Κώστας Παπαδάκης

Καλημέρα Ανδρέα. Ωραίο το παιχνίδι με τα δύο πεδία και η ενεργειακή ερμηνεία στο τελευταίο ερώτημα. Εκεί στη φράση : “Το έργο αυτού του πεδίου εκείνη τη στιγμή, που το σωματίδιο επιστρέφει και περνάει από την τρύπα α είναι μηδενικό”, μάλλον πρέπει να γίνει “Το έργο αυτού του πεδίου μέχρι εκείνη τη στιγμή, που το σωματίδιο επιστρέφει και περνάει από την τρύπα α είναι μηδενικό”.

Γεια σου και από εδώ Ανδρέα! Όμορφο θέμα με ουσιαστική Φυσική!
Ευχαριστούμε!
Εκτός από το σημείο που εντόπισε ο Αποστόλης, διαίρεσε επίσης στο τέλος και με τη μάζα m του φορτίου για τον όρο της επιτάχυνσης που οφείλεται στο ηλεκτρικό πεδίο.
Να είσαι καλά!

Αποστόλη, Μίλτο σας ευχαριστώ για το σχολιασμό. Μου έφυγε η μάζα.
Αποστόλη του βαλα και “μέχρι”, του βαλα και “ξανά”.

Καλησπέρα Γιάννη. Το σημείο τομής τηςΑΟ με το ημικυκλιο;

Καλησπέρα Γιώργο.
Την χρονικά συντομότερη όχι την χωρικά συντομότερη.

Γιάννη δεν το λες στην εκφώνηση για τον ελάχιστο χρόνο.
Έψαχνα να βρω γιατί να μην είναι οποιοδήποτε σημείο…

Πιστεύω και χρονικά αφού η εφαπτομένη σε αυτό το σημείο κόβει τον άξονα ψ στον μικρότερη απόσταση από το Α.

Διονύση μου ξέφυγε.
Διόρθωσα τώρα, συμπληρώνω και την εκφώνηση της απάντησης.

Γιώργο δεν έχουμε ίδιες επιταχύνσεις ούτε είναι στον ίδιο κύκλο.

Θα καθυστερήσω την ανάρτηση της απάντησης ώστε κάποιος φίλος να μπορέσει να ασχοληθεί. Ας ακολουθήσει την υπόδειξη αν θέλει.

Το σχήμα είναι απόλυτα ακριβές οπότε βρίσκεται η λύση με ένα χαρακάκι.

Σύμφωνα με την υπόδειξη t ΑΒ =t ΑΓ
Άρα όσο μικρότερο ΑΒ έχουμε τόσο μικρότερο χρόνο έχουμε
.
Στο σχήμα της άσκησης τώρα . Όσο μικρότερηαντιστοιχη διαδρομή στον ψ έχουμε τόσο μικρότερος χρόνος
Η διαδρομή στον Ψ είναι η υποτείνουσα του ορθογωνίου που σχηματίζεται από την ραμπα και τη κάθετο σε αυτή.
Η κάθετος αυτή τέμνει τον Ψ πιο κοντά στο Α όταν είναι εφαπτομένη στο σημείο τομής της ΑΟ με το ημικύκλιο.

Όχι η υπόδειξη δεν λέει αυτό.
Λέει ότι δύο διαδρομές ΑΓ και ΑΖ είναι ισόχρονες αν τα Γ και Ζ ανήκουν στην ίδιο κύκλο που έχει κατακόρυφη διάμετρο.
Το σημείο που λες ανήκει σε κύκλο που έχει τη μικρότερη διάμετρο;
Όχι βέβαια.
Εξ άλλου βλέπεις από το απόλυτα ακριβές σχήμα ότι δεν είναι αυτό.

Ναι πιστεύω ότι το σημείο που λέω είναι αυτο που έχει την μικρότερη διάμετρο( πάνω στον Ψ).
Το λέω από μνήμης επειδή δεν είμαι σπίτι και έτσι δεν χρησιμοποιώ μολύβι και χαρτί, αλλά έτσι πιστεύω.

Γιώργο θα περιμένω και άλλους φίλους.

Καλησπέρα σας, ωραίο θέμα!
Αν δεν έχω λάθος . . .
Στο σχήμα συμπληρώνουμε το πάνω ημικύκλιο με το κάτω ημικύκλιο και έτσι έχουμε κύκλο με κέντρο Ο και ακτίνα 4m. Φέρνουμε την κατακόρυφη διάμετρο που περνά από το Ο. Τέμνει το πάνω ημικύκλιο στο σημείο Γ και το κάτω ημικύκλιο στο σημείο Δ. Φέρνουμε το τμήμα ΑΔ που τέμνει το πάνω ημικύκλιο σε ένα σημείο. Το σημείο αυτό είναι το Ε.

Χρήστο με ένα χαρακάκι βρίσκεις το κέντρο γιατί το σχήμα είναι απολύτως ακριβές.
Η ακτίνα είναι σημαντικά μικρότερη από 4 m.

Χρήστο θεώρησε άκυρο το σχόλιό μου.
Τώρα κατάλαβα.
Είναι πολύ σωστή η λύση σου και πιο όμορφη και σύντομη από τη δική μου.
Θα την αναρτήσω τώρα

Η λύση αναρτήθηκε.
Βλέπουμε μια απόλυτη ταύτιση στο σημείο Ε με τη λύση του Χρήστου:
https://i.ibb.co/tTYTVsRY/87.png

Με ενδιαφέρει η λύση σου Χρήστο.
Δύναμη σημείου;

Ένα σχήμα:

https://i.ibb.co/qY4Hy6z9/545332.png

https://i.ibb.co/8wMMbCF/page-0001-1.jpg
Να’σαι καλά Γιάννη!

Χρήστο η λύση σου είναι κλάσεις καλύτερη από τη δική μου.

Σ’ ευχαριστώ πολύ Γιάννη, καλό σου βράδυ!

Καλησπερα Γιαννη. Επειδη ειμαστε στο Φορουμ και σου αρεσει η κουβεντουλα οπως και εμενα,εχω να πω τα εξης: Η ασκηση ειναι πολυ ωραια και αν δεν δοθει υποδειξη οτι μπορει να χρησιμοποιηθει το προβλημα της ισοχρόνου χορδης,μαλλον ειναι πολυ δυσκολο να σκεφτει κανεις αυτον τον τροπο. Μαλλον με με αναλυτικο τροπο θα το παει. Το προβλημα της ισοχρόνου χορδης το ειχα λυσει πιο παλια που το ειχε βαλει ο Μιλτος εδω.Ισόχρονη χορδήΚατοπιν ελυσα και το παρον προβλημα με τον ιδιο με τον δικο σου τρόπο,μεχρι το σημειο που γραφεις “ετσι τελειωσαμε” Στην συνεχεια χρειαζεται μια Ευκλειδεια κατασκευη την οποια διατυπωνω ως εξης:(Αναφερομαι στο σχημα που εχεις στα σχόλια)
Κατασκευη:Κατασκευαζω το σημειο Ζ και φερω την ΑΖ η οποια τεμνει το ημικυκλιο στο Ε.
Φερω την ευθεια την διερχομενη εκ των Ο,Ε η οποια τεμνει το ευθυγμαμμο τμημα ΑΒ στο Κ.
Γραφω κυκλο κεντρου Κ και ακτινας ΚΕ. Ο κυκλος Αυτος ειναι και ο ζητουμενος κυκλος.
Αποδειξη: Η διακεντρος ΟΚ εχει μηκος ισο με το αθροισμα των δυο ακτινων ,αρα το σημειο Ε ειναι σημειο επαφης των κυκλων. (ΟΕΔ).
Παρατηρηση: Eσυ Γιαννη απ οτι καταλαβα,εκτος αν κανω λαθος,δεν κανεις γεωμετρικη κατασκευη με την Ευκλειδεια εννοια,δηλαδη με κανονα και διαβητη. Βρισκεις με εξισωσεις το μηκος της ακτινας του ζητουμενου κυκλου και εν συνεχεία κατασκευαζεις ενα ευθυγραμμο τμημα το οποιο εχει μηκος ισο με την ακτινα του ζητουμενου κυκλου. Αυτο δεν ειναι Ευκλειδεια κατασκευη. Δεν εχεις κατασκευασει το κεντρο του. Δεν επιτρεπεται να μεταφερεις ευθυγραμμα τμηματα απο ενα μερος του επιπεδου σε ενα αλλο χρησιμοποιωντας εναν Ευκλειδειο διαβητη. Αυτοι ειναι οι κανονες. Ετσι αυτο που κανεις παραβιαζει τους κανονες μιας Ευκλειδειας κατασκευης.
Επιτρεπεται μονο να γραφεις κυκλους και να τραβας γραμμες και οταν σηκωσεις τον διαβητη απο το χαρτι,τοτε αυτος καταρρεει.
Η πιο πολιτισμενη μεθοδος επιλυσεως ενος προβληματος ειναι μια αγνη Ευκλειδεια κατασκευη.
Αν εχεις αντιρρηση πες μου να το συζητησουμε.

Η τελευταία φράση:
Οι άλλοι απορούν:
-Πως το σκέφτηκε ο μπαγάσας:

Ναι έχεις δίκιο.
Γι’ αυτό μου άρεσε πολύ περισσότερο η λύση του Χρήστου.
Επί τη ευκαιρία:
Η χρυσή τομή και η κλοπή:

Πως κλέβεις δηλαδή και μετά το παρουσιάζεις εντελώς Ευκλείδια.

Καλησπέρα Γιαννη.
Επειδή θεωρησα ότι ο χωρικά συντομότερος δρομος είναι και ο χρονικά (απο μνημης) όταν επιασα μολύβι και χαρτί είδα ότι έχεις δικιο.
Σαν “απιστος Θωμας”ήθελα να το επιβαβαιωσω και μετρικά ,,, και το έκανα.
και αφου το ´κανα είπα να το ανεβασω:https://i.ibb.co/Psfv8sVx/SCAN-ian-50.png

Πολύ όμορφη!

Ας δοκιμάσουμε λίγο, να δουλέψουμε με συντεταγμένες.
Μπορεί σε κάποιους μαθητές να δείξουν ενδιαφέρον…

Καλημέρα Διονύση.
Ωραίο θέμα με αρκετή πρωτοτυπία!
(Μια οντότητα φορτωμένη με μια έννοια ή οντότητα (;) μπαίνει σε μια έννοια
και κάποια στιγμή βγαίνει …)Να είσαι καλά

Καλό μεσημέρι Παντελή και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Όσον αφορά το έμμεσο σχόλιο περί οντότητας και έννοιας, να θυμίσω ένα παλιό σύνθημα;
“Συγκέντρωση δεν γίνεται χωρίς τον Αρκουδέα
αυτός δεν είναι άνθρωπος, είναι μια ιδέα” !
όπου Αρκουδέας, ο Αττικάρχης και στη συνέχεια αρχηγός της Αστυνομίας τη δεκαετία του 80…
Περισσότερα…

Καλησπέρα Διονύση. Καλησπέρα Παντελή.
Πολύ καλή άσκηση Διονύση.

Καλησπέρα Διονύση. Μόλις επιστρέψαμε στο σχολείο, με τη Γ τάξη, μετά από παρακολούθηση Καποδίστρια… Ο οποίος αν και ήταν οντότητα, παρουσιάστηκε ως έννοια. Ας μην επεκταθώ.
Ευτυχώς έπεσα στην ανάρτησή σου και ίσιωσα.
Πολύ όμορφη η χρήση των συντεταγμένων. Αισθητοποιεί τέλεια την τροχιά και την απόκλιση του πρωτονίου στο Μ.Π. Μάλιστα μου ήρθε και σχετική ιδέα…

Διονύση Βλέπω μια σύμπλευση με τον Παντελή.

Καλό απόγευμα σε όλους.
Χριστόφορε, Ανδρέα και Γιάννη, σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ανδρέα, δεν είναι μόνο ο Αρκουδέας, ιδέα. Και ο Καποδίστριας είναι μια ιδέα 🙂
Γιάννη δεν άκουσα τη μάνα μου, που μου έλεγε να αποφεύγω τις κακές παρέες… 🙂 🙂

Καλημέρα σε όλους.

Μια μικρή παρατήρηση για το κλίμα της κουβέντας που υπάρχει στην παρούσα ανάρτηση.

Το χιούμορ μεταξύ μας είναι ωραίο και δίνει ζωντάνια, αλλά όταν μια ιδέα αντιμετωπίζεται με ειρωνεία στα όρια του χλευασμού— ακόμη και καλοπροαίρετη — οι νεότεροι ή πιο διστακτικοί αναγνώστες μπορεί να το εκλάβουν ως μήνυμα ότι δεν είναι ασφαλές να καταθέτουν απορίες ή διαφορετικές οπτικές.

Και είναι κρίμα, γιατί η Φυσική κερδίζει όταν ανοίγουμε χώρο για ερωτήματα, όχι όταν τα αποθαρρύνουμε άθελά μας.

Δεν είναι κακό να λέμε ξεκάθαρα ότι μια άποψη είναι λάθος. Αρκεί να το κάνουμε με επιχειρήματα και όχι με ειρωνείες. Έτσι βοηθάμε τη συζήτηση να μένει γόνιμη.

Το λέω με διάθεση να κρατήσουμε φιλόξενες τις συζητήσεις στο φ-ylikonet.

Ωραία ερώτηση — και σπάνια συζητιέται όσο θα έπρεπε.
Ένας διάλογος πάνω σε επιστημονικό θέμα είναι γόνιμος όταν δεν είναι απλώς ανταλλαγή απόψεων, αλλά διαδικασία κοινής αναζήτησης της αλήθειας. Αυτό φαίνεται από μερικά βασικά σημάδια:

1. Στόχος είναι η κατανόηση, όχι η “νίκη”Αν οι συμμετέχοντες προσπαθούν να καταλάβουν το φαινόμενο καλύτερα — ακόμα κι αν χρειαστεί να αλλάξουν άποψη — τότε ο διάλογος προχωρά.
Αν ο στόχος είναι «να αποδείξω ότι έχω δίκιο», σταματά η επιστήμη και αρχίζει η ρητορική.

2. Γίνονται σαφείς οι όροι και οι παραδοχέςΠολλές “διαφωνίες” είναι απλώς διαφορετικοί ορισμοί.
Γόνιμος διάλογος σημαίνει:

• ξεκαθαρίζουμε τι εννοούμε με βασικές έννοιες
• λέμε ανοιχτά ποιες παραδοχές κάνουμε
• Έτσι αποφεύγεται να μιλάμε για διαφορετικά πράγματα νομίζοντας ότι μιλάμε για το ίδιο.

3. Υπάρχει αναφορά σε δεδομένα, όχι μόνο σε απόψειςΗ επιστήμη βασίζεται σε:

• παρατηρήσεις
• πειράματα
• μετρήσεις
• δημοσιευμένα ευρήματα

Όταν ο διάλογος γυρίζει μόνο σε “μου φαίνεται λογικό”, γίνεται φιλοσοφική κουβέντα — που μπορεί να είναι ενδιαφέρουσα, αλλά δεν είναι επιστημονική τεκμηρίωση.

4. Υπάρχει διανοητική ταπεινότηταΦράσεις όπως:

• «Μπορεί να κάνω λάθος»
• «Δεν το είχα σκεφτεί έτσι»
• «Αυτό αλλάζει την εικόνα»

είναι δείκτες ποιότητας, όχι αδυναμίας. Χωρίς τη δυνατότητα αναθεώρησης, δεν υπάρχει επιστημονική πρόοδος.

5. Γίνεται διάκριση ανάμεσα σε δεδομένα και ερμηνείαΔύο επιστήμονες μπορεί να συμφωνούν στα δεδομένα αλλά να διαφωνούν στην ερμηνεία.
Ο γόνιμος διάλογος:

• αναγνωρίζει τι είναι παρατήρηση
• τι είναι μοντέλο
• τι είναι υπόθεση

Έτσι η διαφωνία γίνεται δημιουργική αντί για χαοτική.

6. Υπάρχει χρόνος για σκέψη (όχι μόνο άμεση αντίδραση)Η καλή επιστημονική συζήτηση έχει:

• παύσεις
• αναστοχασμό
• διάθεση να διαβαστεί κάτι και να επανέλθει η κουβέντα

Η βιασύνη γεννά επιφανειακές απαντήσεις.

7. Στο τέλος όλοι ξέρουν κάτι περισσότεροΑκόμα κι αν δεν υπάρξει συμφωνία, ο διάλογος είναι γόνιμος όταν:

• έχουν ξεκαθαρίσει τα σημεία διαφωνίας
• έχουν προκύψει νέες ερωτήσεις
• έχει βελτιωθεί η κατανόηση του προβλήματος

Η επιστήμη προχωρά συχνά περισσότερο με καλύτερες ερωτήσεις παρά με τελικές απαντήσεις.
Με μια φράση:
https://i.ibb.co/spVz2yPC/3-1.jpg Γόνιμος επιστημονικός διάλογος είναι αυτός που αυξάνει τη συλλογική κατανόηση, όχι τα εγώ των συμμετεχόντων.

Έθεσα μια ερώτηση στο ChatGpt και πήρα την απάντηση:

Πότε ένας διάλογος πάνω σε ένα επιστημονικό θέμα είναι γόνιμος;

Ωραία ερώτηση — και σπάνια συζητιέται όσο θα έπρεπε.
Ένας διάλογος πάνω σε επιστημονικό θέμα είναι γόνιμος όταν δεν είναι απλώς ανταλλαγή απόψεων, αλλά διαδικασία κοινής αναζήτησης της αλήθειας. Αυτό φαίνεται από μερικά βασικά σημάδια:

1. Στόχος είναι η κατανόηση, όχι η “νίκη”Αν οι συμμετέχοντες προσπαθούν να καταλάβουν το φαινόμενο καλύτερα — ακόμα κι αν χρειαστεί να αλλάξουν άποψη — τότε ο διάλογος προχωρά.
Αν ο στόχος είναι «να αποδείξω ότι έχω δίκιο», σταματά η επιστήμη και αρχίζει η ρητορική.

2. Γίνονται σαφείς οι όροι και οι παραδοχέςΠολλές “διαφωνίες” είναι απλώς διαφορετικοί ορισμοί.
Γόνιμος διάλογος σημαίνει:

• ξεκαθαρίζουμε τι εννοούμε με βασικές έννοιες
• λέμε ανοιχτά ποιες παραδοχές κάνουμε
• Έτσι αποφεύγεται να μιλάμε για διαφορετικά πράγματα νομίζοντας ότι μιλάμε για το ίδιο.

