αντικειμενικά (και μονασήμαντα) καθορισμένη από την αρχή της μέγιστης εντροπίας (= αταξίας) για συστήματα σε θερμοδυναμική ισορροπία. Οπότε, το μόνο που έχει σημασία στην περίπτωσή μας είναι να βεβαιωθούμε ότι όντως το φως που εκπέμπεται από ένα σώμα έχει έρθει σε θερμική ισορροπία μαζί του προτού εκπεμφθεί. Ότι είναι πράγματι θερμικό φως με θερμοκρασία ίδια με εκείνη του σώματος που το εξέπεμψε. Το οποίο σίγουρα θα έχει συμβεί αν το εκπεμπόμενο φως είχε την ευκαιρία να αλληλεπιδράσει επανειλημμένα με την ύλη του εκπέμποντος σώματος ώστε να «θερμοποιηθεί», όπως λέμε, και να γίνει όντως θερμικό φως.
Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτή η «θερμοποίηση» δεν είναι καθόλου δύσκολο να πραγματοποιηθεί. Στο κάτω-κάτω, τα φωτόνια που δημιουργούνται στο εσωτερικό του σώματος —π.χ. από διεγερμένα άτομα που αποδιεγείρονται— στην προσπάθειά τους να κινηθούν προς τα έξω θα συγκρουστούν επανειλημμένα με άλλα άτομα ή με ελεύθερα ηλεκτρόνια, παίρνοντας ή χάνοντας ενέργεια κατά περίπτωση, οπότε και η συχνότητά τους θα υφίσταται αλλεπάλληλες μεταβολές, ώστε κατά την έξοδο από το σώμα να έχει χαθεί κάθε μνήμη της αρχικής τιμής της. Οι συχνότητες των φωτονίων που τελικά εκπέμπονται θα έχουν προσδιοριστεί από τις συγκρούσεις τους με τα άτομα του σώματος, των οποίων οι ταχύτητες έχουν επίσης την κατανομή που επιβάλλει η αρχή της μέγιστης αταξίας για τη δεδομένη θερμοκρασία του σώματος. Και το αποτέλεσμα αυτής της συνεχούς αλληλεπίδρασης ύλης και φωτός είναι ότι αυτά τα δύο φυσικά συστήματα —η ύλη και το φως— έρχονται σε θερμική ισορροπία. Αποκτούν δηλαδή την ίδια θερμοκρασία, όπως ακριβώς και δύο χονδρά σώματα που έρχονται σε επαφή για όσο χρόνο απαιτείται. Αν το θέλετε και λίγο διαφορετικά, το θερμικό φως είναι ένα αέριο που αντί για άτομα ή μόρια έχει φωτόνια! Είναι ένα φωτονικό αέριο, και μάλιστα πολύ πιο κοντά στο ιδανικό αέριο, αφού τα φωτόνια δεν αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Αλληλεπιδρούν με την ύλη και, γι’ αυτό εξάλλου δεν μπορούν να θερμοποιηθούν από μόνα τους παρά μόνο μέσω της ύλης.

Καλημέρα συνάδελφοι.
Να ευχαριστήσω όλους όσους μπήκαν στον κόπο να απαντήσουν. Άφησα το θέμα ανοικτό, αφού περίμενα μήπως υπάρχουν και άλλοι φίλοι που θα ήθελαν να να συμμετέχουν.
Οι απαντήσεις που δόθηκαν ήταν στη σωστή κατεύθυνση, στην λογική της δημιουργίας του κρυσταλλικού πλέγματος και της δημιουργίας των ενεργειακών ζωνών, μιας ζώνη στη θέση των διακριτών ατομικών σταθμών ενέργειας.
Βέβαια ενεργειακές ζώνες και ενέργεια δόνησης και όλες αυτές οι νέες καταστάσεις έχουμε και κατά τη παραγωγή ακτίνων Χ, αλλά τα άτομα δεν έχουν εξαφανιστεί, με αποτέλεσμα να παίρνουμε και γραμμικό φάσμα. Αρκεί να συγκρίνουμε τις δύο καμπύλες παρακάτω, όπου το αριστερό διάγραμμα δινει το φάσμα των ακτίνων Χ, ενώ στο δεξιό διάγραμμα το φάσμα εκπομπής του μέλανος σώματος.
https://i.ibb.co/hRqJp6Rh/2026-03-31-071443.png
Αυτό είχα στο μυαλό μου, όταν διάβασα μια δικαιολόγηση, λίγο διαφορετική.
Μπορείτε να την δείτε στην απάντηση στο ερώτημα, που ανέβασα στην κορυφή της σελίδας…

Καλό απόγευμα Άρη και σε ευχαριστώ για τον σχολιασμό και την τοποθέτηση.

