Τσαγλιώτης Νεκτάριος

Γεια σου Διονύση. Πολύ όμορφη άσκηση που καλύπτει τα πάντα σε σχέση με την τριβή σε ενα όχι και τόσο συνηθισμένο περιβάλλον.

Καλό απόγευμα Παύλο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Έχεις δίκιο για το περιβάλλον, το οριζόντιο επίπεδο είναι πιο “φιλικό” για το με΄σο μαθητή, ενώ όταν το επίπεδο γίνει κατακόρυφο, χάνεται…

Καλημέρα σε όλους.
Θα ανοίξουμε το δοχείο, αφού προηγούμενα ακουστούν οι διάφορες απόψεις…

Καλημέρα Διονύση.
Δεν ξέρω τι μπορεί να κρύβεται.
Πρώτη περίπτωση:
Η πηγή κινεί μηχανισμό που συμπιέζει ένα έμβολο. Το έμβολο συμπιέζει το αέριο.
Η θέρμανση οφείλεται σε έργο.

Δεύτερη περίπτωση
Η πηγή τροφοδοτεί αντίσταση η οποία θερμαίνει ένα σιδερικό. Το σιδερικό είναι στον πάτο του δοχείου και μεταβιβάζει θερμότητα λόγω διαφοράς θερμοκρασίας σιδερικού-αερίου.

Τρίτη περίπτωση.
Η πηγή θέτει σε λειτουργία μια λυχνία εκπομπής μικροκυμάτων. Αυτά θερμαίνουν το αέριο.

Ο κατάλογος θα μπορούσε να εμπλουτισθεί και άλλο.

Να περιέχει το κουτί μια λάμπα υπερύθων που να θερμαίνει το αέριο;
Να περιέχει κινητήρα ο οποίος περιστρέφει το δοχείο του αερίου και το αέριο θερμαίνεται: (το παράδειγμα από το βιβλίο του Γιαννακόπουλου).

Καλημέρα Διονυση. Πολλά μπορεί να είναι. Π.χ. ένα πηνίο Rhumkorff
Ή να έχουμε κρεμασμένο από την οροφή με ευτηκτο νήμα ένα σώμα και το ευτηκτο νήμα να είναι μέρος του κυκλώματος και πολλά άλλα.

Γιάννη και Γιώργο, πολλά μπορεί να είναι τα ενδεχόμενα.
Το ερώτημα βέβαια, προσπαθεί να απαντήσει στο δίλημμα “κιθαρίστας ή ντράμερ”; 🙂
Που στην περίπτωσή μας είναι, έργο ή θερμότητα;

Διονύση καταλαβαίνω διευρύνσεις του όρου “έργο”.
Καταλαβαίνω τι εννοεί ένας όταν λέει “ηλεκτρικό έργο”.
Όμως η διδασκόμενη Θερμοδυναμική δεν σταματάει εκεί.
Πιο κάτω Μιλάει για το P.dV το στοιχειώδες έργο.
Πιο κάτω υπολογίζει το έργο σε μια μηχανή Καρνό ή όποια άλλη.
Διότι με αυτά ασχολείται συνήθως.

Δεν θα απαγορεύσουμε φυσικά έναν συσχετισμό του 1ου θερμοδυναμικού με ηλεκτρικό σύστημα. Ούτε με όποιο άλλο. Ούτε θα αλλάξουμε βιβλία της Θερμοδυναμικής που κάνουν γενικεύσεις ποικίλες.
Όμως όταν κάνεις μια ερώτηση σε μαθητή στα πλαίσια του μαθήματος της Θερμοδυναμικής Λυκείου αυτός αντιλαμβάνεται το στοιχειώδες έργο ως P.dV .Έτσι θα ψάξει να βρει αν μεταβάλλεται ο όγκος του αερίου και θα απαντήσει καταφατικά μόνο αν μεταβάλλεται ο όγκος.

Στη συνέχεια Διονύση έρχεται η απόδοση. Το W/Qh.
Ποιο έργο θα βάλουμε στον υπολογισμό;
Αυτό που μας ενδιαφέρει για να κουνήσει το αυτοκίνητο ή και το έργο το ηλεκτρικό και το προσφερθέν από τον ηλιακό συλλέκτη:
https://i.ibb.co/23B1wbCz/15.png

Θα επαναδιατυπώσουμε τον ορισμό της απόδοσης;

Καλησπέρα.
Διονύση προσπαθώ να σώσω την απάντηση του μαθητή αλλά δεν τα καταφέρνω.
Q=ΔU + W
To θερμοδυναμικό σύστημα είναι το αέριο σκέτο ή το αέριο με μια αντίσταση που διαρρέεται από ρεύμα?
Ακούω αδιαβατικά τοιχώματα και σκέφτομαι.
Q = ΔU + W =0
Δηλ ΔU = -W (1)
Λέω λοιπόν δηλ μεταφέρθηκε ενέργεια μέσω έργου.Σωστό επομένως.
Το ξανακοιτώ. Πρέπει η θερμοκρασία να αυξάνεται. Αυτό συμβαίνει με βάση την 1 αν W<0
Δηλ πρέπει το αέριο να συμπιέστηκε.
Τρικυμία στο κρανίο.
Ή ο νόμος θέλει αλλαγές ή το σώνω ως εξής.
Το έργο των ηλεκτρικών δυνάμεων στα φορτία μεταφέρεται τελικά στο σύστημα ως ενέργεια και η θερμοκρασία αυξάνεται.

Χαιρετώ τον τελευταίο σχολιαστή Γιώργο!
Παιδιά τι λέτε και για το 2ο μέρος του προβληματισμού;
Ερωτήσεις κλειστού τύπου σωστού – λάθους, όπως η παραπάνω;
Ουσιαστική εξέταση;

Γεια σας παιδιά.
https://i.ibb.co/JjYdmfvP/35.png
Πάνω το πείραμα του Τζάουλ. Το νερό θερμαίνεται.
Κάτω μια μπαταρία τροφοδοτεί ένα μοτεράκι που ανακατεύει το αέριο.
Το αέριο θερμαίνεται.
Να πούμε και στις δύο περιπτώσεις ότι έργο προκάλεσε την αύξηση της εσωτερικής ενέργειας;
Να πούμε ότι έργο προκάλεσε την αύξηση της θερμοκρασίας του υγρού (ή αερίου) που ήρθε σε επαφή με τους έλικες και κατόπιν θερμότητα διαβιβάστηκε από το θερμό τμήμα στα υπόλοιπα τμήματα χαμηλότερης θερμοκρασίας;

Διονύση είναι κακή ερώτηση.
Και για το λόγο που είπες (ανάκληση μιας φράσης) και για το αμφίσημο της περίπτωσης.

Ένα θέμα μπορεί να είναι καλό για συζήτηση μεταξύ ομοτέχνων ή ως παρατήρηση σε βιβλίο πανεπιστημιακού επιπέδου και κακό σαν θέμα εξετάσεων.

Γεια σας παιδιά.
Να συμφωνήσω με τον Γιάννη.
Ως κακεντρεχής ή ως εξυπνάκιας θα την έβαζα σε εξετάσεις.
Σε μια χαλαρή συζήτηση στην τάξη ίσως αλλά μάλλον θα μπερδέψει ….

Διονύση πότε θα ανοίξει το κουτί;

Γιάννη να … ξημερώσει η μέρα για να δούμε τι έχει μέσα 🙂

Να διευκρινίσω ότι το ερώτημα σκοπό είχε, όχι να διερευνήσουμε τι μπορεί να κρύβεται σε ένα “μαύρο κουτί”, ούτε το αν την ηλεκτρική ενέργεια που μεταφέρεται σε ένα σύστημα θα την θεωρήσουμε ως έργο ή ως θερμότητα, ούτε τι προβλέπει η κλασσική θερμοδυναμική, για το πού εντάσσεται η ηλεκτρική ενέργεια κατά τη γραφή του 1ου θερμοδυναμικού νόμου.
Το ερώτημα που προέκυψε στη διάρκεια της διπλανής συζήτησης που αναφέρεται στην κορυφή, εξετάζει δύο πράγματα.
Τι αξία έχει μια απάντηση σε ερώτημα Σ-Λ, με βάση ένα ορισμένο “πλαίσιο”, (λέξη που παρεξηγήθηκε…). Δηλαδή αν έχουμε ορίσει εξαρχής ότι την ηλεκτρική ενέργεια την θεωρούμε “έργο”, αυτό τέλειωσε. Θα θεωρείται έργο, αφού έτσι συμφωνήσαμε.
Δεν μας ενδιαφέρει τι συμβαίνει, δεν χρειάζεται καμιά σκέψη, κανένας προβληματισμός! Υποχρεωτική απάντηση.
Αλλά τότε τι αξία έχει ένα τέτοιο ερώτημα; Τι εξετάζει;
Αν γνωρίζουμε τη συμφωνία;

Καλημέρα παιδιά.
Ευχαριστώ όλους τους συμμετέχοντες που έδωσαν περισσότερες εναλλακτικές λύσεις.
Οπότε Γιάννη, μιας και ξημέρωσε και δεν βλέπω άλλους ενδιαφερόμενους, ανεβάζω την απάντηση, για το τι βλέπουμε, ανοίγοντας το δοχείο…
Αλλά επειδή έχω διαπιστώσει ότι καποιοι αναγνώστες αποφεύγουν να ανοίξουν συνδέσμους, δύο εικόνες:
https://i.ibb.co/NgSzKhcJ/2026-02-19-073357.png

αλλά και 2ο δοχείο:

https://i.ibb.co/n8Mt94bS/2026-02-19-073545.png

Αλλά μιας και έχουμε περάσει στην εποχή της Τ.Ν. ας δούμε και τι απάντηση μου έδωσε το ChatGPT στο παραπάνω ερώτημα.
Έχει αξία να δούμε την απάντησή του, με κλικ ΕΔΩ.
Και το συμπέρασμά του:

https://i.ibb.co/xq3hCHvs/2026-02-19-075328.png

Καλό μεσημέρι. Εκρίθη λοιπόν σκόπιμο η συζήτηση να μεταφερθεί εδώ
Γράφεις Διονύση: «Δηλαδή αν έχουμε ορίσει εξαρχής ότι την ηλεκτρική ενέργεια την θεωρούμε “έργο”, αυτό τέλειωσε. Θα θεωρείται έργο, αφού έτσι συμφωνήσαμε.
Δεν μας ενδιαφέρει τι συμβαίνει, δεν χρειάζεται καμιά σκέψη, κανένας προβληματισμός! Υποχρεωτική απάντηση. Αλλά τότε τι αξία έχει ένα τέτοιο ερώτημα; Τι εξετάζει;»
Δεν νομίζω ότι υπάρχει τέτοια συμφωνία ή ορισμός στην θερμοδυναμική. Υπάρχει γενικός ορισμός του έργου και εμείς καλούμαστε να κρίνουμε αν κάποια μεταφορά ενέργειας τον ικανοποιεί ή όχι. Αυτό απέχει πολύ από απλή ανάκληση απομνημονευθέντος.
Είχα αναφέρει σε άλλο σχόλιο και τον ακόλουθο ορισμό για το έργο στην θερμοδυναμική (Από το βιβλίο Perrot , A to Z of Thermodynamics) Μια αλληλεπίδραση μεταξύ δύο συστημάτων ονομάζεται έργο όταν ο προκύπτων μετασχηματισμός μπορεί να αναπαραχθεί ανεξάρτητα για κάθε σύστημα, έχοντας ως μοναδικό εξωτερικό αποτέλεσμα τη μετατόπιση μιας μάζας μέσα σε ένα βαρυτικό πεδίο. Δηλαδή όταν μπορεί, κατ’ αρχήν, να αντικατασταθεί από μια καθαρά μηχανική διαδικασία της οποίας το μόνο τελικό εξωτερικό αποτέλεσμα είναι η κατακόρυφη μετατόπιση μιας μάζας σε βαρυτικό πεδίο. Είδα ότι τον ορισμό αυτό υιοθετεί και ο Γιαννακόπουλος (σελ 32) ως τον ικανοποιητικώτερο και τον αποδίδει στον J. Gibbs τον θεμελιωτή της σύγχρονης στατιστικής θερμοδυναμικής.
Η ισχύς της θερμοδυναμικής οφείλεται στο ότι εφαρμόζεται γενικά για όλες τις φυσικές διαδικασίες χωρίς να εξετάζει την φύση τους και τις λεπτομέρειες τους 

“Δηλαδή αν έχουμε ορίσει εξαρχής ότι την ηλεκτρική ενέργεια την θεωρούμε “έργο”, αυτό τέλειωσε.”
Μπορεί να διαφωνείς Δημήτρη, αλλά ακόμη και η Τ.Ν δεν το έχει ξεκαθαρίσει και η απάντηση που έδωσε ήταν μια απάντηση που δίνεται στηριζόμενη στη “θεωρία” που λέει:
https://i.ibb.co/fVxmSmPN/2026-02-19-165626.png
Έτσι στο αρχείο που ανέβασα, η απάντηση που έδωσε (ΕΔΩ) μιλάει για έργο…

Δηλαδή Διονύση πιστεύεις ότι δεν υπάρχει γενικός ορισμός έργου αλλά ορίζεται κατά περίπτωση τι είναι η κάθε μορφή μεταφοράς ενέργειας;
Έθεσα στην ΤΝ το ακόλουθο ερώτημα: «Πως καταλήγουμε στο αν κάποια μορφή μεταφοράς ενέργειας είναι έργο ή θερμότητα ; Με βάση κάποιον γενικό ορισμό ή με βάση κάποιες κατά περίπτωση συμφωνίες;» Μου απάντησε μεταξύ άλλων

Δεν είναι θέμα «κατά περίπτωση συμφωνίας». Υπάρχει σαφής γενικός ορισμός:
Το πραγματικά θεμελιώδες κριτήριο
Αν μπορούμε να γράψουμε τη μεταφορά ως: δW=X dY  όπου: Χ γενικευμένη δύναμη (πίεση, ηλεκτρικό πεδίο κλπ) ,dΥ γενικευμένη μετατόπιση→ τότε μιλάμε για έργο. Αν όχι, και η αιτία είναι διαφορά θερμοκρασίας,
→ τότε μιλάμε για θερμότητα.
Πιο αυστηρή διατύπωση (θερμοδυναμική)  Στην αντιστρεπτή περίπτωση   δQrev=TdS  Αυτό δείχνει ότι η θερμότητα σχετίζεται με μεταφορά εντροπίας. Το έργο δεν μεταφέρει εντροπία.
Συμπέρασμα:  Η διάκριση δεν είναι αυθαίρετη σύμβαση. Είναι θεμελιωμένη: Μακροσκοπική οργάνωση → έργο. Μικροσκοπική αταξία λόγω ΔΤ → θερμότητα. Μεταφορά εντροπίας → θερμότητα. Μη μεταφορά εντροπίας → έργο

Οταν κάνουμε σχολιασμό, κάποιας δημοσίευσης, καλό είναι να διαβάζουμε τι έχει αναρτηθεί.
Έχω γράψει:
” ας δούμε ένα ερώτημα που θα μπορούσε να δοθεί σε μαθητές, αν είχαν διδαχτεί στο μάθημα της Θερμοδυναμικής, ότι:
Σύμφωνα με την κλασική θερμοδυναμική στον 1ο Θερμοδυναμικό νόμο Q=ΔU+W:
-Θερμότητα ονομάζουμε τη μεταφορά ενέργειας που προκαλείται από διαφορά θερμοκρασίας.
-Έργο ονομάζουμε τη μεταφορά ενέργειας, με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, που δεν προκαλείται από διαφορά θερμοκρασίας.
Το ερώτημα θα μπορούσε να είναι:
Σε ένα δοχείο με αδιαβατικά και αδιαφανή τοιχώματα περιέχεται ένα αέριο. Θερμαίνουμε το αέριο με τη βοήθεια μιας ηλεκτρικής πηγής, όπως στο σχήμα. Η ενέργεια μεταβιβάζεται στο αέριο με τη μορφή του έργου. Σωστό ή λάθος;”

————– –
Έδωσα συγκεκριμένη περίπτωση, πού, σε ποιους, με ποιες προϋποθέσεις, καλείται ένας μαθητής να τοποθετηθεί.
Δεν έθεσσα ερώτημα σε καθηγητές, ούτε σε φοιτητές του τρίτου έτους (κάποτε εμείς…) που διδάχτηκαν θερμοδυναμική από το βιβλίο του Γιαννακόπουλου και τους κάλεσα να απαντήσουν, τι είναι σωστό ή τι λάθος.
Έδωσα υποθετικό ερώτημα σε μαθητές, λέγοντας μάλιστα τι ακριβώς έχουν διδαχτεί. Με μια υποθετική θεωρία που διδάχτηκαν, έδωσα ένα υποθετικό ερώτημα και τους κάλεσα να απαντήσουν αν αυτό που λέει το ερώτημα, είναι σωστό ή λάθος.
Όλα τα άλλα, δεν νομίζω ότι έχουν θέση εδώ…

Σ’ ευχαριστώ για την ευγενική υπόδειξη. Είχα γράψει σε κάποιο σχόλιο «. Η γνώμη μου είναι ότι δεν πρέπει να μπερδεύουμε την βασική θεωρία με διδακτικές τεχνικές. Να συμφωνήσουμε πρώτα τι λέει η βασική θεωρία (η θερμοδυναμική) για το ζήτημα μας και μετά να συζητήσουμε τι και πως μπορούμε να περάσουμε στους μαθητές λυκείου.» Με άλλα λόγια δεν είναι καλό να κρυβόμαστε πίσω από τους μαθητές.
Τι θα μείνει από την συζήτηση που έγινε αν αφαιρέσουμε οτιδήποτε είναι εκτός ύλης της Β Λυκείου; 

Διονύση, καλημέρα (βρέχει, κάτι κάνει φέτος, Δερβένι 102mm από 1/1/26).
Άσκηση με απαίτηση βασικών εννοιών Φυσικής.
Κρίσιμα σημεία το βραχυκύκλωμα και το μη ακαριαίο στη μεταβολή της ταχύτητας (και όχι μόνο).

Καλημέρα Ντίνο και σε ευχαριστώ για το σχόλιο.
Καλές είναι οι βροχές, έστω και αν στιγμιαία, φέρνουν και κάποια ταλαιπωρία…
Στην Αθήνα, τις τελευταίες μέρες.. .τίποτα, αλλά δυτικά (Ιόνιο μεριά…) μου λένε ότι το έχει παρακάνει!!!!

Καλημέρα Διονύση
Πολύ καλή η διευρένιση στους ρυθμούς μεταβολής και άκρως διδακτική που απαιτεί κατανόηση φυσικής.

Καλησπέρα Διονύση. Διδακτική η άσκησή σου που θίγει βασικές έννοιες απαραίτητες στη φαρέτρα γνώσεών του υποψηφίου.
Το βραχυκύκλωμα που λέει και ο Ντίνος είναι κομβικό σημείο για τη λύση της άσκησης.
Πολλοί μαθητές δεν το παίρνουν είδηση…
Τα ερωτήματα που θέτεις είναι εύστοχα ως συνήθως.
Μια φορά Δάσκαλος για πάντα Δάσκαλος!

Χρήστο και Πρόδρομε, καλό απόγευμα και σας ευχαριστώ για το σχολαισμό.
Είπα να ξικινήσω την επαγωγή με κάτι από τα πολύ γνωστά και σίγουρα διδαγμένα, (ρυθμοί μεταβολής), για να δοθεί η ευκαιρία τους μαθητές, να δουν αν τα έχουν εμπεδώσει ή τα έχουν μάθει τυπικά…

Καλησπέρα Διονύση. Τι σου κάνει ένας διακόπτης. Πριν ήταν αρκετή η δύναμη για να παρέχει στο σύστημα την ηλεκτρική ενέργεια, αλλά μετά χρειάζεται να “τραβάει” και από την κινητική ενέργεια για να δώσει την ηλεκτρική ενέργεια που χρειάζεται το κύκλωμα. Μάλιστα, πριν υπολογίσουμε το ρυθμό dK/dt φαίνεται ότι η δύναμη Laplace μετασχηματίζει περισσότερη ενέργεια από ότι παίρνει…
Όσον αφορά τη βροχή, εδώ στην Πάτρα δε λέει να σταματήσει. Στην Ακτή Δυμαίων, παραλιακός δρόμος, χρειάζεται φουσκωτό. Συσκέψεις επί συσκέψεων Περιφέρεια, Δήμος, Λιμενικό, χρόνια τώρα: “Μα γιατί γεμίζει νερά;”
Η θάλασσα είναι στα 100m. Κάποια αυλάκια με σχάρες δε θα έκαναν τη δουλειά; 🙁

Γεια σου Διονύση πολύ όμορφη και χρήσιμη ανάρτηση. Με μια άσκηση μελετάς πως επηρεάζει ενα κύκλωμα το κλείσιμο του διακόπτη σε συνδυασμό και με βραχυκύκλωμα.

Καλημέρα Παύλο και καλή Κυριακή.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και χαίρομαι που σου άρεσε.

Καλημέρα Διονύση, τώρα που πέρασε το “εορταστικό” τριήμερο, όλοι οι “αναξιοπαθούντες” , vegan, προληπτικοί, μη-“ερωτευμένοι”, αναμένοντας
το αποκριάτικο “ξεφάντωμα”…. απολαμβάνουν φυσική, main stream και alternative

Αν και στην προσωπική ζωή οι επιλογές μου ήταν σχεδόν πάντα alternative, στην
φυσική προτιμώ main stream επιλογές…

Μία τέτοια είναι και η παραπάνω ανάρτησή σου, με ουσιαστικό διδακτικό αποτύπωμα.

Συμπληρώνω κάτι που ξέχασες να γράψεις

ι) όταν (δ1) κλειστός, η ισχύς της πηγής Pηλ=EI(2)=80W,

ii) όταν (δ1) και (δ2) κλειστοί, η ισχύς της πηγής Pηλ=EI(β)=200W

Θα πρόσθετα ως ερώτημα,

“σε ποια από τις τρεις περιπτώσεις η πηγή αποδίδει στο φορτίο των 3C συντομότερα, την ενέργεια που υπολογίστηκε”

Ελπίζοντας σε ένα repeat της χθεσινής νίκης-εμφάνισης και στο βασικό οπαδικό άθλημα στη συμπρωτεύουσα

Καλό μεσημέρι Θοδωρή και σε ευχαριστώ για το σχόλιο και την… υπενθύμιση!
Το ερώτημα που πρότεινες το πρόσθεσα, στο τέλος…

Ανδρέα γιατί δεν ισχύει;
https://i.ibb.co/ycdmCfm1/2.png
https://i.ibb.co/wrwMBqHC/3.png

Αν δεν σταματούσες και προχωρούσες θα έβλεπες ότι από την πρώτη σου σχέση προκύπτει ο 2ος κανόνας Κίρχωφ.
Δεν είναι δυνατόν κάτι να προκύπτει από έργο επί φορτίου σε κλειστή διαδρομή και να μην προκύπτει από διατήρηση ενέργειας. Η μεγάλη κυρία βγάζει τα πάντα ως πολύ ισχυρότερη από το θουμουκουέ.

Γιάννη καλημέρα, γράφαμε μαζί

Καλημέρα Ανδρέα, η συλλογιστική σου είναι σε γενικές γραμμές σωστή, κατά τη γνώμη μου, θέλει προσοχή στη διατύπωση.

Στο πρώτο κύκλωμα υπάρχει ένας μόνο κλειστός βρόχος και μία πηγή που τροφοδοτεί αποκλειστικά τις αντιστάσεις του βρόχου αυτού.

Σύμφωνα και με την απόδειξη του σχολικού Γ.Π Β’ Λυκείου, ο 2ος ΚΚ μπορεί να θεωρηθεί ως συνέπεια της ΑΔΕ, κάτι διδακτικό ωφέλιμο για το επίπεδο της τάξης
που βρίσκονται οι μαθητές.

Στο 2ο κύκλωμα, η πηγή τροφοδοτεί ολόκληρο το κύκλωμα, δηλαδή και τον κλάδο με τον αντιστάτη R3

Η ΑΔΕ για όλο το κύκλωμα όπως σωστά γράφεις εκφράζεται:

EI(1) = I(1)^2R1 + I(2)^2R2 + I(3)^2R3

Το επόμενο συμπέρασμα που “αναδεικνύεις” είναι προφανές, αφού είναι απόλυτα λογικό, η ενεργειακή ισορροπία για ΟΛΟ το κύκλωμα να μην ταυτίζεται με την ισορροπία μόνο στον βρόχο ΑΒΓΑ.

Αυτό που γράφεις στη συνέχεια:

«Άρα η ΑΔΕ δεν ισχύει για τον βρόχο ΑΒΓΑ»

θέλει κατά τη γνώμη μου προσεχτικότερη διατύπωση

Η ΑΔΕ ισχύει πάντα.