3. Υπάρχει αναφορά σε δεδομένα, όχι μόνο σε απόψειςΗ επιστήμη βασίζεται σε:

• παρατηρήσεις
• πειράματα
• μετρήσεις
• δημοσιευμένα ευρήματα

Όταν ο διάλογος γυρίζει μόνο σε “μου φαίνεται λογικό”, γίνεται φιλοσοφική κουβέντα — που μπορεί να είναι ενδιαφέρουσα, αλλά δεν είναι επιστημονική τεκμηρίωση.

4. Υπάρχει διανοητική ταπεινότηταΦράσεις όπως:

• «Μπορεί να κάνω λάθος»
• «Δεν το είχα σκεφτεί έτσι»
• «Αυτό αλλάζει την εικόνα»

είναι δείκτες ποιότητας, όχι αδυναμίας. Χωρίς τη δυνατότητα αναθεώρησης, δεν υπάρχει επιστημονική πρόοδος.

5. Γίνεται διάκριση ανάμεσα σε δεδομένα και ερμηνείαΔύο επιστήμονες μπορεί να συμφωνούν στα δεδομένα αλλά να διαφωνούν στην ερμηνεία.
Ο γόνιμος διάλογος:

• αναγνωρίζει τι είναι παρατήρηση
• τι είναι μοντέλο
• τι είναι υπόθεση

Έτσι η διαφωνία γίνεται δημιουργική αντί για χαοτική.

6. Υπάρχει χρόνος για σκέψη (όχι μόνο άμεση αντίδραση)Η καλή επιστημονική συζήτηση έχει:

• παύσεις
• αναστοχασμό
• διάθεση να διαβαστεί κάτι και να επανέλθει η κουβέντα

Η βιασύνη γεννά επιφανειακές απαντήσεις.

7. Στο τέλος όλοι ξέρουν κάτι περισσότεροΑκόμα κι αν δεν υπάρξει συμφωνία, ο διάλογος είναι γόνιμος όταν:

• έχουν ξεκαθαρίσει τα σημεία διαφωνίας
• έχουν προκύψει νέες ερωτήσεις
• έχει βελτιωθεί η κατανόηση του προβλήματος

Η επιστήμη προχωρά συχνά περισσότερο με καλύτερες ερωτήσεις παρά με τελικές απαντήσεις.
Με μια φράση:
https://i.ibb.co/spVz2yPC/3-1.jpg Γόνιμος επιστημονικός διάλογος είναι αυτός που αυξάνει τη συλλογική κατανόηση, όχι τα εγώ των συμμετεχόντων.

Καλημέρα Ανδρέα ,καλημέρα Διονύση.
Ελπίζω πως το αρχικό σχόλιο μου στην παρούσα ανάρτηση του Διονύση
(Μια οντότητα φορτωμένη με μια έννοια ή οντότητα (;) μπαίνει σε μια έννοια
και κάποια στιγμή βγαίνει …)
δεν υποκρύπτει ειρωνεία παρά μόνο ένα (;) για το φορτίο, με το δικό μου ,άχρωμο ίσως, να το πω χιούμορ.
Αν διακρίνονται ίχνη τέτοιας ειλικρινά ζητώ συγνώμη και εγώ.

Καλημέρα Ανδρέα.
«Δεν είναι κακό να λέμε ξεκάθαρα ότι μια άποψη είναι λάθος. Αρκεί να το κάνουμε με επιχειρήματα και όχι με ειρωνείες. Έτσι βοηθάμε τη συζήτηση να μένει γόνιμη.»
Έχει και άλλες προϋποθέσεις μια συζήτηση για να είναι γόνιμη.
Πρώτα – πρώτα να είναι συζήτηση, να διατυπώνονται απόψεις και θέσεις με ξεκάθαρο τρόπο ώστε οι συμμετέχοντες να είναι φανερό για τι πράγμα μιλούν και πού στοχεύουν. Αλλά ταυτόχρονα οι απόψεις αυτές να στοχεύουν στην αναζήτηση της αλήθειας και όχι στην επιβολή μιας «αλήθειας» που ερχόμαστε να επιβάλλουμε στους συνομιλητές μας, αλλά και να την διδάξουμε, μέσω του δικτύου και στους μαθητές που μας παρακολουθούν
Μέρες τώρα αρνείσαι να ακούσεις ΕΝΑ, έστω ΕΝΑ επιχείρημα, από αυτά που οι φίλοι εδώ διατύπωσαν, ενάντια στην αρχική σου ανάρτηση.
Μια ανάρτηση που ο διαχειριστής του δικτύου, σου ζήτησε να μεταφέρεις στο φόρουμ. Τι πιο απλό και δημοκρατικό; Να συζητήσουμε ό,τι θέλουμε, αλλά να φαίνεται ότι συζητάμε και δεν δίνουμε στα παιδιά υλικό απαραίτητο για την πρόοδό τους. Ότι εδώ συζητάμε και προβληματιζόμαστε. Δεν διδάσκουμε από καθέδρας την απόλυτη αλήθεια. Και συ το αρνήθηκες πεισματικά!!!
Στηρίζεσαι στην ιδιαίτερα δημοκρατική στάση του Αποστόλη για να κάνεις το δικό σου και να επιβάλεις τη θέση σου, καπελώνοντας το δίκτυο και επιβάλλοντας μια λογική.
Και όχι μόνο αυτό, αλλά μετά από 46 σχόλια, αφήνεις την ανάρτηση για το φως ξεκινώντας μια νέα, με το ίδιο περιεχόμενο, ξανά απευθύνοντάς την στους μαθητές. Και ξανά αρνείσαι να την θεωρήσεις συζήτηση.
Την θεωρείς απόλυτη αλήθεια, έτοιμη για να διδαχτεί! Καμιά διάθεση διαλόγου και προβληματισμού.
Μετά από όλα αυτά, ο διάλογος εκφυλίζεται και έρχεται το χιούμορ να χαλαρώσει μια ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα…
Ξέφυγε σε ειρωνεία;
Αν αυτό έγινε ζητάω συγνώμη προσωπικά, για την δική μου εκτροπή που ίσως παρέσυρε και άλλους φίλους σε ανάλογη ανάλαφρη αντιμετώπιση.

Διονύση αρκούσε η τελευταία φράση σου.

Για όσα αναφέρεις πριν από αυτή, επειδή αφορούν την ανάρτησή μου ΘΕΜΑ Α και Β: Η έννοια φως – Υλικό Φυσικής – Χημείας θα γράψω τα σχόλιά μου κάτω από αυτή.

Σχετικά με το επόμενο σχόλιό σου, συμφωνώ με τη απάντηση του ChatGpt.

Παντελή καλημέρα

Με λίγα λόγια και σταράτα διέλυσες την παρεξήγηση.

Καλημέρα Γιώργο.
Οι καμπάνες κτυπούν, αλλά ποιος τις ακούει…

Παίρνω πάσα απ’ τη βαριά Βιβλική αναφορά σου Διονύση:

«Και να σκεφτεί κανείς ότι ακόμη και η γένεση στην παλαιά διαθήκη (η Βίβλος λένε οι δυτικοί…) λέει ότι ο Θεός την πρώτη μέρα της δημιουργίας, είπε «γενηθήτω φως»

… και ακολουθώ με τον Αίσωπο

γεωργοῦ παῖς κοχλίας ὤπτει.
ἀκούσας δὲ αὐτῶν τριζόντων ἔφη·
“ὦ κάκιστα ζῷα, τῶν οἰκιῶν ὑμῶν ἐμπιπραμένων αὐτοὶ ᾄδετε;”

Καλημέρα!

Εσύ ένας Θηβαίος, με τι θα απαντούσες;
Έβγαλες πρώτη θέση τον Αίσωπο…
Εγώ ένας πιστός, με ρίζες του Ιουδαιοχριστιανικού κόσμου και επιδράσεις από τους κληρονόμους της Βίβλου… μίλησα για την γένεση.
Καλημέρα!

Καλημέρα παιδιά. Μιλάτε με γρίφους γέροντες 🙂
Γιώργο επίκαιρο το άρθρο σου. Περισσότερα για τη λήξη της συνθήκης New Start εδώ. Πρόσφατα διάβασα ότι η Ευρώπη υπό την πίεση των αυτοκινητοβιομηχανιών εγκαταλείπει το στόχο που είχε θέσει για κατάργηση των κινητήρων εσωτερικής καύσης μέχρι το 2035. Δυστυχώς είναι πολλά τα μέτωπα που σπρώχνουν τους δείκτες του ρολογιού προς τα μεσάνυχτα.

Με γρίφους εμείς; Όχι!
Πρόκειται για δάνεια απ’ τα λίγα «περσικά» που ακούσαμε στο σχολείο του ’70.

Αποστόλη,

Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον με το άρθρο που παραπέμπεις, βρίσκεται στο ότι αποτελεί αναπαραγωγή απ’ τους συντηρητικούς Financial Times.

Για μένα μη αναμενόμενος στόχος του φετινού Δελτίου που εκτιμά την «ώρα πριν την Αποκάλυψη» αποτελεί η εναντίωση προς τους Μικρούς Πυρηνικούς Αντιδραστήρες Ενέργειας (SMRs), ενώ μια σημαντική μερίδα ατομικών φυσικών, όπως ο νομπελίστας  Steven Chu, τους αντιλαμβάνεται ως αποτελεσματική «οικολογική» απάντηση ενάντια στην υπερθέρμανση του πλανήτη.

Γενικά ΟΛΑ ΚΑΛΑ θα λέγαμε, Γιώργο.

Χωρίς  να μπορώ να το δικαιολογήσω πλήρως φοβάμαι περισσότερο τα υπόλοιπα που αναφέρονται στο κείμενο και λιγότερο έναν πυρηνικό Αρμαγεδδώνα.  
Σκέφτομαι ότι σε όλους τους πολέμους ένα βασικό είναι ποιος καλός κύριος θα αναλάβει την ανοικοδόμηση    αυτών που επιμελώς καταστράφηκαν στην διάρκεια του πολέμου. Μετά από ένα πυρηνικό όλεθρο  δεν ξέρω ποιος θα το μπορεί.

Πώς θα μπορούσαν οι ανησυχίες μας Άρη να εξειδικευτούν σε διδακτικό περιεχόμενο που δεν θα κατέληγε σε «μαθήματα πολέμου», όπως σχεδίαζαν εκπαιδευτικά επιτελεία χωρών της Δυτικής Ευρώπης,
«War: not an unlikely topic for science lessons» με αφορμή την εισβολή στην Ουκρανία;

Για περισσότερα, σου θυμίζω και σε παραπέμπω εδώ  

Θα ξαναδώ το άρθρο.
Σκέφτομαι ότι αντί για μαθηματικό ή φυσικό οι πιτσιρικάδες θα λένε την άλλη ώρα θα έχουμε τον ΟΥΚά και την επόμενη αυτόν του πυροβολικού. Εννοείται ο καθένας ντυμένος με την αντίστοιχη στολή παραλλαγης.

Η εύλογη υπόθεση πως κείμενα όπως αυτό της ανάρτησης προσφέρονται για εκπαιδευτική χρήση πιθανόν να προκαλέσει και ανεπιθύμητα αποτελέσματα.

Π.χ. η εργασία Death in the curriculum: a terror management theory assessment of emotions and mortality reminders in post-secondary interdisciplinary environmental education courses, International Journal of Science Education, 23/1/2026, Gabriela E. Vieyra-Balboa et al.,
ισχυρίζεται ότι οι ερευνητές της Θεωρίας Διαχείρισης Τρόμου έχουν δείξει ότι η επίγνωση της θνησιμότητας – συμπεριλαμβανομένης της επίγνωσης που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή – ενεργοποιεί τις βαθιές ψυχολογικές άμυνες των ατόμων.

Αυτές οι άμυνες μπορεί να προκαλέσουν αντιδράσεις και συμπεριφορές επιζήμιες για τους φιλοπεριβαλλοντικούς στόχους. Η ανάλυσή των ερευνητριών ανέδειξε τον Φόβο ως το κυρίαρχο συναίσθημα που σχετίζεται με τις σκέψεις θανάτου και ένα συνολικό αρνητικό συναισθηματικό φορτίο σε οκτώ μαθήματα που διδάσκονται σε δύο καναδικά μεταδευτεροβάθμια ιδρύματα.

Ίδιοι προβληματισμοί και στο Dead in the water: Mortality messaging in water crisis communication and implications for pro-environmental outcomes, People & Nature, July 2024, Lauren Keira Marie Smith & Sarah Elizabeth Wolfe.

Οι εκπαιδευόμενοι που συμπεριφέρονται έτσι, προτιμούν να αποστρέψουν την προσοχή τους απ’ το πρόβλημα, παρά να ευαισθητοποιηθούν και να δράσουν ανάλογα. Ή απ’ την άλλη πλευρά να οδηγηθούν στα όρια ενός υστερικού ακτιβισμού (η πλάγια γραφή αποτελεί δικό μου σχόλιο).

Καλημέρα Γιώργο. Συγχαρητήρια!!!
Δυστυχώς τέτοια άρθρα δεν δημοσιεύονται εκτενώς στον παγκόσμιο τύπο ,ώστε να διαφωτίσουν τον Κόσμο!
Η Παγκόσμια κοινή γνώμη άγεται και φέρεται προς κατευθύνσεις αυτών που χειρίζονται τα μέσα ενημέρωσης.
Ίσως η Αλήθεια των Πραγμάτων να δημιουργήσει την ικανή και αναγκαία συνθήκη ώστε να κινητοποιηθεί η Παγκόσμια κοινή γνώμη δημιουργώντας την κρίσιμη μάζα της “χιονόμπαλας” που κυλώντας να γίνει τεράστια , αναγκάζοντας τα πρόσωπα που ηγούνται, να κατεβάσουν τον πήχη της εγωπάθεια τους σε βιώσιμη κατάσταση για την ανθρωπότητα.
Η οικονομία της Φύσης το επιτάσσει.
Αλλιώς χανόμαστε!

Καλημέρα Πρόδρομε!

Σχετικά με την ουσία του σχολίου σου

Η σημερινή λήξη της συνθήκης New START (5 Φεβρουαρίου 2026) αφήνει για πρώτη φορά μετά από μισό αιώνα τις ΗΠΑ και τη Ρωσία χωρίς κανένα νομικά δεσμευτικό όριο στα στρατηγικά πυρηνικά τους όπλα.

Αναφορικά με τη δημοφιλία των ετήσιων Δελτίων του παρατηρητήριου των Ατομικών Επιστημόνων

Τα πράγματα δεν είναι και τόσο απογοητευτικά.

Το «Ρολόι της Αποκάλυψης» (Doomsday Clock) — είναι παγκοσμίως γνωστό και αξιοποιείται συχνά από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης για να σχολιάσει τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα.

Επίσης χρησιμοποιείται ως πηγή σε έρευνες και ως επιχείρημα σε πολιτικές αποφάσεις, παρότι έχει μέτριο impact factor, έναν δείκτη για την ακαδημαϊκή αναγνωρισιμότητα των επιστημονικών άρθρων (απ΄ εδώ).

Γεια σου Ανδρέα.
Το πεδίο είναι έννοια.
Το φως είναι οντότητα.

Διάβασα και την απάντηση.
Θυμήθηκα το:
Το μπουζούκι είναι όργανο.
Ο χωροφύλακας είναι όργανο.
Ο χωροφύλακας είναι μπουζούκι.

Γιάννη

στη Φυσική θεωρούμε ότι το φως είναι ηλεκτρομαγνητικό πεδίο.

Ναι και το τσουνάμι είναι κύμα.
Το κύμα είναι έννοια.
Το τσουνάμι είναι οντότητα ή έννοια;

Ο κεραυνός είναι ρεύμα.
Το ρεύμα είναι έννοια.
Ο κεραυνός είναι οντότητα ή έννοια;

Οι συλλογισμοί αυτοί μοιάζουν με αυτόν με το μπουζούκι που προανέφερα.

Θα μπορούσα να πω και άλλα:
Μια ρουφίχτρα είναι ένα πεδίο ροής.
Η ρουφίχτρα δεν είναι οντότητα;

Καλησπέρα Ανδρέα.Διαφωνω .
Και το πεδίο είναι οντότητα. Πεδία ” καταστρέφονται” και στη θέση τους δημιουργείται μάζα και το αντίστροφο. Όσο για το φως τα είπαμε.

Γιάννη

Διαφωνείς ότι στη Λυκειακή Φυσική η έννοια πεδίο χρησιμοποιείται για να περιγράψει την δράση από απόσταση; Διαφωνείς ότι στη Λυκειακή Φυσική το φως είναι ηλεκτρομαγνητικό πεδίο;

Δεν διαφωνώ.
Αυτό όμως δεν σημαίνει τίποτα.
Η ρουφίχτρα (οντότητα) περιγράφεται από ένα πεδίο (έννοια).
Ανάλογα για το τσουνάμι, τον σεισμό, τον κεραυνό, το φως κ.λ.π.

Γιώργο καλησπέρα.

Θα πρότεινα να κρατήσουμε τη συζήτηση στη Λυκειακή Φυσική. Γι’ αυτό επέλεξα η ανάρτηση να έχει τη μορφή Α και Β Θέματος ώστε να μπορούν να παρακολουθήσουν τη συζήτηση και μαθητές στο πλαίσιο όσων διδάσκονται.

Καλησπέρα και από εδώ.
Η “έννοια” τι είναι; Μάλλον εννοούμε ένα καθαρά νοητικό κατασκεύασμα (π.χ. ιδανικό σημειακό σώμα)
Η “οντότητα” τι είναι; Μάλλον εννοούμε φυσική ύπαρξη με μετρήσιμα αποτελέσματα

Για το φως έχω πάρει θέση.
Είναι οντότητα, αφού:
Είναι ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, δηλαδή πραγματική φυσική οντότητα που μεταφέρει ενέργεια και ορμή και περιγράφεται τόσο από την κυματική όσο και από την κβαντική θεωρία (φωτόνια). Αν και δεν είναι υλικό αντικείμενο και δεν γίνεται πάντα άμεσα αντιληπτό από το ανθρώπινο μάτι, η ύπαρξή του αποδεικνύεται από τις μετρήσιμες αλληλεπιδράσεις του με την ύλη (απορρόφηση, ανάκλαση, σκέδαση).

