web analytics

Βαγγέλης Κουντούρης

  • H/o Χρήστος Αγριόδημας έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα

    Άπειρες ελαστικές κρούσεις Πάνω σε λείο οριζόντιο οδηγό βρίσκεται μια σφαίρα Σ μάζας M. Σε μικρή απόσταση από αυτήν, βρίσκονται στη σειρά άπειρες μικρές σφαίρες ίδιων διαστάσε […]

    • Χρήστο, εξαιρετική ιδέα! Μια άσκηση που ξεκινά από απλές ελαστικές κρούσεις και καταλήγει σε ιδιαίτερα όμορφα και φαινομενικά παράδοξα συμπεράσματα.

      Πολύ ωραίος ο συνδυασμός Φυσικής και μαθηματικής σκέψης.

      Αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, το μεγάλο προσόν της: δεν εξαντλείται στους υπολογισμούς, αλλά δίνει τροφή για ουσιαστική συζήτηση Φυσικής.

      Να είσαι καλά για την ωραία δουλειά!

    • Καλημέρα Θοδωρή
      Σε ευχαριστώ για το σχόλιο.
      Οι δύο ασκήσεις άπειρες πλαστικές και άπειρες ελαστικές κρούσεις προήλθαν από την προσπάθεια δημιουργίας ενός Β θέματος αλλά δεν μου βγήκε όπως ήθελα καθώς ήταν στην ουσία μια μεγάλη διερεύνιση με ωραίο αποτέλεσμα όμως. κάποια στιγμή θα το φτιάξω διαφορετικά και θα το ανεβάσω.
      Εν αντιθέσει προέκυψαν αυτές οι δύο ασκήσεις οι οποίες δεν είναι για εξετάσεις αλλά έχουν την πλάκα τους. Άργησα να τις ανεβάσω γιατί τις δούλευα καιρό θέλοντας να αποφύγω να είναι πολύ μαθηματικοποιημένες όσο μπορούσα και να τονίσω περισσότερο τα φυσικά συμπεράσματα.
      Νομίζω ο Γιαννης Κυρ. πρέπει να έχει κάνει κάτι τέτοιο αλλά δεν είχα το κουράγιο να ψάξω. Αν διαβάσει το σχόλιο ας δώσει σύνδεσμο αν έχει κάνει κάτι τέτοιο.

    • Καλημέρα Χρήστο, ακόμη και αν ο Γιάννης έχει μελετήσει κάτι αντίστοιχο , ή κάποιος άλλος συνάδελφος που πιθανότατα θα το έχει κάνει, αυτό δεν μειώνει τη δική σου προσπάθεια και σίγουρα δεν οφείλεις να θυμάσαι κάθε ανάρτηση στο υλικονετ. Όμως ακόμη πιο σίγουρο είναι πως ο Γιάννης δεν θα διεκδικήσει την πατρότητα της μελέτης ούτε την χρονική σειρά δημοσίευσης, γιατί είναι ο Γιάννης… και δεν τραβάει τέτοια ζόρια

    • Χρήστο αυτό που εντυπωσιάζει στην ανάρτησή σου είναι ότι ενώ η ταχύτητα της επόμενης σφαίρας είναι μεγαλύτερη από την ταχύτητα της προηγούμενης, η κινητική ενέργεια της επόμενης είναι μικρότερη από την κινητική ενέργεια της προηγούμενης! Προφανώς λόγω ελάττωσης της μάζας. Για άλλη μια φορά η ΑΔΕ παίζει το ρόλο του ενεργειακού επιθεωρητή!

      Η διαδικασία θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με μια παραλλαγή του εκκρεμούς του Νεύτωνα, με πεπερασμένο πλήθος σφαιρών με όλο και μικρότερες μάζες.

      Επίσης θα φαινόταν πολύ ωραία και στο Interactive Physics.

    • Επίσης αυτό που φαίνεται στο σχόλιό σου είναι πόσο κόπο κρύβουν οι αναρτήσεις, ακόμα και τα σχόλια, των συναδέλφων που συνεισφέρουν στην κοινότητα του ylikonet.

    • Καλημέρα παιδιά.
      Δεν έχω ασχοληθεί ποτέ με το θέμα.

    • Μια και έχω ωραία γραπτή εξέταση….αν έβλεπα την ανάρτηση χωρίς να ξέρω τον δημιουργό….θα στοιχηματιζα σε Μίλτο Καλδιτζογλου….ο οποίος μας έχει συνηθίσει σε ανάλογες… αλλά τελικά θα πήγαινα κουβά..

    • Όμορφη είναι!

    • Καλημέρα παιδιά.
      Άσκηση για διαγωνισμό φυσικής.
      Κάποια στιγμή θα αναφέρεται ως κλασική.
      Όπως αυτή που θυμήθηκα.
      Διαδοχικές εκτοξεύσεις σφαιρών από πλατφόρμα….

    • Αγαπητοι συνάδελφοι καλημέρα

      Μια ερώτηση. Γιατί δεν διατηρείται η κινητική ενέργεια? 
      Δεν θα έπρεπε Σ(ν=1)->(Άπειρο) Κν = Κ0 ?

    • Καλημέρα σε όλους. Όμορφες και οι δύο Χρήστο. Στην αρχή νόμιζα ότι είχες βάλει εκ παραδρομής δυο φορές την ανάρτηση, αλλά μετά είδα τη διαφορά. Μήπως αυξανομένης της ταχύτητας μπαίνει και η σχετικότητα στο παιχνίδι; 🙂

    • Καλημέρα Χρήστο. Πολύ όμορφη.
      Δύο παρατηρήσεις
      α) οι σφαίρες μετά την κρούση κινούνται προς τα δεξιά και δεν ανακλώνται αφού η αρχικά κινούμενη έχει μεγαλύτερη μάζα της αρχικά ακίνητης.
      η) Σίγουρα από κάποια στιγμή και μετά παίζει η ειδική θεωρία της σχετικότητας και δεν έχουμε υν->άπειρο αλλά υν->C.

    • Αντρέα, Γιάννη, Γιώργο Κόμη, Μιλτιάδη, Αποστόλη και Γιώργο Χ. καλησπέρα.
      Ευχαριστώ για το σχόλιο.
      Θοδωρή όπως τα λες αυτός είναι ο Γιάννης.
      Μιλτιάδη ο τύπος της Κν αναφέρεται στην κινητική ενέργεια της σφαίρας μετά την ν-οστή κρούση. δΔεν είναι η ενέργεια του συστήματος.
      Γιώργο Χ. και Αποστόλη δεκτές όλες οι ενστάσεις σας για σχετικιστικά φαινόμενα.
      Πρόσθεσα να μην ληφθούν σχετικιστικά φαινόμενα.
      Γιώργο σε ευχαριστώ για το λάθος περί κίνησης των υπόλοιπω μαζών. Το διόρθωσα. Ήθελα να πω ότι μένει πίσω η ενέργεια στι άλλες αλλά άλλο έγραψα.

    • Χρήστο, καλησπέρα
      Στο υποερώτημα (iii) ζητείται το ποσοστό της κινητικής ενέργειας που μεταφέρεται στη ν-οστή σφαίρα «στο τέλος της διαδικασίας».
      Υποθέτω ότι, σε συνέχεια του (i), εννοείς την κατάσταση της ν-οστής σφαίρας αμέσως μετά την κρούση της με την (ν-1)-οστή. Η φράση όμως «στο τέλος της διαδικασίας» μπορεί να εκληφθεί και ως η κατάσταση της ν-οστής αφού έχουν ολοκληρωθεί όλες οι κρούσεις στις οποίες συμμετέχει. Μήπως θα ήταν χρήσιμο αυτό να διευκρινίζεται στην εκφώνηση;

    • Μιλτιάδη καλησπέρα.
      Νομίζω το ερώτημα είναι σαφές. Εφόσον η κινητική ενέργεια της ν-οστής σφαίρας είναι μηδενική δεν μεταφέρεται σε αυτή ενέργεια. Επιπλέον η κάθε σφαίρα συμμετέχει σε δύο κρούσεις μόνο. Μία με την προηγούμενή της όταν ήταν ακίνητη και μία με την επόμενή της που επρόκειτο να συγκρουστεί. Σε κάθε κρούση η ταχύτητας της κάθε επόμενης σφαίρας που είναι ακίνητη αρχικά είναι μεγαλύτερη από αυτή της κινούμενης σφαίρας. Και επειδή οι μάζες των σφαιρών ελαττώνονται, όλες οι σφαίρες κινούνται ομόρροπά μεταξύ τους χωρίς να συγκρούονται.

    • Καλημέρα Χρήστο και συγχαρητήρια και για τις δύο αδελφούλες – αναρτήσεις, με αυτήν για τις ελαστικές κρούσεις να κερδίζει το παιχνίδι!
      Τελικά η γεωμετρική πρόοδος ξεκλειδώνει τα προβλήματα…

    • Χρήστο καλησπέρα.
      Ευχαριστώ πολυ για την απάντηση. Υπάρχει όμως κάτι που δεν κατανοώ.

      Συμφωνούμε ότι μετά την κρούση της ν-οστής με την (ν+1)-οστή η κινητική ενέργεια της ν-οστής έχει μεταβληθεί; Συγκεκριμένα έχει γίνει: Κ’_ν = 1/9 Κ_ν.
      Αν ναι, η ενέργεια που ζητείται “στο τέλος της διαδικασίας” γιατί δεν μπορεί να είναι η Κ’_ν;

      Συνεπώς, νομίζω ότι χρειάζεται να διευκρινιστεί τι εννοούμε με τη φράση «στο τέλος της διαδικασίας», αφού η διαδικασία δεν σταματά όταν η ν-οστή σφαίρα αποκτήσει την ενέργεια K_ν, αλλά συνεχίζεται με την δεύτερη κρούση της με την (ν+1)-οστή.

    • Διονύση και Μιλτιάδη καλησπέρα.
      Διονύση ευχαριστώ για το σχόλιο και την αποδοχή.
      Μιλτιάδη εννοώ αυτό που λες. Την ν-οστή όταν ν=οο στο τέλος της διαδικασίας. Με την λέξη τέλος θεώρησα οτι είναι ξεκάθαρο ότι αναφέρομαι γι αυτή την κρούση. Στην ανάρτηση άπειρες πλαστικές κρούσεις στο ii) ερώτημα το διατυπώνω ως εξής: ii) Τι ποσοστό της αρχικής κινητικής ενέργειας του συστήματος θα έχει μετατραπεί σε θερμότητα στο τέλος της «άπειρης» αυτής διαδικασίας;
      Μάλλον θα έπρεπε να γράψω κα΄τι αντίστοιχο. Απλά μην επαναλαμβάνομαι μιας και δεν ήθελα τα εισαγωγικά κτλ δεν το έγραψα.

  • H/o Χρήστος Αγριόδημας έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα

    Άπειρες πλαστικές κρούσεις   Πάνω σε λείο οριζόντιο οδηγό βρίσκεται μια σφαίρα Σ μάζας M. Σε μικρή απόσταση από αυτήν, βρίσκονται στη σειρά άπειρες μικρές σφαίρες ίδιων διαστάσεω […]

    • Καλημέρα Χρήστο. Αυτό που χαρακτηρίζει αυτή την έξυπνη ανάρτηση είναι η χρήση των τύπων της γεωμετρικής προόδου, που την κάνουν ιδιαίτερη στη λύση της. Γιαυτό μάλλον την έβαλες στο forum.
      Στην “Τρεις ερωτήσεις πολλαπλής στις κρούσεις” είχα 5 ίσες μάζες σε πλαστική. Εκεί η τελική ταχύτητα εξαρτιόταν από τον αριθμό των μαζών. Για ν μάζες έβγαινε υ = υ0/(ν-1). Εδώ βγαίνει ανεξάρτητη του πλήθους αφού αυτό είναι …άπειρο.