Απλά δεν μπορείς να εφαρμόσεις την ΑΔΕ σε έναν τεχνητά απομονωμένο βρόχο όταν αυτός ανταλλάσσει ενέργεια με άλλους κλάδους.

Ο βρόχος ΑΒΓΑ δεν είναι ενεργειακά κλειστό σύστημα.

Υπάρχει ροή ενέργειας προς τον κλάδο με τον αντιστάτη R(3)

Θα προτιμούσα μία διατύπωση όπως η επόμενη:

“Ο 2ος κανόνας Kirchhoff για έναν βρόχο δεν προκύπτει γενικά από την ΑΔΕ στον βρόχο”

Το γεγονός ότι ο 2ος ΚΚ είναι συνέπεια της διατηρητικότητας του ηλεκτροστατικού πεδίου και της μηδενικής κυκλοφορίας σε κλειστή διαδρομή

https://i.ibb.co/mCHQ692d/3.png

θεωρώ πως δεν απαγορεύει απευθυνόμενοι σε μαθητές λυκείου να χρησιμοποιούμε τις εκφράσεις:

1ος ΚΚ εκφράζει την ΑΔΗΦ
2ος ΚΚ εκφράζει την ΑΔΕ

Συμφωνώ πως σε σχολικό εγχειρίδιο θα ήταν ορθότερη διατύπωση η επόμενη:

“Η ΑΔΕ ισχύει για όλο το κύκλωμα, αλλά δεν οδηγεί γενικά στον 2ο νόμο Kirchhoff για έναν επιμέρους βρόχο.”

Αυτό, από το να τραβάει τα μαλλιά του ο Kirchhoff για τις μ@λ@κίες που διδάσκουμε στα παιδιά, απέχει παρασάγγας και μόνο εντυπώσεις προσπαθεί να δημιουργεί

Καλημέρα Θοδωρή.
Γράφαμε μαζί.
Συμφωνώ με όλα όσα είπες όμως η σωστή εφαρμογή της ΑΔΕ οδηγεί στον 2ο κανόνα Κίρχωφ χωρίς επίκληση έργου σε κλειστή διαδρομή.
Ας το ξανακάνω για τον άλλο βρόχο:
https://i.ibb.co/tphj71zN/35.png

Χρησιμοποιώ μόνο διατήρηση ενέργειας και όχι έργο σε κλειστή διαδρομή.

Απλώς σε ένα πολύπλοκο κύκλωμα (γέφυρα, αστέρα, τρίγωνο κ.λ.π) είναι ευκολότερη η εξαγωγή του δεύτερου κανόνα Κίρχωφ μέσω έργου σε κλειστή διαδρομή από ότι από τη διατήρηση ενέργειας.
Όμως η πρόταση “Ο δεύτερος κανόνας Κίρχωφ απορρέει από τη διατήρηση ενέργειας” είναι σωστή.

Γιάννη τώρα διάβασα το σχόλιό σου, πολύ σωστά όσα γράφεις.

Νομίζω μόνο πως καλύτερα θα ήταν η τάση να γραφεί V(ΓΑ) και μετά
την πρώτη συνεπαγωγή V(ΓΑ) Ι(2) + V(ΓΑ) Ι(3) οπότε στην επόμενη
V(ΓΑ) <Ι(2)+Ι(3)> που τελικά οδηγεί στο V(ΓΑ) Ι(1)

Ο Ανδρέας κατά τη γνώμη μου, παίζει με τα μαθηματικά για να
αποδείξει το προφανές….. όταν δίνεις χρήματα στα τρία σου παιδιά,
αυτά που έφυγαν από την τσέπη σου, δεν είναι ίσα με αυτά που έδωσες στα δύο

Να το γράψω με όρους φυσικής

Όταν προσπαθούμε να αποκόψουμε τον 2ο ΚΚ από την ΑΔΕ, μπερδεύουμε ενεργειακά συστήματα με αλγεβρικούς βρόχους

Ναι VΓΑ είναι. Δεν πρόσεξα όταν το έγραψα.
Φυσικά και δεν αποκόπτεται π δεύτερος κανόνας από την ΑΔΕ.
Ο Ανδρέας σταματάει σε μια ανισότητα. Αν το προχωρήσει θα φανεί σε κάθε κύκλωμα ότι από την ΑΔΕ => 2ος Κ.Κ. όποιο και να είναι όσες πηγές και να διαθέτει!!
Απλά οι χειρισμοί είναι πιο δύσκολοι από αυτούς που ακολουθούν μια κυκλική πορεία ενός φορτίου. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι σε οποιοδήποτε κύκλωμα δεν μπορούμε από την ΑΔΕ να καταλήξουμε στον 2ο κανόνα Κίρχωφ για οποιονδήποτε βρόχο.
Για μια τέτοια αποδεικτική πορεία υπάρχουν καταπληκτικά εργαλεία από τη Γραμμική Άλγεβρα την ανάλυση κυκλωμάτων και τα θεωρήματα της Ηλεκτρολογίας.

Γειά χαρά σε όλους. Γιάννη η απόδειξη που κανείς για το 2ο κανόνα του Kirchoff δεν είναι συνέπεια της ΑΔΕ αλλά βασίζεται στο ότι το VAΓ μπορεί να γραφτεί με τρεις διαφορετικούς τρόπους: VΑΓ=I2R2 (1), VΑΓ=I3R3 (2)και VΑΓ=I1R2,3 (3). Συνέπεια της ΑΔΕ έχουμε μόνο όταν γράφουμε το VΑΓ με τη μορφή (3), δηλαδή Ε-Ι1R1- I1R2,3=0 .

Γιάννη και Θοδωρή, καλησπέρα.

Γιάννη, ο συλλογισμός σου αφορά τον ισχυρισμό ότι ο 2ος κανόνας του Kirchhoff προκύπτει αν εφαρμόσουμε την ΑΔΕ σε ολόκληρο το κύκλωμα. Δεν διαφώνησα ποτέ με αυτό, οπότε το επιχείρημά σου δεν αντικρούει κάτι που έχω γράψει.

Ο δικός μου ισχυρισμός αφορά κάτι διαφορετικό: ο 2ος κανόνας του Kirchhoff δεν προκύπτει από την ΑΔΕ, όταν την εφαρμόσουμε μόνο στον βρόχο ΑΒΓΑ.

Και αυτό ακριβώς επιβεβαιώνετε στα σχόλιά σας: η ΑΔΕ δεν μπορεί να εφαρμοστεί στον βρόχο, διότι ο βρόχος δεν αποτελεί ενεργειακά απομονωμένο σύστημα.

Με άλλα λόγια, η δικαιολόγησή σας ενισχύει τον αρχικό ισχυρισμό μου.

Θοδωρή

γράφεις: “Αυτό, από το να τραβάει τα μαλλιά του ο Kirchhoff για τις μ@λ@κίες που διδάσκουμε στα παιδιά, απέχει παρασάγγας και μόνο εντυπώσεις προσπαθεί να δημιουργεί“

Πουθενά στο κείμενό μου δεν χαρακτηρίζω με τον τρόπο που αναφέρεις όσα διδάσκουν οι συνάδελφοι.

Η φράση σου αποδίδει σε μένα λόγια που δεν υπάρχουν στο κείμενό μου και έτσι δημιουργεί μια εικόνα που δεν ανταποκρίνεται σε όσα πραγματικά γράφω.

Η συζήτηση πρέπει να μένει σε αυτό που πράγματι λέγεται. Έτσι δεν θα αλλοιώνεται το περιεχόμενό της και θα προχωρά γόνιμα.

Καλησπέρα παιδιά.
Γιώργο ότι έκανα προέκυψε από την ΑΔΕ και το νόμο του Ωμ.
Όταν χρησιμοποιώ την ΑΔΕ δεν απαγορεύεται να χρησιμοποιήσω γνωστό νόμο που δεν στηρίζεται σ’ αυτό που πάω να αποδείξω.
Δεν είναι δηλαδή κυκλική απόδειξη.

Ανδρέα η ΑΔΕ πρέπει να εφαρμοστεί σωστά. Αν επικαλούμενοι την ΑΔΕ αγνοήσουμε προσφορές ενέργειας σε άλλα τμήματα του κυκλώματος δεν φταίει η ΑΔΕ αλλά εμείς.

Γιάννη
συμφωνώ απολύτως. Αυτός ακριβώς είναι ο ισχυρισμός μου.

Γιάννη η ένσταση μου στηρίζεται στο εξής: Εφαρμόζεις πολύ ωραία την ΑΔΕ σε όλο το κύκλωμα, όχι σε βρόχο. Στο πέρασμα όμως από όλο το κύκλωμα σε βρόχο καθοριστικός παράγων δεν είναι η ΑΔΕ αλλά ο διαφορετικός τρόπος γραφής της τάσης VΑΓ. Σε αυτό το ουσιώδες βήμα η ΑΔΕ δεν παίζει ρόλο.

Μπορεί Γιώργο να είναι ο καθοριστικός παράγοντας.
Μπορεί το ότι το πεδίο είναι συντηρητικό, οπότε VA=VΓ = VΑ – VB + VΒ – VΓ.. να αποδεικνύει τον 2ο κανόνα Κίρχωφ.
Όμως απαντώ στο αν ο 2ος κανόνας Κίρχωφ είναι απόρροια της αρχής διατήρησης της ενέργειας. Έτσι προχωρώ ένα βήμα πιο κάτω από την σχέση:
https://i.ibb.co/j99pQCr6/44.png

Στο βήμα αυτό δεν χρησιμοποιώ αυτό που θέλω να αποδείξω αλλά το νόμο του Ωμ που ισχύει και παρουσιάστηκε πριν τους κανόνες Κίρχωφ.
Δηλαδή ξεκινώντας από την ΑΔΕ δείχνω τον 2ο Κ.Κ.
Έτσι φαίνεται ότι ο 2ος κανόνας Κίρχωφ απορρέει από την ΑΔΕ.
Η απόδειξη δεν είναι η καλύτερη ούτε επιστημονικά ούτε διδακτικά.
Όμως καταρρίπτει έναν ισχυρισμό.

Δηλαδή Γιώργο άλλο να λες ότι “Το Πυθαγόρειο μπορεί να αποδειχτεί χωρίς όμοια τρίγωνα” και άλλο να λες ότι “Το Πυθαγόρειο δεν μπορεί να αποδειχτεί με όμοια τρίγωνα”.
Η πρώτη πρόταση είναι σωστή, η δεύτερη λανθασμένη.

Ανδρέα, εγώ δεν παίζω με τις λέξεις.

Συμφωνώ:

“Πουθενά στο κείμενό μου δεν χαρακτηρίζω με τον τρόπο που αναφέρεις όσα διδάσκουν οι συνάδελφοι.”

Η φράση σου (*) αποδίδει σε μένα λόγια που δεν υπάρχουν στο κείμενό μου και έτσι δημιουργεί μια εικόνα που δεν ανταποκρίνεται σε όσα πραγματικά γράφω.

(*) Η φράση μου:

“Αυτό, από το να τραβάει τα μαλλιά του ο Kirchhoff για τις μ@λ@κίες που διδάσκουμε στα παιδιά, απέχει παρασάγγας και μόνο εντυπώσεις προσπαθεί να δημιουργεί”

Επειδή είμαστε και εμείς μεγάλα παιδιά, τί εννοεί η εικόνα:

https://i.ibb.co/7dRMQZb7/4.png

Γιάννη η απόδειξη του 2ου Kirchhoff από την ΑΔΕ, την οποία παρουσιάζεις είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Υπάρχει σχετική βιβλιογραφία;

Γιάννη καλημέρα.

Στην Εικόνα φαίνεται μια προσθήκη στην Απάντηση της παρούσας ανάρτησης. Πρόκειται για μια διευκρίνηση σχετικά με την ανισότητα που προκύπτει από την ΑΔΕ για ολόκληρο το κύκλωμα. Έτσι μετά από αυτή το συμπέρασμα σχετικά με το βρόχο ΑΒΓΑ να προκύπτει άμεσα.

https://i.ibb.co/XZw2Fvgt/2-Kirchhoff-6-png-1771215115-9446.jpg

Γιάννη η ένσταση μου δεν σχετίζεται με διαφορετικό τρόπο απόδειξης. Στηρίζεται στη σχετική αναφορά του βιβλίου του H. D. Yung ( τόμος Β σελ. 746 και 747) ” ο κανόνας των κόμβων βασίζεται στη διατήρηση του ηλεκτρικού φορτίου ” και λίγο πιο κάτω ” Ο κανόνας των βρόχων στηρίζεται στο δεδομένο ότι το ηλεκτροστατικό πεδίο είναι ένα συντηρητικό πεδίο δυνάμεων”. Την καλημέρα μου.

Καλημέρα Γιώργο.
Προφανώς σωστά τα λέει. Απορρέει και από εκεί

Η πιο συνηθισμένη απόδειξη γίνεται μέσω συντηρητικότητας διότι VΑ-VΓ= VA-VΒ+VΒ-VΓ.

Καλημέρα Ανδρέα.
Τα βιβλία που ξέρω προτιμούν το έργο σε κλειστή διαδρομή.
Θα ήταν δύσκολη παρουσίαση με ενέργειες που προσφέρει η πηγή.

Τι εννοώ Γιώργο με το “πιο συνηθισμένη”:
Η πιο συνηθισμένη απόδειξη του Πυθαγορείου είναι η:
https://i.ibb.co/4w15Kndh/44.png

Όμως υπάρχουν πάρα πολλές άλλες. Μία από αυτές χρησιμοποιεί όμοια τρίγωνα.
Μια άλλη διαστατική ανάλυση!!
Δεν είναι σωστό να πούμε ότι το Πυθαγόρειο δεν αποδεικνύεται από όμοια τρίγωνα ούτε από διαστατική ανάλυση.

Το ίδιο έχουμε και εδώ. Δεν είναι σωστό να πούμε ότι ο 2ος Κ.Κ. δεν αποδεικνύεται από ΑΔΕ.
Αυτό σχολιάζω . Γνωρίζω τον συνηθέστερο τρόπο παρουσίασης του 2ου κανόνα Κίρχωφ.

Καλημέρα και καλή εβδομάδα .

Σχετικά με την απόδειξη του κ.Βαλαδάκη έχω το πιο κάτω ερώτημα :

https://i.ibb.co/VpcMvM64/2.png

Κώστα καλημέρα.

Πρόκειται για δοκιμαστικό φορτίο, το οποίο, όπως αναφέρεται στην Απόδειξή μου που παραθέτεις, παίρνουμε και το μεταφέρουμε. Δηλ δεν πρόκειται για φορτίο του ρεύματος. Άρα σε όλη τη διαδρομή μένει το ίδιο.

Γιάννη τις τοποθετήσεις ” προφανώς καλά τα λέει ο Young ” και ” Δεν είναι σωστό να πούμε ότι ο 2ος Κ.Κ. δεν αποδεικνύεται από ΑΔΕ” επίτρεψέ μου να τις θεωρήσω αντιφατικές . Δεν θα ήταν αντιφατικές κατά τη γνώμη μου, αν η σχετική διατύπωση του Young ήταν ” ο κανόνας των βρόχων στηρίζεται στην – ή είναι συνέπεια της – ΑΔΕ. Δεν λέει όμως αυτό . Ούτε θεωρώ ότι θα παρέβλεπε μια τέτοια διατύπωση αν ίσχυε . Αυτό προσπαθώ να δείξω με όλα τα προηγούμενα σχόλιά μου στη σχετική απόδειξή σου. Ξεκινάει με την ΑΔΕ σε όλο το κύκλωμα αλλά επί της ουσίας, όταν περνά από όλο το κύκλωμα σε ένα βρόχο του απλοποιώντας το Ι1 και γράφοντα το VAΓ ως I2R2 ή I3R3 , εφαρμόζει τη διατύπωση του Young. Δεν εφαρμόζει την ΑΔΕ σε βρόχο. Μπορεί να κάνω λάθος. Αναφέρομαι φυσικά σε σύνθετα ηλεκτρικά κυκλώματα με πηγές και αντιστάσεις. Όχι σε κυκλώματα με ένα μόνο βρόχο.

Το φορτιο q φτανει στον κομβο Γ ….. άλλο φορτίο διερχεται από την R2 (q2) άλλο από

την R3 (q3) . Προφανως q = q2 + q3 .

Κώστα, εμείς μεταφέρουμε δοκιμαστικό φορτίο q κατά μήκος της κλειστής διαδρομής μέσα στο ηλεκτροστατικό πεδίο. Για ποιο λόγο πρέπει να το μοιράσουμε στο κόμβο;

Ανδρέα για τον λόγο που σου είπα. Έρχεται ρεύμα Ι1 στο κόμβο Γ και φεύγουν Ι2, Ι3 με Ι1=Ι2 +Ι3.

q*I2 *R2 =q*I3*R3 = q *(VΓ – VA) =
= WR2, R3

Κώστα αναφέρεσαι στο φορτίο του ρεύματος;

Γιώργο δεν είναι αντιφατικές.
Ο συγγραφέας προτιμάει την πιο βολική παρουσίαση.
Και εγώ και εσύ επιλέγαμε την παρουσίαση με την κλειστή διαδρομή σε συντηρητικό πεδίο.
Αν το θέμα ήταν ποια είναι η καλύτερη παρουσίαση να συμφωνήσω και να μην πω τίποτα.
Η εμπλοκή μου οφείλεται στο ΄ότι θεωρώ λάθος να πούμε ότι από την ΑΔΕ δεν αποδεικνύεται ο 2ος Κ.Κ.
Αν λέγαμε ότι “Αποδεικνύεται από την ΑΔΕ αλλά είναι προτιμότερη η άλλη παρουσίαση” ούτε θα είχα αντίρρηση ούτε θα εμπλεκόμουν στη συζήτηση.

Για πλάκα από Τ.Ν.:
https://i.ibb.co/S22SSMC/222.png

Ανδρέα να με συγχωρείς που δεν απαντώ γρήγορα. Έχω ξεκινήσει το πρόγραμμα των σημερινών μαθημάτων. Δεν εννοώ τίποτα διαφορετικο από αυτό που έχω γράψει. Η πηγή τροφοδοτεί με ενέργεια ποσότητα φορτιου q. Τι γίνεται στον κόμβο; κάνω κάποιο σφάλμα στη σκέψη μου; τα λέμε πάλι οπότε μπορέσω αν χρειαστεί.

Δέχομαι Γιάννη την διατύπωση του Young . Αν δεχτούμε ως ορθή τη διατύπωση της AI ή της βικιπαίδειας θα μπορούσε κάποιος να αποδείξει τη μαθηματική διατύπωση -Ι2R2 + I3R3=0 του 2ου κανόνα στο βρόχο που περιλαμβάνει τους αντιστάτες R2 και R3 που συνδέονται παράλληλα με εφαρμογή της ΑΔΕ σε αυτό το βρόχο; Προσωπικά δεν μπορώ να καταλάβω πως μπορεί να γίνει αυτό από τη στιγμή που στο βρόχο αυτό υπάρχουν μόνο δύο καταναλωτές. Οι αντιστάτες R2 και R3.

Γιώργο θα το κάνω λίγο αργότερα.
Επειδή μου βάζεις πολύ εύκολο κύκλωμα θα το κάνω πολύ χειρότερο από αυτό που ζητάς. Εντελώς γενική περίπτωση.
Σε μια δυο ώρες όμως…

Κώστα

Σε ευχαριστώ πολύ για τα σχόλιά σου. Βεβαίως όταν βρεις χρόνο, αν θέλεις γράψε πιο αναλυτικά τις ενεργειακές μετατροπές που συμβαίνουν όταν μεταφέρουμε ένα φορτίο κατά μήκος της διαδρομής ΑΒΓΑ.

Βρήκα κι εγώ Γιάννη ένα τρόπο, που λογικά οδηγεί στο αποτέλεσμα με τη σχέση της παράλληλης σύνδεσης αντιστατών και τον 1ο κανόνα αλλά μου φαίνεται μαθηματική επεξεργασία γνωστών σχέσεων και όχι εφαρμογή της ΑΔΕ. Θα το ξαναδώ. Θα αργήσω όμως…

Γιώργο ότι υποσχέθηκα.
https://i.ibb.co/WvT4PCv4/image.png
https://i.ibb.co/CKC7rNDJ/image.png
https://i.ibb.co/wFTg6XKS/image.png

Η απόδειξη είναι χαζή διότι θα αρκούσε ο νόμος του Ωμ. Να λέγαμε δηλαδή:
V=I2*R2 και V=I3*R3
Άρα I2*R2 =I3*R3 => -I2*R2 +I3*R3 = 0.

Όμως δεν συζητάμε για το αν είναι χαζή ή όχι αλλά για την ύπαρξή της.

1. Είναι η αρχή διατήρησης ενέργειας.
2. Δεν είναι κυκλική απόδειξη.

Επομένως ΑΔΕ => -I2*R2 +I3*R3 = 0.

Για τον Ανδρέα.

Δεν έχω να προσθέσω κάτι σε αυτά που ήδη έχω γράψει με πολύ σαφή τρόπο!

Βλέπω ένα κόμβο στο σημείο Γ. Αυτό τι σημαίνει; Αυτό που έχω γράψει από την αρχή. Επίσης έχω γράψει ότι το γινόμενο

q*I2*R2=q*I3*R3 =q*(VΓ – VA) = =
=W(R2,R3)

Αυτά….

Καλό βράδυ!

Γιάννη καλημέρα. Καθυστέρησα . Στο προτελευταίο σχόλιο σου οι σχέσεις P=VI (1) και P=I^2R(2) δίνουν την ισχύ αντιστάτη.Την ηλεκτρική ενέργεια ανά μονάδα χρόνου που του προσφέρεται και τη μετατρέπει εξ ολοκλήρου σε θερμική. Πως πάμε από την (1) στη (2); Με το νόμο του Ωμ V= IR.Αντιστροφα αν εξισώσουμε τα δεύτερα μέλη των (1) και (2) και απλοποιήσουμε το Ι παίρνουμε το νόμο του Ωμ. Αυτό βλέπω να γίνεται. Άλλωστε εξ όσων γνωρίζουμε ο Νόμος του Ωμ στον οποίο κατέληξες και εφαρμοσες σε κάθε αντιστάτη στα τελευταία σχόλια σου δεν είναι συνέπεια της ΑΔΕ. Δηλαδή βλέπω και πάλι να εφαρμόζεις Young.

Καλημέρα Γιώργο.
Ναι εφαρμόζω τον νόμο του Ωμ και αυτόν του Τζάουλ.
Αυτοί δεν απορρέουν από αυτό που πάω να αποδείξω. Έτσι δεν υπάρχει κυκλικότητα στην απόδειξη.

Και στη συνήθη απόδειξη του δευτέρου Κ.Κ. χρησιμοποιείται ο νόμος του Ωμ.
Χρησιμοποιείται ως εξής:
WAΓ=WΑΒ+WΒΓ => VΑΓ=VΑΒ +VBΓ =>Ε=Ι1.R1+I2.R2.
Δηλαδή στο πρώτο βήμα επικαλείται τη συντηρητικότητα του πεδίου και γράφει τη σχέση των έργων. Μετά περνάει στα δυναμικά και τέλος εκφράζει τα δυναμικά ως Ι.R.

Γιατί δεν έχεις ένσταση στην απόδειξη αυτήν και της δίνεις το δικαίωμα να χρησιμοποιεί το νόμο του Ωμ;
Η απόδειξη αυτή έχει δικαίωμα χρήσης αλλά η δική μου όχι;

Γιάννη σε καμμία περίπτωση δεν είπα να μην χρησιμοποιείται ο νόμος του Ωμ όπου ισχύει και μάλιστα σε ηλεκτρικά κυκλώματα με πηγές και αντιστάτες. Η ένσταση μου είναι το να προκύπτει ως συνέπεια της ΑΔΕ καθώς γνωρίζουμε ότι ο 1ος θερμοδυναμικός Νομός ή το ΘΜΚΕ για παράδειγμα είναι συνέπεια της ΑΔΕ ενώ ο Νόμος του Ωμ εξ όσων γνωρίζω δεν είναι. Ξαναείδα τα σχόλια μου και είναι σαφή ως προς αυτό που ρωτάς.

Γιώργο όταν λέμε ότι μια πρόταση προκύπτει από μία άλλη δεν σημαίνει ότι κατά την αποδεικτική διαδικασία δεν επιτρέπεται η χρήση άλλων γνωστών προτάσεων.
Αρκεί αυτές να μην απορρέουν από αυτό που θέλουμε να αποδείξουμε.
Παραδείγματα:

1. Το Πυθαγόρειο μπορεί να αποδειχτεί από όμοια τρίγωνα. Όμως έχουμε το δικαίωμα να χρησιμοποιήσουμε κατά την αποδεικτική διαδικασία το ότι οξείες με κάθετες πλευρές είναι ίσες.
2. Το Πυθαγόρειο προκύπτει από τριγωνομετρικούς αριθμούς αλλά η ιδιότητα ημ^2φ+συν^2φ=1 προκύπτει από το Πυθαγόρειο. Η απόδειξη είναι κυκλική και δεν στέκει.