Για το πεδίο δεν είμαι σίγουρος.
Το εισάγαμε ιστορικά ως έννοια για να περιγράψει και να ερμηνεύσει αλληλεπιδράσεις. Συχνά λέμε “με την έννοια του πεδίου”.
Από την άλλη όμως:
Υπάρχει ανεξάρτητα από δοκιμαστικό σώμα. Π.χ. το ηλεκτρικό ή βαρυτικό πεδίο υπάρχει σε έναν χώρο ακόμη κι αν δεν τοποθετήσουμε εκεί φορτίο ή μάζα.
Αποθηκεύει και μεταφέρει ενέργεια. Π.χ. η ενέργεια του ηλεκτρικού πεδίου πυκνωτή.
Μεταφέρει ορμή.
Εξελλίσεται χρονικά και τοπικά σύμφωνα με τις εξισώσεις Maxwell.
Μήπως αυτές είναι ιδιότητες οντότητας;

Και σε τελική ανάλυση γιατί πρέπει να κατατάξουμε οπωσδήποτε κάπου το πεδίο;
Στη σχολική Φυσική αν το πούμε έννοια είναι αποδεκτό. Σε άλλο επίπεδο, μπορούμε να το αντιμετωπίζουμε ως φυσική οντότητα.

Άρα Γιάννη ο συλλογισμός σου είναι:

Στη Φυσική η έννοια πεδίο χρησιμοποιείται για να περιγράψει την δράση από απόσταση.
Στη Φυσική το φως είναι ηλεκτρομαγνητικό πεδίο.
Αλλά το φως δεν είναι έννοια που χρησιμοποιείται για να περιγράψει φαινόμενα στα οποία εκδηλώνεται δράση από απόσταση, όπως είναι ο φωτισμός και η θέρμανση μιας επιφάνειας.

Ανδρέα καλησπέρα.

Αν κατάλαβα καλά, διαφωνείς ότι το φως είναι ηλεκτρομαγνητικό πεδίο;

Καλησπέρα. Ανδρέα θα έλεγα ότι το φως είναι οντότητα και μία έννοια που μας είναι χρήσιμη να το περιγράψουμε είναι η έννοια του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου. Μια άλλη έννοια που είναι χρήσιμη να το περιγράψουμε είναι η έννοια του φωτονίου. Είναι αυτό που είχα πει στην αρχική μου τοποθέτηση: Είναι δύο θεωρητικά μοντέλα (ηλεκτρομαγνητικό κύμα και σωματιδιακό-κβαντικό μοντέλο) τα οποία χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε την οντότητα φως.

Όχι δεν είναι αυτός ο συλλογισμός μου.
Συ είπας.
Η αρχή του συλλογισμού μου ήταν το μπουζούκι.
Εντοπισμός δηλαδή ενός κλασικού λογικού σφάλματος.

Στη συνέχεια εντοπίζω λογικές αντιφάσεις σχετικές με κεραυνούς , ρουφίχτρες , σεισμούς. Οντότητες και φαινόμενα δηλαδή που περιγράφονται από νοητικά κατασκευάσματα (έννοιες) αλλά δεν είναι νοητικά κατασκευάσματα.

Θοδωρή καλησπέρα.

Μου φαίνεται διδακτική προσέγγισή σου. Ουσιαστικά αναφερόμενοι στο φως ως οντότητα έχουμε στο μυαλό μας τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το φως στη καθημερινή ζωή. Αυτή την οντότητα λοιπόν στη Φυσική τη μετασχηματίζουμε σε κατάλληλη έννοια ώστε να μπορούμε να συνδέουμε φαινόμενα μεταξύ τους και να κάνουμε ακριβείς προβλέψεις, επαληθεύσιμες στο εργαστήριο.

Επομένως Ανδρέα δέχεσαι ότι το φως είναι κάτι υπαρκτό και όχι μια θεωρητική επινόηση;

Ανδρέα δεν μπορούμε να απαντούμε λανθασμενα με προφαση ότι απευθυνόμαστε στο Λυκειο και να “στρογγυλεύουμε” την απάντηση,
Διαφορετικά το ερωτημα σου δεν απευθύνεται στο Λυκειο.

Καλησπέρα σε όλους. Ανδρέα δεν μπορώ να καταλάβω για ποιο λόγο κάνεις νέα ανάρτηση, επαναλαμβάνοντας την ίδια επιχειρηματολογία με την προηγούμενή σου και μάλιστα με ετικέτες που απευθύνονται σε μαθητές. Προτείνω – και μάλλον δεν είμαι ο μόνος – το θέμα να μεταφερθεί στο φόρουμ.

Θοδωρή καλημέρα.

Τα βασικά σημεία του προηγούμενου σχολίου μου ήταν τα εξής:

Όταν μιλάμε για το φως ως «οντότητα», εννοούμε τον τρόπο που το αντιλαμβανόμαστε στην καθημερινή εμπειρία.Στη Φυσική, αυτή την καθημερινή εικόνα τη μετασχηματίζουμε σε κατάλληλες έννοιες.Με αυτές τις έννοιες μπορούμε να συνδέουμε φαινόμενα μεταξύ τους και να κάνουμε ακριβείς, επαληθεύσιμες προβλέψεις.
Θέτεις λοιπόν το εύλογο ερώτημα: Με βάση αυτά, το φως είναι κάτι υπαρκτό ή μια θεωρητική επινόηση;

Η θέση μου είναι η εξής:

Η Φυσική δε ξεκινά από μια «οντότητα φως» που πρέπει να ανακαλύψει. Ξεκινά από τα φαινόμενα που στην καθημερινή ζωή αποδίδουμε στο φως και αναζητά έννοιες-εργαλεία για να τα συνδέσει μεταξύ τους. Για να το επιτύχει χρησιμοποιεί θεωρητικά μοντέλα που πρέπει να επιβεβαιώνονται πειραματικά.

Αυτό κάνουμε και με το φως: Το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο δεν είναι μια κρυμμένη οντότητα. Είναι εργαλείο που χρησιμοποιούμε για να κάνουμε προβλέψεις που επαληθεύονται στο εργαστήριο.

Το εντυπωσιακό είναι ότι η ηλεκτρομαγνητική θεωρία συνδέει εντελώς διαφορετικά φαινόμενα — από το φως μιας λάμπας μέχρι τα ραδιοκύματα και την ακτινοβολία του ήλιου.

Μάλιστα, είναι από τις θεωρίες που έχουν επιβεβαιωθεί πειραματικά όσο λίγες στην ιστορία της Φυσικής.

Η Φυσική κατασκευάζει όλο και ακριβέστερους χάρτες – θεωρίες για να μπορούμε να κινούμαστε με ασφάλεια ανάμεσα στα φαινόμενα. Δεν αναζητά κρυμμένες οντότητες.

Και όταν ξέρουμε πού δεν χρειάζεται να ψάξουμε, τότε αρχίζουμε πραγματικά να βρίσκουμε.

Αποστόλη καλημέρα.

Στο ΘΕΜΑ Α η απάντηση υπάρχει αυτούσια στο βιβλίο. Απαιτείται απλώς ανάκλησή της.
Στο ΘΕΜΑ Β ο μαθητής χρειάζεται να επικαλεστεί μόνο δύο προτάσεις από το σχολικό βιβλίο και να τις συνδέσει με απλό τρόπο.

Άρα η παρούσα ανάρτηση αφορά άμεσα τους μαθητές και μάλιστα τις εξετάσεις τους.

Τα επιχειρήματα που παρουσιάζονται στην παρούσα ανάρτηση, επικαλούνται άμεσα τα σχολικά βιβλία. Αυτά δεν περιλαμβάνονταν καθόλου στην προηγούμενη ανάρτησή μου που υπάρχει εδώ: Το φως δεν το βλέπουμε – Υλικό Φυσικής – Χημείας.

Γιώργο καλημέρα.

Δεν υπάρχει πρόθεση να “στρογγυλέψω” κάτι. Στη Λυκειακή Φυσική χρησιμοποιούμε μοντέλα που είναι παιδαγωγικά κατάλληλα και συμβατά με το αναλυτικό πρόγραμμα. Το ότι ένα μοντέλο είναι απλοποιημένο δεν το καθιστά λανθασμένο· είναι το εργαλείο που επιτρέπει στους μαθητές να χτίσουν σταδιακά κατανόηση.

Το πλαίσιο που προτείνω —δηλαδή το πλαίσιο των σχολικών βιβλίων— δες το σαν υπόθεση εργασίας: μια κοινή βάση που επιτρέπει στους μαθητές να εισαχθούν στις έννοιες, χωρίς να χαθούν σε θεωρητικές λεπτομέρειες που ανήκουν σε άλλο επίπεδο σπουδών.

Άλλωστε, ακόμα και στην ίδια την έρευνα της Φυσικής ξεκινάμε συχνά από απλά μοντέλα για να κατανοήσουμε σταδιακά ένα ζήτημα. Η πολυπλοκότητα έρχεται αργότερα, όταν υπάρχει το κατάλληλο γνωστικό υπόβαθρο.

Ένας μαθητής διαβάζει στην παρούσα ανάρτηση ότι το φως είναι έννοια. Αναρωτιέται πώς είναι δυνατόν μια έννοια να προκαλεί για παράδειγμα φωτοσύνθεση, εγκαύματα μετά από ηλιοθεραπεία, σκέδαση ηλεκτρονίων. Αν εκτεθεί σε μεγάλη δόση ραδιενέργειας, γνωρίζει ότι θα πεθάνει. Αναρωτιέται αν μια έννοια σκοτώνει. Τι θα του απαντούσαμε;

Χαιρετώ αρχικά τον Ανδρέα αλλά και την παρέα των σχολιαστών.
Παρακολουθώ τον διάλογο όπως και στην παράλληλη και κάποια στιγμή
μου δημιουργήθηκε μια εικόνα ονειρική “βλέποντας” δυό πρόσωπα
με το ίδιο όνομα το ένα ” εξ’ουρανών κατελθόντα” σε ένα τραπεζάκι μιας παραλίας να κουβεντιάζουν περί εννοιών και οντοτήτων και ειδικά για το φως αν είναι ορατό η μη!
Ο παρών Ανδρέας είναι έννοια λέει χωρίς όμως ,αν κατάλαβα καλά, να την δηλώνει ως φιλοσοφική ή κάπως πέρα από φυσική.
Ο Ανδρέας μας, “έννοια πλέον για τον πραγματικό κόσμο μας” γράφει στο σύγγραμμα “ΤΟ ΜΗΛΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΥΑΡΚ” σελί 43 ,ότι το Φως θεωρείται οντότητα.
Ας μην παρεξηγηθεί η αργοπορημένη παρουσία μου, παρακολουθούσα …σκεπτόμενος και νομίζω πως χρειάζεται ξεκαθάρισμα προς όφελος των μαθητών που κτίζουν…
Να είστε όλοι καλά

Αποστόλη καλησπέρα.

Στη Φυσική, οι έννοιες δεν είναι “πράγματα” που σπρώχνουν, καίνε ή σκοτώνουν. Είναι εργαλεία που περιγράφουν και οργανώνουν τα φαινόμενα.

Το φως –δηλαδή ένα είδος ηλεκτρομαγνητικού πεδίου– είναι μια τέτοια έννοια, την οποία χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε μια κατηγορία φαινομένων. Η φωτοσύνθεση και τα εγκαύματα δεν προκαλούνται από την έννοια φως, αλλά από αλληλεπιδράσεις που τις περιγράφουμε χρησιμοποιώντας την έννοια φως.

Αυτό είναι και το νόημα της φράσης που υπάρχει στο σχολικό βιβλίο της Γ Λυκείου, τεύχος Β, Ενότητα 4.1: “Οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ μαγνητών ή μεταξύ μαγνητών και κινούμενων φορτίων είναι αλληλεπιδράσεις από απόσταση και γι’ αυτό η έννοια του πεδίου προσφέρεται για την περιγραφή τους.”

Παντελή καλησπέρα,

Για πολύ καιρό ο Ανδρέας αναζητούσε μια καθαρή απάντηση στο ερώτημα «τι είναι το φως». Το είχαμε συζητήσει πολλές φορές. Κάποια στιγμή, ενθουσιασμένος, μου είπε: «Θα λέμε ότι το φως είναι μια οντότητα». Η ιδέα μου άρεσε, διότι μας επέτρεπε να μιλάμε για κάτι υπαρκτό χωρίς να το ταυτίζουμε με αντικείμενο. Του το είπα και χάρηκε. Έτσι υιοθέτησα στη διδασκαλία μου αυτή τη διατύπωση.

Με τον καιρό όμως άρχισε να με απασχολεί το εξής: πώς γίνεται να μιλάμε για μια “οντότητα” που δεν μπορούμε να δούμε, ενώ χάρη σε αυτήν βλέπουμε; Σιγά σιγά άρχισε να ωριμάζει μέσα μου η σκέψη ότι ίσως είναι προτιμότερο να λέμε πως το φως είναι μια επινόηση που μας βοηθά να συνδέουμε φαινόμενα. Αυτό όμως συγκρούεται με την καθημερινή χρήση της λέξης «φως», όπου νοείται ως κάτι που υπάρχει “εκεί έξω”.

Τελικά κατέφυγα σε μια ελευθερία που διαθέτουμε στη Φυσική: δανειζόμαστε λέξεις της καθημερινής ζωής, επειδή μοιάζουν με αυτό που θέλουμε να περιγράψουμε, αλλά τους δίνουμε διαφορετικό νόημα. Το δύσκολο είναι να μη γλιστράμε πίσω στο καθημερινό νόημα όταν μελετάμε ένα φυσικό πρόβλημα. Με το φως αυτό είναι ιδιαίτερα απαιτητικό γιατί είναι βαθιές ρίζες στην αντίληψή μας για το κόσμο. Αν όμως ξεπεράσουμε αυτή τη δυσκολία, προετοιμαζόμαστε να αντιληφθούμε τα κβαντικά φαινόμενα.

Δυστυχώς δεν πρόλαβα να το συζητήσω αυτό με τον Ανδρέα. Θα ήταν από τις πιο συναρπαστικές συζητήσεις μας: Φυσική, Γλωσσολογία και η κοινή μας αγωνία για το πώς διδάσκουμε την αγαπημένη μας Φυσική.

Ανδρέα με καλύπτει το “οντότητα” που υιοθέτησε ο Ανδρέας.
Μια οντότητα και όχι έννοια.
Δόθηκε αρχαιόθεν το όνομα “φως” σε κάτι και εξηγήσεις αναδύονταν.
Στη Θεογονία του Ησιόδου αναδύθηκε στη δεύτερη γενιά θεοτήτων.
Στη Γένεση δημιουργήθηκε πρώτο.
Τι ήταν το ψάχνανε και άρχισαν να υιοθετούν έννοιες που θα το περίγραφαν και θα εξηγούσαν φύση, διάδοση, προέλευση.
Οι έννοιες αυτές ήταν εύστοχα ή άστοχα νοητικά κατασκευάσματα.
Όμως ασχολούνταν με μια υπαρκτή οντότητα.

Υ.Γ.
Λες ότι δεν το βλέπουμε. Όταν αποδιεγείρονται ηλεκτρόνια και εκπέμπεται ορατό φως, δεν το βλέπεις αν πέσει στο μάτι; Τα ηλεκτρόνια βλέπεις;

Καλησπέρα Ανδρέα, καλησπέρα Γιάννη.
Ψάχνοντας τις γραφές του Ανδρέα μας μου φάνηκε περίεργο το ότι
στο “Το μακρόν Φυσική προ του βραχέως διδάσκω” που μιλάει
για την έννοια “έννοια” ,την οικοδόμηση των εννοιών κλπ ,δεν αναφέρεται στο φως .
Όμως
στο “Η ΑΡΚΤΟΣ Η ΠΡΕΣΠΑ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ” στο τμήμα “Ο θεός “φως” και οι ανθρώπινοι ήχοι” γράφει, αυτό το σαγηνευτικό φως, το ποιο γρήγορο ον του Σύμπαντος…
Στο “Το φάντασμα του Λεονάρντο” γράφει για αναφορές σε αρχαία κείμενα ότι,…το φως και το σκοτάδι αποτελούσαν δύο οντότητες μεταξύ τους ανεξάρτητες…
Σύμφωνα με τη νέα αντίληψη,το σκοτάδι δεν έχει υλική υπόσταση, το σκοτάδι δεν είναι παρά η απουσία του φωτός. Εκείνο που έχει υλική υπόσταση είναι το φως. Κι είναι “δικό μας” πράγμα το φως. Και ταυτόχρονα τόσο άγνωστο μαγικό και παράξενο. Τι είναι φως; Από τι είναι φτιαγμένο; Πόσο έχουμε καταλάβει ότι μπορούμε και βλέπουμε γιατί υπάρχει φως ενώ το ίδιο το φως δε θα μπορέσουμε να το δούμε ποτέ ;…

Παντελή

Δεν είναι καθόλου περίεργο ότι ο Ανδρέας, όταν μιλάει για την έννοια “έννοια”, την οικοδόμηση των εννοιών κλπ., δεν αναφέρεται στο φως, διότι όπως έχω γράψει εδώ
χαρακτήριζε το φως ως οντότητα.

Διονύση

κάτω από αυτή την ανάρτησή σου έχεις γράψει σχετικά με την παρούσα ανάρτηση, απευθυνόμενος σε μένα:

“Μέρες τώρα αρνείσαι να ακούσεις ΕΝΑ, έστω ΕΝΑ επιχείρημα, από αυτά που οι φίλοι εδώ διατύπωσαν, ενάντια στην αρχική σου ανάρτηση.”

Αυτό δεν προκύπτει από το πλήθος των απαντήσεών μου στα σχόλια των συναδέλφων. (Με την ευκαιρία θα ήθελα να αναφέρω ότι για τη σύνταξη των απαντήσεων αφιερώνω πολύ χρόνο. Αλλά αξίζει το κόπο, γιατί είναι ένας τρόπος να ελέγχω τις απόψεις μου. Και γι’ αυτό πάντα είμαι ευγνώμων στους συντάκτες των σχολίων.)

Διονύση επίσης για την παρούσα ανάρτηση έχεις γράψει: “Μια ανάρτηση που ο διαχειριστής του δικτύου, σου ζήτησε να μεταφέρεις στο φόρουμ. Τι πιο απλό και δημοκρατικό; Να συζητήσουμε ό,τι θέλουμε, αλλά να φαίνεται ότι συζητάμε και δεν δίνουμε στα παιδιά υλικό απαραίτητο για την πρόοδό τους. Ότι εδώ συζητάμε και προβληματιζόμαστε. Δεν διδάσκουμε από καθέδρας την απόλυτη αλήθεια. Και συ το αρνήθηκες πεισματικά!!! Στηρίζεσαι στην ιδιαίτερα δημοκρατική στάση του Αποστόλη για να κάνεις το δικό σου και να επιβάλεις τη θέση σου, καπελώνοντας το δίκτυο και επιβάλλοντας μια λογική.”