    • Αντρεα καλησπέρα.
      Σε ευχαριστώ για το σχόλιο. Θυμάμαι τη δική σου πρόσφατη ανάρτηση. Τα όρια όπως λες καμιά φορά προκαλούν παρίεργες καταστάσεις.

  • H/o Ανδρέας Ριζόπουλος έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα

    Δυο σφαίρες και δυο νήματα Δύο σφαίρες Α και Β ίσης μάζας είναι δεμένες με δυο νήματα (1) και (2) όπως στο σχήμα, με μήκη L1 = L2 = L. Το νήμα (1) έχει το ένα άκρο του δεμένο σε ακ […]

    • Γεια σου Ανδρέα. Βλέπω να προσαρμοζόμαστε σιγά σιγά στους σωστούς συμβολισμούς ενόψει των νέων βιβλίων, διακρίνοντας αλγεβρικές τιμές και μέτρα – και ορθά. Μήπως αντί του “περιστρέφονται” να μπει το “περιφέρονται”;

    • Καλησπέρα Αποστόλη. Σε ευχαριστώ για το σχόλιο. Δεν κατάλαβα αμέσως ότι αστειεύεσαι με τους συμβολισμούς στα νέα βιβλία.
      https://i.ibb.co/JRTjNKYs/image.jpg (Πουκαμισάς).
      Και πολύ σωστά “περιφέρονται”. Στο στρατό προβλέπεται ποινή για φαντάρο “περιφερόμενο” ασκόπως και όχι “περιστρεφόμενο” ασκόπως.

    • Καλό απόγευμα Ανδρέα.
      Σε βλέπω έτοιμο να αναδείξεις το … σωστό των νέων βιβλίων!!!
      Αλλά και το “περιφερόμενοι ασκόπως” … τέλειο!

    • Πολύ καλή Αντρέα.
      Αρχικά αν δεν έβλεπα την προσομοίωση θα σου έγραφα ότι μπορεί να λύγιζε το νήμα. Αν ήταν σε κατακόρυφο επίπεδο το φαινόμενο μπορεί να εξελιχθεί και να γίνει εντελώς χαοτικό.

    • Καλησπέρα συνάδελφοι.Σας ευχαριστώ για τα σχόλια.
      Διονύση, από του χρόνου στην Α΄τάξη η κυκλική κίνηση, όπου με το υ παριστάνεται το μέτρο της ταχύτητας. Νωρίτερα έχουν κάνει την ευθύγραμμη με το υ να το λέει ταχύτητα ή τιμή της ταχύτητας. Το α επιτάχυνση η τιμή επιτάχυνσης. Η λέξη ¨αλγεβρική¨ είναι ανύπαρκτη. Προβλέπεται πάλι σύγχυση…
      Χρήστο αν βάλεις βαρύτητα στην προσομοίωση, γίνεται πολύ περίεργη κίνηση. Θέλει τιμές γωνιακής ταχύτητας πάνω από κάποιο όριο για να σταθεροποιηθεί. Στην πραγματικότητα το σύστημα δονείται ακόμα και τότε.

    • Καλησπέρα, υπάρχουν κάπου οι λύσεις του διαγωνίσματος ; Ευχαριστώ.

    • ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΘΕΜΑ Α (25 Μονάδες)Στις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Α1 έως Α5, δίνονται οι σωστές απαντήσεις με τη σχετική αιτιολόγηση.
      Ερώτηση Σωστή Επιλογή Σύντομη Αιτιολόγηση / Επεξήγηση Α1 δ) 14 Η υποστιβάδα f διαθέτει 7 τροχιακά (l=3, ml=-3..+3). Κάθε τροχιακό χωράει το πολύ 2 ηλεκτρόνια, άρα 7 x 2 = 14 e⁻. Α2 α) Στον δεσμό σ η ηλεκτρονιακή πυκνότητα είναι συμμετρική γύρω από τον άξονα των πυρήνων επιτρέποντας περιστροφή. Στον δεσμό π η πλευρική επικάλυψη των p τροχιακών καταστρέφεται αν υπάρξει περιστροφή. Α3 γ) Στο ευθύγραμμο μόριο O=C=O, ο άνθρακας σχηματίζει 2 διπλούς δεσμούς (συνολικά 2 σ και 2 π δεσμούς) και είναι sp υβριδοποιημένος. Α4 γ) Π2 = Π1 / 2 Από το νόμο της ωσμωτικής πίεσης Π = C·R·T, με διπλασιασμό του όγκου (V2 = 2V1) η συγκέντρωση υποδιπλασιάζεται (C2 = C1/2), οπότε Π2 = Π1/2. Α5 β) Σε υπερτονικό διάλυμα KNO3, το νερό εξέρχεται από τα φυτικά κύτταρα προς το εξωτερικό διάλυμα λόγω ωσμωτικής τάσης, προκαλώντας πλασμόλυση.
      ΘΕΜΑ Β (25 Μονάδες)Β1. Ηλεκτρονιακή Δομή & Ατομική Ακτίνα (7 Μονάδες)α) Ηλεκτρονιακές δομές στη θεμελιώδη κατάσταση και θέση στον Περιοδικό Πίνακα (4 μονάδες):
      • ₉F: 1s² 2s² 2p⁵ → 2η περίοδος, 17η (VIIA) ομάδα (p-τομέας, αλογόνο).
      • ₁₇Cl: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁵ → 3η περίοδος, 17η (VIIA) ομάδα (p-τομέας, αλογόνο).
      • ₁₉K: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s¹ → 4η περίοδος, 1η (IA) ομάδα (s-τομέας, αλκάλιο).
      β) Σύγκριση ατομικής ακτίνας ₁₇Cl και ₁₉K (3 μονάδες):
      Το άτομο του χλωρίου (₁₇Cl) έχει τα εξωτερικά του ηλεκτρόνια στην 3η στιβάδα (n = 3), ενώ το άτομο του καλίου (₁₉K) στην 4η στιβάδα (n = 4). Καθώς αυξάνεται ο κύριος κβαντικός αριθμός n της εξωτερικής στιβάδας (αριθμός στιβάδων), η μέση απόσταση των εξωτερικών ηλεκτρoνίων από τον πυρήνα αυξάνεται. Επομένως, το άτομο του καλίου έχει μεγαλύτερη ατομική ακτίνα από το άτομο του χλωρίου: r_K > r_Cl.

      Β2. Κβαντικοί Αριθμοί & Δομή Ατόμου (8 Μονάδες)α) Προσανατολισμός ηλεκτρονιακού νέφους (3 μονάδες): Ο μαγνητικός κβαντικός αριθμός (m_l) καθορίζει τον προσανατολισμό του τροχιακού στον χώρο. Για l = 2 (υποστιβάδα d), ο m_l παίρνει 5 ακέραιες τιμές: m_l = -2, -1, 0, +1, +2 (που αντιστοιχούν στα 5 d-τροχιακά).
      β) Κανόνας του Hund (2 μονάδες): Κατά την πλήρωση τροχιακών της ίδιας υποστιβάδας (εκφυλισμένα τροχιακά), τα ηλεκτρόνια καταλαμβάνουν κατά προτίμηση ξεχωριστά τροχιακά με παράλληλους σπιν, έτσι ώστε να μεγιστοποιείται ο συνολικός σπιν του ατόμου.
      γ) Ηλεκτρονιακή δομή κατιόντος ₃₀Zn²⁺ (3 μονάδες):
      • Ουδέτερο άτομο ₃₀Zn: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d¹⁰ 4s²
      • Κατά τον ιοντισμό, αποβάλλονται πρώτα τα 2 ηλεκτρόνια της εξωτερικής υποστιβάδας 4s (n = 4).
      • Κατιόν ₃₀Zn²⁺: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d¹⁰ (ή [Ar] 3d¹⁰).
      Β3. Διαμοριακές Δυνάμεις & Φυσικές Ιδιότητες (10 Μονάδες)Δίνονται οι ενώσεις: (Ι) CH₃CH₂CH₂OH (1-προπανόλη, Mr = 60), (ΙΙ) CH₃CH₂CHO (προπανάλη, Mr = 58), (ΙΙΙ) CH₃CH₂CH₂CH₃ (βουτάνιο, Mr = 58).
      α) Σειρά αυξανόμενου σημείου ζέσεως (3 μονάδες):
      CH₃CH₂CH₂CH₃ (βουτάνιο) < CH₃CH₂CHO (προπανάλη) < CH₃CH₂CH₂OH (1-προπανόλη)
      β) Αιτιολόγηση (4 μονάδες): Οι τρεις ενώσεις έχουν παραπλήσιες μοριακές μάζες (Mr ≈ 58–60), επομένως οι διαφορές στο σημείο ζέσεως οφείλονται στο είδος και την ισχύ των διαμοριακών δυνάμεων:
      1. Βουτάνιο (ΙΙΙ): Μη πολικό μόριο. Αναπτύσσονται μόνο ασθενείς δυνάμεις διασποράς (London), συνεπώς εμφανίζει το χαμηλότερο σημείο ζέσεως.
      2. Προπανάλη (ΙΙ): Πολικό μόριο λόγω της καρβονυλικής ομάδας (C=O). Αναπτύσσονται δυνάμεις διπόλου-διπόλου, οι οποίες είναι ισχυρότερες από τις δυνάμεις διασποράς, δίνοντας υψηλότερο Σ.Ζ. από το βουτάνιο.
      3. 1-Προπανόλη (Ι): Διαθέτει την πολική υδροξυλομάδα (-OH). Μεταξύ των μορίων της αναπτύσσονται ισχυροί δεσμοί υδρογόνου (καθώς και δυνάμεις διπόλου-διπόλου και διασποράς). Επειδή ο δεσμός υδρογόνου είναι η ισχυρότερη διαμοριακή δύναμη, απαιτείται η μεγαλύτερη ενέργεια για την απομάκρυνση των μορίων, δίνοντας το υψηλότερο Σ.Ζ.
      γ) Διαλυτότητα στο νερό (3 μονάδες): Η 1-προπανόλη (Ι) έχει πολύ μεγαλύτερη διαλυτότητα στο νερό σε σχέση με το βουτάνιο (ΙΙΙ). Αυτό συμβαίνει διότι τα μόρια της 1-προπανόλης σχηματίζουν διαμοριακούς δεσμούς υδρογόνου με τα μόρια του νερού μέσω της υδροξυλομάδας (-OH). Αντίθετα, το βουτάνιο είναι μη πολικός υδρογονάνθρακας που δε σχηματίζει δεσμούς υδρογόνου με το νερό και είναι πρακτικά αδιάλυτο σε αυτό.