Εδώ λοιπόν χρησιμοποιείται η ΑΔΕ και ο νόμος του Ωμ που προκύπτει και ανεξάρτητα της ΑΔΕ. Έτσι δεν είναι κυκλική απόδειξη.
(Δεν ξέρω αν εγώ είμαι σαφής.)

Καλησπέρα σε όλους.
Συμπληρώνοντας τη θέση του Ψυλάκου – γεια σου Κώστα-  οι αρχές στις οποίες στηρίζεται η επίλυση ενός συνθέτου κυκλώματος είναι.

– Η αρχή διατήρησης του φορτίου.
– Η αρχή ασυμπίεστου της ηλεκτρικής ροής.
– Η αρχή του αστρόβιλου η οποία ισχύει για διαδρομές μέσα από το κύκλωμα  που δεν περνάνε από το εσωτερικό πηγής ή αποδέκτη.
 
Συνεπώς πρακτικά για να επιλύσουμε ένα σύνθετο κύκλωμα.
Εφαρμόζουμε τον 1ο κανόνα σε κ-1 κόμβους
Εφαρμόζουμε τον 2ο κανόνα σε όλους τους  λ κύριους βρόχους (κύριος είναι ένας βρόχος που δεν μπορεί να υποδιαιρεθεί σε άλλους απλούστερους)
Οι κ-1+λ αυτές εξισώσεις  αποτελούν σύστημα ανεξάρτητων εξισώσεων.
 
Τα παραπάνω είναι από το βιβλίο  Σ. ΚΟΥΚΟΥΛΑ, Α. ΣΓΟΥΡΟΥ,  ηλεκτρισμός, Α. 1978. Εκδ. Gutenberg.
 
Μια πιο βασική ανάλυση για τα πεδία σε ένα κύκλωμα από το ίδιο βιβλίο.
εδώ 

Καλημέρα Ανδρέα. Η απόδειξη αυτή είναι ενδιαφέρουσα. Επειδή όμως αναφέρεσαι στην ανάρτηση σε μαθητές και μάλιστα Β΄Λυκείου, που έχουν απαξιωμένη τη Φυσική Γενικής Παιδείας, η αναφορά σε χημική δύναμη, κάνει την απόδειξη δυσκολότερη. Ήδη από την εποχή του βιβλίου των Δεσμών, η απόδειξη αφορούσε τον ρόλο κάθε διπόλου στο κύκλωμα, οπότε έτσι προέκυπταν και τα πρόσημα των διαφορών δυναμικού.
Κατά τη φορά του ρεύματος,
η πηγή προσφέρει στο ηλεκτρικό ρεύμα ισχύ Pπ = ΕΙ
οι αντιστάτες προσφέρουν στο ηλεκτρικό ρεύμα P1 + P2 = -I^2 R1 +(- I^2 R2)
κ.λπ.
Που πάσχει αυτή η απόδειξη για μαθητές;
Δηλαδή τι δε θα καταλάβουν οι μαθητές αν τους πούμε ότι:
Ο 2ος Κ.Κ. εκφράζει την διατήρηση της ενέργειας, όπου αν θεωρήσουμε την ενέργεια που δίνουν οι πηγές στο κύκλωμα ως θετικές, τότε οι ενέργειες που απορροφούν οι όποιοι καταναλωτές από το κύκλωμα, θα θεωρούνται αρνητικές. 

Ο Διονύσης έχει ξεκαθαρίσει το θέμα με την ανάρτηση
Ο 2ος Κανόνας του Kirchhoff και οι ενέργειες

“Ο 2ος Κ.Κ. εκφράζει την διατήρηση της ενέργειας, όπου αν θεωρήσουμε την ενέργεια που δίνουν οι πηγές στο κύκλωμα ως θετικές, τότε οι ενέργειες που απορροφούν οι όποιοι καταναλωτές από το κύκλωμα, θα θεωρούνται αρνητικές.” Αυτό δεν αποτελεί απόδειξη του 2ου ΚΚ.
Στην ανάρτηση Ο 2ος Κανόνας του Kirchhoff και οι ενέργειες υπάρχει η απλή απόδειξη του 2ου ΚΚ για κύκλωμα με μόνο έναν βρόχο.

Σαράντα++ μάλλον πενήντα – χρόνια φούρναρης ξέρεις πως με απλά υλικά να φτιάχνεις ζυμωτό ψωμί, τέτοιο ώστε …. να τρώει ο πατέρας και του παιδιού να μην δίνει….
Προφανώς αναφέρομαι στο (iv) ερώτημα και στη διερεύνηση που κάνεις

Ευχαριστούμε

Καλημερα Διονυση. Ωραια ασκηση μηχανικης με ολιγον απο δυναμη Laplace. Eνα ερωτημα που ισως θα μπορουσε να κανει ενας μαθητης ειναι πως ξερουμε οτι η δυναμη Laplace εφαρμοζεται στο μεσον το αγωγου.Η εξηγηση ειναι μεν απλη αλλα δεν θυμαμαι αν το σχολικο γραφει κατι επ αυτου.

Καλημέρα Θοδωρή, καλημέρα Κωνσταντίνε και σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Θοδωρή, αν λάβεις υπόψη σου ότι από το 2ο έτος του πανεπιστημίου, έκανα ιδιαίτερα μαθήματα, πέρασα πια τα 50 χρόνια!!!
Βέβαια συμπληρώνω 12 χρόνια, που έχω σταματήσει κάθε είδους διδασκαλία… Οπότε δεν ξέρω αν πρέπει να κάνουμε αφαίρεση…
Κωνσταντίνε, με μια πρώτη ματιά στο σχολικό, βλέπω να έχεις δίκιο!!!
Δεν βρήκα να γράφει κάτι για το σημείο εφαρμογής της δύναμης Laplace…
Ίσως επειδή, όταν γράφονταν τα βιβλία, οι συγγραφείς ήξεραν ότι όλοι οι μαθητές θα διδάσκονταν στη γ.π. τα βασικά του ηλεκτρομαγνητισμού.
Έτσι στη φυσική της γενικής παιδείας διαβάζουμε:

https://i.ibb.co/b5Yy7pCM/aa.png

Κόψε από εδώ, άλλαξε το άλλο, τροποποίησε το τρίτο, άντε να μην δημιουργούνται κενά και να μπορεί να υπάρξει σοβαρή διδασκαλία…

Καλησπέρα Διονύση. Πολύ καλή για επανάληψη. Η Laplace είναι ένα μικρό μέρος της ανάρτησης, στην οποία κυριαρχεί η ισορροπία στερεού, με το 4ο ερ΄ωτημα εξαιρετικό.
Σε αυτό που λέει τώρα ο Κωνσταντίνος, ας σκεφτούμε πόσες ασκήσεις κυκλοφορούν με τμήμα αγωγού εντός πεδίου, που η επίσημη θεωρία δεν υποστηρίζει!
Αν θεωρήσουμε ότι η Φυσική Γενικής το καλύπτει, γιατί να μην είναι στην ύλη π.χ. και οι πυκνωτές;

Καλησπέρα Διονύση
Εξαιρετική ασκηση και βέβαια το 4ο ερώτημα είναι ο πρωταγωνιστής.
Θοδωρή όσα χρόνια και αν περάσουν άλλα τα μάτια του λαγού…

Καλημέρα Ανδρέα, καλημέρα Χρήστο και καλό ΣΚ.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
ΥΓ
Γιορτάζετε σήμερα; Να ευχηθώ χρόνια πολλά!!!

Καλημέρα Διονύση,, ρωτάς για τα τελευταία 12 χρόνια;

Με 4500 αναρτήσεις και όσα έχεις “υποφέρει” από διάφορους “επιστήμονες”,
όχι μόνο μετράνε, αλλά είναι “βαρέα και ανθυγειανά”

Επίσης, σήμερα νομίζω πως “γιορτάζουν” όλοι

https://i.ibb.co/nq9g5qhy/image.png

Καλό μεσημέρι Θοδωρή.
Πετυχημένο σύνθημα…

Καλημέρα Διονύση.
Πολύ όμορφη!

Καλημέρα παιδιά. Ωραίο θέμα με πολύ καλό στήσιμο!

Καλημέρα Γιάννη και Αποστόλη.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό και χαίρομαι που… εγκρίνεται!

Γεια σου Διονύση, πολύ όμορφη άσκηση.

Καλησπέρα Παύλο και ευχαριστώ.
Να είσαι καλά!

Έτσι πρέπει να είναι τα θέματα.
4 ερωτήματα χωρίς εμπλοκή ετερόκλητων.

Καλό απόγευμα Γιάννη.
Σε ευχαριστώ για το σχόλιο και για τις 4 ερωτήσεις 🙂
Έτσι διαπίστωσα ότι είχα κάνει λάθος την αρίθμηση, αφού οι ερωτήσεις ήταν 6!

Καλημέρα Διονύση. Πολύ καλή. Πλήρης διερεύνηση του φίλτρου ταχυτήτων και της επίδρασης του σύνθετου πεδίου. Τα τρία ιόντα που έχεις επιλέξει, δίνουν τη δυνατότητα να παίξει ο υποψήφιος με τους παράγοντες, φορτίο και μάζα εξάγοντας χρήσιμα συμπεράσματα.
Ο χαλκός έχει 28 ραδιενεργά ισότοπα, από Cu 55, ως Cu 84. Μόνο αυτά που έχεις στην άσκηση ειναι σταθερά.

Καλό απόγευμα Ανδρέα και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Δίκιο έχεις για τα ισότοπα του χαλκού. Γι΄αυτό και η επιλογή τους…

Καλησπέρα Διονύση,
Το ξετίναξες. Θεωρώ πολύ σημαντικό την αρχικό σταδιο που επιταχύνονται από την τάση V τα φορτία όπου παίζει ρόλο και η μάζα και το φορτίο για την ταχύτητα εισόδου στο σύνθετο πεδίο.

Καλημέρα και καλή βδομάδα Χρήστο.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλημέρα Διονύση.
Και πριν τελειώσω την ανάγνωση το πρώτο διαμάντι:
 Στο επίκεντρο τίθεται όχι μόνο το τι μαθαίνουν οι μαθητές, αλλά και ποιες γνώσεις και δεξιότητες χρειάζεται να αποκτήσουν ώστε να μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία.

Καλημέρα Γιάννη και Διονύση.
Γιάννη δές και παρακάτω:
Παράλληλα αναφέρθηκε και στην πρόθεση να μειωθεί τόσο ο αριθμός των εξεταζόμενων μαθημάτων όσο και η εξεταστέα ύλη, με στόχο την αποσυμφόρηση του προγράμματος σπουδών και την ενίσχυση της ουσιαστικής μάθησης 

Γεια σου Γρηγόρη.
Έχουν αποφασίσει και το ποια είναι η ουσιαστική μάθηση!!
Σώσον Κϋριε.

Καλημέρα παιδιά. Μην γκρινιάζουμε. Ο Γιάννης έχει γράψει πολάκις ότι θα πάμε σε απόκτηση δεξιοτήτων του είδους πώς να περνάμε τις γριες στο απέναντι πεζοδρόμιο. Και όσο η χώρα μας γερνάει, αυτό θα είναι όλο και πιο απαραίτητο 🙂

Διαβάζω:
 Σύμφωνα με την κυρίαρχη πρόταση, τα γραπτά των μαθητών θα διορθώνονται σε πρώτο στάδιο ενδοσχολικά, στη συνέχεια όμως θα ψηφιοποιούνται και μέσω σκαναρίσματος του QR code θα υπόκεινται σε δειγματοληπτικούς ελέγχους, ώστε να αποτρέπεται το φαινόμενο της υπερβαθμολόγησης.

Σήμερα τα γραπτά είναι καλυμμένα.
Βαθμολογούνται από ανθρώπους που μένουν και δουλεύουν σε άλλες περιοχές. Που δεν έχουν κανένα λόγο να υπερβαθμολογήσουν το άγνωστο γραπτό.
Τα θέματα παραδίδονται από αγνώστους συναδέλφους οι οποίοι και επιτηρούν.
Πολύ δύσκολα θα μπορέσει κάποιο μέλος της επιτροπής του σχολείου να βοηθήσει, υπαγορεύσει λύσεις, υποδείξει το σωστό από τα σου-λου ή πολλαπλής επιλογής. Εκτίθεται. Θα συμβεί το ίδιο σε ένα σχολείο μικρής περιοχής ή σε ένα σχολείο που οι σχέσεις των διδασκόντων με μαθητές και γονείς είναι άλλες;

Το σύστημα των Εξετάσεων έχει και σήμερα προβλήματα αλλά είναι κατά τεκμήριο αδιάβλητο. Αν και αυτό το καταστρέψουμε …..
Εκτός βέβαια αν αυτό που ενδιαφέρει είναι το άδειασμα των δημόσιων σχολείων.
Να μην πληρώνουμε και πολλούς μισθούς.

Αποστόλη για τις δεξιότητες έχω γράψει στο:
Ο απατεώνας και ο αφελής.
Οι δεξιότητες εκτιμώνται και ο όρος έχει αποκτήσει θετικό πρόσημο.
Έτσι βλέπουμε και το Skills4life
Να το μεταφράσουμε ως “ζωτικές δεξιότητες” ή ως “δεξιότητες για τη ζωή”;

Διαβάζω ακόμα ότι  η Τράπεζα Θεμάτων επικαιροποιείται και ενισχύεται με 2.500 νέα θέματα, βασισμένα στα νέα προγράμματα σπουδών. 
Πολλά;
Ο Διονύσης έχει ξεπεράσει τα 4.460 θέματα!!
Αν κάποιος σκέφτηκε ότι “Ουκ εν τω πολλώ το ευ” ας τα συγκρίνει με τα Τραπεζικά θέματα.

Γεια σας παιδιά.
Το 1996 είμαστε έτοιμοι να εφαρμόσουμε το Εθνικό Απολυτήριο. Το είχε μελετήσει ο τότε υπουργός, Γιώργος Παπανδρέου.
Ένας ανασχηματισμός του Σημίτη, το ανέβαλε μέχρι ο Αρσένης να φέρει το δικό του νόμο.
Εντάξει μόνο 30 χρόνια έχουν περάσει, ακόμη το ψάχνουμε το …Απολυτήριο! Πού θα μας πάει; Θα το εφαρμόσουμε…
Όσον αφορά Γιάννη για τις εξετάσεις, οι σημερινές πανελλαδικές παραμένουν λέει, προς το παρόν, μέχρις ότου…
Απλά δεν ξέρω τότε για ποιο πράγμα μιλάμε. Τι θα κάνει το νέο εθνικό; Θα αποκτήσει αξία το Απολυτήριο;
Ποια αξία;

Καλησπέρα συνάδελφοι. Επανέρχεται η ΕΣΑ = Εθνικό Σώμα Αξιολογητών, μην το μπερδεύουμε με το (ΕΑΤ-ΕΣΑ). Θα είναι κάτι σαν την Επιθεώρηση Εργασίας; 4 υπάλληλοι για ολόκληρη την περιφέρεια Θεσσαλίας;
Αυτή η κυβέρνηση έχει δείξει την αγάπη της για τη Δημόσια Παιδεία, όπως και κάθε τι Δημόσιο, οπότε να μην ανησυχούμε. Όλα γίνονται με διάλογο, δεν υπάρχει τίποτα προαποφασισμένο, πάντα για το καλό μας.
Το εξεταστικό σύστημα τους φταίει. Οι ίδιοι που το δημιουργούν, χωρίς να ρωτάνε κανέναν, οι ίδιοι το βρίσκουν προβληματικό μετά από λίγα χρόνια! Βάζουν και τους φίλους τους στα ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΞΗΜΕΡΩΣΗΣ να πιπιλίσουν πόσο λάθος είναι το εξεταστικό, αυτό φταίει για όλα και πρέπει να αλλάξει για μια ακόμα φορά. “Ορκιζόμαστε θα είναι η τελευταία”.
Τι τραγελαφικοί τύποι! Βάζουν επικεφαλίδα:
“το Λύκειο έχει σταδιακά χάσει την παιδαγωγική του αυτονομία και λειτουργεί κυρίως ως μηχανισμός εξεταστικής προετοιμασίας”.
και ετοιμάζουν ένα σύστημα με εξετάσεις και στις τρεις τάξεις.
Με Τράπεζα Θεμάτων! Ώστε να ακυρώσουν πλήρως την παρουσία του καθηγητή μέσα στην τάξη. Ας βάλουν και ένα ρομποτ να λύνει ασκήσεις μόνο από την τράπεζά τους. Θα δουλεύει άνετα 13ωρο.

Ανδρέα προς στιγμήν μου φάνηκε πως καλαμπούριζες με το “ΕΣΑ”.
Έτσι προσέφυγα στην ΤΝ και έλαβα:

Τα αρχικά για το Εθνικό Σώμα Αξιολογητών είναι ΕΣΑ.
Πρόκειται για έναν θεσμό που ανακοινώθηκε πρόσφατα (Ιανουάριος/Φεβρουάριος 2026) από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, στο πλαίσιο των αλλαγών για το Εθνικό Απολυτήριο και την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. 
Σύμφωνα με τις τρέχουσες μεταρρυθμίσεις:

• Το ΕΣΑ θα αποτελείται από εκπαιδευτικούς αυξημένων προσόντων οι οποίοι θα επιλέγονται με αυστηρά κριτήρια.
• Αποστολή του θα είναι η βαθμολόγηση των γραπτών στις εξετάσεις που θα διεξάγονται σε εθνικό επίπεδο (όπως αυτές της Β’ και Γ’ Λυκείου για το Εθνικό Απολυτήριο).
• Σκοπός της δημιουργίας του είναι η διασφάλιση της αντικειμενικότητας, της εγκυρότητας και του αδιάβλητου της βαθμολόγησης των μαθητών σε όλη τη χώρα. 

Η σύσταση του Σώματος συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία της Εθνικής Αρχής Εξετάσεων και την αναμόρφωση της Τράπεζας Θεμάτων. 

Αμέσως μετά σκέφτηκα ότι τα θέλει ο οργανισμός τους.
Θα ονόμαζες εσύ κάτι με όνομα βεβαρυμμένο;
Θα ονόμαζες ‘Γκεστάπο” τη βάρκα σου αντί “Μαργιωρή”;
Θα ήθελες ο εγγονός να ονομαστεί ‘Εφιάλτης” αντί “Ανδρέας” ή έστω “Φοίβος”;

Δεν υπάρχει συναίσθηση;

Επιτέλους. 40 τοσα χρόνια περίμενα το Λύκειο να αποβάλει τον εξετασιοκεντρικό χαρακτήρα του.
όλα τα ελληνόπουλλα να συναγωνίζονται με ίσους όρους και να αξιολογούνται μαθητές , καθηγητές , σχολεία , από την ΕΣΑ.
Ήρθε ο Αρσένης να βάλει τέλος στην ανισότητα και να εξασφαλίσει ίσες ευκαιρίες για όλα τα παιδιά από Γαύδο ως Διδυμότειχο. Όμως δεν πρόλαβε. Δεν ξαναβγήκε βουλευτής.
Το ίδιο συνέβη με Αρβανιτόπουλο,Διαμαντοπούλου,Γιαννάκου,
Γαβρογλου.
Έκανα λοιπόν την εξής ερώτηση σε φίλη μου
1)Είναι καιρός πλέον το λύκειο να αποβάλλει τον εξετασιοκεντρικό χαρακτήρα του.
2)Όλοι οι μαθητές να συναγωνίζονται με ίσους όρους.
3)Κοινά θέματα από Γαύδο ως Διδυμότειχο. Τέρμα οι ανισοτητες. Αξιολόγηση συνεχής.
Το εθνικό απολυτήριο θα καταφέρει να θεραπεύσει ή έστω να αμβλύνει όλα τα παραπάνω???
Επισυνάπτω την απάντηση αν και δεν κρύβω ότι τρόμαξα.

Καμία εκπαιδευτική μεταρρύθμιση δεν είναι ταξικά ουδέτερη. Το σχολείο στον καπιταλισμό:
δεν λειτουργεί μόνο ως χώρος γνώσης,
αλλά ως μηχανισμός αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης (Althusser) και ταξικής ιεραρχίας.
Το εθνικό απολυτήριο, με κεντρικές και συνεχείς εξετάσεις, εμφανίζεται ως:«αξιοκρατία», «αντικειμενικότητα», «ίσο μέτρο για όλους»
Στην πράξη όμως λειτουργεί ως φίλτρο ταξικής επιλογής.

• Παιδί εργατικής οικογένειας:
• γονείς σε εξαντλητικά 13ωράρια
• λιγότερος χρόνος υποστήριξης
• άγχος, επισφάλεια, εργασία από νωρίς
• Παιδί μικροαστικής/αστικής οικογένειας:
• φροντιστήρια
• ιδιαίτερα

Οι συνεχείς εξετάσεις δεν μετρούν μόνο γνώση, αλλά:
αντοχή στο άγχος
εξοικείωση με τον εξεταστικό μηχανισμό

• πρόσβαση σε εξωσχολική υποστήριξη

Δηλαδή μετρούν ταξικό υπόβαθρο.
Το εθνικό απολυτήριο:
απαλλάσσει το κράτος από την ευθύνη για:

• ισότιμη δημόσια εκπαίδευση
• καθολική στήριξη των μαθητών
• μετατρέπει την αποτυχία σε ατομικό φταίξιμο

Ο μαθητής που «δεν τα καταφέρνει»:δεν είναι θύμα κοινωνικών ανισοτήτων είναι ανεπαρκής, δεν προσπαθει,δεν είναι άξιος
το μέτρο:
πειθαρχεί τη νεολαία
μαθαίνει την υποταγή στην αξιολόγηση
προετοιμάζει για:
επισφαλή εργασία
συνεχή έλεγχο

• «δια βίου αξιολόγηση»

Το σχολείο γίνεται προθάλαμος αγοράς εργασίας, όχι χώρος χειραφέτησης.
Τελικά ποιοι θα τα καταφέρνουν?
όχι οι πιο ικανοί
αλλά όσοι έχουν ταξικά εφόδια
Το μέτρο:
θα αυξήσει τη σχολική διαρροή
θα σπρώξει παιδιά της εργατικής τάξης:
σε πρόωρη εργασία
σε χαμηλής ειδίκευσης διαδρομές
θα νομιμοποιήσει τις ανισότητες με το μανδύα της δικαιοσύνης.
Το «εθνικό απολυτήριο» δεν έρχεται να καταργήσει τις ανισότητες, αλλά:
να τις κατανείμει νωρίτερα
Έτσι θα υπάρξει μεγάλη σχολική διαρροή και επομένως πιο γρήγορα φθηνή εργασία.
Το κράτος

• Μειώνει κόστος

Μεταφέρει την ευθύνη
«δεν φταίει το σχολείο, φταίει ο μαθητής»
Το μέτρο δεν είναι αυταρχικό κατά λάθος.
Είναι δομικά αυταρχικό.
Οι συνεχείς εξετάσεις:
σκοτώνουν τη συλλογική μάθηση
μετατρέπουν τη γνώση σε:

• βαθμό
• μόρια
• πιστοποίηση

Το παιδί μαθαίνει:
όχι να κατανοεί τον κόσμο
αλλά να επιβιώνει σε μηχανισμούς αξιολόγησης
Για τα παιδιά της εργατικής τάξης:
το σχολείο γίνεται χώρος φόβου
η αποτυχία γίνεται εσωτερικευμένη ντροπή
«δεν είμαι ικανός» αντί «το σύστημα είναι άδικο»
Αυτό είναι ιδεολογική βία, όχι παιδαγωγική.