Ωστόσο ήδη έχω απαντήσει στον Αποστόλη ως εξής:

“Στο ΘΕΜΑ Α η απάντηση υπάρχει αυτούσια στο βιβλίο. Απαιτείται απλώς ανάκλησή της.
Στο ΘΕΜΑ Β ο μαθητής χρειάζεται να επικαλεστεί μόνο δύο προτάσεις από το σχολικό βιβλίο και να τις συνδέσει με απλό τρόπο.
Άρα η παρούσα ανάρτηση αφορά άμεσα τους μαθητές και μάλιστα τις εξετάσεις τους.”

Επίσης γράφεις: “Και όχι μόνο αυτό, αλλά μετά από 46 σχόλια, αφήνεις την ανάρτηση για το φως ξεκινώντας μια νέα, με το ίδιο περιεχόμενο, ξανά απευθύνοντάς την στους μαθητές. Και ξανά αρνείσαι να την θεωρήσεις συζήτηση.”

Και σε αυτό έχω απαντήσει στον Αποστόλη ως εξής: “Τα επιχειρήματα που παρουσιάζονται στην παρούσα ανάρτηση, επικαλούνται άμεσα τα σχολικά βιβλία. Αυτά δεν περιλαμβάνονταν καθόλου στην προηγούμενη ανάρτησή μου που υπάρχει εδώ: Το φως δεν το βλέπουμε – Υλικό Φυσικής – Χημείας.”

Άρα Διονύση οι ενστάσεις σου συγκρούονται με την υπαρκτή πραγματικότητα.

Τέλος αναφερόμενος σε μένα γράφεις: “Στηρίζεσαι στην ιδιαίτερα δημοκρατική στάση του Αποστόλη για να κάνεις το δικό σου και να επιβάλεις τη θέση σου, καπελώνοντας το δίκτυο και επιβάλλοντας μια λογική.” Γι’ αυτούς τους χαρακτηρισμούς ισχύει: “οι νεότεροι ή πιο διστακτικοί αναγνώστες μπορεί να το εκλάβουν ως μήνυμα ότι δεν είναι ασφαλές να καταθέτουν απορίες ή διαφορετικές οπτικές.“

Γεια σου Ανδρέα. Υπάρχει μεγάλη απόσταση από την αναφορά του βιβλίου “στην έννοια του πεδίου” και στο συμπέρασμα που καταλήγεις ότι “το φως είναι έννοια”. Πρόκειται για ένα λογικό άλμα, όπως ήδη επισημάνθηκε στα σχόλια. Επιπλέον, το σχολικό βιβλίο περιέχει αρκετά προβληματικά σημεία, τα οποία καλό είναι να μην χρησιμοποιεί κάποιος ως άλλοθι, ώστε να κατασκευάζει προβληματικά θέματα προς εξέταση. Έγραψες παραπάνω: “η παρούσα ανάρτηση αφορά άμεσα τους μαθητές και μάλιστα τις εξετάσεις τους”. Θα έλεγα ότι το ερώτημα που θέτεις ανήκει περισσότερο στη φιλοσοφία της φυσικής ή στη γνωσιολογία και ως εκ τούτου δεν είναι κατάλληλο για μαθητές και πόσω μάλλον για θέμα εξετάσεων. Η πληθώρα σχολίων με αντιρρήσεις εκ μέρους των συναδέλφων σε αυτή, αλλά και στην προηγούμενη ανάρτησή σου είναι ο λόγος που σου προτάθηκε να τη μεταφέρεις στο φόρουμ, ένα χώρο ανταλλαγής απόψεων μεταξύ συναδέλφων, όπου όλοι βγαίνουν κερδισμένοι, χωρίς όμως να εμπλέκονται οι μαθητές. Και το να αναρτά κανείς στο χώρο του φόρουμ, όπως έγραψε ο Γιάννης, δεν είναι κάτι υποτιμητικό.

Αποστόλη καλησπέρα.

Θα ήθελα να σταθώ σε ορισμένα σημεία του σχολίου σου, ώστε να καταλάβω καλύτερα τις ενστάσεις σου και να αποφύγουμε παρανοήσεις.

1. Για το “λογικό άλμα”

Γράφεις ότι υπάρχει “λογικό άλμα” από την αναφορά του βιβλίου στην έννοια του πεδίου μέχρι το συμπέρασμα ότι “το φως είναι έννοια”, και ότι αυτό έχει ήδη επισημανθεί στα σχόλια.
Θα με βοηθούσε πολύ να μου υποδείξεις ποιο ακριβώς είναι αυτό το λογικό άλμα και σε ποιο σχόλιο τεκμηριώνεται, ώστε να μπορέσω να το δω και να το συζητήσουμε επί της ουσίας.

2. Για τα “προβληματικά σημεία” του σχολικού βιβλίου

Αναφέρεις ότι το σχολικό βιβλίο έχει προβληματικά σημεία και ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως “άλλοθι” για τη διατύπωση θεμάτων.
Στην Υπόδειξη της ανάρτησης παραπέμπω σε συγκεκριμένα αποσπάσματα των σχολικών βιβλίων, τα οποία οδηγούν άμεσα στις απαντήσεις των ερωτημάτων.
Θα ήθελα να μου πεις ποιο από αυτά τα συγκεκριμένα αποσπάσματα θεωρείς προβληματικό και για ποιο λόγο.
Επίσης, ο χαρακτηρισμός “άλλοθι” για μια άποψη μπορεί να εκληφθεί ως απαξιωτικός. Σε έναν χώρο όπως το ylikonet, όπου πολλοί νεότεροι ή πιο διστακτικοί συνάδελφοι διαβάζουν, νομίζω ότι πρέπει να αποφεύγονται εκφράσεις που μπορεί να λειτουργήσουν αποθαρρυντικά.

3. Για το ότι το ερώτημα “ανήκει στη φιλοσοφία της φυσικής ή στη γνωσιολογία”

Αναφέρεις ότι τα ερωτήματα της ανάρτησης ανήκουν στη φιλοσοφία της φυσικής ή στη γνωσιολογία και άρα η ανάρτηση δεν είναι κατάλληλη για μαθητές.
Ωστόσο, στην Υπόδειξη της ανάρτησης επισημαίνω ότι οι απαντήσεις στα ερωτήματα προκύπτουν αποκλειστικά από το σχολικό βιβλίο, χωρίς να απαιτείται καμία φιλοσοφική ή γνωσιολογική ανάλυση.
Θα ήθελα λοιπόν να μου πεις σε ποιο σημείο της συγκεκριμένης ανάρτησης απαιτείται φιλοσοφία της φυσικής ή γνωσιολογία, ώστε να το ξαναδώ.

4. Για το θέμα του Φόρουμ

Γράφεις ότι “το να αναρτά κανείς στο φόρουμ δεν είναι κάτι υποτιμητικό”.
Συμφωνώ απολύτως. Και όπως ήδη έγραψα και στον Γιάννη, ουδέποτε είπα ή υπονόησα κάτι τέτοιο.
Θα ήθελα απλώς να μην μου αποδίδονται προθέσεις ή λόγια που δεν εξέφρασα.

Κλείνω λέγοντας ότι η πρόθεσή μου είναι να συζητήσουμε με καθαρότητα και σεβασμό.
Αν υπάρχει συγκεκριμένο σημείο όπου θεωρείς ότι έκανα λάθος, είμαι εδώ να το δω.
Αρκεί να μιλάμε με τεκμηρίωση και όχι με χαρακτηρισμούς.

Πολύ ωραία είναι όλα αυτά που διαβάζω Ανδρέα. Πολύ ευγενικά, με μεγάλο σεβασμό στον συνομιλητή, με διαθεση να ακούσεις, αλλά επί της ουσίας τίποτα. Έχεις μια απάντηση για κάθε ερώτημα και καθόλου δεν σε απασχολεί τι λέει ο συνομιλητής, επί της ουσίας.
Έγραψε ο Αποστόλης:
“Η πληθώρα σχολίων με αντιρρήσεις εκ μέρους των συναδέλφων σε αυτή, αλλά και στην προηγούμενη ανάρτησή σου είναι ο λόγος που σου προτάθηκε να τη μεταφέρεις στο φόρουμ, ένα χώρο ανταλλαγής απόψεων μεταξύ συναδέλφων, όπου όλοι βγαίνουν κερδισμένοι, χωρίς όμως να εμπλέκονται οι μαθητές. “
Όπου για πολλοστή φορά σου ζητάει να πάνε οι δυο τελευταίες αναρτήσεις στο φόρουμ, αφού πρόκειται για συζητήσεις…
Δεν διαβάζω να σε απασχολεί καθόλου το ζήτημα. Σαν να μην σου ζητήθηκε…

Επειδή όμως παραπάνω δόθηκαν απαντήσεις σε σχόλιο δικό μου σε διπλανή ανάρτηση, μεταφέρω το σχόλιο και εδώ, ώστε οι αναγνώστες να έχουν άμεσα, όχι μόνο τις απαντήσεις του Ανδρέα.
Καλημέρα Ανδρέα.
«Δεν είναι κακό να λέμε ξεκάθαρα ότι μια άποψη είναι λάθος. Αρκεί να το κάνουμε με επιχειρήματα και όχι με ειρωνείες. Έτσι βοηθάμε τη συζήτηση να μένει γόνιμη.»
Έχει και άλλες προϋποθέσεις μια συζήτηση για να είναι γόνιμη.
Πρώτα – πρώτα να είναι συζήτηση, να διατυπώνονται απόψεις και θέσεις με ξεκάθαρο τρόπο ώστε οι συμμετέχοντες να είναι φανερό για τι πράγμα μιλούν και πού στοχεύουν. Αλλά ταυτόχρονα οι απόψεις αυτές να στοχεύουν στην αναζήτηση της αλήθειας και όχι στην επιβολή μιας «αλήθειας» που ερχόμαστε να επιβάλλουμε στους συνομιλητές μας, αλλά και να την διδάξουμε, μέσω του δικτύου και στους μαθητές που μας παρακολουθούν
Μέρες τώρα αρνείσαι να ακούσεις ΕΝΑ, έστω ΕΝΑ επιχείρημα, από αυτά που οι φίλοι εδώ διατύπωσαν, ενάντια στην αρχική σου ανάρτηση.
Μια ανάρτηση που ο διαχειριστής του δικτύου, σου ζήτησε να μεταφέρεις στο φόρουμ. Τι πιο απλό και δημοκρατικό; Να συζητήσουμε ό,τι θέλουμε, αλλά να φαίνεται ότι συζητάμε και δεν δίνουμε στα παιδιά υλικό απαραίτητο για την πρόοδό τους. Ότι εδώ συζητάμε και προβληματιζόμαστε. Δεν διδάσκουμε από καθέδρας την απόλυτη αλήθεια. Και συ το αρνήθηκες πεισματικά!!!
Στηρίζεσαι στην ιδιαίτερα δημοκρατική στάση του Αποστόλη για να κάνεις το δικό σου και να επιβάλεις τη θέση σου, καπελώνοντας το δίκτυο και επιβάλλοντας μια λογική.
Και όχι μόνο αυτό, αλλά μετά από 46 σχόλια, αφήνεις την ανάρτηση για το φως ξεκινώντας μια νέα, με το ίδιο περιεχόμενο, ξανά απευθύνοντάς την στους μαθητές. Και ξανά αρνείσαι να την θεωρήσεις συζήτηση.
Την θεωρείς απόλυτη αλήθεια, έτοιμη για να διδαχτεί! Καμιά διάθεση διαλόγου και προβληματισμού.
Μετά από όλα αυτά, ο διάλογος εκφυλίζεται και έρχεται το χιούμορ να χαλαρώσει μια ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα…
Ξέφυγε σε ειρωνεία;
Αν αυτό έγινε ζητάω συγνώμη προσωπικά, για την δική μου εκτροπή που ίσως παρέσυρε και άλλους φίλους σε ανάλογη ανάλαφρη αντιμετώπιση.

Αλλά μεταφέρω και σχόλιο που αναφέρεται σε ερώτημα που έκανα στο ChatGpt, σχετικά με το πότε ένας επιστημονικός διάλογος είναι γόνιμος.
Εδώ γίνεται ο διάλογος, ας δούμε λοιπόν, τι λέει η Τ.Ν. και πόσο εφαρμόζονται οι οι βασικές αρχές για έναν εποικοδομητικό διάλογο.
————————————————
“Πότε ένας διάλογος πάνω σε ένα επιστημονικό θέμα είναι γόνιμος;
Ωραία ερώτηση — και σπάνια συζητιέται όσο θα έπρεπε.
Ένας διάλογος πάνω σε επιστημονικό θέμα είναι γόνιμος όταν δεν είναι απλώς ανταλλαγή απόψεων, αλλά διαδικασία κοινής αναζήτησης της αλήθειας. Αυτό φαίνεται από μερικά βασικά σημάδια:
1. Στόχος είναι η κατανόηση, όχι η “νίκη”Αν οι συμμετέχοντες προσπαθούν να καταλάβουν το φαινόμενο καλύτερα — ακόμα κι αν χρειαστεί να αλλάξουν άποψη — τότε ο διάλογος προχωρά.
Αν ο στόχος είναι «να αποδείξω ότι έχω δίκιο», σταματά η επιστήμη και αρχίζει η ρητορική.
2. Γίνονται σαφείς οι όροι και οι παραδοχέςΠολλές “διαφωνίες” είναι απλώς διαφορετικοί ορισμοί.
Γόνιμος διάλογος σημαίνει:

• ξεκαθαρίζουμε τι εννοούμε με βασικές έννοιες
• λέμε ανοιχτά ποιες παραδοχές κάνουμε
• Έτσι αποφεύγεται να μιλάμε για διαφορετικά πράγματα νομίζοντας ότι μιλάμε για το ίδιο.

3. Υπάρχει αναφορά σε δεδομένα, όχι μόνο σε απόψειςΗ επιστήμη βασίζεται σε:

• παρατηρήσεις
• πειράματα
• μετρήσεις
• δημοσιευμένα ευρήματα

Όταν ο διάλογος γυρίζει μόνο σε “μου φαίνεται λογικό”, γίνεται φιλοσοφική κουβέντα — που μπορεί να είναι ενδιαφέρουσα, αλλά δεν είναι επιστημονική τεκμηρίωση.
4. Υπάρχει διανοητική ταπεινότηταΦράσεις όπως:

• «Μπορεί να κάνω λάθος»
• «Δεν το είχα σκεφτεί έτσι»
• «Αυτό αλλάζει την εικόνα»

είναι δείκτες ποιότητας, όχι αδυναμίας. Χωρίς τη δυνατότητα αναθεώρησης, δεν υπάρχει επιστημονική πρόοδος.
5. Γίνεται διάκριση ανάμεσα σε δεδομένα και ερμηνείαΔύο επιστήμονες μπορεί να συμφωνούν στα δεδομένα αλλά να διαφωνούν στην ερμηνεία.
Ο γόνιμος διάλογος:

• αναγνωρίζει τι είναι παρατήρηση
• τι είναι μοντέλο
• τι είναι υπόθεση

Έτσι η διαφωνία γίνεται δημιουργική αντί για χαοτική.
6. Υπάρχει χρόνος για σκέψη (όχι μόνο άμεση αντίδραση)Η καλή επιστημονική συζήτηση έχει:

• παύσεις
• αναστοχασμό
• διάθεση να διαβαστεί κάτι και να επανέλθει η κουβέντα

Η βιασύνη γεννά επιφανειακές απαντήσεις.
7. Στο τέλος όλοι ξέρουν κάτι περισσότεροΑκόμα κι αν δεν υπάρξει συμφωνία, ο διάλογος είναι γόνιμος όταν:

• έχουν ξεκαθαρίσει τα σημεία διαφωνίας
• έχουν προκύψει νέες ερωτήσεις
• έχει βελτιωθεί η κατανόηση του προβλήματος

Η επιστήμη προχωρά συχνά περισσότερο με καλύτερες ερωτήσεις παρά με τελικές απαντήσεις.
Με μια φράση:
https://i.ibb.co/spVz2yPC/3-1.jpg Γόνιμος επιστημονικός διάλογος είναι αυτός που αυξάνει τη συλλογική κατανόηση, όχι τα εγώ των συμμετεχόντων.”

Διονύση,

Για το ζήτημα της καταλληλόλητας της ανάρτησης για μαθητές, έχω ήδη απαντήσει τρεις φορές: την 1η φορά εδώ στον Αποστόλη, τη 2η φορά εδώ σε σένα και την 3η φορά εδώ, πριν από λίγο πάλι στον Αποστόλη.

Στο τελευταίο μου σχόλιο προς τον Αποστόλη έγραψα αναφέρω ξεκάθαρα ότι τα ερωτήματα της ανάρτησης απαντώνται αποκλειστικά με βάση το σχολικό βιβλίο, χωρίς να απαιτείται καμία φιλοσοφική ή γνωσιολογική ανάλυση. Αυτό προκύπτει ξεκάθαρα και από την Υπόδειξη που υπάρχει στην ανάρτηση και από την Απάντηση που υπάρχει εδώ: Πρότυπα Θέματα Φυσικής – Ανδρέας Βαλαδάκης

Εφόσον η ένσταση του Αποστόλη είναι ότι «η ανάρτηση ανήκει στη φιλοσοφία της φυσικής ή στη γνωσιολογία» και γι’ αυτό δεν είναι κατάλληλη για μαθητές, ζήτησα να μου υποδείξει σε ποιο ακριβώς σημείο της ανάρτησης απαιτείται τέτοια ανάλυση, ώστε να το ξαναδώ.

Μέχρι στιγμής δεν έχω λάβει απάντηση.

Ανδρέα συζητώντας με μαθητές μπορείς να πεις πολλά.
Άλλα ως θέματα, άλλα “μεταξύ τυρού και αχλαδίου”.
Ένα παιδί δεν θα κληθεί να απαντήσει αν το φως είναι έννοια ή είναι οντότητα.