      ΘΕΜΑ Γ (25 Μονάδες)Γ1. Προσδιορισμός Στοιχείου Χ & Δομή (12 Μονάδες)α) Προσδιορισμός ατομικού αριθμού Z (4 μονάδες):
      Το κατιόν X³⁺ έχει ηλεκτρονιακή δομή: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d⁵ (συνολικά 23 ηλεκτρόνια).
      Το ουδέτερο άτομο X έχει 3 ηλεκτρόνια περισσότερα (Z = 23 + 3 = 26).
      Εφόσον το στοιχείο ανήκει στην 4η περίοδο, κατά τη θεμελιώδη κατάσταση του ουδέτερου ατόμου τα ηλεκτρόνια συμπληρώνουν την υποστιβάδα 4s και εν μέρει την 3d.
      Άρα ο ατομικός αριθμός του στοιχείου X είναι Z = 26 (Σίδηρος, Fe).
      β) Ηλεκτρονιακή δομή & μονήρη ηλεκτρόνια (4 μονάδες):
      • Ηλεκτρονιακή δομή ουδέτερου ατόμου X (Z = 26): 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d⁶ 4s²
      • Οι υποστιβάδες 1s, 2s, 2p, 3s, 3p και 4s είναι πλήρως συμπληρωμένες (0 μονήρη e⁻).
      • Στην υποστιβάδα 3d (5 τροχιακά), σύμφωνα με τον κανόνα του Hund, τοποθετείται από 1 e⁻ σε κάθε τροχιακό (5 μονήρη) και το 6ο ηλεκτρόνιο ζευγαρώνει σε 1 τροχιακό.
      • Επομένως, το ουδέτερο άτομο X διαθέτει συνολικά 4 μονήρη ηλεκτρόνια.
      γ) Θέση στον Περιοδικό Πίνακα & Τομέας (4 μονάδες):
      • Περίοδος: 4η περίοδος (μεγαλύτερος κύριος κβαντικός αριθμός n = 4).
      • Ομάδα: 8η ομάδα / VIIIB (αριθμός e⁻ = 6 + 2 = 8).
      • Τομέας: d-τομέας (το τελευταίο ηλεκτρόνιο προστίθεται στην υποστιβάδα 3d).
      Γ2. Υπολογισμοί Ωσμωτικής Πίεσης & Αραίωση (13 Μονάδες)Δεδομένα: Διάλυμα Δ1 ουρίας (NH₂CONH₂, Mr = 60), V1 = 200 mL = 0,2 L, θ = 27 °C → T = 300 K, Π1 = 4,92 atm, R = 0,082 L·atm/(mol·K).
      α) Υπολογισμός συγκέντρωσης C1 και μάζας m (6 μονάδες):
      1. Από τον νόμο της ωσμωτικής πίεσης: Π1 = C1 · R · T
        4,92 = C1 · 0,082 · 300 ⇒ 4,92 = C1 · 24,6 ⇒ C1 = 0,2 M
      2. Υπολογισμός moles ουρίας: n1 = C1 · V1 = 0,2 M · 0,2 L = 0,04 mol ουρίας.
      3. Υπολογισμός μάζας: m = n1 · Mr = 0,04 mol · 60 g/mol = 2,4 g ουρίας.
      β) Αραίωση με προσθήκη 300 mL νερού (7 μονάδες):
      • Νέος όγκος διαλύματος Δ2: V2 = V1 + V_νερού = 200 mL + 300 mL = 500 mL = 0,5 L.
      • Η ποσότητα της ουρίας παραμένει σταθερή: n1 = 0,04 mol.
      • Νέα συγκέντρωση C2: C2 = n1 / V2 = 0,04 mol / 0,5 L = 0,08 M.
      • Νέα ωσμωτική πίεση Π2 στους 27 °C:
        Π2 = C2 · R · T = 0,08 · 0,082 · 300 = 0,08 · 24,6 = 1,968 atm.
      ΘΕΜΑ Δ (25 Μονάδες)Δεδομένα Διάλυμα ΔA: 36 g γλυκόζης (C₆H₁₂O₆, Mr = 180), VA = 400 mL = 0,4 L, θ = 27 °C (T = 300 K).
      Δεδομένα Διάλυμα ΔB: Σακχαρόζη (Mr = 342), CB = 0,2 M, VB = 600 mL = 0,6 L, θ = 27 °C.
      Δ1. Υπολογισμός Ωσμωτικής Πίεσης ΠA (6 Μονάδες)• Moles γλυκόζης στο ΔA: nA = m / Mr = 36 g / 180 g/mol = 0,2 mol.
      • Συγκέντρωση CA: CA = nA / VA = 0,2 mol / 0,4 L = 0,5 M.
      • Ωσμωτική πίεση ΠA στους 27 °C:
       ΠA = CA · R · T = 0,5 M · 0,082 · 300 K = 0,5 · 24,6 = 12,3 atm.
      Δ2. Σύγκριση Τονικότητας ΔA και ΔB (6 Μονάδες)• Ωσμωτική πίεση διαλύματος ΔB: ΠB = CB · R · T = 0,2 M · 24,6 = 4,92 atm.
      • Επειδή CA = 0,5 M > CB = 0,2 M (και συνεπώς ΠA = 12,3 atm > ΠB = 4,92 atm), το διάλυμα ΔA είναι υπερτονικό σε σχέση με το διάλυμα ΔB στους 27 °C.
      Δ3. Ανάμειξη Ολόκληρων των Διαλυμάτων ΔA και ΔB (6 Μονάδες)• Moles σακχαρόζης στο ΔB: nB = CB · VB = 0,2 M · 0,6 L = 0,12 mol.
      • Συνολικός όγκος τελικού διαλύματος Δ3: V3 = VA + VB = 0,4 L + 0,6 L = 1,0 L.
      • Συνολικά moles διαλυμένων ουσιών: n_ολ = nA + nB = 0,2 mol + 0,12 mol = 0,32 mol.
      • Συγκέντρωση C3: C3 = n_ολ / V3 = 0,32 mol / 1,0 L = 0,32 M.
      • Ωσμωτική πίεση Π3 του διαλύματος Δ3 στους 27 °C:
       Π3 = C3 · R · T = 0,32 M · 24,6 = 7,872 atm.
      Δ4. Αναλογία Όγκων V’A / V’B για Π4 = 8,2 atm (7 Μονάδες)• Από την επιθυμητή ωσμωτική πίεση Π4 = 8,2 atm, υπολογίζουμε τη συγκέντρωση C4 του διαλύματος Δ4:
       Π4 = C4 · R · T ⇒ 8,2 = C4 · 24,6 ⇒ C4 = 8,2 / 24,6 = (1/3) M.

      • Κατά την ανάμειξη όγκων V’A και V’B από τα διαλύματα ΔA (CA = 0,5 M) και ΔB (CB = 0,2 M):
       C4 = (CA · V’A + CB · V’B) / (V’A + V’B)
       (1/3) = (0,5 · V’A + 0,2 · V’B) / (V’A + V’B)
       V’A + V’B = 3 · (0,5 · V’A + 0,2 · V’B)
       V’A + V’B = 1,5 · V’A + 0,6 · V’B
       0,4 · V’B = 0,5 · V’A ⇒ V’A / V’B = 0,4 / 0,5 = 4 / 5 = 0,8.

      Επομένως, η απαιτούμενη αναλογία όγκων ανάμειξης είναι V’A / V’B = 4 / 5 (ή 0,8).

  • H/o Διονύσης Μάργαρης έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα

    Η ένταση του ηλεκτρικού πεδίου και τα φορτία. Έστω ένα ισόπλευρο τρίγωνο ΑΒΓ στο επίπεδο της σελίδας, όπου στην κορυφή Α έχουμε στερεώσει ένα σημειακό φορτίο Q1. Η ένταση του πεδίου στην κορυφή […]

    • Καλό μεσημέρι Διονύση.
      Ωραίο θέμα για να παίξουν με πρόσημα και κατευθύνσεις!
      Ενίοτε για να μην πω συνήθως (πέραν του στόχου σου), αφήνεις περιθώρια για προσθήκη ερωτημάτων συμπληρωματικά ή και διαμόρφωσης.
      Επί του συγκεκριμένου λοιπόν με ένα …”αν” …
      https://i.ibb.co/gsCpyWc/image.png

    • Καλό απόγευμα Παντελή και σε ευχαριστώ για την προσθήκη και την μελέτη.
      Πολύ καλή, αλλά όχι για την γενική παιδεία, της Β΄τάξης, που από ό,τι ακούω, δεν έχει και μεγάλη σχέση με το μάθημα…

  • H/o Χρήστος Αγριόδημας έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα

    Διαγώνισμα κρούσεων 1/10/2026 Ένα σώμα Σ1 μάζας m1=4kg κινείται οριζόντια με ταχύτητα μέτρου υ1=11m/s και συγκρούεται μετωπικά με σώμα Σ2 μάζας m2=5kg το οποίο είναι δεμένο στο έ […]

    • Καλό Σαββατοκύριακο. Γεια σου Χρήστο όμορφο διαγώνισμα που θα φανεί πολύ χρήσιμο.Ευχαριστώ τους συναδέλφους και εσένα για την δημιουργία και το μοίρασμα.

    • Καλημέρα Χρήστο και καλό ΣΚ.
      Να σε ευχαριστήσω, όπως και την Άννα και τον Αντρέα, για το διαγώνισμα του σχολείου σας, το οποίο μοιραστήκατε μαζί μας.

    • Καλημέρα Χρήστο.
      Πολύ καλό με την συνήθη “αξιοπρέπεια” ως προς
      την δυσκολία -ευκολία των θεμάτων σε τούτη τη φάση!
      (Στο τελευταίο θα μπορούσε αντί νήματος ,μια λεπτή
      αμελητέας μάζας ράβδος και ότι η ενσφήνωση γίνεται
      στο κέντρο του Σ2, για να γίνω ποιό “αυστηρός” 🙂 )
      Καλό Σαββατοκύριακο στην ομάδα!

    • Παύλο, Διονύση και Παντελή καλησπέρα.
      Ευχαριστώ για το σχόλιο.
      Εύχομαι να φανεί χρήσιμο.
      Παντελή για την ενσφήνωση στο κέντρο θα συμφωνήσω. Αλλά για την ράβδο είμαι αντίθετος για δύο λόγους. Θεωρώ ότι στη ράβδο πρέπει να εφαρμοστεί η ΑΔΣ παρόλο που στην αβαρή ράβδο κάνουμε ΑΔΟ και καταλήγουμε στο ίδιο. Επίσης το διαγώνισμα ήταν αποκλειστικά στις κρούσεις.
      Επιπλέον ακόμη και στο κομμάτι του στερεού θεωρώ εκτός την περίπτωση κρούσης σώματος με ράβδο με την ισχύουσα ύλη.

    • Καλησπέρα Χρήστο. Ευχαριστούμε εσένα και τους συναδέλφους σου για το Διαγώνισμα. Ήταν δίωρο, οπότε εξετάσατε και άλλα φαινόμενα στο Γ΄ θέμα.
      Το θέμα Α απαντάται από μαθητές που έχουν εμβαθύνει στις κρούσεις.
      Στο Β2 θα δυσκολευτούν αν δεν προσέξουν τα πρόσημα.

    • Χρήστο, Άννα και Αντρέα,
      καλησπέρα,
      καλοστημένο αλλά απαιτητικό το διαγώνισμά σας στις κρούσεις. Με καλή κλιμάκωση: από τον έλεγχο βασικών εννοιών στο Θέμα Α, στην παραγωγή και αξιοποίηση των σχέσεων της ελαστικής κρούσης στο Β, έως τη σύνθεση ορμής, ενέργειας, τριβής, ελατηρίου και κυκλικής κίνησης στο Γ. 
      Θα ήταν ενδιαφέρον να πληροφορηθούμε πώς ανταποκρίθηκαν οι μαθητές ιδιαίτερα στα Ββ, Γγ και Γδ.

    • Καλημέρα Χρήστο. Το διαγώνισμα , απαιτητικό, προσεγμένο εξετάζει αρκετά θέματα που πρέπει να γνωρίζει κάποιος.
      Νομίζω υπάρχει ένα τυπογραφικό λάθος στην απάντηση του Β,Β θέματος στην αρχή αναφέρεται m1>m2 ενώ είναι m1<m2.