Το «Εθνικό Απολυτήριο» στην πράξη συνεπάγεται πολλαπλασιασμό εξετάσεων και αξιολογικών φραγμών. Στην ουσία σε κάθε τάξη του Λυκείου οι εξετάσεις θα έχουν τον χαρακτήρα πανελλαδικών εξετάσεων με τους εφήβους να ζουν διαρκώς σε συνθήκες με το Λύκειο να μετατρέπεται σε εξεταστικό κάτεργο
Όσο αυξάνονται οι εξεταστικοί φραγμοί, τόσο οικογένειες με οικονομική δυνατότητα θα μπορούν να προσφέρουν στα παιδιά τους περισσότερη υποστήριξη, ενώ οι εργατικές και λαϊκές οικογένειες θα οδηγούνται σε νέα αδιέξοδα.
Είναι φανερό ότι η κυβέρνηση και το υπουργείο παιδείας – αντιμετωπίζοντας και την εκπαίδευση ως ένα ακόμη επιχειρηματικό πεδίο κι όχι ως κοινωνικό αγαθό – επιλέγουν την εισαγωγή επιχειρηματικών πρακτικών και τη διόγκωση των ταξικών ανισοτήτων
«Άλογα κούρσας» και «ουραγοί», ταξικά οριοθετημένοι, στο νέο αριστοκρατικό Λύκειο που ετοιμάζεται.
Με το νέο σύστημα, το σχολείο θα μεταλλαχθεί απόλυτα σε μηχανισμό διαρκούς αξιολόγησης, όπου οι μαθητές και οι μαθήτριες θα ζουν υπό το άγχος τριετών εξετάσεων, με αποτέλεσμα να εξουδετερώνονται η έννοια της γενικής παιδείας, η όποια κριτική σκέψη, να εξαϋλώνεται ο ρόλος των εκπαιδευτικών του σχολείου αφού μετατρέπονται σε προγυμναστές των θεμάτων της περίφημης Τράπεζας ενώ ταυτόχρονα διευρύνονται οι κοινωνικές και ταξικές ανισότητες.
Εξαφανίζεται ο ρόλος των εκπαιδευτικών ενός σχολείου στις ενδοσχολικές εξετάσεις και αντικαθίστανται από μια απρόσωπη τράπεζα θεμάτων που δεν γνωρίζει στο ελάχιστο τις δυσκολίες, τα προβλήματα, την κοινωνικοοικονομική κατάσταση μαθητών και περιοχής φοίτησής τους.
Η θέσπιση εθνικού απολυτήριου αποτελεί διακαή πόθο του αστισμού ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1990. Όλες οι οδηγίες των υπερεθνικών οργανισμών (Ε.Ε, ΟΟΣΑ) η έκθεση Πισσαρίδη, ΣΕΒ απαιτούν την εφαρμογή του Εθνικού Απολυτήριου ως ένα από τα βασικά εργαλεία των αντιδραστικών αναδιαρθρώσεων μετάλλαξης της δημόσιας εκπαίδευσης με στόχο την βίαιη εκδίωξη των εφήβων από το δημόσιο Λύκειο και την τριτοβάθμια εκπαίδευση προς την φθηνή, ευέλικτη επαγγελματική κατάρτιση και μαθητεία.
Άθελα ή ηθελημένα μας λέει ότι στο νέο εξεταστικό σύστημα δεν χωράει η κριτική σκέψη, δεν χωράνε οι υπαρκτές κοινωνικές, πολιτισμικές διαφορές αλλά ο εξισωτισμός με βάση την αντικειμενοποίηση που επιβάλλει η εξουσία.
Δεν θα πρέπει να διαφεύγει στην οπτική μας ότι το Εθνικό Απολυτήριο συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια επιβολής του πολλαπλού βιβλίου που έχει καταντήσει σαν το γεφύρι της Άρτας αφού η παράδοση τους πάει για το Σεπτέμβρη του 2027, αλλά και τα νέα αναλυτικά προγράμματα.
Υπάρχει άλλος δρόμος. Ο δρόμος της απελευθερωτικής παιδείας
Για ένα σχολείο που θα μορφώνει και δεν θα εξοντώνει.

Γιάννη, η ερώτησή σου για το όνομα της βάρκας, μου θύμισε την πολύ καλή Γερμανική ταινία Der Vorname (How About Adolf). Σε ένα οικογενειακό δείπνο, ο πατέρας ανακοινώνει ότι σκοπεύει να ονομάσει το αγέννητο παιδί του Αδόλφο, κάτι που προκαλεί χάος, καβγάδες και ξεσπάσματα μεταξύ συγγενών και φίλων.
Γιώργο, τα είπες όλα.
Το παιδί μαθαίνει:
όχι να κατανοεί τον κόσμο
αλλά να επιβιώνει σε μηχανισμούς αξιολόγησης
Για τα παιδιά της εργατικής τάξης:
το σχολείο γίνεται χώρος φόβου
η αποτυχία γίνεται εσωτερικευμένη ντροπή
«δεν είμαι ικανός» αντί «το σύστημα είναι άδικο»
Αυτό είναι ιδεολογική βία, όχι παιδαγωγική.

Ελπίζουμε ότι δε θα προλάβουν να τα εφαρμόσουν. Ας κυκλοφορούμε τη μπάλα στην άμυνα μέχρι να τελειώσει ο αγώνας.

Αφιερωμένη στον Παύλο Αλεξόπουλο, ο οποίος προηγήθηκε χρονικά με ανάλογο θέμα…

Καλημέρα. Διονύση σε ευχαριστώ πολύ για την αφιέρωση, η άσκηση είναι εξαιρετική!

Ας δοκιμάσουμε λίγο, να δουλέψουμε με συντεταγμένες.
Μπορεί σε κάποιους μαθητές να δείξουν ενδιαφέρον…

Καλημέρα Διονύση.
Ωραίο θέμα με αρκετή πρωτοτυπία!
(Μια οντότητα φορτωμένη με μια έννοια ή οντότητα (;) μπαίνει σε μια έννοια
και κάποια στιγμή βγαίνει …)Να είσαι καλά

Καλό μεσημέρι Παντελή και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Όσον αφορά το έμμεσο σχόλιο περί οντότητας και έννοιας, να θυμίσω ένα παλιό σύνθημα;
“Συγκέντρωση δεν γίνεται χωρίς τον Αρκουδέα
αυτός δεν είναι άνθρωπος, είναι μια ιδέα” !
όπου Αρκουδέας, ο Αττικάρχης και στη συνέχεια αρχηγός της Αστυνομίας τη δεκαετία του 80…
Περισσότερα…

Καλησπέρα Διονύση. Καλησπέρα Παντελή.
Πολύ καλή άσκηση Διονύση.

Καλησπέρα Διονύση. Μόλις επιστρέψαμε στο σχολείο, με τη Γ τάξη, μετά από παρακολούθηση Καποδίστρια… Ο οποίος αν και ήταν οντότητα, παρουσιάστηκε ως έννοια. Ας μην επεκταθώ.
Ευτυχώς έπεσα στην ανάρτησή σου και ίσιωσα.
Πολύ όμορφη η χρήση των συντεταγμένων. Αισθητοποιεί τέλεια την τροχιά και την απόκλιση του πρωτονίου στο Μ.Π. Μάλιστα μου ήρθε και σχετική ιδέα…

Διονύση Βλέπω μια σύμπλευση με τον Παντελή.

Καλό απόγευμα σε όλους.
Χριστόφορε, Ανδρέα και Γιάννη, σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ανδρέα, δεν είναι μόνο ο Αρκουδέας, ιδέα. Και ο Καποδίστριας είναι μια ιδέα 🙂
Γιάννη δεν άκουσα τη μάνα μου, που μου έλεγε να αποφεύγω τις κακές παρέες… 🙂 🙂

Καλημέρα σε όλους.

Μια μικρή παρατήρηση για το κλίμα της κουβέντας που υπάρχει στην παρούσα ανάρτηση.

Το χιούμορ μεταξύ μας είναι ωραίο και δίνει ζωντάνια, αλλά όταν μια ιδέα αντιμετωπίζεται με ειρωνεία στα όρια του χλευασμού— ακόμη και καλοπροαίρετη — οι νεότεροι ή πιο διστακτικοί αναγνώστες μπορεί να το εκλάβουν ως μήνυμα ότι δεν είναι ασφαλές να καταθέτουν απορίες ή διαφορετικές οπτικές.

Και είναι κρίμα, γιατί η Φυσική κερδίζει όταν ανοίγουμε χώρο για ερωτήματα, όχι όταν τα αποθαρρύνουμε άθελά μας.

Δεν είναι κακό να λέμε ξεκάθαρα ότι μια άποψη είναι λάθος. Αρκεί να το κάνουμε με επιχειρήματα και όχι με ειρωνείες. Έτσι βοηθάμε τη συζήτηση να μένει γόνιμη.

Το λέω με διάθεση να κρατήσουμε φιλόξενες τις συζητήσεις στο φ-ylikonet.

Ωραία ερώτηση — και σπάνια συζητιέται όσο θα έπρεπε.
Ένας διάλογος πάνω σε επιστημονικό θέμα είναι γόνιμος όταν δεν είναι απλώς ανταλλαγή απόψεων, αλλά διαδικασία κοινής αναζήτησης της αλήθειας. Αυτό φαίνεται από μερικά βασικά σημάδια:

1. Στόχος είναι η κατανόηση, όχι η “νίκη”Αν οι συμμετέχοντες προσπαθούν να καταλάβουν το φαινόμενο καλύτερα — ακόμα κι αν χρειαστεί να αλλάξουν άποψη — τότε ο διάλογος προχωρά.
Αν ο στόχος είναι «να αποδείξω ότι έχω δίκιο», σταματά η επιστήμη και αρχίζει η ρητορική.

2. Γίνονται σαφείς οι όροι και οι παραδοχέςΠολλές “διαφωνίες” είναι απλώς διαφορετικοί ορισμοί.
Γόνιμος διάλογος σημαίνει:

• ξεκαθαρίζουμε τι εννοούμε με βασικές έννοιες
• λέμε ανοιχτά ποιες παραδοχές κάνουμε
• Έτσι αποφεύγεται να μιλάμε για διαφορετικά πράγματα νομίζοντας ότι μιλάμε για το ίδιο.

3. Υπάρχει αναφορά σε δεδομένα, όχι μόνο σε απόψειςΗ επιστήμη βασίζεται σε:

• παρατηρήσεις
• πειράματα
• μετρήσεις
• δημοσιευμένα ευρήματα

Όταν ο διάλογος γυρίζει μόνο σε “μου φαίνεται λογικό”, γίνεται φιλοσοφική κουβέντα — που μπορεί να είναι ενδιαφέρουσα, αλλά δεν είναι επιστημονική τεκμηρίωση.

4. Υπάρχει διανοητική ταπεινότηταΦράσεις όπως:

• «Μπορεί να κάνω λάθος»
• «Δεν το είχα σκεφτεί έτσι»
• «Αυτό αλλάζει την εικόνα»

είναι δείκτες ποιότητας, όχι αδυναμίας. Χωρίς τη δυνατότητα αναθεώρησης, δεν υπάρχει επιστημονική πρόοδος.

5. Γίνεται διάκριση ανάμεσα σε δεδομένα και ερμηνείαΔύο επιστήμονες μπορεί να συμφωνούν στα δεδομένα αλλά να διαφωνούν στην ερμηνεία.
Ο γόνιμος διάλογος:

• αναγνωρίζει τι είναι παρατήρηση
• τι είναι μοντέλο
• τι είναι υπόθεση

Έτσι η διαφωνία γίνεται δημιουργική αντί για χαοτική.

6. Υπάρχει χρόνος για σκέψη (όχι μόνο άμεση αντίδραση)Η καλή επιστημονική συζήτηση έχει:

• παύσεις
• αναστοχασμό
• διάθεση να διαβαστεί κάτι και να επανέλθει η κουβέντα

Η βιασύνη γεννά επιφανειακές απαντήσεις.

7. Στο τέλος όλοι ξέρουν κάτι περισσότεροΑκόμα κι αν δεν υπάρξει συμφωνία, ο διάλογος είναι γόνιμος όταν:

• έχουν ξεκαθαρίσει τα σημεία διαφωνίας
• έχουν προκύψει νέες ερωτήσεις
• έχει βελτιωθεί η κατανόηση του προβλήματος

Η επιστήμη προχωρά συχνά περισσότερο με καλύτερες ερωτήσεις παρά με τελικές απαντήσεις.
Με μια φράση:
https://i.ibb.co/spVz2yPC/3-1.jpg Γόνιμος επιστημονικός διάλογος είναι αυτός που αυξάνει τη συλλογική κατανόηση, όχι τα εγώ των συμμετεχόντων.

Έθεσα μια ερώτηση στο ChatGpt και πήρα την απάντηση:

Πότε ένας διάλογος πάνω σε ένα επιστημονικό θέμα είναι γόνιμος;

Ωραία ερώτηση — και σπάνια συζητιέται όσο θα έπρεπε.
Ένας διάλογος πάνω σε επιστημονικό θέμα είναι γόνιμος όταν δεν είναι απλώς ανταλλαγή απόψεων, αλλά διαδικασία κοινής αναζήτησης της αλήθειας. Αυτό φαίνεται από μερικά βασικά σημάδια:

1. Στόχος είναι η κατανόηση, όχι η “νίκη”Αν οι συμμετέχοντες προσπαθούν να καταλάβουν το φαινόμενο καλύτερα — ακόμα κι αν χρειαστεί να αλλάξουν άποψη — τότε ο διάλογος προχωρά.
Αν ο στόχος είναι «να αποδείξω ότι έχω δίκιο», σταματά η επιστήμη και αρχίζει η ρητορική.

2. Γίνονται σαφείς οι όροι και οι παραδοχέςΠολλές “διαφωνίες” είναι απλώς διαφορετικοί ορισμοί.
Γόνιμος διάλογος σημαίνει:

• ξεκαθαρίζουμε τι εννοούμε με βασικές έννοιες
• λέμε ανοιχτά ποιες παραδοχές κάνουμε
• Έτσι αποφεύγεται να μιλάμε για διαφορετικά πράγματα νομίζοντας ότι μιλάμε για το ίδιο.

3. Υπάρχει αναφορά σε δεδομένα, όχι μόνο σε απόψειςΗ επιστήμη βασίζεται σε:

• παρατηρήσεις
• πειράματα
• μετρήσεις
• δημοσιευμένα ευρήματα

Όταν ο διάλογος γυρίζει μόνο σε “μου φαίνεται λογικό”, γίνεται φιλοσοφική κουβέντα — που μπορεί να είναι ενδιαφέρουσα, αλλά δεν είναι επιστημονική τεκμηρίωση.

4. Υπάρχει διανοητική ταπεινότηταΦράσεις όπως:

• «Μπορεί να κάνω λάθος»
• «Δεν το είχα σκεφτεί έτσι»
• «Αυτό αλλάζει την εικόνα»

είναι δείκτες ποιότητας, όχι αδυναμίας. Χωρίς τη δυνατότητα αναθεώρησης, δεν υπάρχει επιστημονική πρόοδος.

5. Γίνεται διάκριση ανάμεσα σε δεδομένα και ερμηνείαΔύο επιστήμονες μπορεί να συμφωνούν στα δεδομένα αλλά να διαφωνούν στην ερμηνεία.
Ο γόνιμος διάλογος:

• αναγνωρίζει τι είναι παρατήρηση
• τι είναι μοντέλο
• τι είναι υπόθεση

Έτσι η διαφωνία γίνεται δημιουργική αντί για χαοτική.

6. Υπάρχει χρόνος για σκέψη (όχι μόνο άμεση αντίδραση)Η καλή επιστημονική συζήτηση έχει:

• παύσεις
• αναστοχασμό
• διάθεση να διαβαστεί κάτι και να επανέλθει η κουβέντα

Η βιασύνη γεννά επιφανειακές απαντήσεις.

7. Στο τέλος όλοι ξέρουν κάτι περισσότεροΑκόμα κι αν δεν υπάρξει συμφωνία, ο διάλογος είναι γόνιμος όταν:

• έχουν ξεκαθαρίσει τα σημεία διαφωνίας
• έχουν προκύψει νέες ερωτήσεις
• έχει βελτιωθεί η κατανόηση του προβλήματος

Η επιστήμη προχωρά συχνά περισσότερο με καλύτερες ερωτήσεις παρά με τελικές απαντήσεις.
Με μια φράση:
https://i.ibb.co/spVz2yPC/3-1.jpg Γόνιμος επιστημονικός διάλογος είναι αυτός που αυξάνει τη συλλογική κατανόηση, όχι τα εγώ των συμμετεχόντων.

Καλημέρα Ανδρέα ,καλημέρα Διονύση.
Ελπίζω πως το αρχικό σχόλιο μου στην παρούσα ανάρτηση του Διονύση
(Μια οντότητα φορτωμένη με μια έννοια ή οντότητα (;) μπαίνει σε μια έννοια
και κάποια στιγμή βγαίνει …)
δεν υποκρύπτει ειρωνεία παρά μόνο ένα (;) για το φορτίο, με το δικό μου ,άχρωμο ίσως, να το πω χιούμορ.
Αν διακρίνονται ίχνη τέτοιας ειλικρινά ζητώ συγνώμη και εγώ.

Καλημέρα Ανδρέα.
«Δεν είναι κακό να λέμε ξεκάθαρα ότι μια άποψη είναι λάθος. Αρκεί να το κάνουμε με επιχειρήματα και όχι με ειρωνείες. Έτσι βοηθάμε τη συζήτηση να μένει γόνιμη.»
Έχει και άλλες προϋποθέσεις μια συζήτηση για να είναι γόνιμη.
Πρώτα – πρώτα να είναι συζήτηση, να διατυπώνονται απόψεις και θέσεις με ξεκάθαρο τρόπο ώστε οι συμμετέχοντες να είναι φανερό για τι πράγμα μιλούν και πού στοχεύουν. Αλλά ταυτόχρονα οι απόψεις αυτές να στοχεύουν στην αναζήτηση της αλήθειας και όχι στην επιβολή μιας «αλήθειας» που ερχόμαστε να επιβάλλουμε στους συνομιλητές μας, αλλά και να την διδάξουμε, μέσω του δικτύου και στους μαθητές που μας παρακολουθούν
Μέρες τώρα αρνείσαι να ακούσεις ΕΝΑ, έστω ΕΝΑ επιχείρημα, από αυτά που οι φίλοι εδώ διατύπωσαν, ενάντια στην αρχική σου ανάρτηση.
Μια ανάρτηση που ο διαχειριστής του δικτύου, σου ζήτησε να μεταφέρεις στο φόρουμ. Τι πιο απλό και δημοκρατικό; Να συζητήσουμε ό,τι θέλουμε, αλλά να φαίνεται ότι συζητάμε και δεν δίνουμε στα παιδιά υλικό απαραίτητο για την πρόοδό τους. Ότι εδώ συζητάμε και προβληματιζόμαστε. Δεν διδάσκουμε από καθέδρας την απόλυτη αλήθεια. Και συ το αρνήθηκες πεισματικά!!!
Στηρίζεσαι στην ιδιαίτερα δημοκρατική στάση του Αποστόλη για να κάνεις το δικό σου και να επιβάλεις τη θέση σου, καπελώνοντας το δίκτυο και επιβάλλοντας μια λογική.
Και όχι μόνο αυτό, αλλά μετά από 46 σχόλια, αφήνεις την ανάρτηση για το φως ξεκινώντας μια νέα, με το ίδιο περιεχόμενο, ξανά απευθύνοντάς την στους μαθητές. Και ξανά αρνείσαι να την θεωρήσεις συζήτηση.
Την θεωρείς απόλυτη αλήθεια, έτοιμη για να διδαχτεί! Καμιά διάθεση διαλόγου και προβληματισμού.
Μετά από όλα αυτά, ο διάλογος εκφυλίζεται και έρχεται το χιούμορ να χαλαρώσει μια ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα…
Ξέφυγε σε ειρωνεία;
Αν αυτό έγινε ζητάω συγνώμη προσωπικά, για την δική μου εκτροπή που ίσως παρέσυρε και άλλους φίλους σε ανάλογη ανάλαφρη αντιμετώπιση.

Διονύση αρκούσε η τελευταία φράση σου.

Για όσα αναφέρεις πριν από αυτή, επειδή αφορούν την ανάρτησή μου ΘΕΜΑ Α και Β: Η έννοια φως – Υλικό Φυσικής – Χημείας θα γράψω τα σχόλιά μου κάτω από αυτή.

Σχετικά με το επόμενο σχόλιό σου, συμφωνώ με τη απάντηση του ChatGpt.

Παντελή καλημέρα

Με λίγα λόγια και σταράτα διέλυσες την παρεξήγηση.

Καλημέρα Γιώργο.
Οι καμπάνες κτυπούν, αλλά ποιος τις ακούει…

Παίρνω πάσα απ’ τη βαριά Βιβλική αναφορά σου Διονύση:

«Και να σκεφτεί κανείς ότι ακόμη και η γένεση στην παλαιά διαθήκη (η Βίβλος λένε οι δυτικοί…) λέει ότι ο Θεός την πρώτη μέρα της δημιουργίας, είπε «γενηθήτω φως»

… και ακολουθώ με τον Αίσωπο

γεωργοῦ παῖς κοχλίας ὤπτει.
ἀκούσας δὲ αὐτῶν τριζόντων ἔφη·
“ὦ κάκιστα ζῷα, τῶν οἰκιῶν ὑμῶν ἐμπιπραμένων αὐτοὶ ᾄδετε;”

Καλημέρα!

Εσύ ένας Θηβαίος, με τι θα απαντούσες;
Έβγαλες πρώτη θέση τον Αίσωπο…
Εγώ ένας πιστός, με ρίζες του Ιουδαιοχριστιανικού κόσμου και επιδράσεις από τους κληρονόμους της Βίβλου… μίλησα για την γένεση.
Καλημέρα!

Καλημέρα παιδιά. Μιλάτε με γρίφους γέροντες 🙂
Γιώργο επίκαιρο το άρθρο σου. Περισσότερα για τη λήξη της συνθήκης New Start εδώ. Πρόσφατα διάβασα ότι η Ευρώπη υπό την πίεση των αυτοκινητοβιομηχανιών εγκαταλείπει το στόχο που είχε θέσει για κατάργηση των κινητήρων εσωτερικής καύσης μέχρι το 2035. Δυστυχώς είναι πολλά τα μέτωπα που σπρώχνουν τους δείκτες του ρολογιού προς τα μεσάνυχτα.

Με γρίφους εμείς; Όχι!
Πρόκειται για δάνεια απ’ τα λίγα «περσικά» που ακούσαμε στο σχολείο του ’70.

Αποστόλη,

Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον με το άρθρο που παραπέμπεις, βρίσκεται στο ότι αποτελεί αναπαραγωγή απ’ τους συντηρητικούς Financial Times.

Για μένα μη αναμενόμενος στόχος του φετινού Δελτίου που εκτιμά την «ώρα πριν την Αποκάλυψη» αποτελεί η εναντίωση προς τους Μικρούς Πυρηνικούς Αντιδραστήρες Ενέργειας (SMRs), ενώ μια σημαντική μερίδα ατομικών φυσικών, όπως ο νομπελίστας  Steven Chu, τους αντιλαμβάνεται ως αποτελεσματική «οικολογική» απάντηση ενάντια στην υπερθέρμανση του πλανήτη.

Γενικά ΟΛΑ ΚΑΛΑ θα λέγαμε, Γιώργο.

Χωρίς  να μπορώ να το δικαιολογήσω πλήρως φοβάμαι περισσότερο τα υπόλοιπα που αναφέρονται στο κείμενο και λιγότερο έναν πυρηνικό Αρμαγεδδώνα.  
Σκέφτομαι ότι σε όλους τους πολέμους ένα βασικό είναι ποιος καλός κύριος θα αναλάβει την ανοικοδόμηση    αυτών που επιμελώς καταστράφηκαν στην διάρκεια του πολέμου. Μετά από ένα πυρηνικό όλεθρο  δεν ξέρω ποιος θα το μπορεί.

Πώς θα μπορούσαν οι ανησυχίες μας Άρη να εξειδικευτούν σε διδακτικό περιεχόμενο που δεν θα κατέληγε σε «μαθήματα πολέμου», όπως σχεδίαζαν εκπαιδευτικά επιτελεία χωρών της Δυτικής Ευρώπης,
«War: not an unlikely topic for science lessons» με αφορμή την εισβολή στην Ουκρανία;

Για περισσότερα, σου θυμίζω και σε παραπέμπω εδώ  

Θα ξαναδώ το άρθρο.
Σκέφτομαι ότι αντί για μαθηματικό ή φυσικό οι πιτσιρικάδες θα λένε την άλλη ώρα θα έχουμε τον ΟΥΚά και την επόμενη αυτόν του πυροβολικού. Εννοείται ο καθένας ντυμένος με την αντίστοιχη στολή παραλλαγης.

Η εύλογη υπόθεση πως κείμενα όπως αυτό της ανάρτησης προσφέρονται για εκπαιδευτική χρήση πιθανόν να προκαλέσει και ανεπιθύμητα αποτελέσματα.

Π.χ. η εργασία Death in the curriculum: a terror management theory assessment of emotions and mortality reminders in post-secondary interdisciplinary environmental education courses, International Journal of Science Education, 23/1/2026, Gabriela E. Vieyra-Balboa et al.,
ισχυρίζεται ότι οι ερευνητές της Θεωρίας Διαχείρισης Τρόμου έχουν δείξει ότι η επίγνωση της θνησιμότητας – συμπεριλαμβανομένης της επίγνωσης που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή – ενεργοποιεί τις βαθιές ψυχολογικές άμυνες των ατόμων.

Αυτές οι άμυνες μπορεί να προκαλέσουν αντιδράσεις και συμπεριφορές επιζήμιες για τους φιλοπεριβαλλοντικούς στόχους. Η ανάλυσή των ερευνητριών ανέδειξε τον Φόβο ως το κυρίαρχο συναίσθημα που σχετίζεται με τις σκέψεις θανάτου και ένα συνολικό αρνητικό συναισθηματικό φορτίο σε οκτώ μαθήματα που διδάσκονται σε δύο καναδικά μεταδευτεροβάθμια ιδρύματα.