Ένας από τους λόγους (που δεν μπαίνει) είναι ότι δεν μπαίνει ένα θέμα που έχει εγείρει τόσες διαφωνίες.
Αν υποθέσουμε ότι γινόταν λάθος και έμπαινε θα δινόταν την άλλη μέρα η οδηγία να θεωρηθούν σωστές και οι δύο απαντήσεις.

Ανδρέα απαντώ στα ερωτήματα που έθεσες, αν και οι απαντήσεις υπάρχουν ήδη στα σχόλια.

Για το λογικό άλμα

Στην πρώτη σελίδα των σχολίων, ο Γιάννης αναδεικνύει με σαφήνεια πού βρίσκεται το λογικό άλμα. Συνοψίζοντάς το: Από το ότι το πεδίο ως θεωρητικό εργαλείο χαρακτηρίζεται “έννοια”, δεν συνεπάγεται ότι κάθε κάθε φυσικό φαινόμενο ή οντότητα που περιγράφεται με την έννοια του πεδίου είναι και το ίδιο έννοια.

Για τα προβληματικά σημεία του βιβλίου

Τα συγκεκριμένα σημεία του βιβλίου που παραθέτεις και στο πλαίσιο που διατυπώνονται δεν είναι προβληματικά. Το ότι οδηγούν άμεσα στις απαντήσεις των ερωτημάτων είναι προσωπική σου άποψη, την οποία δεν συμμερίζομαι ούτε εγώ, ούτε και οι συνάδελφοι που διαφωνούν. Αν η λέξη “άλλοθι” εκλαμβάνεται ως απαξιωτική, ευχαρίστως την αποσύρω και την αντικαθιστώ με “αφορμή”, “πάτημα” ή “επιχείρημα”.
Ως προς το αν οι νεότεροι ή πιο διστακτικοί συνάδελφοι θα αποθαρρυνθούν, εκείνοι που διαβάζουν γνωρίζουν πολύ καλά ότι οποιαδήποτε απορία τίθεται, απαντιέται άμεσα και με σεβασμό προς το πρόσωπό τους.

Για το αν το ερώτημα ανήκει στην φιλοσοφία της φυσικής ή τη γνωσιολογία

Η σχολική φυσική εστιάζει σε φυσικά φαινόμενα, μετρήσιμα μεγέθη, νόμους και μοντέλα. Οι όροι “αντικείμενο”, “οντότητα” και “έννοια” δεν ορίζονται σε σχολικά εγχειρίδια φυσικής και αφορούν άλλα γνωστικά πεδία. Επομένως ο μαθητής δεν μπορεί να απαντήσει σε κάτι που δεν έχει διδαχθεί με ακρίβεια.

Για το φόρουμ

Το ερώτημα θα μπορούσε να αποτελέσει άριστο θέμα συζήτησης μεταξύ συναδέλφων στο φόρουμ. Από τα σχόλια προκύπτει ότι δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ συναδέλφων, επομένως το θέμα δεν μπορεί να αφορά μαθητές.

Πιο καθαρά και πιο ευγενικά δεν νομίζω ότι μπορώ να τα πω.

Καλό βράδυ.

Καλησπέρα. Γιάννη για το θέμα αν το φώς είναι υπαρκτό ή θεωρητική επινόηση, όσοι έχουν καταθέσει την άποψή τους, και δεν είναι λίγοι, νομίζω συμφωνούν ότι το φως είναι κάτι υπαρκτό. Μόνο ο Ανδρέας θεωρεί ότι δεν είναι. Υπάρχει δηλαδή μια σαφής ανισορροπία: Ανδρέας έναντι όλων. Βέβαια αυτό δεν αποδεικνύει ότι ο Ανδρέας κάνει λάθος, αλλά είναι μια ένδειξη. Αυτό που δεν μπορώ να καταλάβω με τίποτα είναι το πως κάτι, ακόμα και αν δεν το βλέπουμε όπως ισχυρίζεται ο Ανδρέας, που γίνεται με πολλούς τρόπους αντιληπτό σε πάρα πολλά φαινόμενα, δεν υπάρχει!

Αποστόλη καλημέρα.

Ας τα πάρουμε με τη σωστή λογική σειρά.

1. Γράφεις ότι τα σημεία του βιβλίου στα οποία αναφέρεται η ανάρτηση, δεν είναι προβληματικά.

Άρα μπορούμε να βασιστούμε πάνω τους — και αυτό ακριβώς κάνω στην ανάρτηση.

2. Ο Γιάννης, στην πρώτη σελίδα των σχολίων, συγκρίνει τον συλλογισμό με το «όργανο» με τον συλλογισμό για το πεδίο.

Ο πρώτος είναι λανθασμένος διότι η λέξη «όργανο» έχει δύο διαφορετικές σημασίες -μουσικό όργανο και όργανο τάξης- οι οποίες δεν ταυτίζονται.
Στον δεύτερο συλλογισμό αυτό δεν συμβαίνει, διότι στη σχολική Φυσική η έννοια «πεδίο» έχει μία και μοναδική σημασία. Άρα δεν υπάρχει σφάλμα στο συλλογισμό που συνδέει την έννοια πεδίο με το φως. Ο συλλογισμός παρουσιάζεται εδώ: Η έννοια φως – Πρότυπα Θέματα Φυσικής

3. Γράφεις ότι οι όροι «αντικείμενο», «οντότητα» και «έννοια» δεν ορίζονται στα σχολικά εγχειρίδια.

Στα βιβλία του Λυκείου η λέξη «αντικείμενο» εμφανίζεται 187 φορές και η λέξη «έννοια» 126 φορές. Άρα χρησιμοποιούνται συστηματικά στη σχολική Φυσική, γραπτά αλλά και προφορικά. Η λέξη «οντότητα» εμφανίζεται μόνο έξι φορές: καμία στη Α’ Λυκείου, 2 στη Β’ και 4 στη Γ’.

4. Γράφεις ότι το θέμα δεν μπορεί να αφορά μαθητές.

Η παρούσα ανάρτηση αφορά άμεσα την παρουσίαση της έννοιας «πεδίο» στα σχολικά βιβλία και τη σύνδεσή της με το φως. Άρα αφορά άμεσα τους μαθητές.
Τα σχόλια των συναδέλφων αφορούσαν τη συζήτηση που είχε ξεκινήσει στην ανάρτηση «Το φως δεν το βλέπουμε», όχι το παρόν Α και Β Θέμα.

Συμπέρασμα:

Η ανάρτηση βασίζεται άμεσα στο περιεχόμενο των σχολικών βιβλίων και ο συλλογισμός που ακολουθείται είναι σωστός. Η πλειονότητα των συναδέλφων δεν αμφισβήτησε ούτε το ένα ούτε το άλλο.

Επειδή στις δύο σχετικές αναρτήσεις έχουν κατατεθεί πολύ ενδιαφέρουσες απόψεις, σκοπεύω να συντάξω έναν πίνακα που να συνοψίζει τα σημεία συμφωνίας και διαφωνίας, ώστε η συζήτηση να γίνει ακόμη πιο γόνιμη. Μια τέτοια ανάρτηση πράγματι θα ταίριαζε στο Φόρουμ.

Καλημέρα Ανδρέα. Επειδή βλέπω ότι η κουβέντα δεν οδηγεί κάπου, δεν επιθυμώ να συνεχιστεί και σταματώ εδώ. Καλή συνέχεια.

Θα πρέπει να τονιστεί ότι το πεδίο δεν είναι ένα είδος ύλης . που μεταφέρει τη δύναμη με μηχανικό τρόπο, κάτι σαν ελαστικό στερεό.   Είναι μια ιδιαίτερη κατάσταση του χώρου γύρω από την πηγή   Είναι πιο σωστό να πούμε ότι είναι μια εξαιρετικά χρήσιμη – θεμελιώδης -έννοια στον τομέα της φυσικής

Βρίσκουμε το πρόβλημα στο Mind your decisions.
Το λύνει αλγεβρικά.

Καλησπέρα Γιάννη. Είναι ένα εύκολο πρόβλημα και βγαίνει αμέσως.Παρεπιπτοντως έκανα την 1η λύση. Ενδιαφέρουσες και οι άλλες. Πιστεύω ότι θα υπάρχουν και αρκετές άλλες λύσεις.

Καλησπέρα Γιώργο.
Ναι υπάρχουν πολλές λύσεις κυρίως αλγεβρικές.
Ένα πιθανό λάθος εντοπίζει το βίντεο στην αρχή. Να πεις ότι η διαφορά πρέπει να είναι 19 μέτρα.

Ναι αυτή φαίνεται ότι είναι η παγίδα. Αλλά το ότι δίνει 69 αντί κάτι στρογγυλό (π.χ 70 ) όπως το 50 φαίνεται από την ανάγνωση ότι είναι παγίδα.

Καλό μήνα σε όλους.
Αφιερωμένη στους συναδέλφους που διδάσκουν φυσική γ.π. στην Β΄ Λυκείου και επιμένουν να κάνουν μάθημα…

Καλημέρα Διονύση και καλό μήνα.
Ο “μεγεθυντικός φακός” των ερωτήσεων που θέτεις στοχευμένα, δείχνει το δρόμο των απαντήσεων, χωρίς να αποκαλύπτει τη λύση , συμβάλλοντας στην κατανόηση του φαινομένου!
Βασικά πράγματα που πρέπει να διδάσκονται, προκειμένου να αφομοιώσει ο μαθητής βασικές έννοιες !
Τα θέματα που θέτεις προσομοιάζονται με ..τον παππού που πιάνει το εγγόνι του και του δείχνει τα αμπελοχώραφά του!
Νάσαι καλά.

Καλημέρα Διονύση. Πολύ καλή. Οι μαθητές μαθαίνουν τη φυσική σημασία της ΗΕΔ και της εσωτερικής αντίστασης. Πραγματοποιείται και στο εργαστήριο αλλά και με την προσομοίωση του Phet. Αυτά μαθαίνονται στη Β΄Λυκείου και όχι στη Γ΄, όταν κάνουμε το νόμο Biot-Savart. Έχει πετάξει το πουλάκι. Ο διδάσκοντας πρέπει να κάνει άθλο να το εξηγήσει και να πείσει τους μαθητές.

Καλημέρα Διονύση . ‘Ομορφη και προπάντως διδακτική, όπως πάντα.
Ισως θα έπρεπε να αναφερθεί στο πρώτο ερώτημα και η απάντηση “η εξωτερική αντίσταση R να είναι πολύ μεγάλη , τόσο ώστε η ενταση του ρεύματος που δείχνει το αμπερόμετρο να είναι πολυ μικρότερη της μικροτερης ενδειξης στην κλιμακα του”, με σκοπό να γίνει κάποια συζητηση με αυτό (περισσότερο εργαστηριακού ενδιαφέροντος).

Καλό απόγευμα συνάδελφοι.
Πρόδρομε, Ανδρέα και Γιώργο σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλησπέρα Παντελή.
Ωραία άσκηση που απαιτεί και τη χρήση της αγαπημένης σου Γεωμετρίας. Να είσαι πάντα καλά.

Γειά σου Πρόδρομε.
Απαραίτητο εργαλείο ,ειδικά για το κεφάλαιο
αυτό…
Καλά να περνάς

Καλημέρα Διονύση.
Το ισοσκελές ορθογώνιο τρίγωνο, είναι το ήμισυ του τετραγώνου σου,
από το οποίο εξυπηρετήθηκα ως προς τις τιμές μεγεθών που είχες επιλέξει.
Ωραίος ο περιβαλλοντικός χαρακτηρισμός!
Καλό κουτσοφλέβαρο να ‘χουμε…
Η ψαριά μου…

Καλημέρα και καλή Κυριακή Παντελή.
Η κίνηση στο μαγνητικό πεδίο, που το τριγωνικό μαγνητικό πεδίο δημιουργεί όμορφο περιβάλλον!!

Γειά σου Ανδρέα και συγχαρητήρια για την συνδυαστική άσκηση στο ηλεκτρικό και κατόπιν στο μαγνητικό πεδίο!
Τέτοιες ασκήσεις πρέπει να διδάσκονται προκειμένου να εξασκηθούν οι υποψήφιοι.
Να είσαι πάντα καλά.

Καλημέρα και καλή Κυριακή Ανδρέα.
Συγχαρητήρια για την, πολύ διδακτική, άσκηση που μας προφέρεις…
Αν ένας μαθητής έχει ξεκαθαρισει τις διαφορές της κίνησης σε αυτά τα δύο πεδία, μπορεί απο κει και πέρα να αντιμετωπίσει κάθε πρόβλημα (αρκεί να μην φοβηθεί τη Γεωμετρία…).

Καλημέρα συνάδελφοι. Σας ευχαριστώ. Πρόδρομε είναι ένα κομμάτι ύλης, που έχει πίσω του πολύ …Φυσική. Οι επιταχυντές σωματιδίων στο CERN – που πάνε …εκδρομή μαθητές Β΄Λυκείου και δεν καταλαβαίνουν τίποτα – προσεγγίζονται σε Λυκειακό επίπεδο σε αυτό το Κεφάλαιο. Μακάρι να είχαμε και στην ύλη το κύκλοτρο.
Διονύση αυτό ήθελα, να είναι δίπλα – δίπλα τα δυο πεδία και να γίνει η σύγκριση. Η Γεωμετρία εδώ είναι απαραίτητη.

Καλημέρα Ανδρέα. Στις ετικέτες που συμπεριέλαβες το θέμα σου, εντάσσονται ασκήσεις και ερωτήσεις για μαθητές. Το συγκεκριμένο θέμα δεν εμπίπτει στα παραπάνω, οπότε καλό είναι να το μεταφέρεις στο φόρουμ ή στα άρθρα.

Γιατί δεν είναι ερώτηση για μαθητές;

Καλησπέρα Ανδρέα. Μου προκαλεί μεγάλη έκπληξη η άποψή σου για το φως. Λες ότι το φως είναι μια θεωρητική έννοια(!), μια επινόηση δηλαδή του ανθρώπου, και ότι στην πραγματικότητα δεν υπάρχει(;). Λες ότι δεν γίνεται κάτι να έχει και σωματιδιακή και κυματική φύση. Το φως γίνεται διότι είναι μια θεωρητική έννοια. Επίσης λες ότι το φως δεν το βλέπουμε(!). Και πως να το δούμε αφού είναι μια θεωρητική έννοια, δεν αντιστοιχεί σε κάποια φυσική ποσότητα, δεν υπάρχει. Αυτά κατάλαβα από την τοποθέτησή σου, αν κάνω λάθος διόρθωσέ με. Δεν συμφωνώ σε τίποτα από αυτά που λες. Το φως το αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας. Όταν βλέπεις μια λάμπα, ένα ερυθρωπυρωμένο σίδερο, τον ήλιο, τα άστρα, δεν βλέπεις φως; Το φως δεν είναι αυτό που πέφτει πάνω στον αμφιβληστροειδή χιτώνα, δεσμεύεται από τα ραβδία και τα κωνία που είναι φωτοευαίσθητα κύτταρα, επάγει νευρικές ώσεις οι οποίες μέσω του οπτικού νεύρου μεταφέρονται στον εγκέφαλο και μετατρέπονται σε εικόνα; Υπάρχει βέβαια και αόρατη ακτινοβολία διότι το μάτι μας είναι ευαίσθητο μόνο σε ορισμένες συχνότητες, στο ορατό. Το φως δεν είναι αυτό που όταν πέφτει πάνω μας μας ζεσταίνει; Χωρίς το φως θα ήταν αδύνατη η ζωή με τη μορφή που την ξέρουμε, αφού η σημαντικότερη ίσως λειτουργία για τη ζωή, η φωτοσύνθεση, γίνεται από τα φυτά με την ενέργεια του φωτός. Το φως δεν έχει διττή φύση, οπως λένε πολλά βιβλία. Το φως δεν είναι ούτε σωματίδιο ούτε κύμα. Είναι φως. Εμείς προσπαθούμε να το προσεγγίσουμε μέσω δύο μοντέλων που έχουμε αναπτύξει, το σωματιδιακό και το κυματικό. Ανάλογα με τις συνθήκες, ανιχνεύουμε άλλοτε σωματιδιακές και άλλοτε κυματικές ιδιότητες. Αυτο δεν σημαίνει ότι έχει διττή φύση. Ένα είναι το φως και εκδηλώνει ιδιότητες άλλοτε κύματος και άλλοτε σωματιδίου, ανάλογα με τις συνθήκες. Το φως δεν είναι νομίζω θεωρητική επινόηση! Θεωρητική επινόηση είναι π.χ. ο αριθμός οξείδωσης στη Χημεία. Δεν αντιστοιχεί σε κάποια φυσική ποσότητα. Είναι μια έννοια που επινόησαν οι Χημικοί για να έχουμε μια “λογιστική διαχείριση” στις μετατοπίσεις των ηλεκτρονίων στις χημικές αντιδράσεις. Στην εικόνα που δίνεις νομίζω δεν βλέπουμε το φως διότι απλούστατα δεν κατευθύνεται προς τα μάτια μας. Αν όμως στρέψεις την πηγή προς το πρόσωπό σου, νομίζω μια χαρά θα το δείς.

Θοδωρή καλημέρα.

Διατυπώνεις με σαφήνεια την ένστασή σου και αυτό βοηθάει πολύ τη συζήτηση.

Νομίζω ότι η κύρια διαφωνία σου διατυπώνεται στην αρχή και στο τέλος του σχόλιού σου και αφορά άμεσα το ερώτημα: “Βλέπουμε το φως;” Στην απάντηση που θα δώσει κάποιος σε αυτό το ερώτημα θα μπορέσει κατάλληλα να ενσωματώσει όλα τα υπόλοιπα που αναφέρεις. Θα περιοριστώ λοιπόν σε δύο σημεία που νομίζω ότι ξεκλειδώνουν τη διαφωνία:

Ρωτάς: “”Όταν βλέπεις μια λάμπα, ένα ερυθροπυρωμένο σίδερο, τον ήλιο, τα άστρα, δεν βλέπεις φως;”

Απάντηση: Όχι δεν βλέπεις φως. Βλέπεις απλώς φωτισμένα σώματα. Διότι, αν το φως ήταν κάτι που βλέπουμε, θα το βλέπαμε και σε διαφορετική περιοχή από εκεί που βρίσκονται τα φωτισμένα αντικείμενα, π.χ. στην περιοχή μεταξύ του αναμμένου προβολέα και της φωτισμένης οθόνης.