    • Καλημέρα σε όλους.
      Αντρέα, Τάσο και Γρηγόρη ευχαριστώ για το σχόλιο.
      Γρηγόρη σε ευχαριστώ για τη διόρθωση. Όσες φορές και να το διάβαζα δεν θα το πρόσεχα καθώς θεωρούσα στο μυαλό μου ότι έχει γραφεί το σωστό.
      Τάσο και Αντρέα τα πρωτα δείγματα στα ερωτήματα που αναφέρεις είναι τα εξής:
      Στο Ββ αν γινόταν λάθος στο πρόσημο εβγαινε αρνητική μάζα οπότε αυτό το διόρθωσαν όσοι είχαν κάνει λάθος.
      Στο Γγ ήξεραν να κάνουν ΘΜΚΕ αλλά λαθάκια παρατηρήθηκαν κυρίως σε πρόσημα όπως και στο Γδ τα ίδια. Στο τελευταίο ερώτημα αρκετοί πήραν μόνο Δpx/Δt αγνοώντας την άλλη συνιστώσα. Αυτό όμως θέλαμε να αναδείξουμε και να τονίσουμε.

    • Χρηστο καλησπέρα.
      Στο θεμα Γ του διαγωνισματος στις κρουσεις προκύπτει ότι αμέσως μετα την κρούση οι ταχύτητες των δύο σωμάτων ειναι ομορροπες και εχουν μέτρα 4m/s το σωμα μαζας m2 και 6m/s το σώμα μάζας m1με το αργο να προπορευεται! αυτό σημαίνει οτι τα σώματα παραμένουν σε επαφή και αλληλεπιδρουν ακομη οπότε δεν μπορούμε να ελέγξουμε αν διατηρήθηκε η ολική κινητική ενέργεια του συστήματος.Κανω κάποιο λάθος?

    • Παρμενίωνα καλησπέρα.
      Σε ευχαριστώ για την παρατήρηση. Δεν νομίζω ότι αυτό είναι το προβληματικό κομμάτι. Αν δεχτούμε ότι αμέσως μετά έχουν αυτές τις ταχύτητες βρίσκουμε Κπριν και Κμετά και απαντάμε. Το πιο προβληματικό είναι στο ΘΜΚΕ όπου κινούνται μαζί όπως αναφέρεις ενώ έχει εφαρμοστεί μόνο για το m1. Εδώ υπάρχει θέμα… Οπότε καταλαβαίνεις θέλει φτιάξιμο.

    • Καλησπέρα Χρήστο.Εγω σε ευχαριστω που μοιράζεσαι μαζί μας ωραία θεματα και διαγωνίσματα τα οποία πάντα μελετώ και κατά την ενεργό μου περίοδο χρησιμοποιούσα στη τάξη.

    • Γεια σου Χρήστο, δεν είχα αντιληφθεί το διαγώνισμα. Διαβάζοντας , με προβλημάτισε το Α5-1: “Δύο σώματα που κινούνται σε παράλληλες διευθύνσεις και συγκρούονται έκκεντρα, είναι δυνατόν μετά την κρούση τους να συνεχίσουν να κινούνται σε παράλληλες διευθύνσεις.”

      Στατιστικά θα είναι δυνατόν, έστω και σε μία περίπτωση, οπότε Σ. Αλλά φοβάμαι πως δεν εξετάζει φυσική.

      Μπορώ να σκεφτώ μόνο την πλαστική έκκεντρη κρούση δύο σωμάτων, τα οποία μετά την κρούση σχηματίζουν ένα συσσωμάτωμα.
      Εφόσον τα σώματα παραμένουν ενωμένα και εκτελούν κοινή μεταφορική κίνηση, οι ταχύτητές τους μετά την κρούση είναι ίδιες και επομένως έχουν παράλληλες διευθύνσεις.

      Δεν μου αρέσει όμως….σκεφθήκατε κάτι άλλο;;;;

    • Θοδωρή καλημέρα
      Σε ευχαριστώ για το σχόλιο.
      Θοδωρή μία περίπτωση είναι έκκεντρη ελαστική κρούση δύο πρωτονίων που κινούνται αντίθετα σε παράλληλες διευθύνσεις με ταχύτητες ίσων μέτρων, και αλληλεπιδρούν με δυνάμεις ηλεκτρομαγνητικές.Η αρχική ορμή του συστήματος είναι μηδέν και θα παραμείνει μηδέν, αφού δεν υπάρχουν εξωτερικές δυνάμεις. Επειδή οι διευθύνσεις των αρχικών ταχυτήτων είναι παράλληλες, οι δυνάμεις αλληλεπίδρασης δεν βρίσκονται πάνω στις διευθύνσεις των ταχυτήτων, με συνέπεια να ακολουθήσουν διαφορετικές πορείες από τις αρχικές. Όμως κάθε στιγμή πρέπει να έχουν ταχύτητες ίσων μέτρων και αντίθετων κατευθύνσεων.

    • Καλημέρα Χρήστο, καλημέρα Θοδωρή.
      Θα συμφωνήσω Χρήστο με την απάντησή σου, αλλά να την διευρύνω;
      Σε κάθε έκκεντρη κρούση, δεν ξέρουμε εξαρχής που θα καταλήξουν να κινούνται τα σώματα, μετά την κρούση, αλλά αν η αρχική ορμή είναι μηδενική, μηδενική θα είναι και μετά την κρούση, οπότε δεν θα σχηματίζουν γωνία οι διευθύνσεις των ταχυτήτων. Θα κινηθούν είτε στην ίδια ευθεία είτε σε παράλληλες ευθείες.

    • Ένα σχήμα για το Α5)1 . Την Ω την γνωρίζαμε, έστω Ω=FΔt=ΔΡ
      https://i.ibb.co/xt3dZLGN/2026-10-09-091554.png

    • Διονυση και Παντελη καλησπέρα.
      Ευχαριστώ για τις προσθήκες. Διονυση οπως τα λες ακριβώς.

    • Καλησπέρα Χρήστο,καλησπερα σε ολους. Άρα ισχυει η εξης προφανης προταση. Σε καθε μη πλαστικη κρουση δυο σωματων,αν η συνολικη ορμη αμεσως πριν την κρουση ειναι μηδεν,τοτε αμεσως μετα την κρουση τα σωματα θα κινηθουν είτε στην ίδια ευθεία είτε σε παράλληλες ευθείες.
      Αυτο που εβαλες Χρηστο ειναι ωραιο ερωτημα και εχει ενδιαφερον να ζητηθει απο τους μαθητες και δικαιολογηση διοτι το Σ-Λ οι μισοι θα το πετυχουν 🙂

    • Αγαπητοί συνάδελφοι καλησπέρα
      Αν αγνοήσουμε την περιστροφή και περιγράψουμε μια έκκεντρη κρούση ως προς το κέντρο μάζας του συστήματος (απλοϊκά, αν πάρουμε ως αρχή των αξόνων το κέντρο μάζας), τότε η Α5-1 ισχύει για κάθε κρούση που δεν είναι πλαστική. Στην περιγραφή αυτή οι ταχύτητες των δύο σωμάτων είναι πάντοτε αντίρροπες, τόσο πριν όσο και μετά την κρούση. Η περιγραφή της κρούσης ως προς το κέντρο μάζας είναι μια ισοδύναμη περιγραφή της ίδιας κίνησης και όχι λιγότερο σωστή από την περιγραφή ως προς το έδαφος. Όμως, η διάκριση αυτή δεν περιλαμβάνεται στη λυκειακή ύλη.

    • Συνάδελφοι καλησπέρα.
      Κωνσταντίνε και Μιλτιάδη ευχαριστώ για το σχόλιο.
      Έφτιαξα τα νούμερα για τα ερωτήματα Γ1,Γ2 και Γ3 για να υπάρχει συμβατότητα και συνέπεια.
      Το Α5i που αναφέρετε είναι όπως λέει ο Κωνσταντίνος μια πολύ ωραία ερώτηση για β θέμα.
      Κωνσταντίνε στην τάξη μετά το διαγώνισμα το έλυσα έτσι όπως λες και έδωσα τη λύση του Διονύση.
      Μιλτιάδη όπως λες κινείσαι σε χώρους εκτός ύλης.

      Να θυμίσω τέτοια ερώτηση έχει και το S4E και είναι και το παράδειγμα που έδωσα στον Θοδωρή.

      https://i.ibb.co/3XtDqcn/Screenshot-3.jpg

  • H/o Ανδρέας Ριζόπουλος έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα

    Στερεό σε σχήμα L To στερεό ΟΑM του σχήματος έχει δημιουργηθεί από δύο ράβδους ίδιας μάζας και διατομής, που έχουν συγκολληθεί στο σημείο Α σε γωνία 900. Τοποθετείται σε λεί […]

    • Καλημέρα Ανδρέα. Όμορφη .
      Για το η ερώτημα και τη θέση του cm , Κ μια άλλη προσεγγιση:
      Η θέση του cm είναι το μέσον της διαμέσου στην ΟΜ έστω Γ
      Αυτη όμως είναι το μισό της διαμέσου(λόγω του ορθογωνίου).
      Αρα ΑΓ=ΟΓ=ΟΑ (λόγω της φ).
      Στα το ΟΑΓ ισόπλευρο.
      Κ μέσον της ΑΓ , άρα ύψος του ισόπλευρο. Έτσι ΟΚ = ΟΑ ημ60°=5✓3 cm.
      Αρα υcm = ω * (ΟΚ)=
      =5√3*0,5 cm/s=2.5√3cm/s

    • Καλημέρα Ανδρέα και Γιώργο. Ωραίο θέμα Ανδρέα. Δώσε ότι οι ράβδοι είναι ομογενείς. Αν το Γ. ερώτημα ήταν μόνο “Μπορείτε να βρείτε το κέντρο μάζας C του στερεού” και ένας μαθητής απαντούσε: θα κρεμούσα το στερεό από την κορυφή Α με νήμα, θα το άφηνα να ισορροπήσει και το C θα ήταν στην προέκταση του νήματος”, θα το δεχόμασταν ως απάντηση;

    • Τώρα που επιασα χαρτι και μολυβι ας οπτικοποιήσουμε αυτο που λέω:https://i.ibb.co/0yHmMmDc/SCAN-okt-1.png

    • Ανδρέα νομίζω ότι εχουμε κάνει λάθος: το cm δεν είναι στο μεσον C1,C2 (ή στο μεσον του ΘΖ στο δικό μου σχημα ).Τα βαρη των ΟΑ, ΜΑ , δεν είναι ίσα . Εχουν λογω sqr(3). Θα το ξαναδώ.

    • Πιστεύω ότι αυτό είναι το σωστό:https:https://i.ibb.co/23XzHCsx/SCAN-okt-2.png

    • Γιώργο οι μάζες των δύο ράβδων δινονται ίδιες.

    • Ανδρεα εντάξει. Αν οι μάζες είναι ίσες τότε ισχύει η πρώτη προσέγγιση. Αν οι μάζες διαφέρουν, το δε υλικό γραμμικά ομογενές τότε ισχύει η δεύτερη προσέγγιση.

    • Καλησπέρα συνάδελφοι. Σας ευχαριστώ για τα σχόλια.
      Γιώργο είχα τις μάζες ίσες, αλλά ευτυχώς που δεν το πρόσεξες, γιατί έδωσες και την εκδοχή για μάζες ανάλογες των μηκών, δηλαδή τη γενική περίπτωση. Στην άσκηση την απέφυγα γιατί θα κούραζε. Άλλωστε ο τύπος με τις συντεταγμένες του C.M. είναι εκτός.
      Αποστόλη πρόσθεσα το “ομογενές”, απαραίτητο γα τη λύση.
      Η ερώτησή σου αφορά πως βρίσκουμε το κέντρο μάζας πειραματικά.
      Κάνουμε δυο φορές το πείραμα. Με i.p.
      https://i.ibb.co/nqtx39wX/l1.jpg
      To CM είναι στο σημείο τομής των δυο προεκτάσεων νήματος. Όμως δεν δίνει αλγεβρική λύση, άρα θεωρώ ελλιπή την απάντηση.
      Το i.p. ΕΔΩ

    • Kαλημέρα Ανδρέα.
      Μ’αρέσει η ιδέα των δεδομένων ανυσμάτων ω και αγ,
      αλλά και οι ζητούμενες επιταχύνσεις!