Ίδιοι προβληματισμοί και στο Dead in the water: Mortality messaging in water crisis communication and implications for pro-environmental outcomes, People & Nature, July 2024, Lauren Keira Marie Smith & Sarah Elizabeth Wolfe.

Οι εκπαιδευόμενοι που συμπεριφέρονται έτσι, προτιμούν να αποστρέψουν την προσοχή τους απ’ το πρόβλημα, παρά να ευαισθητοποιηθούν και να δράσουν ανάλογα. Ή απ’ την άλλη πλευρά να οδηγηθούν στα όρια ενός υστερικού ακτιβισμού (η πλάγια γραφή αποτελεί δικό μου σχόλιο).

Καλημέρα Γιώργο. Συγχαρητήρια!!!
Δυστυχώς τέτοια άρθρα δεν δημοσιεύονται εκτενώς στον παγκόσμιο τύπο ,ώστε να διαφωτίσουν τον Κόσμο!
Η Παγκόσμια κοινή γνώμη άγεται και φέρεται προς κατευθύνσεις αυτών που χειρίζονται τα μέσα ενημέρωσης.
Ίσως η Αλήθεια των Πραγμάτων να δημιουργήσει την ικανή και αναγκαία συνθήκη ώστε να κινητοποιηθεί η Παγκόσμια κοινή γνώμη δημιουργώντας την κρίσιμη μάζα της “χιονόμπαλας” που κυλώντας να γίνει τεράστια , αναγκάζοντας τα πρόσωπα που ηγούνται, να κατεβάσουν τον πήχη της εγωπάθεια τους σε βιώσιμη κατάσταση για την ανθρωπότητα.
Η οικονομία της Φύσης το επιτάσσει.
Αλλιώς χανόμαστε!

Καλημέρα Πρόδρομε!

Σχετικά με την ουσία του σχολίου σου

Η σημερινή λήξη της συνθήκης New START (5 Φεβρουαρίου 2026) αφήνει για πρώτη φορά μετά από μισό αιώνα τις ΗΠΑ και τη Ρωσία χωρίς κανένα νομικά δεσμευτικό όριο στα στρατηγικά πυρηνικά τους όπλα.

Αναφορικά με τη δημοφιλία των ετήσιων Δελτίων του παρατηρητήριου των Ατομικών Επιστημόνων

Τα πράγματα δεν είναι και τόσο απογοητευτικά.

Το «Ρολόι της Αποκάλυψης» (Doomsday Clock) — είναι παγκοσμίως γνωστό και αξιοποιείται συχνά από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης για να σχολιάσει τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα.

Επίσης χρησιμοποιείται ως πηγή σε έρευνες και ως επιχείρημα σε πολιτικές αποφάσεις, παρότι έχει μέτριο impact factor, έναν δείκτη για την ακαδημαϊκή αναγνωρισιμότητα των επιστημονικών άρθρων (απ΄ εδώ).

Γεια σου Ανδρέα.
Το πεδίο είναι έννοια.
Το φως είναι οντότητα.

Διάβασα και την απάντηση.
Θυμήθηκα το:
Το μπουζούκι είναι όργανο.
Ο χωροφύλακας είναι όργανο.
Ο χωροφύλακας είναι μπουζούκι.

Γιάννη

στη Φυσική θεωρούμε ότι το φως είναι ηλεκτρομαγνητικό πεδίο.

Ναι και το τσουνάμι είναι κύμα.
Το κύμα είναι έννοια.
Το τσουνάμι είναι οντότητα ή έννοια;

Ο κεραυνός είναι ρεύμα.
Το ρεύμα είναι έννοια.
Ο κεραυνός είναι οντότητα ή έννοια;

Οι συλλογισμοί αυτοί μοιάζουν με αυτόν με το μπουζούκι που προανέφερα.

Θα μπορούσα να πω και άλλα:
Μια ρουφίχτρα είναι ένα πεδίο ροής.
Η ρουφίχτρα δεν είναι οντότητα;

Καλησπέρα Ανδρέα.Διαφωνω .
Και το πεδίο είναι οντότητα. Πεδία ” καταστρέφονται” και στη θέση τους δημιουργείται μάζα και το αντίστροφο. Όσο για το φως τα είπαμε.

Γιάννη

Διαφωνείς ότι στη Λυκειακή Φυσική η έννοια πεδίο χρησιμοποιείται για να περιγράψει την δράση από απόσταση; Διαφωνείς ότι στη Λυκειακή Φυσική το φως είναι ηλεκτρομαγνητικό πεδίο;

Δεν διαφωνώ.
Αυτό όμως δεν σημαίνει τίποτα.
Η ρουφίχτρα (οντότητα) περιγράφεται από ένα πεδίο (έννοια).
Ανάλογα για το τσουνάμι, τον σεισμό, τον κεραυνό, το φως κ.λ.π.

Γιώργο καλησπέρα.

Θα πρότεινα να κρατήσουμε τη συζήτηση στη Λυκειακή Φυσική. Γι’ αυτό επέλεξα η ανάρτηση να έχει τη μορφή Α και Β Θέματος ώστε να μπορούν να παρακολουθήσουν τη συζήτηση και μαθητές στο πλαίσιο όσων διδάσκονται.

Καλησπέρα και από εδώ.
Η “έννοια” τι είναι; Μάλλον εννοούμε ένα καθαρά νοητικό κατασκεύασμα (π.χ. ιδανικό σημειακό σώμα)
Η “οντότητα” τι είναι; Μάλλον εννοούμε φυσική ύπαρξη με μετρήσιμα αποτελέσματα

Για το φως έχω πάρει θέση.
Είναι οντότητα, αφού:
Είναι ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, δηλαδή πραγματική φυσική οντότητα που μεταφέρει ενέργεια και ορμή και περιγράφεται τόσο από την κυματική όσο και από την κβαντική θεωρία (φωτόνια). Αν και δεν είναι υλικό αντικείμενο και δεν γίνεται πάντα άμεσα αντιληπτό από το ανθρώπινο μάτι, η ύπαρξή του αποδεικνύεται από τις μετρήσιμες αλληλεπιδράσεις του με την ύλη (απορρόφηση, ανάκλαση, σκέδαση).

Για το πεδίο δεν είμαι σίγουρος.
Το εισάγαμε ιστορικά ως έννοια για να περιγράψει και να ερμηνεύσει αλληλεπιδράσεις. Συχνά λέμε “με την έννοια του πεδίου”.
Από την άλλη όμως:
Υπάρχει ανεξάρτητα από δοκιμαστικό σώμα. Π.χ. το ηλεκτρικό ή βαρυτικό πεδίο υπάρχει σε έναν χώρο ακόμη κι αν δεν τοποθετήσουμε εκεί φορτίο ή μάζα.
Αποθηκεύει και μεταφέρει ενέργεια. Π.χ. η ενέργεια του ηλεκτρικού πεδίου πυκνωτή.
Μεταφέρει ορμή.
Εξελλίσεται χρονικά και τοπικά σύμφωνα με τις εξισώσεις Maxwell.
Μήπως αυτές είναι ιδιότητες οντότητας;

Και σε τελική ανάλυση γιατί πρέπει να κατατάξουμε οπωσδήποτε κάπου το πεδίο;
Στη σχολική Φυσική αν το πούμε έννοια είναι αποδεκτό. Σε άλλο επίπεδο, μπορούμε να το αντιμετωπίζουμε ως φυσική οντότητα.

Άρα Γιάννη ο συλλογισμός σου είναι:

Στη Φυσική η έννοια πεδίο χρησιμοποιείται για να περιγράψει την δράση από απόσταση.
Στη Φυσική το φως είναι ηλεκτρομαγνητικό πεδίο.
Αλλά το φως δεν είναι έννοια που χρησιμοποιείται για να περιγράψει φαινόμενα στα οποία εκδηλώνεται δράση από απόσταση, όπως είναι ο φωτισμός και η θέρμανση μιας επιφάνειας.

Ανδρέα καλησπέρα.

Αν κατάλαβα καλά, διαφωνείς ότι το φως είναι ηλεκτρομαγνητικό πεδίο;

Καλησπέρα. Ανδρέα θα έλεγα ότι το φως είναι οντότητα και μία έννοια που μας είναι χρήσιμη να το περιγράψουμε είναι η έννοια του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου. Μια άλλη έννοια που είναι χρήσιμη να το περιγράψουμε είναι η έννοια του φωτονίου. Είναι αυτό που είχα πει στην αρχική μου τοποθέτηση: Είναι δύο θεωρητικά μοντέλα (ηλεκτρομαγνητικό κύμα και σωματιδιακό-κβαντικό μοντέλο) τα οποία χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε την οντότητα φως.

Όχι δεν είναι αυτός ο συλλογισμός μου.
Συ είπας.
Η αρχή του συλλογισμού μου ήταν το μπουζούκι.
Εντοπισμός δηλαδή ενός κλασικού λογικού σφάλματος.

Στη συνέχεια εντοπίζω λογικές αντιφάσεις σχετικές με κεραυνούς , ρουφίχτρες , σεισμούς. Οντότητες και φαινόμενα δηλαδή που περιγράφονται από νοητικά κατασκευάσματα (έννοιες) αλλά δεν είναι νοητικά κατασκευάσματα.

Θοδωρή καλησπέρα.

Μου φαίνεται διδακτική προσέγγισή σου. Ουσιαστικά αναφερόμενοι στο φως ως οντότητα έχουμε στο μυαλό μας τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το φως στη καθημερινή ζωή. Αυτή την οντότητα λοιπόν στη Φυσική τη μετασχηματίζουμε σε κατάλληλη έννοια ώστε να μπορούμε να συνδέουμε φαινόμενα μεταξύ τους και να κάνουμε ακριβείς προβλέψεις, επαληθεύσιμες στο εργαστήριο.

Επομένως Ανδρέα δέχεσαι ότι το φως είναι κάτι υπαρκτό και όχι μια θεωρητική επινόηση;

Ανδρέα δεν μπορούμε να απαντούμε λανθασμενα με προφαση ότι απευθυνόμαστε στο Λυκειο και να “στρογγυλεύουμε” την απάντηση,
Διαφορετικά το ερωτημα σου δεν απευθύνεται στο Λυκειο.

Καλησπέρα σε όλους. Ανδρέα δεν μπορώ να καταλάβω για ποιο λόγο κάνεις νέα ανάρτηση, επαναλαμβάνοντας την ίδια επιχειρηματολογία με την προηγούμενή σου και μάλιστα με ετικέτες που απευθύνονται σε μαθητές. Προτείνω – και μάλλον δεν είμαι ο μόνος – το θέμα να μεταφερθεί στο φόρουμ.

Θοδωρή καλημέρα.

Τα βασικά σημεία του προηγούμενου σχολίου μου ήταν τα εξής:

Όταν μιλάμε για το φως ως «οντότητα», εννοούμε τον τρόπο που το αντιλαμβανόμαστε στην καθημερινή εμπειρία.Στη Φυσική, αυτή την καθημερινή εικόνα τη μετασχηματίζουμε σε κατάλληλες έννοιες.Με αυτές τις έννοιες μπορούμε να συνδέουμε φαινόμενα μεταξύ τους και να κάνουμε ακριβείς, επαληθεύσιμες προβλέψεις.
Θέτεις λοιπόν το εύλογο ερώτημα: Με βάση αυτά, το φως είναι κάτι υπαρκτό ή μια θεωρητική επινόηση;

Η θέση μου είναι η εξής:

Η Φυσική δε ξεκινά από μια «οντότητα φως» που πρέπει να ανακαλύψει. Ξεκινά από τα φαινόμενα που στην καθημερινή ζωή αποδίδουμε στο φως και αναζητά έννοιες-εργαλεία για να τα συνδέσει μεταξύ τους. Για να το επιτύχει χρησιμοποιεί θεωρητικά μοντέλα που πρέπει να επιβεβαιώνονται πειραματικά.

Αυτό κάνουμε και με το φως: Το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο δεν είναι μια κρυμμένη οντότητα. Είναι εργαλείο που χρησιμοποιούμε για να κάνουμε προβλέψεις που επαληθεύονται στο εργαστήριο.

Το εντυπωσιακό είναι ότι η ηλεκτρομαγνητική θεωρία συνδέει εντελώς διαφορετικά φαινόμενα — από το φως μιας λάμπας μέχρι τα ραδιοκύματα και την ακτινοβολία του ήλιου.

Μάλιστα, είναι από τις θεωρίες που έχουν επιβεβαιωθεί πειραματικά όσο λίγες στην ιστορία της Φυσικής.

Η Φυσική κατασκευάζει όλο και ακριβέστερους χάρτες – θεωρίες για να μπορούμε να κινούμαστε με ασφάλεια ανάμεσα στα φαινόμενα. Δεν αναζητά κρυμμένες οντότητες.

Και όταν ξέρουμε πού δεν χρειάζεται να ψάξουμε, τότε αρχίζουμε πραγματικά να βρίσκουμε.

Αποστόλη καλημέρα.

Στο ΘΕΜΑ Α η απάντηση υπάρχει αυτούσια στο βιβλίο. Απαιτείται απλώς ανάκλησή της.
Στο ΘΕΜΑ Β ο μαθητής χρειάζεται να επικαλεστεί μόνο δύο προτάσεις από το σχολικό βιβλίο και να τις συνδέσει με απλό τρόπο.

Άρα η παρούσα ανάρτηση αφορά άμεσα τους μαθητές και μάλιστα τις εξετάσεις τους.

Τα επιχειρήματα που παρουσιάζονται στην παρούσα ανάρτηση, επικαλούνται άμεσα τα σχολικά βιβλία. Αυτά δεν περιλαμβάνονταν καθόλου στην προηγούμενη ανάρτησή μου που υπάρχει εδώ: Το φως δεν το βλέπουμε – Υλικό Φυσικής – Χημείας.

Γιώργο καλημέρα.

Δεν υπάρχει πρόθεση να “στρογγυλέψω” κάτι. Στη Λυκειακή Φυσική χρησιμοποιούμε μοντέλα που είναι παιδαγωγικά κατάλληλα και συμβατά με το αναλυτικό πρόγραμμα. Το ότι ένα μοντέλο είναι απλοποιημένο δεν το καθιστά λανθασμένο· είναι το εργαλείο που επιτρέπει στους μαθητές να χτίσουν σταδιακά κατανόηση.

Το πλαίσιο που προτείνω —δηλαδή το πλαίσιο των σχολικών βιβλίων— δες το σαν υπόθεση εργασίας: μια κοινή βάση που επιτρέπει στους μαθητές να εισαχθούν στις έννοιες, χωρίς να χαθούν σε θεωρητικές λεπτομέρειες που ανήκουν σε άλλο επίπεδο σπουδών.

Άλλωστε, ακόμα και στην ίδια την έρευνα της Φυσικής ξεκινάμε συχνά από απλά μοντέλα για να κατανοήσουμε σταδιακά ένα ζήτημα. Η πολυπλοκότητα έρχεται αργότερα, όταν υπάρχει το κατάλληλο γνωστικό υπόβαθρο.

Ένας μαθητής διαβάζει στην παρούσα ανάρτηση ότι το φως είναι έννοια. Αναρωτιέται πώς είναι δυνατόν μια έννοια να προκαλεί για παράδειγμα φωτοσύνθεση, εγκαύματα μετά από ηλιοθεραπεία, σκέδαση ηλεκτρονίων. Αν εκτεθεί σε μεγάλη δόση ραδιενέργειας, γνωρίζει ότι θα πεθάνει. Αναρωτιέται αν μια έννοια σκοτώνει. Τι θα του απαντούσαμε;

Χαιρετώ αρχικά τον Ανδρέα αλλά και την παρέα των σχολιαστών.
Παρακολουθώ τον διάλογο όπως και στην παράλληλη και κάποια στιγμή
μου δημιουργήθηκε μια εικόνα ονειρική “βλέποντας” δυό πρόσωπα
με το ίδιο όνομα το ένα ” εξ’ουρανών κατελθόντα” σε ένα τραπεζάκι μιας παραλίας να κουβεντιάζουν περί εννοιών και οντοτήτων και ειδικά για το φως αν είναι ορατό η μη!
Ο παρών Ανδρέας είναι έννοια λέει χωρίς όμως ,αν κατάλαβα καλά, να την δηλώνει ως φιλοσοφική ή κάπως πέρα από φυσική.
Ο Ανδρέας μας, “έννοια πλέον για τον πραγματικό κόσμο μας” γράφει στο σύγγραμμα “ΤΟ ΜΗΛΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΥΑΡΚ” σελί 43 ,ότι το Φως θεωρείται οντότητα.
Ας μην παρεξηγηθεί η αργοπορημένη παρουσία μου, παρακολουθούσα …σκεπτόμενος και νομίζω πως χρειάζεται ξεκαθάρισμα προς όφελος των μαθητών που κτίζουν…
Να είστε όλοι καλά

Αποστόλη καλησπέρα.

Στη Φυσική, οι έννοιες δεν είναι “πράγματα” που σπρώχνουν, καίνε ή σκοτώνουν. Είναι εργαλεία που περιγράφουν και οργανώνουν τα φαινόμενα.

Το φως –δηλαδή ένα είδος ηλεκτρομαγνητικού πεδίου– είναι μια τέτοια έννοια, την οποία χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε μια κατηγορία φαινομένων. Η φωτοσύνθεση και τα εγκαύματα δεν προκαλούνται από την έννοια φως, αλλά από αλληλεπιδράσεις που τις περιγράφουμε χρησιμοποιώντας την έννοια φως.

Αυτό είναι και το νόημα της φράσης που υπάρχει στο σχολικό βιβλίο της Γ Λυκείου, τεύχος Β, Ενότητα 4.1: “Οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ μαγνητών ή μεταξύ μαγνητών και κινούμενων φορτίων είναι αλληλεπιδράσεις από απόσταση και γι’ αυτό η έννοια του πεδίου προσφέρεται για την περιγραφή τους.”

Παντελή καλησπέρα,

Για πολύ καιρό ο Ανδρέας αναζητούσε μια καθαρή απάντηση στο ερώτημα «τι είναι το φως». Το είχαμε συζητήσει πολλές φορές. Κάποια στιγμή, ενθουσιασμένος, μου είπε: «Θα λέμε ότι το φως είναι μια οντότητα». Η ιδέα μου άρεσε, διότι μας επέτρεπε να μιλάμε για κάτι υπαρκτό χωρίς να το ταυτίζουμε με αντικείμενο. Του το είπα και χάρηκε. Έτσι υιοθέτησα στη διδασκαλία μου αυτή τη διατύπωση.

Με τον καιρό όμως άρχισε να με απασχολεί το εξής: πώς γίνεται να μιλάμε για μια “οντότητα” που δεν μπορούμε να δούμε, ενώ χάρη σε αυτήν βλέπουμε; Σιγά σιγά άρχισε να ωριμάζει μέσα μου η σκέψη ότι ίσως είναι προτιμότερο να λέμε πως το φως είναι μια επινόηση που μας βοηθά να συνδέουμε φαινόμενα. Αυτό όμως συγκρούεται με την καθημερινή χρήση της λέξης «φως», όπου νοείται ως κάτι που υπάρχει “εκεί έξω”.

Τελικά κατέφυγα σε μια ελευθερία που διαθέτουμε στη Φυσική: δανειζόμαστε λέξεις της καθημερινής ζωής, επειδή μοιάζουν με αυτό που θέλουμε να περιγράψουμε, αλλά τους δίνουμε διαφορετικό νόημα. Το δύσκολο είναι να μη γλιστράμε πίσω στο καθημερινό νόημα όταν μελετάμε ένα φυσικό πρόβλημα. Με το φως αυτό είναι ιδιαίτερα απαιτητικό γιατί είναι βαθιές ρίζες στην αντίληψή μας για το κόσμο. Αν όμως ξεπεράσουμε αυτή τη δυσκολία, προετοιμαζόμαστε να αντιληφθούμε τα κβαντικά φαινόμενα.

Δυστυχώς δεν πρόλαβα να το συζητήσω αυτό με τον Ανδρέα. Θα ήταν από τις πιο συναρπαστικές συζητήσεις μας: Φυσική, Γλωσσολογία και η κοινή μας αγωνία για το πώς διδάσκουμε την αγαπημένη μας Φυσική.

Ανδρέα με καλύπτει το “οντότητα” που υιοθέτησε ο Ανδρέας.
Μια οντότητα και όχι έννοια.
Δόθηκε αρχαιόθεν το όνομα “φως” σε κάτι και εξηγήσεις αναδύονταν.
Στη Θεογονία του Ησιόδου αναδύθηκε στη δεύτερη γενιά θεοτήτων.
Στη Γένεση δημιουργήθηκε πρώτο.
Τι ήταν το ψάχνανε και άρχισαν να υιοθετούν έννοιες που θα το περίγραφαν και θα εξηγούσαν φύση, διάδοση, προέλευση.
Οι έννοιες αυτές ήταν εύστοχα ή άστοχα νοητικά κατασκευάσματα.
Όμως ασχολούνταν με μια υπαρκτή οντότητα.

Υ.Γ.
Λες ότι δεν το βλέπουμε. Όταν αποδιεγείρονται ηλεκτρόνια και εκπέμπεται ορατό φως, δεν το βλέπεις αν πέσει στο μάτι; Τα ηλεκτρόνια βλέπεις;

Καλησπέρα Ανδρέα, καλησπέρα Γιάννη.
Ψάχνοντας τις γραφές του Ανδρέα μας μου φάνηκε περίεργο το ότι
στο “Το μακρόν Φυσική προ του βραχέως διδάσκω” που μιλάει
για την έννοια “έννοια” ,την οικοδόμηση των εννοιών κλπ ,δεν αναφέρεται στο φως .
Όμως
στο “Η ΑΡΚΤΟΣ Η ΠΡΕΣΠΑ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ” στο τμήμα “Ο θεός “φως” και οι ανθρώπινοι ήχοι” γράφει, αυτό το σαγηνευτικό φως, το ποιο γρήγορο ον του Σύμπαντος…
Στο “Το φάντασμα του Λεονάρντο” γράφει για αναφορές σε αρχαία κείμενα ότι,…το φως και το σκοτάδι αποτελούσαν δύο οντότητες μεταξύ τους ανεξάρτητες…
Σύμφωνα με τη νέα αντίληψη,το σκοτάδι δεν έχει υλική υπόσταση, το σκοτάδι δεν είναι παρά η απουσία του φωτός. Εκείνο που έχει υλική υπόσταση είναι το φως. Κι είναι “δικό μας” πράγμα το φως. Και ταυτόχρονα τόσο άγνωστο μαγικό και παράξενο. Τι είναι φως; Από τι είναι φτιαγμένο; Πόσο έχουμε καταλάβει ότι μπορούμε και βλέπουμε γιατί υπάρχει φως ενώ το ίδιο το φως δε θα μπορέσουμε να το δούμε ποτέ ;…

Παντελή

Δεν είναι καθόλου περίεργο ότι ο Ανδρέας, όταν μιλάει για την έννοια “έννοια”, την οικοδόμηση των εννοιών κλπ., δεν αναφέρεται στο φως, διότι όπως έχω γράψει εδώ
χαρακτήριζε το φως ως οντότητα.

Διονύση

κάτω από αυτή την ανάρτησή σου έχεις γράψει σχετικά με την παρούσα ανάρτηση, απευθυνόμενος σε μένα:

“Μέρες τώρα αρνείσαι να ακούσεις ΕΝΑ, έστω ΕΝΑ επιχείρημα, από αυτά που οι φίλοι εδώ διατύπωσαν, ενάντια στην αρχική σου ανάρτηση.”

Αυτό δεν προκύπτει από το πλήθος των απαντήσεών μου στα σχόλια των συναδέλφων. (Με την ευκαιρία θα ήθελα να αναφέρω ότι για τη σύνταξη των απαντήσεων αφιερώνω πολύ χρόνο. Αλλά αξίζει το κόπο, γιατί είναι ένας τρόπος να ελέγχω τις απόψεις μου. Και γι’ αυτό πάντα είμαι ευγνώμων στους συντάκτες των σχολίων.)

Διονύση επίσης για την παρούσα ανάρτηση έχεις γράψει: “Μια ανάρτηση που ο διαχειριστής του δικτύου, σου ζήτησε να μεταφέρεις στο φόρουμ. Τι πιο απλό και δημοκρατικό; Να συζητήσουμε ό,τι θέλουμε, αλλά να φαίνεται ότι συζητάμε και δεν δίνουμε στα παιδιά υλικό απαραίτητο για την πρόοδό τους. Ότι εδώ συζητάμε και προβληματιζόμαστε. Δεν διδάσκουμε από καθέδρας την απόλυτη αλήθεια. Και συ το αρνήθηκες πεισματικά!!! Στηρίζεσαι στην ιδιαίτερα δημοκρατική στάση του Αποστόλη για να κάνεις το δικό σου και να επιβάλεις τη θέση σου, καπελώνοντας το δίκτυο και επιβάλλοντας μια λογική.”