Γράφεις: “Στην εικόνα που δίνεις νομίζω δεν βλέπουμε το φως, διότι απλούστατα δεν κατευθύνεται προς τα μάτια μας. Αν όμως στρέψεις την πηγή προς το πρόσωπό σου, νομίζω μια χαρά θα το δεις.”

Απάντηση: Όταν στρέψεις τον προβολέα προς το πρόσωπό σου, βλέπεις απλώς το αναμμένο προβολέα, όχι κάτι περισσότερο.

Αν θέλεις μπορώ να σου δώσω παράδειγμα και με τον Ήλιο.

Καλημέρα Ανδρέα και Θοδωρή.
Ανδρέα βοήθα να καταλάβω.
Δεν βλέπουμε το φως αν δεν πέσει στα μάτια μας (απ’ ευθείας ή σκεδαζόμενο).
Δεν ακούμε τον ήχο αν δεν πέσει στ’ αυτιά μας. (Π.χ. ηχητικά κάτοπτρα Ευγενιδείου).
Δεν είναι λογικά αυτά;

Καλημέρα Γιάννη.

Γράφεις: “Δεν βλέπουμε το φως αν δεν πέσει στα μάτια μας (απ’ ευθείας ή σκεδαζόμενο).”

Απάντηση: Όταν βλέπουμε ένα λευκό χαρτί, δεν βλέπουμε φως να πέφτει στα μάτια μας. Βλέπουμε απλώς ένα λευκό χαρτί. Λέμε ωστόσο ότι φως διαδίδεται από το χαρτί στα μάτια μας.

Άρα το φως είναι μια δική μας θεωρητική επινόηση, που στην ιστορία της Φυσικής έχει αποδειχθεί πολύτιμη.

Και αυτό που πέφτει στον αμφιβληστροειδή Ανδρέα και επίσης μας ζεσταίνει είναι θεωρητική επινόηση;

Τώρα με μπέρδεψες χειρότερα.
Τα κωνία και τα ραβδία του αμφιβληστροειδούς δέχονται ερεθίσματα όταν πέσουν σ’ αυτά φωτόνια. Έτσι βλέπουμε.

Όμως μιλάμε με περιφράσεις ώστε ο λόγος μας να είναι σύντομος. Λέμε:
-Είδα το φως.
και εννοούμε όλα τα προηγούμενα (τα οποία μάθαμε κάποια στιγμή στο σχολείο).

Θοδωρή

εμείς απλώς βλέπουμε και ζεσταινόμαστε. Και τότε λέμε ότι “φως πέφτει στο αμφιβληστροειδή” και “φως μας ζεσταίνει”.

Ε ναι δεν βλέπουμε ένα φωτόνιο αν αυτό δεν πέσει στα μάτια μας.
Αν σε ανακρίνουν και σου ρίχνουν καταπρόσωπο το φως από το πορτατίφ βλέπεις.

Ανδρέα μη παρεξηγηθώ. Έβαλες κάτι πολύ ωραίο!
-Γιατί στην πρώτη φωτογραφία απουσιάζει ο κώνος που εμφανίζεται στη δεύτερη;
-Διότι στην πρώτη περίπτωση δεν υπάρχουν (ή υπάρχουν ελάχιστα) αιωρούμενα σωματίδια. Τα αιωρούμενα σωματίδια σκεδάζουν το φως, το σκεδαζόμενο φως πέφτει στα μάτια μας και έτσι γίνονται ορατά.

Το ξέρουμε διότι πριν την ανάκριση δεν έπεφτε κάτι στα μάτια μας.
Άρχισε να πέφτει όταν πάτησαν τον διακόπτη.

Όταν παίζουμε ακροβατώντας μεταξύ περιφράσεων και κυριολεξίας μπερδευόμαστε.
-Είδα την τρέλα να γυρνά σε καλντερίμια και στενά. (Μάνος Ελευθερίου).
-Μετά το θαύμα είδε το φως του.
-Είδα φως και μπήκα.
Περιφράσεις και μεταφορές. Σχήματα του καθημερινού λόγου.
Τι να πούμε στον τελευταίο που «είδε φως και μπήκε»;
Να του πούμε ότι δεν είδε το φως αλλά το πυρακτωμένο νήμα βολφραμίου;

Όταν πάτησαν τον διακόπτη, το μόνο που ξέρουμε είναι ότι άναψε ο προβολέας. Τα υπόλοιπα τα φανταζόμαστε.

Γιάννη,

όταν βλέπουμε έναν αναμμένο προβολέα, πώς ξέρουμε ότι φως πέφτει από τον προβολέα στα μάτια μας;

Το προηγούμενο σχόλιό μου με το παιγνίδι περίφραση-κυριολεξία απαντά και στο πρόσφατο σχόλιό σου.
Λέμε:
-Άκουσα το Νίκο.
Πως θα σου φαινόταν αν μας διόρθωναν:
-Όχι άκουσες τον ήχο που παρήγαγε ο Νίκος!

Γιάννη

Συμφωνώ απόλυτα με το σχόλιό σου:

“-Μετά το θαύμα είδε το φως του.”
“-Είδα φως και μπήκα.”
Πράγματι, όπως αναφέρεις, αυτά είναι περιφράσεις και μεταφορές. Σχήματα του καθημερινού λόγου.

Στη Φυσική: “Να του πούμε ότι δεν είδε το φως αλλά το πυρακτωμένο νήμα βολφραμίου.” Και να προσθέσουμε: “Λέμε ότι φως διαδίδεται από το πυρακτωμένο νήμα στα μάτια του.”

Γιάννη στη Εικόνα δεν βλέπουμε κάποιο φωτόνιο.

https://i.ibb.co/rGDJKCQ5/344.jpg

Περίμενα από χθες κάποια αντίδραση στην παραπάνω ανάρτηση.
Βρε συνάδελφοι σε χώρο Φυσικής-Χημείας είμαστε…
Ευτυχώς αντέδρασε ο Θοδωρής Βαχλιώτης, αφού είχα αρχίσει να αμφιβάλλω για τα θεμελιώδη…
Ας πω λοιπόν και γω μια γνώμη αφού διάβασα:

«Ότι το φως είναι θεωρητική επινόηση που συνδέει κάποια φαινόμενα μεταξύ τους.»
«Ναι, διότι το φως είναι θεωρητική επινόηση. Για παράδειγμα ένα αντικείμενο δεν μπορεί να έχει συγχρόνως σωματιδιακές και κυματικές ιδιότητες. Όμως το φως δεν είναι αντικείμενο, είναι θεωρητική επινόηση.»

Τι ακριβώς σημαίνει ότι το φως είναι «θεωρητική επινόηση»;
Δεν είναι αντικείμενο;
Διαβάζοντας τα παραπάνω καταλαβαίνω ότι είναι κάτι ανύπαρκτο.
Κάτι μεταφυσικό…
Τώρα πώς στην εξίσωση hf= ½ mυ2+b μπαίνει η ενέργεια κάποιας θεωρητικής επινόησης και πώς το ηλεκτρόνιο παίρνει ενέργεια από κάτι που είναι μη υπαρκτό αντικείμενο, είναι για μένα ακατανόητο.
Βέβαια αν ήμουν μαθητής και μου έλεγαν ότι το φως είναι θεωρητική επινόηση αφού δεν το βλέπουμε, θα έλεγα ότι και το ηλεκτρόνιο δεν το βλέπουμε, ούτε το πρωτόνιο βλέπουμε, ούτε τα άτομα ή τα μόρια βλέπουμε. Και αφού δεν τα βλέπουμε δεν υπάρχουν σαν αντικείμενα. Είναι όλα θεωρητικές επινοήσεις…
Συνεπώς όλα αυτά που μας διδάσκετε κύριοι καθηγητές, μιλώντας μας για τη φύση είναι ανύπαρκτα.
Ο μόνος κόσμος που υπάρχει είναι ο κόσμος των ιδεών…
Ας το φιλοσοφήσουμε λοιπόν…

Οι μαθητές αυτό περιμένουν.!!!
Καλό βράδυ Ανδρέα…

Διονύση

πολύ σωστά υπενθυμίζεις ότι βρισκόμαστε σε χώρο Φυσικής-Χημείας.

Αρχικά λοιπόν πρέπει να ορίσεις το αντικείμενο φως και κατόπιν να περιγράψεις ένα πείραμα με το οποίο να επιβεβαιώνεται ότι αυτό το αντικείμενο διαδίδεται.

Οι μαθητές αυτό περιμένουν.

Αλλιώς το φως είναι μια πολύτιμη, θεωρητική επινόηση της Φυσικής που συνδέει διαφορετικά φαινόμενα. Και αυτό πρέπει να το πούμε ξεκάθαρα στους μαθητές.

Για παράδειγμα συνδέει μεταξύ τους τη φωτισμένη επιφάνεια απέναντι στον αναμμένο προβολέα με τη φωτισμένη σκόνη ανάμεσα στον προβολέα και την επιφάνεια. Πως; Και στις δύο περιπτώσεις λέμε ότι φως διαδίδεται από τον προβολέα στην επιφάνεια και στη σκόνη και από εκεί στα μάτια μας.

Τι εννοείς; Μπορείς να μιλήσεις για το φως σε μαθητές χωρίς ορισμό και πείραμα; Αυτό είναι αρκετό, μόνο αν το ζητούμενο είναι η αποστήθιση. Αλλά νομίζω ότι πολλές φορές έχεις εκφραστεί εναντίον μιας τέτοιας στάσης και έχεις συγκρουστεί με υποστηρικτές της. Όταν πεις στους μαθητές σου ότι το φως είναι αντικείμενο που διαδίδεται, όπως αναφέρεις στο σχόλιό σου θα πρέπει περιμένουν να μια πειστική εξήγηση. Εκτός και έχουν μάθει απλώς να αποστηθίζουν. Αλλά τότε δεν είναι Φυσική είναι Θρησκευτικά.

Καλησπέρα Αντρέα.
Να ξεκινήσουμε με το παράδειγμά σου
Όπου λέει «ένα ποσό ενέργειας μετατρέπεται σε ύλη». Ποιου η ενέργεια μετατρέπεται, μιας επινόησης; Στο αντίστροφο φαινόμενο όπου συγκρούονται ένα ποζιτρόνιο και ένα ηλεκτρόνιο τι προκύπτει μια επινόηση;Στο  hf= ½ mυ2+b που ανέφερε και ο Διονύσης ποιου την ενέργεια εκφράζει ο όρος hf;

Ρωτάς  «Αρχικά λοιπόν πρέπει να ορίσεις το αντικείμενο φως και κατόπιν να περιγράψεις ένα πείραμα με το οποίο να επιβεβαιώνεται ότι αυτό το αντικείμενο διαδίδεται.»
Στην διδακτέα ύλη της Γ΄ περιλαμβάνονται  οι παράγραφοι
2.6. Παραγωγή Ηλεκτρομαγνητικών Κυμάτων.
2.7. Η Μετάδοση και Λήψη Σημάτων με Ηλεκτρομαγνητικά Κύματα.
2.8. Το Φάσμα Της Ηλεκτρομαγνητικής Ακτινοβολίας.
7.1. Εισαγωγή (Στοιχεία Κβαντομηχανικής)
Τι άλλο  χρειάζεται για να απαντηθεί το ερώτημά σου;
Νομίζω τελικά είναι αναμφισβήτητο ότι:Το φως είναι κάτι που μετράμε άμεσα. Το ανιχνεύουμε με τα μάτια μας, με αισθητήρες, με φωτογραφικές πλάκες, με κεραίες. Αυτό που είναι θεωρητικό είναι το μοντέλο που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε τη συμπεριφορά του φωτός.Θεωρώ ότι  αναστρέφεις τη σχέση: αντιμετωπίζεις το φως ως μια έννοια που δημιουργήθηκε από τη θεωρία, ενώ στην πραγματικότητα η θεωρία δημιουργήθηκε για να εξηγήσει την πολύ πραγματική, μετρήσιμη συμπεριφορά του φωτός.

Καλησπέρα παιδια.
Προβληματίστηκα με τις παραπάνω θέσεις. Και αυτό είναι στην ουσία που αξίζει.
Θυμήθηκα και ένα αρχέγονο ερώτημα. Πέφτει ένας κεραυνός. Υπάρχει ατμόσφαιρα αλλά δεν υπάρχει ζωή. Συμβαίνουν μεταβολές πίεσης που διαδίδονται πανταχόθεν? Πίεση?
Τέλος πάντων παράγεται ήχος?Μα αφού δεν υπάρχουν αυτιά.
Το φως είναι υπαρκτή φυσική οντότητα, δηλαδή συγκεκριμένη μορφή αλληλεπίδρασης της ύλης (ηλεκτρομαγνητικό πεδίο / φωτόνια), η οποία υπάρχει και δρα ανεξάρτητα από την παρουσία παρατηρητών. Οι θεωρίες της φυσικής δεν το επινοούν, αλλά το περιγράφουν με εννοιολογικά και μαθηματικά μοντέλα, τα οποία προσεγγίζουν την αντικειμενική πραγματικότητα. Τελικά προς το παρόν άλλα φαινόμενα ερμηνευονται απο την κυματική κι αλλα απο την σωματιδιακή φύση. Κι αν κάποιος επιμένει για το τι είναι, ειναι φωτόνια.
Εγώ τωρα ειλικρινά το αντιλαμβάνομαι?
Όχι.Αλλά ας δώσουμε το δικαίωμα στην φύση να μην υποχρεούται να είναι πάντα κατανοητή.
Πιο γενικά
Η υλη και οι αλληλεπιδρασεις της υπάρχουν αντικειμενικά ανεξάρτητα από παρατηρητές και συνειδήσεις.
Τέλος πάντων παιδιά απευθυνόμενος σε μαθητές
Οι φυσικές θεωρίες δεν επινοούν τον κόσμο αλλά τον προσεγγίζουν.

Άρη καλησπέρα.

Στην Απάντηση που υπάρχει εδώ, αναφέρεται ότι ο ρόλος της έννοιας φως είναι να συνδέει διαφορετικά φαινόμενα μεταξύ τους.
Για παράδειγμα κάτω από κατάλληλες προϋποθέσεις μια μεταλλική επιφάνεια μπροστά από έναν προβολέα ηλεκτρίζεται. Σε αυτή τη διαδικασία λέμε ότι φως διαδίδεται από τον προβολέα στην επιφάνεια και επιπλέον λέμε ότι το φως μεταφέρει ενέργεια στην επιφάνεια. Στην περίπτωση της δίδυμης γένεσης η ενέργεια που μεταφέρεται από το φως λέμε ότι μετατρέπεται σε μάζα.
Χρησιμοποιώντας λοιπόν την έννοια φως και αποδίδοντάς της κατάλληλες ιδιότητες συνδέουμε μεταξύ τους τρία εντελώς διαφορετικά φαινόμενα: το φωτισμό μιας επιφάνειας, την ηλέκτριση μιας επιφάνειας και τη δίδυμη γένεση. Αυτή είναι η μεγάλη χρησιμότητα της θεωρητικής επινόησης φως: να συνδέει διαφορετικά φαινόμενα μεταξύ τους.

Ο Διονύσης στο σχόλιό του αναφέρει ότι το φως είναι αντικείμενο. Εσύ λες ότι είναι κάτι που μετράμε άμεσα. Επίσης το φως διαδίδεται. Και τέλος βλέπουμε το φως μόνο όταν βλέπουμε ένα φωτισμένο σώμα. Πως ορίζεται αυτό το αντικείμενο που διαδίδεται; Από τις διδακτικές Ενότητες που αναφέρεις δεν προκύπτει κάποιος ορισμός ούτε περιγράφεται κάποιο πείραμα με το οποίο να επιβεβαιώνεται ότι αυτό το αντικείμενο διαδίδεται. Άρα δεν πρόκειται για αντικείμενο αλλά για μια θαυμάσια θεωρητική σύλληψη που διατρέχει όλη τη Φυσική και πρωταγωνιστεί στη ενοποίηση ποικίλων φαινομένων.

Και πολύ σωστά παρατηρεί ο Γιάννης σε δικό του σχόλιο ότι αυτή η έννοια δεν έχει σχέση με περιφράσεις και μεταφορές, που είναι σχήματα του καθημερινού λόγου όπως: “-Μετά το θαύμα είδε το φως του.” και “-Είδα φως και μπήκα.”

Ανδρέα οι φράσεις αυτές είναι περιφράσεις ή μεταφορές αλλά το φως το θεωρώ υπαρκτή οντότητα. Δεν είναι έννοια όπως η Εντροπία, το δυναμικό κ.λ.π.
Δεν καταλαβαίνω τι λες.