    • Καλημέρα Παντελή. Σ΄ ευχαριστώ.

    • Ανδρέα Καλημέρα. Αρχικα διαβασα σωστα για ίσες μαζες απο το κινητό και απο εκει εκανα την πρωτη παρέμβαση. Αργοτερα στο γραφείο “οπτικοποίησα”τ ην αρχική παρέμβαση και έκανα την δεύτερη παρέμβαση. Μετα κοιτάζοντάς την ,ξεχνώντας ότι οι ραβδοι έχουν ισες μάζες, την έλυσα θεωρώντας ότι οι ραβδοι έχουν την ίδια γραμμική πυκνότητα και ανέβασα και αυτή τη λύση. Ετσι τελικά εχουμε το ομορφο θεμα σου στην γενική του μορφή.

    • Αντρέα καλησπέρα
      Ωραία ερωτήματα. Κεντρίζει η εύρεση του κέντρου μάζας. Θα έδινα σαν δεδομένο ότι το κέντρο μάζας βρίσκεται στη διεύθυνση που ενώνει τα κέντρα μάζας των ράβδων.
      Νομίζω ταιριάζει περισσότερο στην ισορροπία. Αλλά εσύ ήθελες να εξαχθεί μέσω της συμμετρίας και της ισότητας των μαζών.

  • H/o Διονύσης Μάργαρης έγραψε ένα νέο άρθρο πριν από 1 μήνα

    Τι κίνηση κάνουν τα σώματα; Τρεις ερωτήσεις πάνω στις κινήσεις στερεού σώματος: iii)  Ο ομογενής δίσκος του σχήματος ηρεμεί σε οριζόντιο επίπεδο, όταν κάποια στιγμή δέχετ […]

    • Καλό μήνα σε όλους.
      Μια ανάρτηση, παίζοντας στα όρια… με τις περικοπές της ύλης.

    • Καλημέρα Διονύση.
      Το iiiβ) κλέβει την παράσταση ,χωρίς να χάνουν την αξία τους τα λοιπά!
      Καλό μήνα

    • Καλό μήνα Παντελή!
      Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό…

    • Καλημέρα και καλό μήνα!

      Διονυση εχει πολυ ενδιαφέρον η ανάλυση σου. Χρήσιμο είναι να αντιληφθει ένας μαθητης τι γίνεται έστω και ποιοτικά άν δεν έχουμε Στ=0 .

      Θα ήθελα να σταθω στην (iii) β . Δεν γίνεται να έχουμε ως δεδομένο ότι ο δίσκος κυλίεται (χωρίς να ολισθαίνει) χωρίς οι δύο ανεξάρτητες κινήσεις να είναι σε συγχρονισμό έτσι ώστε η ταχύτητα του εκάστοτε σημείου επαφής να είναι μηδενικη.

      Εχω δει κάτι σενάρια ασκήσεων που υπάρχει νήμα που ειναι τυλιγμένο στο δίσκο (δημιουργεί στην ουσια το αποτέσμα της δύναμης F που έχεις βάλει) και δίνουν το δίσκο να εκτελει σύνθετη κίνηση με την ucm=σταθ. ….

      Όλα αυτα λοιπόν όντως βοηθούν στο πώς οι δυνάμεις επιδρουν στην εξέλιξη της κινήσης ενός στερεου , όμως λόγω περικοπών πρέπει να σταματάμε εδώ !

      Ερωτήσεις που εμπλεκουν δευτερο νομο Νευτωνα ακόμα και για την μεταφορική κινηση του στερεου εκτιμω ότι πρέπει να αποφευγονται πολύ δε περισσοτερο όταν συνδυάζονται με ρυθμό μεταβολής στροφορμής ενος στερεου σώματος . Ειναι αλλο πράγμα να έχω ένα σώμα στην ακρη ενος νηματος το οποίο είναι τυλιγμένο σε μια τροχαλια και από τα κινηματικα δεδομενα να καλουμε να εφαρμοσω δευρερο νομο του Νεύτωνα για το σώμα αυτό με σκοπο να βρω το μέτρο της τάσης του νήματος !

    • Καλημέρα σε όλους. Ωραιότατες και οι τρεις Διονύση! Στο δεύτερο “ΕΔΩ” παραπέμπεις σε άλλη ανάρτηση…

    • Κώστα και Αποστόλη καλό μεσημέρι και καλό μήνα.
      Σας ευχαριστώ, τόσο για την τοποθέτηση (Κώστα) όσο και για την επισήμανση για το λάθος λινγκ (Αποστόλη)…

    • Καλημέρα σε όλους .
      Πολύ ωραία Διονύση .

      Συνεχίζοντας τον προβληματισμό του Κώστα
      στο ii) από που προκύπτει ότι η δύναμη Ν στο Β είναι κατά μέτρο μικρότερη από το βάρος w στο Κ . Μήπως έχω ως δεδομένο την επιταχυνόμενη πτώση και άρα συμπεραίνω Ν< w ;

      Τελικά είμαστε στα όρια των περικοπών ή στα όρια του βιβλίου ;

    • Καλό απόγευμα Μήτσο και σε ευχαριστώ για τον προβληματισμό που καταθέτεις.
      Η δικη μου σκέψη είναι η εξής:
      Πρέπει ή όχι ένας μαθητής που μαθαίνει τόσο σπουδαία πράγματα στα 12 μαθητικά του χρόνια και λύνει τόσο δύσκολες ασκήσεις κατά την προετοιμασία του για τις εξετάσεις, να μπορεί να απαντήσει στα δύο παρακάτω ερωτήματα;
       Αφήνουμε την σανίδα, πάνω σε ένα λείο οριζόντιο έδαφος, όπως στο σχήμα:
      https://i.ibb.co/R47jjkX8/2026-10-01-154806.png
      Η σανίδα θα μείνει στη θέση της ή θα πέσει στο έδαφος;
      i) Αν η σανίδα μείνει στη θέση της, πώς αυτό δικαιολογείται με βάση τις ασκούμενες δυνάμεις σε αυτήν;
      ii) Αν η σανίδα πέσει στο έδαφος, τι συμπέρασμα βγάζετε για τις δυνάμεις που της ασκούνται;

    • Ναι Διονύση.
      Ακριβώς όπως τα λες : Θα έπρεπε να ξέρει να απαντήσει και να δικαιολογήσει ( και θα έπρεπε να μπορούν ακόμα και οι μαθητές της θεωρητικής και συνεπώς και οι αυριανοί δικηγόροι) .
      Για το λόγο αυτό είπα πως είναι και οι 3 πολύ ωραίες ερωτήσεις …
      Ακόμα και αν κινούνται στα όρια … είναι απαραίτητες γιατί απαιτούν την στοιχειώδη εμπειρία των επιχειρημάτων της φυσικής._

    • Καλησπέρα Διονύση. Το σχήμα της ανάρτησης θυμίζει τα παράνομα σενάρια. Στη συνέχεια μαεστρικά κινείσαι στο “όριο”, δίνοντας έμφαση στη νόμιμη μεταφορική.
      Εκεί που διασχίζεις τα σύνορα είναι όταν γράφεις:
      “με ροπή τ=F ∙ 2R, ροπή η οποία θα επιταχύνει στροφικά το δίσκο αυξάνοντας την γωνιακή του ταχύτητα.”
      Χωρίς το 2ο Νόμο στην ύλη, δεν αιτιολογείται. Πρέπει να το ξέρει ο μαθητής; Προσωπικά πιστεύω ναι, αλλά δε θα το έβαζα ως θέμα.
      Μπορεί να τεθεί σε εξετάσεις;
      https://i.ibb.co/MkrHLpTQ/2024.jpg

    • Καλημέρα και καλή Κυριακή Ανδρέα.
      Σε ευχαριστώ για το σχόλιο και την κατάθεση της σκέψης σου.

    • Διονύση καλημέρα.
      Όπως λες στα όρια της ύλης. Όμως πήρες αφορμή από τη φράση του σχολικού που είναι εντός της ύλης :

      “Αν σ’ ένα ελεύθερο σώμα ασκηθεί δύναμη που ο φορέας της διέρχεται από το κέντρο μάζας του, το σώμα δεν περιστρέφεται (θα εκτελέσει μεταφορική κίνηση). Αν όμως ο φορέας της δύναμης δε διέρχεται από το κέντρο μάζας του, το σώμα μαζί με τη μεταφορική κίνηση θα εκτελέσει και περιστροφική γύρω από ένα νοητό άξονα (ελεύθερος άξονας) που διέρχεται από το κέντρο μάζας του σώματος και είναι κάθετος στο επίπεδο που ορίζεται από τη δύναμη και το κέντρο μάζας του σώματος.”

      και δημιούργησες τρεις πολύ ωραίες ερωτήσεις με διδακτικό στόχο. Θεωρώ δεν πρέπει να ζητηθεί κάτι τέτοιο σε εξετάσεις αλλά είναι πολύ καλή πάσα να γίνει μια συζήτηση. Στις ασκήσεις που κύλινδρος κινείται πάνω σε ράβδο είναι συνηθισμένο να σχεδιάζουν οι μαθητές δυνάμεις χωρίς όμως να κάνουν το ίδιο για την στατική τριβή όπου βέβαια είναι απόλυτα δικαιολογημένοι.
      Και βέβαια όλα αυτά με την περικοπή της ύλης οδηγεί σε αντιφάσεις. Για παράδειγμα καθώς διόρθωνα το 2025, στο ερώτημα Δ2 πολλοί μαθητές εφαρμόζοντας τον δεύτερο νόμο του Νεύτωνα χωρίς να λάβουν την στατική τριβή υπόψη ή λαμβάνοντας αυτή που βρήκαν στην ισορροπία βρήκαν μια αcm λανθασμένη.
      https://i.ibb.co/wZkBxLnw/Screenshot-1.jpg

    • Καλό απόγευμα Χρήστο και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
      Οι περικοπές της ύλης, οδηγούν στις παρενέργειες που αναφέρεις.
      Αν όμως το θέμα των εξετάσεων είχε ένα ερώτημα όπως “πού οφείλεται η περιστροφή της στεφάνης”, αυτό θα οδηγούσε στην εμφάνιση της τριβής και στην αποφυγή του λάθους και ας μην είχαν διδαχτεί οι μαθητές το 2ο νόμο για την στροφική κίνηση…

  • Μεταβολή μέτρου και μέτρο μεταβολής διανυσματικού μεγέθους Έστω ένα οποιοδήποτε διανυσματικό μέγεθος (ταχύτητα, δύναμη, ορμή, ένταση πεδίου). Παρακάτω θα αναφερθούμε στην ταχύτητα, αλλά με την ίδια λογική γεν […]

    • Γεια σου Αποστολή. Πολύ χρήσιμη και κατατοπιστική η ανάλυσή σου. Προσωπικά θεωρώ πως ο μαθητής κυρίως πρέπει να εξασκηθεί και να μάθει τη διαδικασία σε άξονες, η οποία νομίζω πλεονεκτεί και λόγω ευκολίας και γιατί μπορεί να τη δουλέψει σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις. Επίσης, είναι μάλλον μονόδρομος για αυτούς για τον προσδιορισμό της κατεύθυνσης της μεταβολής.

    • Μια πολύ χρήσιμη ανάρτηση για τους μαθητές.
      Μπράβο Αποστόλη.

    • Καλημέρα Αποστόλη και καλό μήνα.
      Απαραίτητη η γνώση και η ευχέρεια χρήσης των αναφερομένων στην ανάρτηση,
      που καλώς ξεκινά από τη Β´ .
      Αν ερωτηθούν …’’ποιά η μεταβολή του μέτρου διανυσματικού μεγέθους’’ ;

    • Καλό μήνα παιδιά και σας ευχαριστώ για τα σχόλια. Παντελή αν τους τεθεί το ερώτημά σου, τότε βέβαια πρέπει να βρουν μέτρο και κατεύθυνση για τη μεταβολή του μεγέθους.