Ωστόσο ήδη έχω απαντήσει στον Αποστόλη ως εξής:

“Στο ΘΕΜΑ Α η απάντηση υπάρχει αυτούσια στο βιβλίο. Απαιτείται απλώς ανάκλησή της.
Στο ΘΕΜΑ Β ο μαθητής χρειάζεται να επικαλεστεί μόνο δύο προτάσεις από το σχολικό βιβλίο και να τις συνδέσει με απλό τρόπο.
Άρα η παρούσα ανάρτηση αφορά άμεσα τους μαθητές και μάλιστα τις εξετάσεις τους.”

Επίσης γράφεις: “Και όχι μόνο αυτό, αλλά μετά από 46 σχόλια, αφήνεις την ανάρτηση για το φως ξεκινώντας μια νέα, με το ίδιο περιεχόμενο, ξανά απευθύνοντάς την στους μαθητές. Και ξανά αρνείσαι να την θεωρήσεις συζήτηση.”

Και σε αυτό έχω απαντήσει στον Αποστόλη ως εξής: “Τα επιχειρήματα που παρουσιάζονται στην παρούσα ανάρτηση, επικαλούνται άμεσα τα σχολικά βιβλία. Αυτά δεν περιλαμβάνονταν καθόλου στην προηγούμενη ανάρτησή μου που υπάρχει εδώ: Το φως δεν το βλέπουμε – Υλικό Φυσικής – Χημείας.”

Άρα Διονύση οι ενστάσεις σου συγκρούονται με την υπαρκτή πραγματικότητα.

Τέλος αναφερόμενος σε μένα γράφεις: “Στηρίζεσαι στην ιδιαίτερα δημοκρατική στάση του Αποστόλη για να κάνεις το δικό σου και να επιβάλεις τη θέση σου, καπελώνοντας το δίκτυο και επιβάλλοντας μια λογική.” Γι’ αυτούς τους χαρακτηρισμούς ισχύει: “οι νεότεροι ή πιο διστακτικοί αναγνώστες μπορεί να το εκλάβουν ως μήνυμα ότι δεν είναι ασφαλές να καταθέτουν απορίες ή διαφορετικές οπτικές.“

Γεια σου Ανδρέα. Υπάρχει μεγάλη απόσταση από την αναφορά του βιβλίου “στην έννοια του πεδίου” και στο συμπέρασμα που καταλήγεις ότι “το φως είναι έννοια”. Πρόκειται για ένα λογικό άλμα, όπως ήδη επισημάνθηκε στα σχόλια. Επιπλέον, το σχολικό βιβλίο περιέχει αρκετά προβληματικά σημεία, τα οποία καλό είναι να μην χρησιμοποιεί κάποιος ως άλλοθι, ώστε να κατασκευάζει προβληματικά θέματα προς εξέταση. Έγραψες παραπάνω: “η παρούσα ανάρτηση αφορά άμεσα τους μαθητές και μάλιστα τις εξετάσεις τους”. Θα έλεγα ότι το ερώτημα που θέτεις ανήκει περισσότερο στη φιλοσοφία της φυσικής ή στη γνωσιολογία και ως εκ τούτου δεν είναι κατάλληλο για μαθητές και πόσω μάλλον για θέμα εξετάσεων. Η πληθώρα σχολίων με αντιρρήσεις εκ μέρους των συναδέλφων σε αυτή, αλλά και στην προηγούμενη ανάρτησή σου είναι ο λόγος που σου προτάθηκε να τη μεταφέρεις στο φόρουμ, ένα χώρο ανταλλαγής απόψεων μεταξύ συναδέλφων, όπου όλοι βγαίνουν κερδισμένοι, χωρίς όμως να εμπλέκονται οι μαθητές. Και το να αναρτά κανείς στο χώρο του φόρουμ, όπως έγραψε ο Γιάννης, δεν είναι κάτι υποτιμητικό.

Αποστόλη καλησπέρα.

Θα ήθελα να σταθώ σε ορισμένα σημεία του σχολίου σου, ώστε να καταλάβω καλύτερα τις ενστάσεις σου και να αποφύγουμε παρανοήσεις.

1. Για το “λογικό άλμα”

Γράφεις ότι υπάρχει “λογικό άλμα” από την αναφορά του βιβλίου στην έννοια του πεδίου μέχρι το συμπέρασμα ότι “το φως είναι έννοια”, και ότι αυτό έχει ήδη επισημανθεί στα σχόλια.
Θα με βοηθούσε πολύ να μου υποδείξεις ποιο ακριβώς είναι αυτό το λογικό άλμα και σε ποιο σχόλιο τεκμηριώνεται, ώστε να μπορέσω να το δω και να το συζητήσουμε επί της ουσίας.

2. Για τα “προβληματικά σημεία” του σχολικού βιβλίου

Αναφέρεις ότι το σχολικό βιβλίο έχει προβληματικά σημεία και ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως “άλλοθι” για τη διατύπωση θεμάτων.
Στην Υπόδειξη της ανάρτησης παραπέμπω σε συγκεκριμένα αποσπάσματα των σχολικών βιβλίων, τα οποία οδηγούν άμεσα στις απαντήσεις των ερωτημάτων.
Θα ήθελα να μου πεις ποιο από αυτά τα συγκεκριμένα αποσπάσματα θεωρείς προβληματικό και για ποιο λόγο.
Επίσης, ο χαρακτηρισμός “άλλοθι” για μια άποψη μπορεί να εκληφθεί ως απαξιωτικός. Σε έναν χώρο όπως το ylikonet, όπου πολλοί νεότεροι ή πιο διστακτικοί συνάδελφοι διαβάζουν, νομίζω ότι πρέπει να αποφεύγονται εκφράσεις που μπορεί να λειτουργήσουν αποθαρρυντικά.

3. Για το ότι το ερώτημα “ανήκει στη φιλοσοφία της φυσικής ή στη γνωσιολογία”

Αναφέρεις ότι τα ερωτήματα της ανάρτησης ανήκουν στη φιλοσοφία της φυσικής ή στη γνωσιολογία και άρα η ανάρτηση δεν είναι κατάλληλη για μαθητές.
Ωστόσο, στην Υπόδειξη της ανάρτησης επισημαίνω ότι οι απαντήσεις στα ερωτήματα προκύπτουν αποκλειστικά από το σχολικό βιβλίο, χωρίς να απαιτείται καμία φιλοσοφική ή γνωσιολογική ανάλυση.
Θα ήθελα λοιπόν να μου πεις σε ποιο σημείο της συγκεκριμένης ανάρτησης απαιτείται φιλοσοφία της φυσικής ή γνωσιολογία, ώστε να το ξαναδώ.

4. Για το θέμα του Φόρουμ

Γράφεις ότι “το να αναρτά κανείς στο φόρουμ δεν είναι κάτι υποτιμητικό”.
Συμφωνώ απολύτως. Και όπως ήδη έγραψα και στον Γιάννη, ουδέποτε είπα ή υπονόησα κάτι τέτοιο.
Θα ήθελα απλώς να μην μου αποδίδονται προθέσεις ή λόγια που δεν εξέφρασα.

Κλείνω λέγοντας ότι η πρόθεσή μου είναι να συζητήσουμε με καθαρότητα και σεβασμό.
Αν υπάρχει συγκεκριμένο σημείο όπου θεωρείς ότι έκανα λάθος, είμαι εδώ να το δω.
Αρκεί να μιλάμε με τεκμηρίωση και όχι με χαρακτηρισμούς.

Πολύ ωραία είναι όλα αυτά που διαβάζω Ανδρέα. Πολύ ευγενικά, με μεγάλο σεβασμό στον συνομιλητή, με διαθεση να ακούσεις, αλλά επί της ουσίας τίποτα. Έχεις μια απάντηση για κάθε ερώτημα και καθόλου δεν σε απασχολεί τι λέει ο συνομιλητής, επί της ουσίας.
Έγραψε ο Αποστόλης:
“Η πληθώρα σχολίων με αντιρρήσεις εκ μέρους των συναδέλφων σε αυτή, αλλά και στην προηγούμενη ανάρτησή σου είναι ο λόγος που σου προτάθηκε να τη μεταφέρεις στο φόρουμ, ένα χώρο ανταλλαγής απόψεων μεταξύ συναδέλφων, όπου όλοι βγαίνουν κερδισμένοι, χωρίς όμως να εμπλέκονται οι μαθητές. “
Όπου για πολλοστή φορά σου ζητάει να πάνε οι δυο τελευταίες αναρτήσεις στο φόρουμ, αφού πρόκειται για συζητήσεις…
Δεν διαβάζω να σε απασχολεί καθόλου το ζήτημα. Σαν να μην σου ζητήθηκε…

Επειδή όμως παραπάνω δόθηκαν απαντήσεις σε σχόλιο δικό μου σε διπλανή ανάρτηση, μεταφέρω το σχόλιο και εδώ, ώστε οι αναγνώστες να έχουν άμεσα, όχι μόνο τις απαντήσεις του Ανδρέα.
Καλημέρα Ανδρέα.
«Δεν είναι κακό να λέμε ξεκάθαρα ότι μια άποψη είναι λάθος. Αρκεί να το κάνουμε με επιχειρήματα και όχι με ειρωνείες. Έτσι βοηθάμε τη συζήτηση να μένει γόνιμη.»
Έχει και άλλες προϋποθέσεις μια συζήτηση για να είναι γόνιμη.
Πρώτα – πρώτα να είναι συζήτηση, να διατυπώνονται απόψεις και θέσεις με ξεκάθαρο τρόπο ώστε οι συμμετέχοντες να είναι φανερό για τι πράγμα μιλούν και πού στοχεύουν. Αλλά ταυτόχρονα οι απόψεις αυτές να στοχεύουν στην αναζήτηση της αλήθειας και όχι στην επιβολή μιας «αλήθειας» που ερχόμαστε να επιβάλλουμε στους συνομιλητές μας, αλλά και να την διδάξουμε, μέσω του δικτύου και στους μαθητές που μας παρακολουθούν
Μέρες τώρα αρνείσαι να ακούσεις ΕΝΑ, έστω ΕΝΑ επιχείρημα, από αυτά που οι φίλοι εδώ διατύπωσαν, ενάντια στην αρχική σου ανάρτηση.
Μια ανάρτηση που ο διαχειριστής του δικτύου, σου ζήτησε να μεταφέρεις στο φόρουμ. Τι πιο απλό και δημοκρατικό; Να συζητήσουμε ό,τι θέλουμε, αλλά να φαίνεται ότι συζητάμε και δεν δίνουμε στα παιδιά υλικό απαραίτητο για την πρόοδό τους. Ότι εδώ συζητάμε και προβληματιζόμαστε. Δεν διδάσκουμε από καθέδρας την απόλυτη αλήθεια. Και συ το αρνήθηκες πεισματικά!!!
Στηρίζεσαι στην ιδιαίτερα δημοκρατική στάση του Αποστόλη για να κάνεις το δικό σου και να επιβάλεις τη θέση σου, καπελώνοντας το δίκτυο και επιβάλλοντας μια λογική.
Και όχι μόνο αυτό, αλλά μετά από 46 σχόλια, αφήνεις την ανάρτηση για το φως ξεκινώντας μια νέα, με το ίδιο περιεχόμενο, ξανά απευθύνοντάς την στους μαθητές. Και ξανά αρνείσαι να την θεωρήσεις συζήτηση.
Την θεωρείς απόλυτη αλήθεια, έτοιμη για να διδαχτεί! Καμιά διάθεση διαλόγου και προβληματισμού.
Μετά από όλα αυτά, ο διάλογος εκφυλίζεται και έρχεται το χιούμορ να χαλαρώσει μια ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα…
Ξέφυγε σε ειρωνεία;
Αν αυτό έγινε ζητάω συγνώμη προσωπικά, για την δική μου εκτροπή που ίσως παρέσυρε και άλλους φίλους σε ανάλογη ανάλαφρη αντιμετώπιση.

Αλλά μεταφέρω και σχόλιο που αναφέρεται σε ερώτημα που έκανα στο ChatGpt, σχετικά με το πότε ένας επιστημονικός διάλογος είναι γόνιμος.
Εδώ γίνεται ο διάλογος, ας δούμε λοιπόν, τι λέει η Τ.Ν. και πόσο εφαρμόζονται οι οι βασικές αρχές για έναν εποικοδομητικό διάλογο.
————————————————
“Πότε ένας διάλογος πάνω σε ένα επιστημονικό θέμα είναι γόνιμος;
Ωραία ερώτηση — και σπάνια συζητιέται όσο θα έπρεπε.
Ένας διάλογος πάνω σε επιστημονικό θέμα είναι γόνιμος όταν δεν είναι απλώς ανταλλαγή απόψεων, αλλά διαδικασία κοινής αναζήτησης της αλήθειας. Αυτό φαίνεται από μερικά βασικά σημάδια:
1. Στόχος είναι η κατανόηση, όχι η “νίκη”Αν οι συμμετέχοντες προσπαθούν να καταλάβουν το φαινόμενο καλύτερα — ακόμα κι αν χρειαστεί να αλλάξουν άποψη — τότε ο διάλογος προχωρά.
Αν ο στόχος είναι «να αποδείξω ότι έχω δίκιο», σταματά η επιστήμη και αρχίζει η ρητορική.
2. Γίνονται σαφείς οι όροι και οι παραδοχέςΠολλές “διαφωνίες” είναι απλώς διαφορετικοί ορισμοί.
Γόνιμος διάλογος σημαίνει:

• ξεκαθαρίζουμε τι εννοούμε με βασικές έννοιες
• λέμε ανοιχτά ποιες παραδοχές κάνουμε
• Έτσι αποφεύγεται να μιλάμε για διαφορετικά πράγματα νομίζοντας ότι μιλάμε για το ίδιο.

3. Υπάρχει αναφορά σε δεδομένα, όχι μόνο σε απόψειςΗ επιστήμη βασίζεται σε:

• παρατηρήσεις
• πειράματα
• μετρήσεις
• δημοσιευμένα ευρήματα

Όταν ο διάλογος γυρίζει μόνο σε “μου φαίνεται λογικό”, γίνεται φιλοσοφική κουβέντα — που μπορεί να είναι ενδιαφέρουσα, αλλά δεν είναι επιστημονική τεκμηρίωση.
4. Υπάρχει διανοητική ταπεινότηταΦράσεις όπως:

• «Μπορεί να κάνω λάθος»
• «Δεν το είχα σκεφτεί έτσι»
• «Αυτό αλλάζει την εικόνα»

είναι δείκτες ποιότητας, όχι αδυναμίας. Χωρίς τη δυνατότητα αναθεώρησης, δεν υπάρχει επιστημονική πρόοδος.
5. Γίνεται διάκριση ανάμεσα σε δεδομένα και ερμηνείαΔύο επιστήμονες μπορεί να συμφωνούν στα δεδομένα αλλά να διαφωνούν στην ερμηνεία.
Ο γόνιμος διάλογος:

• αναγνωρίζει τι είναι παρατήρηση
• τι είναι μοντέλο
• τι είναι υπόθεση

Έτσι η διαφωνία γίνεται δημιουργική αντί για χαοτική.
6. Υπάρχει χρόνος για σκέψη (όχι μόνο άμεση αντίδραση)Η καλή επιστημονική συζήτηση έχει:

• παύσεις
• αναστοχασμό
• διάθεση να διαβαστεί κάτι και να επανέλθει η κουβέντα

Η βιασύνη γεννά επιφανειακές απαντήσεις.
7. Στο τέλος όλοι ξέρουν κάτι περισσότεροΑκόμα κι αν δεν υπάρξει συμφωνία, ο διάλογος είναι γόνιμος όταν:

• έχουν ξεκαθαρίσει τα σημεία διαφωνίας
• έχουν προκύψει νέες ερωτήσεις
• έχει βελτιωθεί η κατανόηση του προβλήματος

Η επιστήμη προχωρά συχνά περισσότερο με καλύτερες ερωτήσεις παρά με τελικές απαντήσεις.
Με μια φράση:
https://i.ibb.co/spVz2yPC/3-1.jpg Γόνιμος επιστημονικός διάλογος είναι αυτός που αυξάνει τη συλλογική κατανόηση, όχι τα εγώ των συμμετεχόντων.”

Διονύση,

Για το ζήτημα της καταλληλόλητας της ανάρτησης για μαθητές, έχω ήδη απαντήσει τρεις φορές: την 1η φορά εδώ στον Αποστόλη, τη 2η φορά εδώ σε σένα και την 3η φορά εδώ, πριν από λίγο πάλι στον Αποστόλη.

Στο τελευταίο μου σχόλιο προς τον Αποστόλη έγραψα αναφέρω ξεκάθαρα ότι τα ερωτήματα της ανάρτησης απαντώνται αποκλειστικά με βάση το σχολικό βιβλίο, χωρίς να απαιτείται καμία φιλοσοφική ή γνωσιολογική ανάλυση. Αυτό προκύπτει ξεκάθαρα και από την Υπόδειξη που υπάρχει στην ανάρτηση και από την Απάντηση που υπάρχει εδώ: Πρότυπα Θέματα Φυσικής – Ανδρέας Βαλαδάκης

Εφόσον η ένσταση του Αποστόλη είναι ότι «η ανάρτηση ανήκει στη φιλοσοφία της φυσικής ή στη γνωσιολογία» και γι’ αυτό δεν είναι κατάλληλη για μαθητές, ζήτησα να μου υποδείξει σε ποιο ακριβώς σημείο της ανάρτησης απαιτείται τέτοια ανάλυση, ώστε να το ξαναδώ.

Μέχρι στιγμής δεν έχω λάβει απάντηση.

Ανδρέα συζητώντας με μαθητές μπορείς να πεις πολλά.
Άλλα ως θέματα, άλλα “μεταξύ τυρού και αχλαδίου”.
Ένα παιδί δεν θα κληθεί να απαντήσει αν το φως είναι έννοια ή είναι οντότητα.

Ένας από τους λόγους (που δεν μπαίνει) είναι ότι δεν μπαίνει ένα θέμα που έχει εγείρει τόσες διαφωνίες.
Αν υποθέσουμε ότι γινόταν λάθος και έμπαινε θα δινόταν την άλλη μέρα η οδηγία να θεωρηθούν σωστές και οι δύο απαντήσεις.

Ανδρέα απαντώ στα ερωτήματα που έθεσες, αν και οι απαντήσεις υπάρχουν ήδη στα σχόλια.

Για το λογικό άλμα

Στην πρώτη σελίδα των σχολίων, ο Γιάννης αναδεικνύει με σαφήνεια πού βρίσκεται το λογικό άλμα. Συνοψίζοντάς το: Από το ότι το πεδίο ως θεωρητικό εργαλείο χαρακτηρίζεται “έννοια”, δεν συνεπάγεται ότι κάθε κάθε φυσικό φαινόμενο ή οντότητα που περιγράφεται με την έννοια του πεδίου είναι και το ίδιο έννοια.

Για τα προβληματικά σημεία του βιβλίου

Τα συγκεκριμένα σημεία του βιβλίου που παραθέτεις και στο πλαίσιο που διατυπώνονται δεν είναι προβληματικά. Το ότι οδηγούν άμεσα στις απαντήσεις των ερωτημάτων είναι προσωπική σου άποψη, την οποία δεν συμμερίζομαι ούτε εγώ, ούτε και οι συνάδελφοι που διαφωνούν. Αν η λέξη “άλλοθι” εκλαμβάνεται ως απαξιωτική, ευχαρίστως την αποσύρω και την αντικαθιστώ με “αφορμή”, “πάτημα” ή “επιχείρημα”.
Ως προς το αν οι νεότεροι ή πιο διστακτικοί συνάδελφοι θα αποθαρρυνθούν, εκείνοι που διαβάζουν γνωρίζουν πολύ καλά ότι οποιαδήποτε απορία τίθεται, απαντιέται άμεσα και με σεβασμό προς το πρόσωπό τους.

Για το αν το ερώτημα ανήκει στην φιλοσοφία της φυσικής ή τη γνωσιολογία

Η σχολική φυσική εστιάζει σε φυσικά φαινόμενα, μετρήσιμα μεγέθη, νόμους και μοντέλα. Οι όροι “αντικείμενο”, “οντότητα” και “έννοια” δεν ορίζονται σε σχολικά εγχειρίδια φυσικής και αφορούν άλλα γνωστικά πεδία. Επομένως ο μαθητής δεν μπορεί να απαντήσει σε κάτι που δεν έχει διδαχθεί με ακρίβεια.

Για το φόρουμ

Το ερώτημα θα μπορούσε να αποτελέσει άριστο θέμα συζήτησης μεταξύ συναδέλφων στο φόρουμ. Από τα σχόλια προκύπτει ότι δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ συναδέλφων, επομένως το θέμα δεν μπορεί να αφορά μαθητές.

Πιο καθαρά και πιο ευγενικά δεν νομίζω ότι μπορώ να τα πω.

Καλό βράδυ.

Καλησπέρα. Γιάννη για το θέμα αν το φώς είναι υπαρκτό ή θεωρητική επινόηση, όσοι έχουν καταθέσει την άποψή τους, και δεν είναι λίγοι, νομίζω συμφωνούν ότι το φως είναι κάτι υπαρκτό. Μόνο ο Ανδρέας θεωρεί ότι δεν είναι. Υπάρχει δηλαδή μια σαφής ανισορροπία: Ανδρέας έναντι όλων. Βέβαια αυτό δεν αποδεικνύει ότι ο Ανδρέας κάνει λάθος, αλλά είναι μια ένδειξη. Αυτό που δεν μπορώ να καταλάβω με τίποτα είναι το πως κάτι, ακόμα και αν δεν το βλέπουμε όπως ισχυρίζεται ο Ανδρέας, που γίνεται με πολλούς τρόπους αντιληπτό σε πάρα πολλά φαινόμενα, δεν υπάρχει!

Αποστόλη καλημέρα.

Ας τα πάρουμε με τη σωστή λογική σειρά.

1. Γράφεις ότι τα σημεία του βιβλίου στα οποία αναφέρεται η ανάρτηση, δεν είναι προβληματικά.

Άρα μπορούμε να βασιστούμε πάνω τους — και αυτό ακριβώς κάνω στην ανάρτηση.

2. Ο Γιάννης, στην πρώτη σελίδα των σχολίων, συγκρίνει τον συλλογισμό με το «όργανο» με τον συλλογισμό για το πεδίο.

Ο πρώτος είναι λανθασμένος διότι η λέξη «όργανο» έχει δύο διαφορετικές σημασίες -μουσικό όργανο και όργανο τάξης- οι οποίες δεν ταυτίζονται.
Στον δεύτερο συλλογισμό αυτό δεν συμβαίνει, διότι στη σχολική Φυσική η έννοια «πεδίο» έχει μία και μοναδική σημασία. Άρα δεν υπάρχει σφάλμα στο συλλογισμό που συνδέει την έννοια πεδίο με το φως. Ο συλλογισμός παρουσιάζεται εδώ: Η έννοια φως – Πρότυπα Θέματα Φυσικής

3. Γράφεις ότι οι όροι «αντικείμενο», «οντότητα» και «έννοια» δεν ορίζονται στα σχολικά εγχειρίδια.

Στα βιβλία του Λυκείου η λέξη «αντικείμενο» εμφανίζεται 187 φορές και η λέξη «έννοια» 126 φορές. Άρα χρησιμοποιούνται συστηματικά στη σχολική Φυσική, γραπτά αλλά και προφορικά. Η λέξη «οντότητα» εμφανίζεται μόνο έξι φορές: καμία στη Α’ Λυκείου, 2 στη Β’ και 4 στη Γ’.

4. Γράφεις ότι το θέμα δεν μπορεί να αφορά μαθητές.

Η παρούσα ανάρτηση αφορά άμεσα την παρουσίαση της έννοιας «πεδίο» στα σχολικά βιβλία και τη σύνδεσή της με το φως. Άρα αφορά άμεσα τους μαθητές.
Τα σχόλια των συναδέλφων αφορούσαν τη συζήτηση που είχε ξεκινήσει στην ανάρτηση «Το φως δεν το βλέπουμε», όχι το παρόν Α και Β Θέμα.

Συμπέρασμα:

Η ανάρτηση βασίζεται άμεσα στο περιεχόμενο των σχολικών βιβλίων και ο συλλογισμός που ακολουθείται είναι σωστός. Η πλειονότητα των συναδέλφων δεν αμφισβήτησε ούτε το ένα ούτε το άλλο.

Επειδή στις δύο σχετικές αναρτήσεις έχουν κατατεθεί πολύ ενδιαφέρουσες απόψεις, σκοπεύω να συντάξω έναν πίνακα που να συνοψίζει τα σημεία συμφωνίας και διαφωνίας, ώστε η συζήτηση να γίνει ακόμη πιο γόνιμη. Μια τέτοια ανάρτηση πράγματι θα ταίριαζε στο Φόρουμ.