Γεια σου Αντρέα.Λέμε ότι το φως μεταφέρει ενέργεια στην επιφάνεια. Στην περίπτωση της δίδυμης γένεσης η ενέργεια που μεταφέρεται από το φως λέμε ότι μετατρέπεται σε μάζα.Δηλαδή σε μάζα μετατρέπεται η ενέργεια κάποιας θεωρητικής επινόησης και όχι μιας φυσικής οντότητας;  Η διατήρηση της ενέργειας είναι πολύ «σκληρό» εργαλείο. Θυμόμαστε ότι ο Πάουλι πρόβλεψε την ύπαρξη των νετρίνων, που τότε κανείς δεν ήξερε ούτε φανταζόταν,  επειδή δεν διατηρούνταν η ενέργεια στη β διάσπαση.Πως ορίζεται αυτό το αντικείμενο που διαδίδεται; Από τις διδακτικές Ενότητες που αναφέρεις δεν προκύπτει κάποιος ορισμός ούτε περιγράφεται κάποιο πείραμα με το οποίο να επιβεβαιώνεται ότι αυτό το αντικείμενο διαδίδεται.«Ηλεκτρομαγνητικό κύμα είναι η ταυτόχρονη διάδοση ενός ηλεκτρικού και ενός μαγνητικού πεδίου. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα διαδίδονται στο κενό με την ταχύτητα του φωτός. Σε όλα τα υλικά διαδίδονται με μικρότερη ταχύτητα. Από τη μελέτη των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων διαπιστώθηκε ότι: Το ηλεκτρομαγνητικό κύμα είναι εγκάρσιο. Τα διανύσματα του ηλεκτρικού και του μαγνητικού πεδίου είναι κάθετα μεταξύ τους και κάθετα στη διεύθυνση διάδοσης του κύματος. Κάθε στιγμή το πηλίκο των μέτρων των εντάσεων του ηλεκτρικού και του μαγνητικού πεδίου ισούται με την ταχύτητα του φωτός.»
…………………………………………………….
«Η αιτία δημιουργίας του ηλεκτρομαγνητικού κύματος είναι η επιταχυνόμενη κίνηση των ηλεκτρικών φορτίων.»
……………………………………………..
«2.7.   Η Μετάδοση και Λήψη Σημάτων με Ηλεκτρομαγνητικά Κύματα»
………………………………………………..
«Ηλεκτρομαγνητικά κύματα δεν παράγονται μόνο από ταλαντούμενα ηλεκτρικά δίπολα. Σήμερα γνωρίζουμε ότι συνδέονται με ένα πλήθος φυσικών φαινομένων όπως είναι η αποδιέγερση των ατόμων, οι πυρηνικές διασπάσεις κ.ά. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα καλύπτουν ένα ευρύτατο φάσμα μηκών κύματος και συχνοτήτων.»
………………………………………………….
Το ορατό φως. Είναι το μέρος εκείνο της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που ανιχνεύει ο ανθρώπινος οφθαλμός. Το μήκος κύματος του ορατού φωτός κυμαίνεται από 400 nm έως 700 nm (δηλαδή από 400 x 10-9m έως 700 x 10-9m). Το ορατό φως παράγεται από την ανακατανομή των ηλεκτρονίων στα άτομα και στα μόρια. Κάθε υποπεριοχή του ορατού φάσματος προκαλεί στον άνθρωπο την αίσθηση κάποιου συγκεκριμένου χρώματος.
……………………………………………………………
7.1. Εισαγωγή
Ο Maxwell, με την ενοποιημένη θεωρία του για τον ηλεκτρομαγνητισμό (1864), είχε προβλέψει την ύπαρξη των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων ως μηχανισμού διάδοσης της ενέργειας του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου στο χώρο. Αρκετά χρόνια αργότερα, το 1886, και ενώ ο Maxwell είχε πεθάνει, ο Γερμανός Heinrich Hertz παρήγαγε ηλεκτρομαγνητικά κύματα με ταλαντούμενα ηλεκτρικά δίπολα και απέδειξε ότι αυτά διαδίδονται στο χώρο με την ταχύτητα του φωτός. Είχε ανοίξει ο δρόμος για τη διερεύνηση της αλληλεπίδρασης ακτινοβολίας και ύλης. Ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα μπορούσε να μεταφέρει ενέργεια σ’ ένα άτομο θέτοντάς το σε εξαναγκασμένη ταλάντωση και, αντίστροφα, ένα ταλαντούμενο άτομο, παρήγαγε ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα.
…………………………….
Το 1900 ο Max Planck κάνει την πολύ ριζοσπαστική υπόθεση ότι η ενέργεια εκπέμπεται ή απορροφάται από ένα αντικείμενο κατά διακριτές ποσότητες (κατά κβάντα) ή, πιο απλά, κατά μικρά πακέτα. Η συνολική ενέργεια λοιπόν δεν μπορεί παρά να είναι ακέραιο πολλαπλάσιο του κβάντου ενέργειας. Η υπόθεση αυτή αποδείχθηκε επιτυχής στην αντιμετώπιση των αδιεξόδων στα οποία είχε οδηγηθεί η κλασική θεωρία
 
Άρα από τις διδακτικές Ενότητες που αναφέρω είναι σαφές και τι είναι Η/Μ κύμα (και το φως)  και πως διαδίδεται.

Kαλημερα σε ολους. Τι σημαινει βλεπω; Τι σημαινει στην καθημερινη ζωη και τι σημαινει στην Φυσικη? Το Higgs το ειδαμε? Ναι διοτι ειδαμε τα αποτελεσματα μιας κρουσεως που απεδειξε την υπαρξη του. Οταν βλεπουμε ενα λουλουδι βλεπουμε το φως που φτανει στα ματια μας ή το φως απλως μεταφερει την εικονα και εμεις βλεπουμε το λουλουδι και οχι το φως; Οπως το παρει κανεις ή οπως σας αρεσει 🙂

Καλησπέρα σε όλους.
Το φως (όπως και ο ήχος ) Ανδρέα ειναι “οντότητες” που υπάρχουν , αλληλεπίδρούν με άλλες οντότητες.Αν υπάρχει ο κατάλληλος αισθητήρας-ανιχνευτης “καταγράφεται η αλληλεπλιδραση. Ευτυχώς είμαστε “τυχεροί ” και διαθέτουμε του κατάλληλους ανιχνευτές- αισθητήρες.
Στην πρωτη φωτογραφια δεν εχουμε αλληλεπιδραση στην πορεια του φωτος και ετσι δεν το αντιλαμβανομαστε.

Καλή βδομάδα σε όλους.
Για τον Κωνσταντίνο:
Επέλεξες μια δευτερεύουσα “διαφωνία” για να το παίξεις Πόντιος Πιλάτος;
Το θέμα δεν είναι η σημασία της λέξης “βλέπουμε” και τι εννοούμε όταν την λέμε. Αυτό σηκώνει συζήτηση και θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει το α ή το β.
Το ζήτημα είναι αν το φως είναι μια θεωρητική επινόηση ή είναι μια οντότητα προϋπάρχουσα των δικών μας μελετών, ερευνών, θεωριών…
Και σε αυτό δεν βλέπω να παίρνεις θέση, ενώ όλοι οι άλλοι φίλοι που σχολίασαν, πήραν σαφή θέση, χωρίς ήξεις αφήξεις.

Καλημέρα. Νομίζω ότι ο κ. Βαλαδάκης βρίσκεται σε καλό δρόμο. Τέτοια …πρότυπα έλεγε και ο Ernst Mach και έγινε διάσημος. 

Καλημέρα παιδιά.
Διονύση είναι δευτερεύουσα διαφωνία ή το βασικό επιχείρημα του Ανδρέα;

Καλημερα Διονύση. Επελεξα να κανω ενα μικρο σχολιο πανω στον τιτλο της αναρτησεως,που υποθετω οτι περιγραφει και το κυριως θεμα. Χωρις να θελω να προσφερω κατι στην συζητηση. Σχετικα με το αλλο που λες τι θεση να παρω; Αν το φως ειναι φωτονια; To standarnd model λεει οτι το φωτονιο ειναι ενα Gauge μποζονιο και απ οτι ξερω μεχρι στιγμης δεν εχουμε κατι πιο πετυχημενο απο το Standard model. Σε μενα φαινεται σαν να εννοει οτι το φωτονιο υπαρχει στα αληθεια και οχι στην φαντασια μας.

https://i.ibb.co/nZgQqzZ/photon6be4979a8f1be0e10d3810-1770018451-9638.jpg

Καλημέρα Γιάννη.
Νομίζω ότι πρέπει να ξεκαθαρίσουμε για το πλαίσιο του σχολιασμού μας.
Μιλάμε γλωσσολογικά για το νόημα και τι εννοούμε λέγοντας «φως» και λέγοντας «βλέπω»;
Αν είναι αυτό το ζήτημά μας, μπορεί κάποιος να βάλει ένα θέμα συζήτησης στο φόρουμ, όπου μπορούμε να συζητήσουμε, τι εννοούμε όταν λέμε ότι:
Βλέπω ένα αυτοκίνητο να περνά.
Βλέπω ότι πέρασε η ώρα.
Βλέπω συχνά όνειρα.
Βλέπω με τα μάτια της καρδιάς μου.
Είδα το φως μου.
Είδα φως και μπήκα….
Άνοιξε το φως.
Να δούμε μια άσπρη μέρα.
Και άλλες γνωστές φράσεις.
Προφανώς μια τέτοια συζήτηση θα είχε ενδιαφέρον, αλλά αυτή δεν αφορά ούτε τη φυσική, ούτε τη διδασκαλία της.
Θα πρότεινα και τίτλο:
Παίζοντας με τις λέξεις…

Ένα δεύτερο ζήτημα που θα μπορούσε να συζητηθεί είναι ο μηχανισμός της όρασης. Τι είναι αυτό που βλέπουμε με το όργανο που ονομάζουμε μάτι;
Κοιτάζοντας το ποτήρι απέναντί μου, βλέπω το ποτήρι ή το φως που έρχεται από το ποτήρι; Και αν είναι νύχτα με το φως σβηστό γιατί δεν βλέπω το ποτήρι στο σκοτάδι; Πώς λειτουργεί τελικά η όρασή μας;
Και διδάσκοντας φυσικές επιστήμες στο σχολείο, αναφερόμαστε μόνο στο ορατό φως ή σε όλο το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα;
Οπότε στο «βλέπω» δεν έχουμε μόνο το όργανο μάτι, αλλά και κατάλληλους ανιχνευτές- αισθητήρες, που αναφέρει παραπάνω ο Γιώργος Χριστόπουλος;
Και αυτό το ζήτημα θα μπορούσε να είναι ένα άλλο ανεξάρτητο θέμα που θα μπορούσε να συζητηθεί στο φόρουμ και μάλιστα αυτό ενδιαφέρει συνάδελφους και μαθητές γιατί είναι θέμα διδασκαλίας στην τάξη.
Είναι αντικείμενο της διδασκαλίας μας.

Κωνσταντίνε καλημέρα.

Ο πίνακας του Standarnd Model που παρουσίασες συνοδεύεται από τις αντίστοιχες εξισώσεις για τα πεδία που αντιστοιχούν σε κάθε σωματίδιο. Για το πεδίο Α του φωτονίου η αντίστοιχη εξίσωση φαίνεται στην Εικόνα.

https://i.ibb.co/CKRt7Y8Y/37788.jpg

Καλημέρα σε όλους. Συμφωνώ με τις τοποθετήσεις των συναδέλφων, ότι δεν βλέπουμε το φως όχι διότι είναι μια νοητική κατασκευή, αλλά γιατί το μάτι μας ανιχνεύει το φως μόνο όταν σκεδάζεται ή όταν απορροφάται και επανεκπέμπεται. Το φως είναι μια φυσική οντότητα, της οποίας μπορούμε να μετρήσουμε την ενέργεια, την ορμή και τη συχνότητα και την αλληλεπίδρασή της με την ύλη. Με την ίδια λογική δεν βλέπουμε τα ηλεκτρόνια, τα πεδία, τα βαρυτικά κύματα, τα οποία όμως είναι φυσικά υπαρκτά και πειραματικά ανιχνεύσιμα και δεν αποτελούν απλώς νοητικές συμβάσεις. Το ερώτημα “γιατί δεν βλέπουμε το φως” έχει μια απλή απάντηση, συνεπή με τις αποδεκτές θεωρίες μας και δεν χρειάζεται να επιστρατευτούν φιλοσοφικά επιχειρήματα, με ασαφή χαρακτηριστικά.

Ένα τρίτο ζήτημα, για μένα το κορυφαίο στην περίπτωσή μας, είναι αν το φως είναι αντικείμενο ή θεωρητική επινόηση.
«Ναι, διότι το φως είναι θεωρητική επινόηση. Για παράδειγμα ένα αντικείμενο δεν μπορεί να έχει συγχρόνως σωματιδιακές και κυματικές ιδιότητες. Όμως το φως δεν είναι αντικείμενο, είναι θεωρητική επινόηση.»
Τι είναι ένα αντικείμενο; Το ποτήρι απέναντί μου είναι αντικείμενο; Είναι αφού κείται απέναντί μου! Αντικείμενο άρα είναι και το νερό που περιέχει.
Ο αέρας μεταξύ εμού και του ποτηριού είναι αντικείμενο; Μήπως δεν είναι αντικείμενο, μήπως δεν υπάρχει, αφού δεν τον βλέπω;
Με την ίδια λογική, έγραψα στο πρώτο μου σχόλιο, το ηλεκτρόνιο είναι αντικείμενο; Το πρωτόνιο, το άτομο, το μόριο; Όλες αυτές τις οντότητες του μικρόκοσμου τις θεωρούμε αντικείμενα ή όχι;
Μήπως δεν είναι αντικείμενα αφού δεν τις βλέπουμε;
Μήπως και αυτές είναι «θεωρητικές επινοήσεις», όπως και τα φωτόνια, που δεν είναι αντικείμενα, με βάση την ανάρτηση;
Αλλά αν το φως είναι θεωρητική επινόηση, τι καταλαβαίνει ένας μαθητής Γυμνασίου ή Α΄ Λυκείου, στον οποίο απευθύνεται η ανάρτηση; Ότι δεν υπάρχει!!!
Το δημιούργησαν οι επιστήμονες διατυπώνοντας κάποιες θεωρίες!
Δηλαδή πριν να διατυπωθούν οι εξισώσεις του Maxwell δεν υπήρχε το ηλεκτρομαγνητικό κύμα ή πριν την κβαντομηχανική δεν υπήρχε φως, αφού αυτή η θεωρία εισάγει το φωτόνιο…
Μια επιστημονική θεωρητική επινόηση λοιπόν είναι το φως και όχι μια φυσική πραγματικότητα…
Και να σκεφτεί κανείς ότι ακόμη και η γένεση στην παλαιά διαθήκη (η Βίβλος λένε οι δυτικοί…) λέει ότι ο Θεός την πρώτη μέρα της δημιουργίας, είπε «γενηθήτω φως» …
Για μην μιλήσω για μεγάλη έκρηξη.
Για μένα αυτό είναι το βασικό πρόβλημα της παραπάνω ανάρτησης Γιάννη.

Διονύση ας δούμε τον συλλογισμό του Ανδρέα:
https://i.ibb.co/35Sqq1gK/Screenshot-1.png

Και να δεχτούμε την πρώτη πρόταση (που δεν είναι σωστή βέβαια), από αυτήν δεν συνεπάγεται η δεύτερη.
Είναι ένα λογικό άλμα.

Πιο απλά:
Όταν βλέπουμε τα αποτελέσματα του φωτός τότε αυτό υπάρχει και δεν είναι θεωρητική επινόηση.
Αόρατος είναι και ο σεισμός αλλά βλέπουμε τα αποτελέσματά του.
Έτσι ο σεισμός υπάρχει.

Ο Ανδρέας παίζει με περιφραστικές εκφράσεις.
-Όχι δεν βλέπω το φως, βλέπω φωτισμένα αντικείμενα!

Τι έναι το φώς …

Μου αρέσει πολύ η ανάλυση που γίνεται από το βιβλίο Σ.Τραχανά “Κβαντομηχανική Λυκείου” που αφορά τη θερμική ακτινοβολία . Έχει μια πολύ αναλυτική παρουσίαση του θέματος δοσμένη με τρόπο ώστε να γίνονται εύκολα κατανοητά πολλά θέματα.

Προσθέτω κάποια που σίγουρα έχουν ιδιαίτερη σημασία….

Το φώς που εκπέμπουν όλα τα πυρακτωμενά σώματα της ίδιας θερμοκρασίας είναι ακριβώς το ίδιο . Όχι μόνο έχει το λιδιο χρώμα αλλά και την ίδια ένταση. Όλα τα ακτινοβολούντα σώματα με την ίδια θερμοκρασία είναι το ίδιο φωτεινά. Το φώς τους είναι ένα παγκόσμιο φώς , όπως θα το λέμε από εδώ και πέρα .

Πιο κάτω για τη θερμική ακτινοβολία :

….Η βασική ιδιότητα του θερμικού φωτός , να είναι ανεξάρτητο από την ύλη που το εκπέμπει , δεν μπορεί παρά να σημαίνει ότι η καμπύλη κατανομής της έντασής του στις διάφορες συχνότητες υπαγορεύεται από πολύ γεενικές αρχές της φυσικής. Κι αφού μιλάμε για ένα θερμικό φαινόμενο , η γενική αρχη της φυσικής που θα έχει σχέση με αυτό δεν μπορεί παρά να είναι μια και μόνη : το δεύτερο θεμοδυναμικό αξίωμα….

Στο πιο κάτω βίντεο γίνεται μια πολύ ωραία ανάλυση σχετική με το όλο θέμα της συζήτησης δεν διαρκεί πάρα πολύ η διαρκειά του είναι κάτι παραπάνω από 12min. Μπορείτε να βάλετε υπότιτλους στα Αγγλικά , έχει πολύ ενδιαφέρον

Understanding Light and Why it exists.

Ανδρέα καλησπέρα. Τι δείχνει η παρακάτω φωτογραφία;
https://i.ibb.co/bjDgHfvH/image.jpg

Βλέπουμε τη μαύρη τρύπα;
Υπάρχει η μαύρη τρύπα;
Πως την φωτογραφήσαμε; Τι είδε η φωτογραφική μηχανή;

Ο Ανδρέας ξεκινάει από κάτι ωραίο:
https://i.ibb.co/LzvYZXsL/45.png

1. Ποια η διαφορά των δύο φωτογραφιών;
2. Σε τί οφείλεται αυτή;

Θα απαντούσα ότι βλέπουμε το φως αν πέσει κατ’ ευθείαν στο μάτι ή αν πέσει στο μάτι μετά από ανάκλαση σε κάτοπτρο ή μετά από σκέδαση σε σωματίδια.

Θα συμπλήρωνα ότι αόρατη ακτινοβολία μπορεί να βομβαρδίσει σωματίδια και αυτά να εκπέμψουν και ορατό φώς.

Έτσι βλέπουμε το φως που πέφτει στο μάτι μας και όχι κατ’ ανάγκην το φως που προκάλεσε το δεύτερο φως που έπεσε στο μάτι.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει το φως που προκάλεσε όλα αυτά.

Το φως είναι μια οντότητα. Θεωρητικές επινοήσεις είναι οι κατά καιρούς διατυπωμένες απόψεις για τη φύση του. Όμως οι επινοήσεις αυτές δεν καθιστούν επινόηση αυτό που καλούνται να εξηγήσουν.

Ο κεραυνός υπάρχει, επινόηση είναι η “θεωρία” ότι τον ρίχνει ο Δίας.

Ο Ανδρέας είναι ο μεταφραστής του βιβλίου του Άρονς “Οδηγίες διδασκαλίας της Φυσικής” Εκεί διαβάζουμε:
Ένα άτομο με κάποιο βαθμό καλλιέργειας στις θετικές επιστήμες αναγνωρίζει ότι οι επιστημονικές έννοιες (λόγου χάριν η ταχύτητα , η επιτάχυνση, η δύναμη, η ενέργεια, το ηλεκτρικό φορτίο, η βαρυτική και η αδρανειακη μάζα κ.ά.) είναι επινοήσεις (δημιουργίες) της ανθρώπινης φαντασίας και ευφυίας. Δεν είναι απτά αντικείμενα ή οντότητες που ανακαλύψαμε τυχαία, όπως ένα απολίθωμα, ένα νέο φυτό ή ορυκτό.