    • Kαλησπέρα Αποστόλη.
      …έτσι ,να μην ξεχνούν την κατεύθυνση επειδή λένε …μα δεν μας το ζητάει.

    • Καλημέρα Αποστόλη. Σωστή διδακτική παρέμβαση, απαραίτητη γνώση για Α΄ Κινηματική και Β΄Θετικής βολές, ορμή κ.λ.π.

    • Καλημέρα Ανδρέα και σε ευχαριστώ.

  • Τρία τριγωνικά κι ένα τετράγωνο πλακάκι. Διαθέτουμε μια ομογενή πλάκα μικρού πάχους d τετράγωνης τομής με πλευρά μήκους α από χάλυβα, μάζας Μ. Σχεδιάζουμε πάνω της, τις δυο διαγώνιες και με οδηγο […]

    • Να με πω “κλέφτη”…μπααα, ιδέα πήρα από του Τάσο,
      στον οποίο την αφιερώνω, όπως επίσης στον Ανδρέα Ριζόπουλο,
      αλλά και στον ΚΥΡ για να δει ένα αίτημα σε σχόλιο στου Τάσο.
      Βέβαια και εδώ αιτούμαι από τον “ΙΡαντίστα” ΚΥΡ το θέμα αλλά και με το τετράγωνο πλακίδιο λίγο μικρότερων διαστάσεων για να δούμε τις ροπές. Όταν μπορέσεις Γιάννη
      Καλή βδομάδα ,χωρίς απρόοπτα …κακά

    • Ευχαριστώ Παντελή.
      Μετά την επισκευή του υπολογιστή.

    • Καλησπέρα Παντελή,
      ευχαριστώ για την αφιέρωση. Τελικά, τα κατάφερες να «εκδιώξεις» εντελώς τις ροπές.
      Συνδυάζεις αρμονικά τη Γεωμετρία (όπως πάντα), το κέντρο μάζας και τις ελαστικές κρούσεις. Η κατασκευή του τετραγώνου μέσα στο ορθογώνιο ισοσκελές τρίγωνο οδηγεί σε έναν ιδιαίτερα κομψό υπολογισμό της μάζας του.
       Η απόδειξη ότι η κρουστική δύναμη διέρχεται από το κέντρο μάζας των τριγωνικών πλακών εξασφαλίζει καθαρή μεταφορική κίνηση χωρίς περιστροφές, αποφεύγοντας τη χρήση βαριάς θεωρίας στερεού σώματος.
      Επιπλέον, η αξιοποίηση της συμμετρίας εξηγεί φυσικά γιατί το μεσαίο τρίγωνο παραμένει ακίνητο, ενώ ο έλεγχος των οριακών περιπτώσεων και των δευτερογενών κρούσεων (M =M/2) στο τέλος ενισχύει την ουσιαστική επαφή του μαθητή με τη λογική της φυσικής. 

    • Γεια σου Παντελή.
      Και βέβαια μου άρεσε η νοητική σου κατασκευή. Όλα κατάλληλα συμμετρικά άρα αποφεύγουμε  τις φούρλες (περιστροφές).
      Προσωπικά μου θύμισε ασκήσεις που βρίσκαμε στα βιβλία Αθανασάκη Κουγιουμτζόπουλου κλπ φροντιστηριακά τα πολύ παλιά χρόνια.
      Θυμάμαι, όταν υπαγορεύαμε κανόνες για τις διευθύνσεις των δυνάμεων από επαφή, το:
      «Λείες ακμές ή ακίδες ασκούν δυνάμεις κάθετες στην επιφάνεια επαφής».  Και βέβαια η ερώτηση ήταν 
      – Κύριε τι είναι ακίδες.
      Να είσαι καλά και εσύ και ο Τάσος  (γεια σου Τάσο.)

    • Τάσο ,Γιάννη και Άρη καλήν εσπέρα!
      Ευχαριστώ για τα σχόλιά σας και για το ΙΡ σου ΚΥΡ
      Τάσο, θα μπορούσα να ελαφρύνω τις γεωμετρικές απαιτήσεις,
      όμως εσκεμμένα τις άφησα στο “ύψος” τους, κόβοντας όμως
      το ότι το εγγεγραμμένο στο τρίγωνο τετράγωνο, που η μια πλευρά του είναι στην υποτείνουσα είναι max εμβαδού !
      Γιάννη ψάχνομαι στη χρήση του ΙΡ και κάτι καταφέρνω αλλά πάσχω ακόμη…
      Άρη όπως τα λες, αλλά και σαν να θυμούμαι όταν ήμουνα στη Α΄τάξη πως κάναμε στατική, που πολύ τη γούσταρα.
      Να είστε πάντα καλά

    • Καλησπέρα Παντελή. Σε ευχαριστώ για την αφιέρωση μιας ανάρτησης που διαθέτει όμορφη Φυσική αλλά και Γεωμετρία. Σήμερα συζητούσα με τους Μαθηματικούς και μου μετέφεραν την αδιαφορία που έχουν οι μαθητές για τη Γεωμετρία, μεταξύ άλλων.
      Η θετική κατεύθυνση έχει χάσει τον προσανατολισμό της. Δεν ξέρουν πράξεις, δεν ξέρουν Γεωμετρία, τι ξέρουν;
      Η άσκησή σου, αν μη τι άλλο, προβάλλει έναν τρόπο αποδεικτικής σκέψης, που δεν έχουν πλέον οι μαθητές.
      Να είσαι καλά.

    • Καλησπέρα Ανδρέα.
      Είναι λυπηρό να αδιαφορούν …,να υπάρχει άραγε
      κάποιος τρόπος “παιχνιδιάρικος” διδασκαλίας ,αναρωτιέμε.
      Σε ευχαριστώ

  • Δύο οριζόντιες βολές. Από δύο σημεία, τα οποία βρίσκονται σε ύψη 2Η και Η από το έδαφος, εκτοξεύονται οριζόντια δυο μικρές σφαίρες Α και Β, της ίδιας μάζας, στο ίδ […]

  • Αν οι κύκλοι δεν είναι ομόκεντροι Δύο υλικά σημεία Α και Β εκτελούν ομαλές κυκλικές κινήσεις, κινούμενα αντιωρολογιακά,  στις τροχιές που φαίνονται στο σχήμα. Το […]

    • Ανδρέα

      πρωτότυπη παραλλαγή του καθιερωμένου, που διακρίνει την αποστήθιση από την κατανόηση. Ό,τι πρέπει!

    • Γεια σου Ανδρέα.Το ω που υπάρχει στις πιθανές απαντήσεις α,β τι είναι;

    • Καλησπέρα παιδιά.
      Έξυπνη Ανδρέα. Θα ανεβάσω σε λίγο μια λύση με περιόδους. Μου φαίνεται απλούστερη.

    • Καλησπέρα συνάδελφοι. Σας ευχαριστώ για τα σχόλια και τις διορθώσεις.
      Κώστα το copy paste μου την έκανε. Φυσικά και το Α ειναι στον εξωτερικό κύκλο. Το αρχικό σχήμα το δείχνει. Δε μπορούν να αλλάξουν θέσεις…
      Κωνσταντίνε το ω είναι ωΒ, αφού σε συνάρτηση με αυτό κάνω τη λύση.
      Ανδρέα, έψαξα στην ετικέτα κυκλική κίνηση και δε βρήκα μια τέτοια συνάντηση, οπότε σκέφτηκα τι να συμβαίνει τότε;
      Κώστα αν βρεις λύση με περιόδους, θα χαρώ να την αναρτήσεις.

    • με περιοδους
      https://i.ibb.co/WNCFycpv/image.jpg

    • Ανδρέα χαιρετω . Το υλικο σημείο Α κινειται στον εξωτερικο κύκλο ενω το Β στο εσωτερικο όπως φαίνεται και στο αρχικο σχήμα . Στο σχήμα της λύσης είναι ανάποδα.

      Η σχέση (2) ειναι ok όμως η σχέση (4) ? Για δες το λίγο …

      Οι γωνιακές μετατοπίσεις μπορεί να είναι ακέραιο πολλαπλάσιο του 2π , προσοχή στη διατύπωση της τελευταίας πρότασης στην πρώτη σελίδα .
      Μπορεί να έχουμε ΘΑ=ΘΒ όχι όμως στο σημείο Σ

      π.χ. t=TA/2 =TB/4 —> ΘΑ=π , ΔΘΒ= π/2 ==> ΘΒ= π/2+π/2=π

      το έχω σκεφτεί και κάπως έτσι :

      Ειναι ωΑ = 2ωΒ ==> ΤΑ = ΤΒ/2 και ΔΘΑ = 2ΔΘΒ

      για Δt = 1TA —> ΔΘΑ = 2π ==> ΘΑ = 2π κ’ ΔΘΒ = π => ΘΒ = π + π/2 = 3π/2

      για Δt = 2TA —> ΔΘΑ = 4π ==> ΘΑ = 4π κ΄ ΔΘΒ = 2π =>ΘΒ = 2π + π/2 = 5π/2

      Ανδρέα δες ξανά το σχόλιο μου .

    • Ένα σχολιακι ακόμα και από εμένα.Καλησπερα σε όλη την παρέα.Οι απαντήσεις α.,β.ειναι σίγουρα λανθασμενες διότι σε καμία από αυτές τις δύο χρονικές στιγμές το σώμα Β δεν θα βρίσκεται στο σημείο Σ.Αρα αναγκαστικά σωστή είναι η γ. Δεν χρειάζεται να γράψουμε τίποτα αλλο.Δεν είναι ανάγκη να στολίζουμε μια άσκηση με πολλαπλές επιλογές όταν έχουμε στο μυαλό μας αναλυτικό υπολογισμό.Καλυτερα να ρωτάμε κατ ευθείαν αυτό που θέλουμε χωρίς τζιριτζαντζουλες.(Κυριακόπουλος) Εδώ η ερώτηση είναι αν τα σώματα θα συναντηθούν κάποτε στο Σ η όχι. Αν ένας μαθητής επιλέξει την σωστή απάντηση απλώς απορρίπτοντας τις λανθασμένες,χωρίς να γράψει τίποτα,πρέπει να πάρει άριστα.
      By the way Ανδρέα διόρθωσε το ω σκέτο και από το pdf διότι έτσι δεν μπορεί να ελεγχθούν οι α.,β.και δεν είναι καλώς τεθεν το πρόβλημα.

    • Ανδρεα δεν ειχα δει σωστά την πράξη σου όντως η σχέση (2) διαμορφώνει το ΘΒ=2λπ όπως δείχνει η σχέση (4) . Τελικα καταλήγεις στη σχέση (5) :

      κ = 2λ – (1/2)

    • Και μια επί πλέον ερώτηση
      Για ποιες τιμές της γωνιας φΒ θα υπάρξει συνάντηση?

    • Αντρεα καλημέρα.
      Ωραια η παραλλαγή. Διαφορετική.
      Κινηθηκα οπως ο Γιώργος Κόμης.

    • Καλημέρα. Η συνάντηση.
      https://i.ibb.co/xqRZnwbj/image.jpg

    • Καλησπέρα συνάδελφοι.
      Γιώργο σε ευχαριστώ για την εναλλακτική λύση, αλλά και τη διερεύνηση για την περίπτωση της συνάντησης. Πρόσθεσα και στο i.p. κουμπί για αρχική γωνία 0, π/2 και π.
      Κώστα εγώ έφταιγα που δεν είχα βάλει στους σωστούς κύκλους τα κινητά.
      Χρήστο σε ευχαριστώ.
      Κωνσταντίνε, στη Φυσική δεν αρκεί να πεις «οι άλλες είναι λάθος, άρα μένει η γ».
      Πρέπει να δείξεις γιατί η γ είναι σωστή, δηλαδή να τεκμηριώσεις τη φυσική αρχή.
      η σωστή απάντηση πρέπει να προκύπτει από:

      • νόμους,
      • ορισμούς,
      • διαγράμματα,
      • λογική ακολουθία.