Καλημέρα Ανδρέα. Επειδή βλέπω ότι η κουβέντα δεν οδηγεί κάπου, δεν επιθυμώ να συνεχιστεί και σταματώ εδώ. Καλή συνέχεια.

Θα πρέπει να τονιστεί ότι το πεδίο δεν είναι ένα είδος ύλης . που μεταφέρει τη δύναμη με μηχανικό τρόπο, κάτι σαν ελαστικό στερεό.   Είναι μια ιδιαίτερη κατάσταση του χώρου γύρω από την πηγή   Είναι πιο σωστό να πούμε ότι είναι μια εξαιρετικά χρήσιμη – θεμελιώδης -έννοια στον τομέα της φυσικής

Καλό μήνα σε όλους.
Αφιερωμένη στους συναδέλφους που διδάσκουν φυσική γ.π. στην Β΄ Λυκείου και επιμένουν να κάνουν μάθημα…

Καλημέρα Διονύση και καλό μήνα.
Ο “μεγεθυντικός φακός” των ερωτήσεων που θέτεις στοχευμένα, δείχνει το δρόμο των απαντήσεων, χωρίς να αποκαλύπτει τη λύση , συμβάλλοντας στην κατανόηση του φαινομένου!
Βασικά πράγματα που πρέπει να διδάσκονται, προκειμένου να αφομοιώσει ο μαθητής βασικές έννοιες !
Τα θέματα που θέτεις προσομοιάζονται με ..τον παππού που πιάνει το εγγόνι του και του δείχνει τα αμπελοχώραφά του!
Νάσαι καλά.

Καλημέρα Διονύση. Πολύ καλή. Οι μαθητές μαθαίνουν τη φυσική σημασία της ΗΕΔ και της εσωτερικής αντίστασης. Πραγματοποιείται και στο εργαστήριο αλλά και με την προσομοίωση του Phet. Αυτά μαθαίνονται στη Β΄Λυκείου και όχι στη Γ΄, όταν κάνουμε το νόμο Biot-Savart. Έχει πετάξει το πουλάκι. Ο διδάσκοντας πρέπει να κάνει άθλο να το εξηγήσει και να πείσει τους μαθητές.

Καλημέρα Διονύση . ‘Ομορφη και προπάντως διδακτική, όπως πάντα.
Ισως θα έπρεπε να αναφερθεί στο πρώτο ερώτημα και η απάντηση “η εξωτερική αντίσταση R να είναι πολύ μεγάλη , τόσο ώστε η ενταση του ρεύματος που δείχνει το αμπερόμετρο να είναι πολυ μικρότερη της μικροτερης ενδειξης στην κλιμακα του”, με σκοπό να γίνει κάποια συζητηση με αυτό (περισσότερο εργαστηριακού ενδιαφέροντος).

Καλό απόγευμα συνάδελφοι.
Πρόδρομε, Ανδρέα και Γιώργο σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλημέρα Ανδρέα. Στις ετικέτες που συμπεριέλαβες το θέμα σου, εντάσσονται ασκήσεις και ερωτήσεις για μαθητές. Το συγκεκριμένο θέμα δεν εμπίπτει στα παραπάνω, οπότε καλό είναι να το μεταφέρεις στο φόρουμ ή στα άρθρα.

Γιατί δεν είναι ερώτηση για μαθητές;

Καλησπέρα Ανδρέα. Μου προκαλεί μεγάλη έκπληξη η άποψή σου για το φως. Λες ότι το φως είναι μια θεωρητική έννοια(!), μια επινόηση δηλαδή του ανθρώπου, και ότι στην πραγματικότητα δεν υπάρχει(;). Λες ότι δεν γίνεται κάτι να έχει και σωματιδιακή και κυματική φύση. Το φως γίνεται διότι είναι μια θεωρητική έννοια. Επίσης λες ότι το φως δεν το βλέπουμε(!). Και πως να το δούμε αφού είναι μια θεωρητική έννοια, δεν αντιστοιχεί σε κάποια φυσική ποσότητα, δεν υπάρχει. Αυτά κατάλαβα από την τοποθέτησή σου, αν κάνω λάθος διόρθωσέ με. Δεν συμφωνώ σε τίποτα από αυτά που λες. Το φως το αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας. Όταν βλέπεις μια λάμπα, ένα ερυθρωπυρωμένο σίδερο, τον ήλιο, τα άστρα, δεν βλέπεις φως; Το φως δεν είναι αυτό που πέφτει πάνω στον αμφιβληστροειδή χιτώνα, δεσμεύεται από τα ραβδία και τα κωνία που είναι φωτοευαίσθητα κύτταρα, επάγει νευρικές ώσεις οι οποίες μέσω του οπτικού νεύρου μεταφέρονται στον εγκέφαλο και μετατρέπονται σε εικόνα; Υπάρχει βέβαια και αόρατη ακτινοβολία διότι το μάτι μας είναι ευαίσθητο μόνο σε ορισμένες συχνότητες, στο ορατό. Το φως δεν είναι αυτό που όταν πέφτει πάνω μας μας ζεσταίνει; Χωρίς το φως θα ήταν αδύνατη η ζωή με τη μορφή που την ξέρουμε, αφού η σημαντικότερη ίσως λειτουργία για τη ζωή, η φωτοσύνθεση, γίνεται από τα φυτά με την ενέργεια του φωτός. Το φως δεν έχει διττή φύση, οπως λένε πολλά βιβλία. Το φως δεν είναι ούτε σωματίδιο ούτε κύμα. Είναι φως. Εμείς προσπαθούμε να το προσεγγίσουμε μέσω δύο μοντέλων που έχουμε αναπτύξει, το σωματιδιακό και το κυματικό. Ανάλογα με τις συνθήκες, ανιχνεύουμε άλλοτε σωματιδιακές και άλλοτε κυματικές ιδιότητες. Αυτο δεν σημαίνει ότι έχει διττή φύση. Ένα είναι το φως και εκδηλώνει ιδιότητες άλλοτε κύματος και άλλοτε σωματιδίου, ανάλογα με τις συνθήκες. Το φως δεν είναι νομίζω θεωρητική επινόηση! Θεωρητική επινόηση είναι π.χ. ο αριθμός οξείδωσης στη Χημεία. Δεν αντιστοιχεί σε κάποια φυσική ποσότητα. Είναι μια έννοια που επινόησαν οι Χημικοί για να έχουμε μια “λογιστική διαχείριση” στις μετατοπίσεις των ηλεκτρονίων στις χημικές αντιδράσεις. Στην εικόνα που δίνεις νομίζω δεν βλέπουμε το φως διότι απλούστατα δεν κατευθύνεται προς τα μάτια μας. Αν όμως στρέψεις την πηγή προς το πρόσωπό σου, νομίζω μια χαρά θα το δείς.

Θοδωρή καλημέρα.

Διατυπώνεις με σαφήνεια την ένστασή σου και αυτό βοηθάει πολύ τη συζήτηση.

Νομίζω ότι η κύρια διαφωνία σου διατυπώνεται στην αρχή και στο τέλος του σχόλιού σου και αφορά άμεσα το ερώτημα: “Βλέπουμε το φως;” Στην απάντηση που θα δώσει κάποιος σε αυτό το ερώτημα θα μπορέσει κατάλληλα να ενσωματώσει όλα τα υπόλοιπα που αναφέρεις. Θα περιοριστώ λοιπόν σε δύο σημεία που νομίζω ότι ξεκλειδώνουν τη διαφωνία:

Ρωτάς: “”Όταν βλέπεις μια λάμπα, ένα ερυθροπυρωμένο σίδερο, τον ήλιο, τα άστρα, δεν βλέπεις φως;”

Απάντηση: Όχι δεν βλέπεις φως. Βλέπεις απλώς φωτισμένα σώματα. Διότι, αν το φως ήταν κάτι που βλέπουμε, θα το βλέπαμε και σε διαφορετική περιοχή από εκεί που βρίσκονται τα φωτισμένα αντικείμενα, π.χ. στην περιοχή μεταξύ του αναμμένου προβολέα και της φωτισμένης οθόνης.

Γράφεις: “Στην εικόνα που δίνεις νομίζω δεν βλέπουμε το φως, διότι απλούστατα δεν κατευθύνεται προς τα μάτια μας. Αν όμως στρέψεις την πηγή προς το πρόσωπό σου, νομίζω μια χαρά θα το δεις.”

Απάντηση: Όταν στρέψεις τον προβολέα προς το πρόσωπό σου, βλέπεις απλώς το αναμμένο προβολέα, όχι κάτι περισσότερο.

Αν θέλεις μπορώ να σου δώσω παράδειγμα και με τον Ήλιο.

Καλημέρα Ανδρέα και Θοδωρή.
Ανδρέα βοήθα να καταλάβω.
Δεν βλέπουμε το φως αν δεν πέσει στα μάτια μας (απ’ ευθείας ή σκεδαζόμενο).
Δεν ακούμε τον ήχο αν δεν πέσει στ’ αυτιά μας. (Π.χ. ηχητικά κάτοπτρα Ευγενιδείου).
Δεν είναι λογικά αυτά;

Καλημέρα Γιάννη.

Γράφεις: “Δεν βλέπουμε το φως αν δεν πέσει στα μάτια μας (απ’ ευθείας ή σκεδαζόμενο).”

Απάντηση: Όταν βλέπουμε ένα λευκό χαρτί, δεν βλέπουμε φως να πέφτει στα μάτια μας. Βλέπουμε απλώς ένα λευκό χαρτί. Λέμε ωστόσο ότι φως διαδίδεται από το χαρτί στα μάτια μας.

Άρα το φως είναι μια δική μας θεωρητική επινόηση, που στην ιστορία της Φυσικής έχει αποδειχθεί πολύτιμη.

Και αυτό που πέφτει στον αμφιβληστροειδή Ανδρέα και επίσης μας ζεσταίνει είναι θεωρητική επινόηση;

Τώρα με μπέρδεψες χειρότερα.
Τα κωνία και τα ραβδία του αμφιβληστροειδούς δέχονται ερεθίσματα όταν πέσουν σ’ αυτά φωτόνια. Έτσι βλέπουμε.

Όμως μιλάμε με περιφράσεις ώστε ο λόγος μας να είναι σύντομος. Λέμε:
-Είδα το φως.
και εννοούμε όλα τα προηγούμενα (τα οποία μάθαμε κάποια στιγμή στο σχολείο).

Θοδωρή

εμείς απλώς βλέπουμε και ζεσταινόμαστε. Και τότε λέμε ότι “φως πέφτει στο αμφιβληστροειδή” και “φως μας ζεσταίνει”.

Ε ναι δεν βλέπουμε ένα φωτόνιο αν αυτό δεν πέσει στα μάτια μας.
Αν σε ανακρίνουν και σου ρίχνουν καταπρόσωπο το φως από το πορτατίφ βλέπεις.

Ανδρέα μη παρεξηγηθώ. Έβαλες κάτι πολύ ωραίο!
-Γιατί στην πρώτη φωτογραφία απουσιάζει ο κώνος που εμφανίζεται στη δεύτερη;
-Διότι στην πρώτη περίπτωση δεν υπάρχουν (ή υπάρχουν ελάχιστα) αιωρούμενα σωματίδια. Τα αιωρούμενα σωματίδια σκεδάζουν το φως, το σκεδαζόμενο φως πέφτει στα μάτια μας και έτσι γίνονται ορατά.

Το ξέρουμε διότι πριν την ανάκριση δεν έπεφτε κάτι στα μάτια μας.
Άρχισε να πέφτει όταν πάτησαν τον διακόπτη.

Όταν παίζουμε ακροβατώντας μεταξύ περιφράσεων και κυριολεξίας μπερδευόμαστε.
-Είδα την τρέλα να γυρνά σε καλντερίμια και στενά. (Μάνος Ελευθερίου).
-Μετά το θαύμα είδε το φως του.
-Είδα φως και μπήκα.
Περιφράσεις και μεταφορές. Σχήματα του καθημερινού λόγου.
Τι να πούμε στον τελευταίο που «είδε φως και μπήκε»;
Να του πούμε ότι δεν είδε το φως αλλά το πυρακτωμένο νήμα βολφραμίου;

Όταν πάτησαν τον διακόπτη, το μόνο που ξέρουμε είναι ότι άναψε ο προβολέας. Τα υπόλοιπα τα φανταζόμαστε.

Γιάννη,

όταν βλέπουμε έναν αναμμένο προβολέα, πώς ξέρουμε ότι φως πέφτει από τον προβολέα στα μάτια μας;

Το προηγούμενο σχόλιό μου με το παιγνίδι περίφραση-κυριολεξία απαντά και στο πρόσφατο σχόλιό σου.
Λέμε:
-Άκουσα το Νίκο.
Πως θα σου φαινόταν αν μας διόρθωναν:
-Όχι άκουσες τον ήχο που παρήγαγε ο Νίκος!

Γιάννη

Συμφωνώ απόλυτα με το σχόλιό σου:

“-Μετά το θαύμα είδε το φως του.”
“-Είδα φως και μπήκα.”
Πράγματι, όπως αναφέρεις, αυτά είναι περιφράσεις και μεταφορές. Σχήματα του καθημερινού λόγου.

Στη Φυσική: “Να του πούμε ότι δεν είδε το φως αλλά το πυρακτωμένο νήμα βολφραμίου.” Και να προσθέσουμε: “Λέμε ότι φως διαδίδεται από το πυρακτωμένο νήμα στα μάτια του.”

Γιάννη στη Εικόνα δεν βλέπουμε κάποιο φωτόνιο.

https://i.ibb.co/rGDJKCQ5/344.jpg

Περίμενα από χθες κάποια αντίδραση στην παραπάνω ανάρτηση.
Βρε συνάδελφοι σε χώρο Φυσικής-Χημείας είμαστε…
Ευτυχώς αντέδρασε ο Θοδωρής Βαχλιώτης, αφού είχα αρχίσει να αμφιβάλλω για τα θεμελιώδη…
Ας πω λοιπόν και γω μια γνώμη αφού διάβασα:

«Ότι το φως είναι θεωρητική επινόηση που συνδέει κάποια φαινόμενα μεταξύ τους.»
«Ναι, διότι το φως είναι θεωρητική επινόηση. Για παράδειγμα ένα αντικείμενο δεν μπορεί να έχει συγχρόνως σωματιδιακές και κυματικές ιδιότητες. Όμως το φως δεν είναι αντικείμενο, είναι θεωρητική επινόηση.»

Τι ακριβώς σημαίνει ότι το φως είναι «θεωρητική επινόηση»;
Δεν είναι αντικείμενο;
Διαβάζοντας τα παραπάνω καταλαβαίνω ότι είναι κάτι ανύπαρκτο.
Κάτι μεταφυσικό…
Τώρα πώς στην εξίσωση hf= ½ mυ2+b μπαίνει η ενέργεια κάποιας θεωρητικής επινόησης και πώς το ηλεκτρόνιο παίρνει ενέργεια από κάτι που είναι μη υπαρκτό αντικείμενο, είναι για μένα ακατανόητο.
Βέβαια αν ήμουν μαθητής και μου έλεγαν ότι το φως είναι θεωρητική επινόηση αφού δεν το βλέπουμε, θα έλεγα ότι και το ηλεκτρόνιο δεν το βλέπουμε, ούτε το πρωτόνιο βλέπουμε, ούτε τα άτομα ή τα μόρια βλέπουμε. Και αφού δεν τα βλέπουμε δεν υπάρχουν σαν αντικείμενα. Είναι όλα θεωρητικές επινοήσεις…
Συνεπώς όλα αυτά που μας διδάσκετε κύριοι καθηγητές, μιλώντας μας για τη φύση είναι ανύπαρκτα.
Ο μόνος κόσμος που υπάρχει είναι ο κόσμος των ιδεών…
Ας το φιλοσοφήσουμε λοιπόν…

Οι μαθητές αυτό περιμένουν.!!!
Καλό βράδυ Ανδρέα…

Διονύση

πολύ σωστά υπενθυμίζεις ότι βρισκόμαστε σε χώρο Φυσικής-Χημείας.

Αρχικά λοιπόν πρέπει να ορίσεις το αντικείμενο φως και κατόπιν να περιγράψεις ένα πείραμα με το οποίο να επιβεβαιώνεται ότι αυτό το αντικείμενο διαδίδεται.

Οι μαθητές αυτό περιμένουν.

Αλλιώς το φως είναι μια πολύτιμη, θεωρητική επινόηση της Φυσικής που συνδέει διαφορετικά φαινόμενα. Και αυτό πρέπει να το πούμε ξεκάθαρα στους μαθητές.

Για παράδειγμα συνδέει μεταξύ τους τη φωτισμένη επιφάνεια απέναντι στον αναμμένο προβολέα με τη φωτισμένη σκόνη ανάμεσα στον προβολέα και την επιφάνεια. Πως; Και στις δύο περιπτώσεις λέμε ότι φως διαδίδεται από τον προβολέα στην επιφάνεια και στη σκόνη και από εκεί στα μάτια μας.

Τι εννοείς; Μπορείς να μιλήσεις για το φως σε μαθητές χωρίς ορισμό και πείραμα; Αυτό είναι αρκετό, μόνο αν το ζητούμενο είναι η αποστήθιση. Αλλά νομίζω ότι πολλές φορές έχεις εκφραστεί εναντίον μιας τέτοιας στάσης και έχεις συγκρουστεί με υποστηρικτές της. Όταν πεις στους μαθητές σου ότι το φως είναι αντικείμενο που διαδίδεται, όπως αναφέρεις στο σχόλιό σου θα πρέπει περιμένουν να μια πειστική εξήγηση. Εκτός και έχουν μάθει απλώς να αποστηθίζουν. Αλλά τότε δεν είναι Φυσική είναι Θρησκευτικά.

Καλησπέρα Αντρέα.
Να ξεκινήσουμε με το παράδειγμά σου
Όπου λέει «ένα ποσό ενέργειας μετατρέπεται σε ύλη». Ποιου η ενέργεια μετατρέπεται, μιας επινόησης; Στο αντίστροφο φαινόμενο όπου συγκρούονται ένα ποζιτρόνιο και ένα ηλεκτρόνιο τι προκύπτει μια επινόηση;Στο  hf= ½ mυ2+b που ανέφερε και ο Διονύσης ποιου την ενέργεια εκφράζει ο όρος hf;

Ρωτάς  «Αρχικά λοιπόν πρέπει να ορίσεις το αντικείμενο φως και κατόπιν να περιγράψεις ένα πείραμα με το οποίο να επιβεβαιώνεται ότι αυτό το αντικείμενο διαδίδεται.»
Στην διδακτέα ύλη της Γ΄ περιλαμβάνονται  οι παράγραφοι
2.6. Παραγωγή Ηλεκτρομαγνητικών Κυμάτων.
2.7. Η Μετάδοση και Λήψη Σημάτων με Ηλεκτρομαγνητικά Κύματα.
2.8. Το Φάσμα Της Ηλεκτρομαγνητικής Ακτινοβολίας.
7.1. Εισαγωγή (Στοιχεία Κβαντομηχανικής)
Τι άλλο  χρειάζεται για να απαντηθεί το ερώτημά σου;
Νομίζω τελικά είναι αναμφισβήτητο ότι:Το φως είναι κάτι που μετράμε άμεσα. Το ανιχνεύουμε με τα μάτια μας, με αισθητήρες, με φωτογραφικές πλάκες, με κεραίες. Αυτό που είναι θεωρητικό είναι το μοντέλο που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε τη συμπεριφορά του φωτός.Θεωρώ ότι  αναστρέφεις τη σχέση: αντιμετωπίζεις το φως ως μια έννοια που δημιουργήθηκε από τη θεωρία, ενώ στην πραγματικότητα η θεωρία δημιουργήθηκε για να εξηγήσει την πολύ πραγματική, μετρήσιμη συμπεριφορά του φωτός.

Καλησπέρα παιδια.
Προβληματίστηκα με τις παραπάνω θέσεις. Και αυτό είναι στην ουσία που αξίζει.
Θυμήθηκα και ένα αρχέγονο ερώτημα. Πέφτει ένας κεραυνός. Υπάρχει ατμόσφαιρα αλλά δεν υπάρχει ζωή. Συμβαίνουν μεταβολές πίεσης που διαδίδονται πανταχόθεν? Πίεση?
Τέλος πάντων παράγεται ήχος?Μα αφού δεν υπάρχουν αυτιά.
Το φως είναι υπαρκτή φυσική οντότητα, δηλαδή συγκεκριμένη μορφή αλληλεπίδρασης της ύλης (ηλεκτρομαγνητικό πεδίο / φωτόνια), η οποία υπάρχει και δρα ανεξάρτητα από την παρουσία παρατηρητών. Οι θεωρίες της φυσικής δεν το επινοούν, αλλά το περιγράφουν με εννοιολογικά και μαθηματικά μοντέλα, τα οποία προσεγγίζουν την αντικειμενική πραγματικότητα. Τελικά προς το παρόν άλλα φαινόμενα ερμηνευονται απο την κυματική κι αλλα απο την σωματιδιακή φύση. Κι αν κάποιος επιμένει για το τι είναι, ειναι φωτόνια.
Εγώ τωρα ειλικρινά το αντιλαμβάνομαι?
Όχι.Αλλά ας δώσουμε το δικαίωμα στην φύση να μην υποχρεούται να είναι πάντα κατανοητή.
Πιο γενικά
Η υλη και οι αλληλεπιδρασεις της υπάρχουν αντικειμενικά ανεξάρτητα από παρατηρητές και συνειδήσεις.
Τέλος πάντων παιδιά απευθυνόμενος σε μαθητές
Οι φυσικές θεωρίες δεν επινοούν τον κόσμο αλλά τον προσεγγίζουν.

Άρη καλησπέρα.

Στην Απάντηση που υπάρχει εδώ, αναφέρεται ότι ο ρόλος της έννοιας φως είναι να συνδέει διαφορετικά φαινόμενα μεταξύ τους.
Για παράδειγμα κάτω από κατάλληλες προϋποθέσεις μια μεταλλική επιφάνεια μπροστά από έναν προβολέα ηλεκτρίζεται. Σε αυτή τη διαδικασία λέμε ότι φως διαδίδεται από τον προβολέα στην επιφάνεια και επιπλέον λέμε ότι το φως μεταφέρει ενέργεια στην επιφάνεια. Στην περίπτωση της δίδυμης γένεσης η ενέργεια που μεταφέρεται από το φως λέμε ότι μετατρέπεται σε μάζα.
Χρησιμοποιώντας λοιπόν την έννοια φως και αποδίδοντάς της κατάλληλες ιδιότητες συνδέουμε μεταξύ τους τρία εντελώς διαφορετικά φαινόμενα: το φωτισμό μιας επιφάνειας, την ηλέκτριση μιας επιφάνειας και τη δίδυμη γένεση. Αυτή είναι η μεγάλη χρησιμότητα της θεωρητικής επινόησης φως: να συνδέει διαφορετικά φαινόμενα μεταξύ τους.

Ο Διονύσης στο σχόλιό του αναφέρει ότι το φως είναι αντικείμενο. Εσύ λες ότι είναι κάτι που μετράμε άμεσα. Επίσης το φως διαδίδεται. Και τέλος βλέπουμε το φως μόνο όταν βλέπουμε ένα φωτισμένο σώμα. Πως ορίζεται αυτό το αντικείμενο που διαδίδεται; Από τις διδακτικές Ενότητες που αναφέρεις δεν προκύπτει κάποιος ορισμός ούτε περιγράφεται κάποιο πείραμα με το οποίο να επιβεβαιώνεται ότι αυτό το αντικείμενο διαδίδεται. Άρα δεν πρόκειται για αντικείμενο αλλά για μια θαυμάσια θεωρητική σύλληψη που διατρέχει όλη τη Φυσική και πρωταγωνιστεί στη ενοποίηση ποικίλων φαινομένων.

Και πολύ σωστά παρατηρεί ο Γιάννης σε δικό του σχόλιο ότι αυτή η έννοια δεν έχει σχέση με περιφράσεις και μεταφορές, που είναι σχήματα του καθημερινού λόγου όπως: “-Μετά το θαύμα είδε το φως του.” και “-Είδα φως και μπήκα.”

Ανδρέα οι φράσεις αυτές είναι περιφράσεις ή μεταφορές αλλά το φως το θεωρώ υπαρκτή οντότητα. Δεν είναι έννοια όπως η Εντροπία, το δυναμικό κ.λ.π.
Δεν καταλαβαίνω τι λες.