Από το Quantum του Στέφανου Τραχανά.

Ερώτηση: Πώς προκύπτει το συνεχές φάσμα κατά την ακτινοβολία ενός θερμού σώματος όταν το φάσμα εκπομπής των μορίων του είναι διακριτό;

Και η απάντηση από τον ίδιο: “Μια πρώτη απάντηση θα ηταν να πεί κανείς οτι υπάρχει και το φάσμα εκπομπής των ελεύθερων ηλεκτρονίων σε ένα μέταλλο (που ειναι τμηματικά συνεχές σε εναν κρύσταλλο) ή το δονητικό φάσμα των μορίων του υλικού γύρω απο τις θεσεις ισορροπίας τους (που είναι μεν διάκριτο αλλά με πολύ κοντινές στάθμες) και άλλες παρόμοιες ”πηγές” που ομως δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία γιατί η απάντηση στο ερώτημα μας δεν βρίσκεται στην πηγή εκπομπής των φωτονίων αλλλα στον μηχανισμό της θερμοποίησης τους.Ότι δηλαδή τα εκπεμπόμενα στο εσωτερικό τού σώματος φωτόνια ”συγκρούονται” τόσες πολλές φορές με τα άτομα ,τα μόρια ή τα ελεύθερα ηλεκτρόνια του – χάνοντας ή κερδίζοντας ενέργεια σε κάθε ”σύγκρουση” – ώστε οταν φτάνουν πλέον στην επιφάνεια του και εκπέμπονται στο περιβάλλον να έχουν χάσει κάθε μνήμη της προέλευσης τους. Εχουν πια αποκτήσει την τυχαία θερμική κατανομή που αντιστοιχεί στη θερμοκρασία του εκπέμποντος σώματος. Δηλαδή εκείνη που μεγιστοποιει την εντροπία ή (που είναι το ίδιο) την αταξία τους. Το θερμικό φως είναι κάτι σαν το ιδανικό αεριο αλλά με φωτόνια αντι για άτομα ή μόρια. Έιναι ενα φωτονικό αέριο με μια δεδομένη θερμοκρασία.

ΥΓ: Ευχαριστώ τον Διονύση Μάργαρη του ylikonet για την…πάσα που μου έδωσε με μια δική του αντίστοιχη ερώτηση και ελπίζω η απάντηση μου εδώ να προσθέτει κάτι στην συζήτηση των συναδέλφων εκεί. Μια πιό λεπτομερή ανάπτυξη του ίδιου θέματος υπάρχει στο βιβλίο ΚΜ Λυκείου , σ. 39.”

Για να μην νομίσουμε ότι μόνο η ταχύτητα είναι επιστημονικό μέγεθος ενώ η βραδύτητα είναι άχρηστη!!!
Καλό απόγευμα Γιάννη.

Καλησπέρα Γιάννη. Ναι η απόλυτη συμμετρία επιβάλει ότι χάνουμε( ή κερδίσουμε) στο ένα μέρος να το χασουμε( ή να το κερδίσουμε) στο άλλο μέρος κινούμενοι σε αντίθετες φορές.
Αν στο δεύτερο μέρος κινουμαστε με την ίδια φορά τότε κερδίζουμε ( ή χανουμε).
Είτε σε αποστάσεις είτε σε μορφή καμπυλών είτε σε γωνίες κλπ. Που συνεπάγεται σε αντίστοιχους χρόνους.
Μας τα έλεγε κάποτε ο Ντάνης.

Καλησπέρα Διονύση και Γιώργο.
Σωστά τα λέτε.

Όμορφη Γιάννη.
Στην περίπτωση δεν ισχύει το “σπεύδε βραδέως”

Ευχαριστώ Άρη.