      Η επιλογή “δια αποκλεισμού” είναι αποδεκτή μόνο ως βοηθητικό εργαλείο, όχι ως πλήρης λύση.
      Η σωστή παιδαγωγική προσέγγιση είναι:
      Αποδεικνύω ότι η γ ικανοποιεί τον νόμο ή τον ορισμό.Δείχνω ότι οι α και β παραβιάζουν φυσικές αρχές.»
      Αυτό είναι επιστημονική τεκμηρίωση, όχι απλή επιλογή.

    • Καλημερα σε ολους.Οχι Ανδρεα δεν ειναι ακριβως ετσι. Εν τοιαυτη περιπτώσει οι επιλογες α.,β. που εχεις βαλει τι ρόλο παιζουν ; Διακοσμητικο; Σε μια σωστα κατασκευασμενη ασκηση πολλαπλης επιλογης με δικαιολογηση,πρεπει οι πιθανες επιλογες να παιζουν ουσιαστικο ρολο και οχι να ειναι αχρηστες. Αν μια εκ των τριων ειναι σιγουρα σωστη,οπως ισχυει παντα,τοτε ο αποκλεισμος ολων εκτος μίας,καθιστα αυτη την μία σωστη. Αυτο λεει η λογικη.Αυτο το εχουμε συζητησει και στο εξεταστικο κεντρο στον Πειραια με τους συμβούλους και ετσι βαθμολογουμε στις Πανελληνιες.Μπορει δε ο αποκλεισμος των λανθασμενων επιλογων, σε μια σωστα κατασκευασμενη ασκηση,να ειναι ανωτερη νοητικη διαδικασια και να δειχνει περισσοτερη γνωση Φυσικης απ οτι η απ ευθειας επιλογη της σωστης.Πιστευω οτι κατι τετοιο συμβαινει εδω: Ένα Β΄ Θέμα Ταλαντώσεων.
      Στην συγκεκριμενη ασκηση,αν ρωταγες ευθεως να εξεταστει αν θα υπαρξει συναντηση στο εν λογω σημειο,τοτε δεν θα υπηρχε προβλημα. Με τις επιλογες α.,β. που εβαλες,οι οποιες δεν χρησιμευουν σε τιποτα,δινεις την δυνατοτητα στον μαθητη να σε “αδειασει”,βλεποντας αμεσως οτι οι επιλογες αυτες ειναι σιγουρα λανθασμενες,άρα σωστη ειναι η τρίτη. Ολες οι λυσεις που βλεπω εδω,ολων των συναδελφων και η δικη σου,ειναι μια χαρά. Ομως ολες δυστυχως ακυρωνονται λογω των επιλογων α.,β. που εβαλες,θελοντας να το κανεις Β’ θεμα. Ομως δεν ειναι Β’ θεμα.Εχουμε συζητησει αυτα τα ζητηματα πολλες φορες,κυριως με πρωτοβουλια του Γιάννη Κυριακοπουλου. Μια σχετικη συζητηση (απο τις πολλές)για το πως πρεπει να ειναι τα δευτερα θεματα,υπαρχει εδω:
      Το κυνήγι των Β΄ θεμάτων.

    • Κωνσταντίνε αν ισχύουν αυτά που γράφεις τότε όλα σχεδόν τα Β θέματα των Πανελλαδικών έχουν “διακοσμητικές” απαντήσεις.
      Δεν έχει νόημα να σου παραθέσω θέματα αφού μιλάμε για τεράστιο αριθμό θεμάτων. Και αντίστοιχα τεράστιο αριθμό αντίστοιχων θεμάτων σε Τράπεζες, βιβλία και δε συμμαζεύεται.
      Στο Βαθμολογικό Πατρών, έτσι βαθμολογούμε.

  • σ – π δεσμοί & οργανική & οξειδοαναγωγή Διαθέτουμε άκυκλη κορεσμένη μονοκαρβονυλική ένωση Α. Η ένωση Α αντιδρά σε κατάλληλες συνθήκες με HCN, οπότε παράγεται η οργανική ένωση Β, η οποία έχει 100% […]

  • Ώσμωση και οξειδοαναγωγή Διαθέτουμε δύο υδατικά διαλύματα, το Διάλυμα Α και το Διάλυμα Β, όγκου 200 mL το καθένα. Το Διάλυμα Α περιέχει την ουσία Υ, με περιεκτ […]

    • 1. Προσδιορισμός ουσιών X και Y

      • Μοριακές μάζες (Mr):
      • Αιθανόλη (C₂H₆O): Mr = 212 + 61 + 16 = 46 g/mol
      • 2-προπανόλη (C₃H₈O): Mr = 312 + 81 + 16 = 60 g/mol
      • Moles K₂Cr₂O₇:
      • n(K₂Cr₂O₇) = C * V = 0,1 M * 0,3 L = 0,03 mol
      • Στοιχειομετρία οξείδωσης:
      • 1 mol αιθανόλης απαιτεί 2/3 mol K₂Cr₂O₇. Άρα για 0,03 mol K₂Cr₂O₇ απαιτούνται: 1,5 * 0,03 = 0,045 mol αιθανόλης.
      • 1 mol 2-προπανόλης απαιτεί 1/3 mol K₂Cr₂O₇. Άρα για 0,03 mol K₂Cr₂O₇ απαιτούνται: 3 * 0,03 = 0,09 mol 2-προπανόλης.
      • Υπολογισμός moles στα διαλύματα (όγκος V = 200 mL = 0,2 L):
      • Διάλυμα 1 (1,38% w/v): m₁ = 1,38 g * 2 = 2,76 g
      • Αν Y = αιθανόλη: n₁ = 2,76 / 46 = 0,06 mol
      • Αν Y = 2-προπανόλη: n₁ = 2,76 / 60 = 0,046 mol
      • Διάλυμα 2 (2,7% w/v): m₂ = 2,7 g * 2 = 5,4 g
      • Αν X = αιθανόλη: n₂ = 5,4 / 46 = 0,117 mol
      • Αν X = 2-προπανόλη: n₂ = 5,4 / 60 = 0,09 mol
      • Σύμπερασμα:
      • Η ποσότητα 0,03 mol K₂Cr₂O₇ οξειδώνει ακριβώς 0,09 mol 2-προπανόλης, που αντιστοιχεί στο Διάλυμα 2.
      • Ουσία X: 2-προπανόλη [CH₃CH(OH)CH₃]
      • Ουσία Y: Αιθανόλη [CH₃CH₂OH]

      2. Συγκεντρώσεις (M) των διαλυμάτων

      • Διάλυμα 1 (Αιθανόλη):
      • n₁ = 0,06 mol
      • C₁ = 0,06 mol / 0,2 L = 0,3 M
      • Διάλυμα 2 (2-προπανόλη):
      • n₂ = 0,09 mol
      • C₂ = 0,09 mol / 0,2 L = 0,45 M

      3. Κίνηση και τελική θέση ημιπερατής μεμβράνης

      • Κατεύθυνση κίνησης:
      • Το Διάλυμα 1 έχει μικρότερη συγκέντρωση (0,3 M) από το Διάλυμα 2 (0,45 M). Λόγω ώσμωσης, το νερό ρέει από το αραιότερο προς το πυκνότερο διάλυμα. Επομένως, η μεμβράνη μετακινείται προς την πλευρά του Διαλύματος 1.
      • Τελική θέση ισορροπίας:
      • Στην ισορροπία οι συγκεντρώσεις εξισώνονται (C₁’ = C₂’), οπότε η αναλογία των τελικών όγκων ισούται με την αναλογία των moles:
      • V₁’ / V₂’ = n₁ / n₂ = 0,06 / 0,09 = 2 / 3
      • Επειδή η διατομή του δοχείου είναι σταθερή, η αναλογία των τελικών μηκών L₁’ και L₂’ είναι επίσης 2 / 3.
      • Με συνολικό μήκος L₁’ + L₂’ = 15 cm:
      • L₁’ = (2 / 5) * 15 cm = 6 cm (από το άκρο του Διαλύματος 1)
      • L₂’ = (3 / 5) * 15 cm = 9 cm (από το άκρο του Διαλύματος 2)
      • Η μεμβράνη θα μετατοπιστεί κατά 1,5 cm προς το Διάλυμα 1 (από τα αρχικά 7,5 cm στα 6 cm από το αριστερό άκρο).
  • Η ταχύτητα και η δύναμη στην κρούση. Στις παρακάτω κρούσεις, τα σώματα βρίσκονται σε λείο οριζόντιο επίπεδο, ενώ οι δυο ομογενείς  σφαίρες έχουν ίσες ακτίνες. Όλες οι κρούσεις είναι ελαστ […]

  • Μια δοκός ισορροπεί Η λεπτή ομογενής δοκός ΑΓ του σχήματος έχει βάρος μέτρου B, μήκος d και βρίσκεται σε επαφή με οριζόντιο δάπεδο με το οποίο σχηματίζει γωνία φ. Η δοκός […]

  • Τρεις λείες σφαίρες σε πλάγια ελαστική κρούση Μια λεία σφαίρα Σ1, μάζας m, κινείται κατά τη θετική φορά ενός άξονα Χ΄Χ, με ταχύτητα μέτρου υ0 όπως φαίνεται στο σχήμα και συγκρούεται πλάγια, ταυτόχ […]

    • Πολύ “δυνατή” Ανδρέα, για να ταράξει τα λιμνάζοντα νερά….Θα συμφωνείς
      ότι ανεβάζει τον βαθμό δυσκολίας για διαγωνισμό φυσικής και όχι για σχολική
      εξέταση…

      Νομίζω οφείλει να δοθεί ως δεδομένο πως τα μέτρα των F(12), F(13) είναι ίσα.
      Αυτό εξασφαλίζει από τον ρόμβο πως η ΣF στη Σ1 βρίσκεται πάνω στον χ’χ.

      Προσωπικά θα έδινα πως:

      ” λόγω της πλήρους συμμετρίας της κρούσης ισχύει ότι: F(12) = F(31)”

    • Καλημέρα Θοδωρή. Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και τη συμπλήρωση.
      Η επίκληση της συμμετρίας νομίζω ότι δεν αρκεί αν δεν μιλήσουμε για τις διευθύνσεις και τα μέτρα των δυνάμεων της κρούσης.

    • Γεια σου Ανδρέα, όμορφη άσκηση.

    • Καλησπέρα Παύλο. Σε ευχαριστώ.

    • Καλησπέρα Ανδρέα, μια απλή και καλή άσκηση που συνδυάζει λείες κρούσεις, 3ο νόμο του Newton, διανυσματική σκέψη, συμμετρία, ισόπλευρο τρίγωνο, ΑΔΟ και ΑΔΜΕ. Οι μαθητές ίσως δυσκολευτούν στη λύση του συστήματος ΑΔΟ–ΑΔΜΕ, αλλά μάλλον θα τους βοηθήσουν ως οδηγός και έλεγχος οι ακέραιες τιμές των αποτελεσμάτων.
      Μια παραλλαγή που φαντάζει αρχικά πιο δύσκολη αλλά μάλλον έχει πιο απλή λύση: Τρία τετράγωνα κι ένα στρογγυλό πλακάκι. Μια “περίεργη” κρούση.