Γεια σου Αντρέα.Λέμε ότι το φως μεταφέρει ενέργεια στην επιφάνεια. Στην περίπτωση της δίδυμης γένεσης η ενέργεια που μεταφέρεται από το φως λέμε ότι μετατρέπεται σε μάζα.Δηλαδή σε μάζα μετατρέπεται η ενέργεια κάποιας θεωρητικής επινόησης και όχι μιας φυσικής οντότητας;  Η διατήρηση της ενέργειας είναι πολύ «σκληρό» εργαλείο. Θυμόμαστε ότι ο Πάουλι πρόβλεψε την ύπαρξη των νετρίνων, που τότε κανείς δεν ήξερε ούτε φανταζόταν,  επειδή δεν διατηρούνταν η ενέργεια στη β διάσπαση.Πως ορίζεται αυτό το αντικείμενο που διαδίδεται; Από τις διδακτικές Ενότητες που αναφέρεις δεν προκύπτει κάποιος ορισμός ούτε περιγράφεται κάποιο πείραμα με το οποίο να επιβεβαιώνεται ότι αυτό το αντικείμενο διαδίδεται.«Ηλεκτρομαγνητικό κύμα είναι η ταυτόχρονη διάδοση ενός ηλεκτρικού και ενός μαγνητικού πεδίου. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα διαδίδονται στο κενό με την ταχύτητα του φωτός. Σε όλα τα υλικά διαδίδονται με μικρότερη ταχύτητα. Από τη μελέτη των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων διαπιστώθηκε ότι: Το ηλεκτρομαγνητικό κύμα είναι εγκάρσιο. Τα διανύσματα του ηλεκτρικού και του μαγνητικού πεδίου είναι κάθετα μεταξύ τους και κάθετα στη διεύθυνση διάδοσης του κύματος. Κάθε στιγμή το πηλίκο των μέτρων των εντάσεων του ηλεκτρικού και του μαγνητικού πεδίου ισούται με την ταχύτητα του φωτός.»
…………………………………………………….
«Η αιτία δημιουργίας του ηλεκτρομαγνητικού κύματος είναι η επιταχυνόμενη κίνηση των ηλεκτρικών φορτίων.»
……………………………………………..
«2.7.   Η Μετάδοση και Λήψη Σημάτων με Ηλεκτρομαγνητικά Κύματα»
………………………………………………..
«Ηλεκτρομαγνητικά κύματα δεν παράγονται μόνο από ταλαντούμενα ηλεκτρικά δίπολα. Σήμερα γνωρίζουμε ότι συνδέονται με ένα πλήθος φυσικών φαινομένων όπως είναι η αποδιέγερση των ατόμων, οι πυρηνικές διασπάσεις κ.ά. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα καλύπτουν ένα ευρύτατο φάσμα μηκών κύματος και συχνοτήτων.»
………………………………………………….
Το ορατό φως. Είναι το μέρος εκείνο της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που ανιχνεύει ο ανθρώπινος οφθαλμός. Το μήκος κύματος του ορατού φωτός κυμαίνεται από 400 nm έως 700 nm (δηλαδή από 400 x 10-9m έως 700 x 10-9m). Το ορατό φως παράγεται από την ανακατανομή των ηλεκτρονίων στα άτομα και στα μόρια. Κάθε υποπεριοχή του ορατού φάσματος προκαλεί στον άνθρωπο την αίσθηση κάποιου συγκεκριμένου χρώματος.
……………………………………………………………
7.1. Εισαγωγή
Ο Maxwell, με την ενοποιημένη θεωρία του για τον ηλεκτρομαγνητισμό (1864), είχε προβλέψει την ύπαρξη των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων ως μηχανισμού διάδοσης της ενέργειας του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου στο χώρο. Αρκετά χρόνια αργότερα, το 1886, και ενώ ο Maxwell είχε πεθάνει, ο Γερμανός Heinrich Hertz παρήγαγε ηλεκτρομαγνητικά κύματα με ταλαντούμενα ηλεκτρικά δίπολα και απέδειξε ότι αυτά διαδίδονται στο χώρο με την ταχύτητα του φωτός. Είχε ανοίξει ο δρόμος για τη διερεύνηση της αλληλεπίδρασης ακτινοβολίας και ύλης. Ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα μπορούσε να μεταφέρει ενέργεια σ’ ένα άτομο θέτοντάς το σε εξαναγκασμένη ταλάντωση και, αντίστροφα, ένα ταλαντούμενο άτομο, παρήγαγε ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα.
…………………………….
Το 1900 ο Max Planck κάνει την πολύ ριζοσπαστική υπόθεση ότι η ενέργεια εκπέμπεται ή απορροφάται από ένα αντικείμενο κατά διακριτές ποσότητες (κατά κβάντα) ή, πιο απλά, κατά μικρά πακέτα. Η συνολική ενέργεια λοιπόν δεν μπορεί παρά να είναι ακέραιο πολλαπλάσιο του κβάντου ενέργειας. Η υπόθεση αυτή αποδείχθηκε επιτυχής στην αντιμετώπιση των αδιεξόδων στα οποία είχε οδηγηθεί η κλασική θεωρία
 
Άρα από τις διδακτικές Ενότητες που αναφέρω είναι σαφές και τι είναι Η/Μ κύμα (και το φως)  και πως διαδίδεται.

Kαλημερα σε ολους. Τι σημαινει βλεπω; Τι σημαινει στην καθημερινη ζωη και τι σημαινει στην Φυσικη? Το Higgs το ειδαμε? Ναι διοτι ειδαμε τα αποτελεσματα μιας κρουσεως που απεδειξε την υπαρξη του. Οταν βλεπουμε ενα λουλουδι βλεπουμε το φως που φτανει στα ματια μας ή το φως απλως μεταφερει την εικονα και εμεις βλεπουμε το λουλουδι και οχι το φως; Οπως το παρει κανεις ή οπως σας αρεσει 🙂

Καλησπέρα σε όλους.
Το φως (όπως και ο ήχος ) Ανδρέα ειναι “οντότητες” που υπάρχουν , αλληλεπίδρούν με άλλες οντότητες.Αν υπάρχει ο κατάλληλος αισθητήρας-ανιχνευτης “καταγράφεται η αλληλεπλιδραση. Ευτυχώς είμαστε “τυχεροί ” και διαθέτουμε του κατάλληλους ανιχνευτές- αισθητήρες.
Στην πρωτη φωτογραφια δεν εχουμε αλληλεπιδραση στην πορεια του φωτος και ετσι δεν το αντιλαμβανομαστε.

Καλή βδομάδα σε όλους.
Για τον Κωνσταντίνο:
Επέλεξες μια δευτερεύουσα “διαφωνία” για να το παίξεις Πόντιος Πιλάτος;
Το θέμα δεν είναι η σημασία της λέξης “βλέπουμε” και τι εννοούμε όταν την λέμε. Αυτό σηκώνει συζήτηση και θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει το α ή το β.
Το ζήτημα είναι αν το φως είναι μια θεωρητική επινόηση ή είναι μια οντότητα προϋπάρχουσα των δικών μας μελετών, ερευνών, θεωριών…
Και σε αυτό δεν βλέπω να παίρνεις θέση, ενώ όλοι οι άλλοι φίλοι που σχολίασαν, πήραν σαφή θέση, χωρίς ήξεις αφήξεις.

Καλημέρα. Νομίζω ότι ο κ. Βαλαδάκης βρίσκεται σε καλό δρόμο. Τέτοια …πρότυπα έλεγε και ο Ernst Mach και έγινε διάσημος. 

Καλημέρα παιδιά.
Διονύση είναι δευτερεύουσα διαφωνία ή το βασικό επιχείρημα του Ανδρέα;

Καλημερα Διονύση. Επελεξα να κανω ενα μικρο σχολιο πανω στον τιτλο της αναρτησεως,που υποθετω οτι περιγραφει και το κυριως θεμα. Χωρις να θελω να προσφερω κατι στην συζητηση. Σχετικα με το αλλο που λες τι θεση να παρω; Αν το φως ειναι φωτονια; To standarnd model λεει οτι το φωτονιο ειναι ενα Gauge μποζονιο και απ οτι ξερω μεχρι στιγμης δεν εχουμε κατι πιο πετυχημενο απο το Standard model. Σε μενα φαινεται σαν να εννοει οτι το φωτονιο υπαρχει στα αληθεια και οχι στην φαντασια μας.

https://i.ibb.co/nZgQqzZ/photon6be4979a8f1be0e10d3810-1770018451-9638.jpg

Καλημέρα Γιάννη.
Νομίζω ότι πρέπει να ξεκαθαρίσουμε για το πλαίσιο του σχολιασμού μας.
Μιλάμε γλωσσολογικά για το νόημα και τι εννοούμε λέγοντας «φως» και λέγοντας «βλέπω»;
Αν είναι αυτό το ζήτημά μας, μπορεί κάποιος να βάλει ένα θέμα συζήτησης στο φόρουμ, όπου μπορούμε να συζητήσουμε, τι εννοούμε όταν λέμε ότι:
Βλέπω ένα αυτοκίνητο να περνά.
Βλέπω ότι πέρασε η ώρα.
Βλέπω συχνά όνειρα.
Βλέπω με τα μάτια της καρδιάς μου.
Είδα το φως μου.
Είδα φως και μπήκα….
Άνοιξε το φως.
Να δούμε μια άσπρη μέρα.
Και άλλες γνωστές φράσεις.
Προφανώς μια τέτοια συζήτηση θα είχε ενδιαφέρον, αλλά αυτή δεν αφορά ούτε τη φυσική, ούτε τη διδασκαλία της.
Θα πρότεινα και τίτλο:
Παίζοντας με τις λέξεις…

Ένα δεύτερο ζήτημα που θα μπορούσε να συζητηθεί είναι ο μηχανισμός της όρασης. Τι είναι αυτό που βλέπουμε με το όργανο που ονομάζουμε μάτι;
Κοιτάζοντας το ποτήρι απέναντί μου, βλέπω το ποτήρι ή το φως που έρχεται από το ποτήρι; Και αν είναι νύχτα με το φως σβηστό γιατί δεν βλέπω το ποτήρι στο σκοτάδι; Πώς λειτουργεί τελικά η όρασή μας;
Και διδάσκοντας φυσικές επιστήμες στο σχολείο, αναφερόμαστε μόνο στο ορατό φως ή σε όλο το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα;
Οπότε στο «βλέπω» δεν έχουμε μόνο το όργανο μάτι, αλλά και κατάλληλους ανιχνευτές- αισθητήρες, που αναφέρει παραπάνω ο Γιώργος Χριστόπουλος;
Και αυτό το ζήτημα θα μπορούσε να είναι ένα άλλο ανεξάρτητο θέμα που θα μπορούσε να συζητηθεί στο φόρουμ και μάλιστα αυτό ενδιαφέρει συνάδελφους και μαθητές γιατί είναι θέμα διδασκαλίας στην τάξη.
Είναι αντικείμενο της διδασκαλίας μας.

Κωνσταντίνε καλημέρα.

Ο πίνακας του Standarnd Model που παρουσίασες συνοδεύεται από τις αντίστοιχες εξισώσεις για τα πεδία που αντιστοιχούν σε κάθε σωματίδιο. Για το πεδίο Α του φωτονίου η αντίστοιχη εξίσωση φαίνεται στην Εικόνα.

https://i.ibb.co/CKRt7Y8Y/37788.jpg

Καλημέρα σε όλους. Συμφωνώ με τις τοποθετήσεις των συναδέλφων, ότι δεν βλέπουμε το φως όχι διότι είναι μια νοητική κατασκευή, αλλά γιατί το μάτι μας ανιχνεύει το φως μόνο όταν σκεδάζεται ή όταν απορροφάται και επανεκπέμπεται. Το φως είναι μια φυσική οντότητα, της οποίας μπορούμε να μετρήσουμε την ενέργεια, την ορμή και τη συχνότητα και την αλληλεπίδρασή της με την ύλη. Με την ίδια λογική δεν βλέπουμε τα ηλεκτρόνια, τα πεδία, τα βαρυτικά κύματα, τα οποία όμως είναι φυσικά υπαρκτά και πειραματικά ανιχνεύσιμα και δεν αποτελούν απλώς νοητικές συμβάσεις. Το ερώτημα “γιατί δεν βλέπουμε το φως” έχει μια απλή απάντηση, συνεπή με τις αποδεκτές θεωρίες μας και δεν χρειάζεται να επιστρατευτούν φιλοσοφικά επιχειρήματα, με ασαφή χαρακτηριστικά.

Ένα τρίτο ζήτημα, για μένα το κορυφαίο στην περίπτωσή μας, είναι αν το φως είναι αντικείμενο ή θεωρητική επινόηση.
«Ναι, διότι το φως είναι θεωρητική επινόηση. Για παράδειγμα ένα αντικείμενο δεν μπορεί να έχει συγχρόνως σωματιδιακές και κυματικές ιδιότητες. Όμως το φως δεν είναι αντικείμενο, είναι θεωρητική επινόηση.»
Τι είναι ένα αντικείμενο; Το ποτήρι απέναντί μου είναι αντικείμενο; Είναι αφού κείται απέναντί μου! Αντικείμενο άρα είναι και το νερό που περιέχει.
Ο αέρας μεταξύ εμού και του ποτηριού είναι αντικείμενο; Μήπως δεν είναι αντικείμενο, μήπως δεν υπάρχει, αφού δεν τον βλέπω;
Με την ίδια λογική, έγραψα στο πρώτο μου σχόλιο, το ηλεκτρόνιο είναι αντικείμενο; Το πρωτόνιο, το άτομο, το μόριο; Όλες αυτές τις οντότητες του μικρόκοσμου τις θεωρούμε αντικείμενα ή όχι;
Μήπως δεν είναι αντικείμενα αφού δεν τις βλέπουμε;
Μήπως και αυτές είναι «θεωρητικές επινοήσεις», όπως και τα φωτόνια, που δεν είναι αντικείμενα, με βάση την ανάρτηση;
Αλλά αν το φως είναι θεωρητική επινόηση, τι καταλαβαίνει ένας μαθητής Γυμνασίου ή Α΄ Λυκείου, στον οποίο απευθύνεται η ανάρτηση; Ότι δεν υπάρχει!!!
Το δημιούργησαν οι επιστήμονες διατυπώνοντας κάποιες θεωρίες!
Δηλαδή πριν να διατυπωθούν οι εξισώσεις του Maxwell δεν υπήρχε το ηλεκτρομαγνητικό κύμα ή πριν την κβαντομηχανική δεν υπήρχε φως, αφού αυτή η θεωρία εισάγει το φωτόνιο…
Μια επιστημονική θεωρητική επινόηση λοιπόν είναι το φως και όχι μια φυσική πραγματικότητα…
Και να σκεφτεί κανείς ότι ακόμη και η γένεση στην παλαιά διαθήκη (η Βίβλος λένε οι δυτικοί…) λέει ότι ο Θεός την πρώτη μέρα της δημιουργίας, είπε «γενηθήτω φως» …
Για μην μιλήσω για μεγάλη έκρηξη.
Για μένα αυτό είναι το βασικό πρόβλημα της παραπάνω ανάρτησης Γιάννη.

Διονύση ας δούμε τον συλλογισμό του Ανδρέα:
https://i.ibb.co/35Sqq1gK/Screenshot-1.png

Και να δεχτούμε την πρώτη πρόταση (που δεν είναι σωστή βέβαια), από αυτήν δεν συνεπάγεται η δεύτερη.
Είναι ένα λογικό άλμα.

Πιο απλά:
Όταν βλέπουμε τα αποτελέσματα του φωτός τότε αυτό υπάρχει και δεν είναι θεωρητική επινόηση.
Αόρατος είναι και ο σεισμός αλλά βλέπουμε τα αποτελέσματά του.
Έτσι ο σεισμός υπάρχει.

Ο Ανδρέας παίζει με περιφραστικές εκφράσεις.
-Όχι δεν βλέπω το φως, βλέπω φωτισμένα αντικείμενα!

Τι έναι το φώς …

Μου αρέσει πολύ η ανάλυση που γίνεται από το βιβλίο Σ.Τραχανά “Κβαντομηχανική Λυκείου” που αφορά τη θερμική ακτινοβολία . Έχει μια πολύ αναλυτική παρουσίαση του θέματος δοσμένη με τρόπο ώστε να γίνονται εύκολα κατανοητά πολλά θέματα.

Προσθέτω κάποια που σίγουρα έχουν ιδιαίτερη σημασία….

Το φώς που εκπέμπουν όλα τα πυρακτωμενά σώματα της ίδιας θερμοκρασίας είναι ακριβώς το ίδιο . Όχι μόνο έχει το λιδιο χρώμα αλλά και την ίδια ένταση. Όλα τα ακτινοβολούντα σώματα με την ίδια θερμοκρασία είναι το ίδιο φωτεινά. Το φώς τους είναι ένα παγκόσμιο φώς , όπως θα το λέμε από εδώ και πέρα .

Πιο κάτω για τη θερμική ακτινοβολία :

….Η βασική ιδιότητα του θερμικού φωτός , να είναι ανεξάρτητο από την ύλη που το εκπέμπει , δεν μπορεί παρά να σημαίνει ότι η καμπύλη κατανομής της έντασής του στις διάφορες συχνότητες υπαγορεύεται από πολύ γεενικές αρχές της φυσικής. Κι αφού μιλάμε για ένα θερμικό φαινόμενο , η γενική αρχη της φυσικής που θα έχει σχέση με αυτό δεν μπορεί παρά να είναι μια και μόνη : το δεύτερο θεμοδυναμικό αξίωμα….

Στο πιο κάτω βίντεο γίνεται μια πολύ ωραία ανάλυση σχετική με το όλο θέμα της συζήτησης δεν διαρκεί πάρα πολύ η διαρκειά του είναι κάτι παραπάνω από 12min. Μπορείτε να βάλετε υπότιτλους στα Αγγλικά , έχει πολύ ενδιαφέρον

Understanding Light and Why it exists.

Ανδρέα καλησπέρα. Τι δείχνει η παρακάτω φωτογραφία;
https://i.ibb.co/bjDgHfvH/image.jpg

Βλέπουμε τη μαύρη τρύπα;
Υπάρχει η μαύρη τρύπα;
Πως την φωτογραφήσαμε; Τι είδε η φωτογραφική μηχανή;

Ο Ανδρέας ξεκινάει από κάτι ωραίο:
https://i.ibb.co/LzvYZXsL/45.png

1. Ποια η διαφορά των δύο φωτογραφιών;
2. Σε τί οφείλεται αυτή;

Θα απαντούσα ότι βλέπουμε το φως αν πέσει κατ’ ευθείαν στο μάτι ή αν πέσει στο μάτι μετά από ανάκλαση σε κάτοπτρο ή μετά από σκέδαση σε σωματίδια.

Θα συμπλήρωνα ότι αόρατη ακτινοβολία μπορεί να βομβαρδίσει σωματίδια και αυτά να εκπέμψουν και ορατό φώς.

Έτσι βλέπουμε το φως που πέφτει στο μάτι μας και όχι κατ’ ανάγκην το φως που προκάλεσε το δεύτερο φως που έπεσε στο μάτι.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει το φως που προκάλεσε όλα αυτά.

Το φως είναι μια οντότητα. Θεωρητικές επινοήσεις είναι οι κατά καιρούς διατυπωμένες απόψεις για τη φύση του. Όμως οι επινοήσεις αυτές δεν καθιστούν επινόηση αυτό που καλούνται να εξηγήσουν.

Ο κεραυνός υπάρχει, επινόηση είναι η “θεωρία” ότι τον ρίχνει ο Δίας.

Ο Ανδρέας είναι ο μεταφραστής του βιβλίου του Άρονς “Οδηγίες διδασκαλίας της Φυσικής” Εκεί διαβάζουμε:
Ένα άτομο με κάποιο βαθμό καλλιέργειας στις θετικές επιστήμες αναγνωρίζει ότι οι επιστημονικές έννοιες (λόγου χάριν η ταχύτητα , η επιτάχυνση, η δύναμη, η ενέργεια, το ηλεκτρικό φορτίο, η βαρυτική και η αδρανειακη μάζα κ.ά.) είναι επινοήσεις (δημιουργίες) της ανθρώπινης φαντασίας και ευφυίας. Δεν είναι απτά αντικείμενα ή οντότητες που ανακαλύψαμε τυχαία, όπως ένα απολίθωμα, ένα νέο φυτό ή ορυκτό.

Ναι η ταχύτητα, η βαρυτική μάζα και το φορτίο είναι επινοήσεις.
Όμως το φως, ο κεραυνός, η πτώση από ύψος στο έδαφος δεν είναι επινοήσεις αλλά υπαρκτές οντότητες ή φαινόμενα. Επινοήσεις είναι οι θεωρίες που τα περιγράφουν και εξηγούν και τα φυσικά και μαθηματικά μεγέθη που υπεισέρχονται στις περιγραφές.

Και για να απαντήσω.
Η φωτογραφία δείχνει υπερμεγέθη μαύρη τρύπα που βρίσκεται στον γαλαξία που ονομάζεται Messier 87 ή Α της Παρθένου, έχει μάζα 6,5 δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από την μάζα του Ήλιου(!) και διάμετρο 40 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα. O γαλαξίας Μ87 απέχει 52 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη.
Δε βλέπουμε τη μαύρη τρύπα, για το γνωστό λόγο.
Αρχικά ήταν θεωρητική η ύπαρξή της. Σήμερα πλέον έχουμε αποδείξει ότι είναι οντότητα. Υπάρχει.
Ο δίσκος προσαύξησης που βλέπουμε βρίσκεται σε κατάσταση πλάσματος και στέλνει και ρατό φώς, που το ανιχνεύει και το μάτι μας και τα ειδικά όργανα.
Η μαύρη τρύπα είναι πηγή ακτίνων Χ, που δεν τις βλέπει το μάτι, αλλά ειδικά φασματοσκόπια.
Η φωτογραφική μηχανή μπορεί να δει σε διάφορες περιοχές του φάσματος. Το James Webb βλέπει το υπέρυθρο και η Α.Ι. μας το ζωγραφίζει στο ορατό.

Δεν υπάρχει βλέπω χωρίς το κατάλληλο όργανο παρατήρησης. Αλλά το όργανο βλέπει. Αλλιώς τι παρατήρηση θα γινόταν;

Συμπέρασμα:
Το φως δεν είναι θεωρητική επινόηση, αλλά πραγματικό φυσικό φαινόμενο.
Δεν το βλέπουμε όταν διαδίδεται ελεύθερα στο κενό, αλλά το αντιλαμβανόμαστε όταν αλληλεπιδρά με την ύλη (όταν απορροφάται, ανακλάται ή σκεδάζεται) και διεγείρει τους φωτοϋποδοχείς του ματιού.
Επομένως, δεν «βλέπουμε» το φως καθαυτό, αλλά τα αποτελέσματά του πάνω στα αντικείμενα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το φως δεν υπάρχει.
Και τα ραδιοκύματα υπάρχουν παρότι δεν τα «βλέπουμε».

ΘΕΜΑ Α και Β σχετικά με τη έννοια φως θα βρείτε εδώ: ΘΕΜΑ Α και Β: Η έννοια φως – Υλικό Φυσικής – Χημείας

Καλημέρα Διονύση.
Όμορφη και ουσιαστική με την έννοια ότι παρέχει βασικά στην ίδια συσκευασία.

Καλημέρα Διονύση.
Απ’αυτές που μ’αρέσουν !
Ερωτήματα “μαστορικά” δοσμένα !
Να είσαι καλά

Καλημέρα Διονύση. Ωραίο θέμα, με τον ρυθμό μεταβολής της απόστασης να θέλει την προσοχή του, αφού διαφέρει από το ρυθμό μεταβολής της θέσης…

Γεια σας συνάδελφοι.
Γιάννη, Παντελή και Αποστόλη σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Αποστόλη και γω αυτό το έβαλα σαν κερασάκι 🙂 ξέροντας ότι θα δυσκολέψει…

Καλησπέρα Διονύση. Ωραία άσκηση, με ιδιαίτερη έμφαση στην ορμή και το ρυθμό της.
Το ερώτημα Iv πήγα να το απαντήσω με παραμετρικές εξισώσεις κύκλου και πήγε πολύ μακριά η βαλίτσα. Πανέξυπνη ιδέα η ανάλυση της ταχύτητας.

Καλό απόγευμα Ανδρέα.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλημέρα Διονύση.
Καλά κάνεις και βάζεις το:
Να αποδείξετε ότι η γωνία που σχηματίζει το βάρος με τον άξονα y, είναι ίση με την κλίση του επιπέδου (θ=φ).
Οι μαθητές κάνουν μηχανικά τη μεταφορά (ακολουθούν οδηγίες) και σε άλλες περιπτώσεις αγνοούν το ότι δύο οξείες με κάθετες πλευρές είναι ίσες. Η απόδειξη που παραθέτεις θα βοηθήσει σε άλλες ασκήσεις και όχι μόνο Στατικής.

Καλημέρα παιδιά. Μου έχει συμβεί να ρωτήσω μαθητές, για ποιο λόγο η γωνία του κεκλιμένου μεταφέρεται μεταξύ Β και Βy και να πάρω απάντηση: γιατί μας έχουν πει ότι πάντα εκεί μεταφέρεται…

Καλό απόγευμα Γιάννη και Αποστόλη, σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Είπα να το πάμε σιγά – σιγά από τα βασικά…