    • Καλησπέρα Τάσο. Σε ευχαριστώ για τα σχόλια. Το σύστημα που προκύπτει καταλήγει σε εύκολη πρωτοβάθμια εξίσωση και δεν δυσκολεύει τη λύση. Η άσκηση που έχεις στο σύνδεσμο είναι πολύ όμορφη και έχεις κάνει κομψή λύση. Τέτοιες ασκήσεις είναι πραγματική Φυσική, σε αντίθεση με τα Δ θέματα των εξετάσεων., που είμαστε αναγκασμένοι να λύνουμε. ..

  • Οι μετατοπίσεις δύο παιδιών. Στο σημείο Ο ενός ευθύγραμμου δρόμου, το οποίο λαμβάνουμε ως την αρχή ενός προσανατολισμένου άξονα (με την προς τα δεξιά κατεύθυνση ως […]

    • Καλησπέρα Διονύση. Πολύ διδακτική.
      Φαίνεται όμως περίεργο ότι
      Δx1 > Δx2 όταν |Δx1| < |Δx2|, αφού αν ρωτάγαμε για ταχύτητες:
      Το σώμα Σ1 περνάει από έναν παρατηρητή με υ1 = -4m/s και το Σ2 με υ2 = +2m/s. Ποιο έχει μεγαλύτερη ταχύτητα; Πόσοι θα έλεγαν το Σ2;
      Από του χρόνου το βιβλίο έχει Δr και πάει σε 2 διαστάσεις. Να δούμε τι θα καταλαβαίνουν…

    • Καλημέρα Ανδρέα και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό, αλλά και την ευκαιρία που μου δινεις, να πω ποια ήταν η σκέψη μου.
      Λες: “αφού αν ρωτάγαμε για ταχύτητες: Το σώμα Σ1 περνάει από έναν παρατηρητή με υ1 = -4m/s και το Σ2 με υ2 = +2m/s. Ποιο έχει μεγαλύτερη ταχύτητα;”
      Εδώ είναι το πρόβλημα. Κάνουμε την λάθος ερώτηση, περιμένοντας να πάρουμε την σωστή απάντηση!
      Δεν ρωτάμε ποιο σώμα τρέχει πιο γρήγορα, αλλά ποιο έχει τη μεγαλύτερη ταχύτητα, όταν δίνουμε την αλγεβρική τιμή και όχι τα μέτρα!
      Αν χρησιμοποιούμε αλγεβρικές τιμές, θεωρώ ότι πρέπει να είμαστε συνεπείς με την άλγεβρα. Και ένας θετικός αριθμός είναι πάντα μεγαλύτερος από έναν αρνητικό.
      Θα μου πεις και η φυσική; Αν θέλουμε να κρατάμε την ουσία του μεγέθους, δεν έχουμε παρά να χρησιμοποιήσουμε το μέτρο της ταχύτητας! Αυτό μας δείχνει το ποιο σώμα κινείται γρηγορότερα… Γιατί να μην το χρησιμοποιούμε;

    • Αγαπητέ Διονύση καλησπέρα.
      Αν ένα κινητό έχει -2m/s και το άλλο -4m/s, ποιο έχει τη μεγαλύτερη ταχύτητα; Η χρήση της αλγεβρικής τιμής οδηγεί σε αντίφαση (το κινητό με τη μεγαλύτερη ταχύτητα, το-2>-4 έχει μικρότερο μέτρο).
      Αφορμή μου έδωσε αντίστοιχο ερώτημα στη θερμοχημεία. ΔΗ1f=-100kJ/mol και ΔΗ2f=-200KJ/mol. Που έχουμε μεγαλύτερη ενθαλπία σχηματισμού;
      Με το παράδειγμα που έδωσες έχεις δίκιο, ωστόσο το πρόσημο δεν είναι τμήμα του φυσικού μεγέθους. Δεν υπάρχει αρνητική ταχύτητα, όπως δεν υπάρχει αρνητική ενέργεια, οπότε αλγεβρική σύγκριση σημαίνει ότι προσπαθούμε να συγκρίνουμε δύο πράγματα ταυτόχρονα με μία πράξη, κάτι που γενικά δεν γίνεται (όχι τουλάχιστον σε όλες τις περιπτώσεις).
      Επομένως η συμβουλή “τις αλγεβρικές τιμές τις χρησιμοποιούμε με αλγεβρική συνέπεια” δεν νομίζω ότι είναι σωστή.
      Ποια είναι η γνώμη σου;

    • Καλημέρα Δημήτρη και σε ευχαριστώ για την παρέμβαση και το σχολιασμό.
      Μέχρι την πρότασή σου « Δεν υπάρχει αρνητική ταχύτητα, όπως δεν υπάρχει αρνητική ενέργεια, οπότε αλγεβρική σύγκριση σημαίνει ότι προσπαθούμε να συγκρίνουμε δύο πράγματα ταυτόχρονα με μία πράξη, κάτι που γενικά δεν γίνεται (όχι τουλάχιστον σε όλες τις περιπτώσεις)» όλα με βρίσκουν σύμφωνο.
      Πράγματι δεν μπορούμε να ζητάμε περισσότερα από αυτά που μπορεί να μας δώσει μια ορισμένη και συμφωνημένη αλγεβρική θεώρηση κάποιων μεγεθών.
      Ας έρθουμε λοιπόν στην θερμοχημεία. Αν δουλεύουμε με μεταβολές ενθαλπίας, θα πρέπει να παραμένουμε στις ενθαλπίες και τότε η μεταβολές θα έχουν μια συνέπεια. Αν στη μέση της «κουβέντας » το γυρίζουμε σε θερμότητες, λογικό είναι να μπερδεύουμε εμάς και αλλήλους.
      Ας έρθουμε τώρα στα διανύσματα. Μπορούμε να συγκρίνουμε δύο όμοια διανύσματα και να πούμε ποιο είναι μεγαλύτερο; Προφανώς μπορούμε να το κάνουμε και το κάνουμε συγκρίνοντας τα μέτρα τους. Δεν τα βάζουμε στο κρεβάτι του Προκρούστη (σε προσανατολισμένο άξονα), για να τα συγκρίνουμε. Μένουμε αυστηρά στα μέτρα τους.
      Όταν δουλεύουμε λοιπόν στη συνέχεια με αλγεβρικές τιμές, θα ξέρουμε ότι έχουμε εμπλουτίσει το μέγεθος με τη βοήθεια των μαθηματικών και δουλεύουμε εφαρμόζοντας τους κανόνες των μαθηματικών. Έτσι όταν κάνουμε τη γραφική παράσταση της ταχύτητας ενός σώματος που εκτελεί ΑΑΤ και παίρνουμε το διάγραμμα:
      https://i.ibb.co/7t014zb6/2026-09-26-085507.png
       
      Είμαστε υποχρεωμένοι να πούμε ότι η ταχύτητα μειώνεται στο χρονικό διάστημα 0-1s. Η συνάρτηση είναι φθίνουσα και πρέπει να διδάσκεται ότι στο διάστημα αυτό, αν πάρουμε δύο χρονικές στιγμές t1 < t2  θα ισχύει ότι υ1 > υ2.
      Αν θέλουμε να μιλήσουμε με μέτρα, ας το κάνουμε, αλλά όχι όταν έχουμε μπροστά μας ένα τέτοιο διάγραμμα, όχι όταν μιλάμε και συγκρίνουμε αλγεβρικές τιμές.
      Ή μιλάμε για μέτρα ή μιλάμε για αλγεβρικές τιμές.
      Αν τα ανακατεύουμε, ας έχουμε υπόψη μας απλά ότι κάποιους μαθητές θα τους μπερδέψουμε…

    • Καλημέρα Διονύση. Η παρερμηνεία που πιθανότατα θα υπάρξει, οφείλεται

      1. στο αλαλούμ στη χρήση των συμβόλων από τα σχολικά βιβλία. Με το ίδιο σύμβολο άλλοτε παριστάνουν μέτρο,΄άλλοτε αλγεβρική τιμή. Οι Κύπριοι το έχουν λύσει πλήρως το θέμα*…
      2. στη λανθασμένη διατύπωση της ερώτησης, η οποία πρέπει να ξεκαθαρίζει αν η σύγκριση αναφέρεται σε μέτρα ή αλγεβρικές τιμές.

      Η ερώτηση πρέπει να είναι συνεπής με το είδος του φυσικού μεγέθους (διανυσματικό) και με όσα διδάσκουμε.

      *όπως και το θέμα της τιμής των καυσίμων…

    • Καλημέρα Ανδρέα και καλό ΣΚ.
      Συμφωνώ απόλυτα!
      Ναι σε όλα, που έλεγαν κάποτε…

  • Θέλουμε η τρίτη σφαίρα να είναι πολύ γρήγορη Πάνω σε λείο οριζόντιο επίπεδο βρίσκονται τρεις σφαίρες Α, Β, Γ ίδιας ακτίνας, όπως φαίνονται στο σχήμα. Οι μάζες των σφαιρών είναι  m1 = m, m2 = k⸳m […]

    • Καλημέρα Ανδρέα.
      Έχει πρωτοτυπία!
      Θα είναι αποδεκτή η λύση κατά την οποία
      ένας εκτελεί τη διαδικασία εφαρμογής των “τύπων”
      για κ=1 ή 2 ή 4 ,βρίσκοντας την ταχύτητα της Γ και συγκρίνοντας
      βλέπει την κ=2 ως ορθή ;

    • Καλησπέρα Ανδρέα . Προτότυπη και όμορφη.Λιγο δύσκολη για τους μαθητές.
      Επειδή οι περισσότεροι από αυτούς το πόρισμα που χρησιμοποιείς δεν το θυμούνται(ή δεν το ξέρουν, παρ´όλο που κάνει την λύση σου πιο όμορφη) και επειδή την έλυσα με ανίσωση (που είναι περισσότερο εξοικειωμένοι . από τα μαθηματικά της Β´) την δίνω παρακάτω;https://i.ibb.co/gMtHqdJy/SEP-50.png

    • Καλησπέρα συνάδελφοι. Σας ευχαριστώ.
      Παντελή έτσι όπως το γράφεις την ξεκίνησα. Έπαιζα με τρεις σφαίρες m, 2m, 4m. Μετά είπα να βάλω άγνωστη τη μάζα της Β.
      Από τη στιγμή που δίνονται οι απαντήσεις, θεωρώ ορθή λύση την αντικατάσταση των τιμών του k.
      Γιώργο πολύ ωραία λύση. Οι μαθητές της Υγείας, θα την εύρισκαν όμως πιο εύκολη, αν σκεφτούμε ότι έχουν αφήσει τα Μαθηματικά σχεδόν από την Α΄, όπου διδάσκονται οι ανισότητες 2ου βαθμού;

    • Πρωτότυπη και με ωραία λύση Ανδρέα. Το θεώρημα της ανίσωσης αριθμητικού και γεωμετρικού μέσου το διδάσκονταια οι μαθητές στην Α Λυκείου “ξώφαλτσα” όταν από την ανίσωση (√α – √β)² ≥ 0 με ανάπτυξη της ταυτότητας πολύ εύκολα προκύπτει:
      (α + β) / 2 ≥ √(αβ). Είναι φανερό ότι η ισότητα ισχύει αν και μόνο αν α = β.

      Σε αντίθεση με το σχολικό πρόγραμμα, η ανισότητα αυτή αποτελεί θεμελιώδες εργαλείο για τους μαθητές που προετοιμάζονται για τους διαγωνισμούς της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας (ΕΜΕ) (Θαλής, Ευκλείδης, Αρχιμήδης).

    • Καλησπέρα Τάσο. Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό και ιδιαίτερα για την ενημέρωση περί της νομιμότητας της μεθόδου. Η ταυτότητα που παραθέτεις είναι ουσιαστικά αυτή η πρόταση. Και εδώ στο Υλικό, ο Γιάννης έχει χρησιμοποιήσει αυτή τη μέθοδο…

  • Φόρτωσε Περισσότερα