Ναι η ταχύτητα, η βαρυτική μάζα και το φορτίο είναι επινοήσεις.
Όμως το φως, ο κεραυνός, η πτώση από ύψος στο έδαφος δεν είναι επινοήσεις αλλά υπαρκτές οντότητες ή φαινόμενα. Επινοήσεις είναι οι θεωρίες που τα περιγράφουν και εξηγούν και τα φυσικά και μαθηματικά μεγέθη που υπεισέρχονται στις περιγραφές.

Και για να απαντήσω.
Η φωτογραφία δείχνει υπερμεγέθη μαύρη τρύπα που βρίσκεται στον γαλαξία που ονομάζεται Messier 87 ή Α της Παρθένου, έχει μάζα 6,5 δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από την μάζα του Ήλιου(!) και διάμετρο 40 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα. O γαλαξίας Μ87 απέχει 52 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη.
Δε βλέπουμε τη μαύρη τρύπα, για το γνωστό λόγο.
Αρχικά ήταν θεωρητική η ύπαρξή της. Σήμερα πλέον έχουμε αποδείξει ότι είναι οντότητα. Υπάρχει.
Ο δίσκος προσαύξησης που βλέπουμε βρίσκεται σε κατάσταση πλάσματος και στέλνει και ρατό φώς, που το ανιχνεύει και το μάτι μας και τα ειδικά όργανα.
Η μαύρη τρύπα είναι πηγή ακτίνων Χ, που δεν τις βλέπει το μάτι, αλλά ειδικά φασματοσκόπια.
Η φωτογραφική μηχανή μπορεί να δει σε διάφορες περιοχές του φάσματος. Το James Webb βλέπει το υπέρυθρο και η Α.Ι. μας το ζωγραφίζει στο ορατό.

Δεν υπάρχει βλέπω χωρίς το κατάλληλο όργανο παρατήρησης. Αλλά το όργανο βλέπει. Αλλιώς τι παρατήρηση θα γινόταν;

Συμπέρασμα:
Το φως δεν είναι θεωρητική επινόηση, αλλά πραγματικό φυσικό φαινόμενο.
Δεν το βλέπουμε όταν διαδίδεται ελεύθερα στο κενό, αλλά το αντιλαμβανόμαστε όταν αλληλεπιδρά με την ύλη (όταν απορροφάται, ανακλάται ή σκεδάζεται) και διεγείρει τους φωτοϋποδοχείς του ματιού.
Επομένως, δεν «βλέπουμε» το φως καθαυτό, αλλά τα αποτελέσματά του πάνω στα αντικείμενα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το φως δεν υπάρχει.
Και τα ραδιοκύματα υπάρχουν παρότι δεν τα «βλέπουμε».

ΘΕΜΑ Α και Β σχετικά με τη έννοια φως θα βρείτε εδώ: ΘΕΜΑ Α και Β: Η έννοια φως – Υλικό Φυσικής – Χημείας

Καλημερα Γιαννη.Θα ηθελα να ρωτησω κατι. Ποια ειναι η διατυπωση της περιβοητης αρχης ανεξαρτησιας των κινησεων?
Στην οριζοντια βολη η x κινηση και η y κινηση ειναι ανεξαρτητες μεταξυ τους?
Ναι διοτι η παραβολικη κινηση αναλυεται σε μια ευθυγραμη ομαλη στον x και μια ευθυγραμμη ομαλα επιταχυνομενη στον y και αν εφαρμοσουμε πρωτα την μια και μετα την αλλη βρισκουμε το σωμα στο σωστο σημειο.
Στην ομαλη κυκλικη κινηση οπως στον δορυφορο του μικρου πριγκιπα,η η x κινηση και η y κινηση ειναι ανεξαρτητες μεταξυ τους?
Ναι διοτι η ομαλη κυκλικη κινηση αναλυεται σε μια ΑΑΤ στον x και μια άλλη ΑΑΤ στον y και αν εφαρμοσουμε πρωτα την μια και μετα την αλλη βρισκουμε το σωμα στο σωστο σημειο.
Μαθηματικα ομως αν απαλειψεις τον χρονο απο τις δυο ανεξαρτητες κινησεις x(t) και y(t) βρισκεις σχεση μεταξυ x και y αρα οι δυο κινησεις ποτέ δεν ειναι ανεξαρτητες μεταξυ τους.
Για να καταλαβω το εννοει κανεις οταν λεει αρχη ανεξαρτησιας των κινησεων και οταν λεει οτι η αρχη αυτη ισχυει οταν δυο κινησεις ειναι ανεξαρτητες μεταξυ τους θελω σαφεις μαθηματικους ορισμους αυτων των εννοιων.
Εχω διαβασει τον Ανδρεα:
http://users.sch.gr/kassetas/yPrincipioIndipendenza3.htm
και δεν εχω καταλαβει τι ακριβως εννοει.
Θελω στην πρωτη σειρα να δω ορισμους τους οποιους δεν εχει.
Επισης διαβαζω το παραδειγμα σου με τον του πλανητάκο του μικρού πρίγκηπα,που το εχω δει και σε αναρτηση σου του 2018 και παλι δεν καταλαβαινω γιατι σε αυτην την περιπτωση η αρχη ανεξαρτησιας καταρριπτεται. Τι θα πει κλεινω το βαρυτικο πεδιο? Σε ποιες κινησεις αναλυουμε την κινηση του μπαλακιου-δορυφορου οι οποιες δεν ειναι ανεξαρτητες?Στον εφαπτομενικο αξονα το σωμα δεν κανει ΕΟΚ πως το παιρνεις να κανει ΕΟΚ?
Στην οριζοντια βολη το βαρος που ειναι και η μοναδικη δυναμη δεν εχει συνιστωσα στον x αλλα μονο στον y και για αυτολεμε οτι οι κινησεις στους x,y ειναι ανεξαρτητες?
Τελικα η αρχη της ανεξαρτησιας ειναι αρχη της κινηματικης ή της δυναμικης?

Χρειαζομαι ορισμους πριν απο οτιδηποτε αλλο για να καταλαβαινω τα υπολοιπα και νομιζω και καθε αναγνωστης.Οταν λεμε κατι καινουργιο, δεν θεωρειται τιποτα δεδομενο χρειαζεται θεμελιωση.
Τα πιο πανω τα γραφω ως αποριες και οχι ως παρατηρησεις. Nα υποθεσεις οτι ενας μαθητης σου σου κανει αυτες τις ερωτησεις και περιμενει να τον ξεμπλεξεις 🙂

Καλημέρα Γιάννη, βλέπω να επιμένεις να διευκρινίσεις την αρχή!
Ας κάνω μια προσπάθεια να δώσω μια σύντομη απάντηση στον Κωνσταντίνο (καλημέρα Κωνσταντίνε), χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα ερωτήματα δεν περιμένουν δικές σου απαντήσεις.
Η διατύπωση της αρχής μιλάει για δυο κινήσεις ανεξάρτητες μεταξύ τους.
Ας το διερευνήσουμε σε κάποιες περιπτώσεις.
Στην οριζόντια βολή (εύκολο…) Το πόσο πέφτει το σώμα σε ορισμένο χρόνο, εξαρτάται από την ταχύτητα στον οριζόντιο άξονα; Όχι. Μήπως η ταχύτητα μια στιγμή στον άξονα x εξαρτάται από το αν πέφτει ή όχι και από την θέση ή την ταχύτητα στον άξονα y; Ξανά όχι. Έχουμε δηλαδή δύο κινήσεις ανεξάρτητες.
Πάμε στην ομαλή κυκλική κίνηση με την ανάλυση σε δύο κάθετες αρμονικές ταλαντώσεις. Η μία ταλάντωση εξαρτάται από την άλλη και με ποιο τρόπο; Είναι προφανές ότι δεν υπάρχει καμιά εξάρτηση… Ξανά ανεξάρτητες κινήσεις.
Πάμε στον πλανητάκο του Γιάννη ή στην μαθήτρια του Ανδρέα. Η σκέψη είναι να πάρουμε δύο κινήσεις, μια ΕΟΚ στη διεύθυνση της αρχικής ταχύτητας, όπου μεταφέρει το σώμα σε κάποιο σημείο μακριά από το σημείο εκτόξευσης και μια ελεύθερη πτώση στη συνέχεια που θα το επαναφέρει στην επιφάνεια.
Είναι ανεξάρτητες αυτές οι δύο κινήσεις;
Ας υποθέσουμε ότι το σώμα τις εκτελεί, πρώτα τη μία και ύστερα την άλλη:
1) Πρώτα λόγω ταχύτητας, φτάνει στο σημείο Α και στη συνέχεια πέφτει φτάνοντας στο σημείο Β, του σχήματος.

https://i.ibb.co/v6HMWM2M/333.png

2) Αν αντιστρέψουμε τη σειρά των δύο κινήσεων; Αφήνουμε πρώτα το σώμα να “πέσει”. Δεν θα πάει πουθενά. Οπότε αν στη συνέχεια εκτελέσει την ΕΟΚ θα βρεθεί όχι στο σημείο Β, αλλά το σημείο Α.
Συνεπώς έχουμε διαφορετικές τελικές θέσεις ανάλογα με τη σειρά εκτέλεσης των δύο κινήσεων, πράγμα που μας λέει ότι οι δυο κινήσεις δεν είναι ανεξάρτητες…

Kαλημερα Διονυση. Πρεπει να υπαρχει ενα θεωρητικο κριτηριο,το οποιο στην ουσια να ταυτιζεται με τον ορισμο δυο ανεξαρτητων κινησεων. Πως οριζονται αυτες οι κινησεις? Στην περιπτωση ης μαθητριας ο ΟΑ ειναι σταθερος αξονας ενω ο ΑΒ ειναι μεταβλητος αξονας. Μπορω να βρω πολλες περιπτωσεις και αλλων αξονων ωστε αν το σωμα εκτελεσει διαδοχικα τις κινησεις να μην βρεθει τελικα στο σωστο σημειο.

Κωνσταντίνε, στην περίπτωση του “πλανητάκου” οι δύο “κινήσεις” ορίζονται με βάση:
1) την αρχική ταχύτητα
2) την ασκούμενη δύναμη (εδώ το βάρος).
Αν είχαμε μόνο το ένα ή μόνο το άλλο 🙂

Αν κανουμε το ιδιο στην πλαγια βολη μεσα σε ομογενες πεδιο βαρυτητας δηλαδη αν παρουμε ΕΟΚ και ελευθερη πτωση τοτε αν τα κανουμε διαδοχικα,τοτε βρισκουμε το σωμα στο σωστο σημειο.Τοτε λεμε οτι οι δυο κινησεις ειναι ανεξαρτητες? Υπαρχει καποιο θεωρητικο κριτηριο το οποιο λογικα πρεπει να ειναι καποιος ορισμος,που να μας επιτρεπει να αποφανθουμε πριν κανουμε τον ελεγχο της διαδοχικης εφαρμογης των δυο κινησεων?
Και παντα πρεπει να υπαρχει μια αρχικη ταχυτητα που καθοριζει τον εναν αξονα και μια δυναμη που καθοριζει τον αλλο? Για αυτο ειπα οτι πριν απο οτιδηποτε χρειαζονται ορισμοι.
Νομιζω οτι με σαφη ορισμο των α) ανεξαρτητων κινησεων και β) Διατυπωση ης αρχης ανεξαρτησιας των κινησεων,ολα μετα γινονται πιο απλα.
Υπ οψιν οτι ολα αυτα τα εκφραζω ως αποριες και οχι ως παρατηρησεις,γνωριζοντας ηδη τις απαντησεις.

Καποιες φορες βεβαια ενας μαθητης ρωταει κατι και εμεις οι καθηγητες δυσκολευομαστε να καταλαβουμε τι ειναι αυτο που δεν εχει καταλαβει.
Δεν ξερω μηπως ειναι τετοια και η περιπτωση μας με αυτα που ρωταω 🙂

Η αρχή της ανεξαρτησίας των κινήσεων λέει ότι αν x = f_1(t) και y = f_2(t), τότε (διάνυσμα) r = x* (διάνυσμα) x_0 + y*(διάνυσμα) y_0.

Κωνσταντίνε, αν ψάχνεις για ορισμό, τι λες να δούμε τι σημαίνει “ανεξάρτητες” κινήσεις; Ανεξάρτητες γλωσσικά, σημαίνει ότι η μια δεν επηρεάζει και δεν εξαρτάται από την άλλη…
Ας έρθουμε λοιπόν πάλι στο “πλανητάκο”. Το βάρος του σώματος κατά την πτώση, εξαρτάται από το ύψος που βρίσκεται από την επιφάνεια, που αυτό με τη σειρά του συνδέεται με την αρχική ταχύτητα εκτόξευσης. Δηλαδή η ταχύτητα (της μιας κίνησης) καθορίζει την επιτάχυνση της άλλης κινησης.
Ας το δούμε αυτό στην περίπτωση, κάτι ανάλογου.
Ένα φορτισμένο σωματίδιο εκτελεί ΟΚΚ σε ΟΜΠ, όπως στο σχήμα.

https://i.ibb.co/FbnYnZdg/434.png

Αν πάρουμε δύο “κινήσεις” η μία λόγω ταχύτητας και η άλλη λόγω δύναμης, βλέπουμε ότι η δύναμη εξαρτάται από την ταχύτητα. Συνεπώς η επιτάχυνση της μιας κίνησης (και όλα τα επόμενα, υ, Δx…) εξαρτώνται από την ταχύτητα της άλλης κίνησης.
Δυο κινήσεις που η μία εξαρτάται από την άλλη. Μη ανεξάρτητες.

Καλημέρα Κωνσταντίνε και Διονύση.
Ωραίο το παράδειγμα του Διονύση με τον πλανητάκο.
Κωνσταντίνε η αρχή της ανεξαρτησίας ισχύει σε κάθε περίπτωση διότι απορρέει από την αντιμεταθετική ιδιότητα της άθροισης διανυσμάτων και τη χρήση παρατηρητών. Έτσι το ερώτημα:
-Πότε ισχύει η αρχή της ανεξαρτησίας των κινήσεων;
 είναι ρητορικό.
Υπάρχει μια παρεξήγηση που ταυτίζει την αρχή της ανεξαρτησίας με ένα χειρισμό:
-Κλείσε το βαρυτικό πεδίο και άσε το σώμα να κινηθεί για χρόνο t. Εκεί που θα πάει ακινητοποίησέ το και άνοιξε το διακόπτη του βαρυτικού πεδίου. Άσε το σώμα να πέσει για χρόνο t και έχεις βρει την τελική θέση.
Η παραπάνω συνταγή δεν είναι η αρχή της ανεξαρτησίας των κινήσεων και πολλές φορές αποτυγχάνει.
Η αρχή ουδέποτε αποτυγχάνει αν εφαρμοστεί σωστά. Φάνηκε αυτό στο παράδειγμα της μαθήτριας.
Όμως η λανθασμένη συνταγή σε κάποιες περιπτώσεις επιτυγχάνει. Ποιες;
Αυτό διερευνάται στο παρόν πόνημα.
Επιτυγχάνει π.χ. στην βολή με αντίσταση αέρα -b.υ αλλά όχι στην περίπτωση -b.υ^2.
Η αρχή επιτυγχάνει και στην περίπτωση -b.υ^2 διότι η Κινηματική αδιαφορεί για τις δυνάμεις.
Η αρχή της ανεξαρτησίας επιτυγχάνει ακόμα και στις στροφές ή στην κίνηση σε μη Ευκλείδειους χώρους.
Η συνταγή αποτυγχάνει στις στροφές και στην κίνηση σε μη Ευκλείδειους χώρους εκτός αν εφαρμοστεί τοπικά. Αποτυγχάνει διότι δεν είναι η αρχή αλλά μια λανθασμένη εφαρμογή της. Μια εφαρμογή που διδάσκεται στην τάξη όπου δεν θέλουμε να μπλέξουμε παρατηρητές.
Μια επιπόλαια εφαρμογή που όμως φάνηκε χρήσιμη στην απόδειξη του Αλεξόπουλου για την Coriolis και σ’ αυτήν για την κεντρομόλο.
Είμαι εκ των οπαδών της αρχής της ανεξαρτησίας των κινήσεων και όχι πολέμιος.

Καλημέρα κύριε Βάρβογλη.
Γράφετε την (προφανώς ορθή) Καρτεσιανή περιγραφή.
Το ότι μια επίπεδη κίνηση έχει δύο συντεταγμένες.
Μια διατύπωση της αρχής της ανεξαρτησίας των κινήσεων είναι:
-Η μετατόπιση ενός σώματος ως προς παρατηρητή Α είναι το διανυσματικό άθροισμα της μετατόπισης του σώματος ως προς παρατηρητή Β και της μετατόπισης του Β ως προς τον Α.

Απορρέει από την αντιμεταθετική ιδιότητα στην άθροιση διανυσμάτων. Δεν εφαρμόζεται εύκολα σε περιπτώσεις στροφών που δεν είναι διανύσματα.
Εφαρμόζεται εύκολα σε περιπτώσεις απειροστών στροφών που είναι διανύσματα.

Κωνσταντίνε γράφεις:
Επισης διαβαζω το παραδειγμα σου με τον του πλανητάκο του μικρού πρίγκηπα,που το εχω δει και σε αναρτηση σου του 2018 και παλι δεν καταλαβαινω γιατι σε αυτην την περιπτωση η αρχη ανεξαρτησιας καταρριπτεται. 
Δεν είπα ότι καταρρίπτεται. Το αντίθετο λέω ότι έχει καθολική ισχύ.
Είπα ότι δεν δουλεύει η συνταγή “Κλείσε τον διακόπτη του πεδίου και…”.
Ενώ η συνταγή δουλεύει στην διάβαση του ποταμού και στις βολές.

Στην ανάρτηση με την άσκηση των Δεσμών φαίνεται άλλη μια κακή εφαρμογή της συνταγής και όχι φυσικά μια απόπειρα να καταρριφθεί κάτι που είναι σωστό όπως η αρχή αυτή.

Τι σημαίνει “ανεξάρτητες κινήσεις”;
Η Vx δεν εξαρτάται από το y και η Vy δεν εξαρτάται από το x.

Φυσικά ισχύει πάντα είτε οι κινήσεις είναι ανεξάρτητες είτε όχι.
Αυτό λέω, ότι η αρχή ισχύει πάντα. Η αρχή δεν κάνει λάθος.
Κάποιες φορές κάνει λάθος μια συνταγή που κακώς ταυτίζεται με την αρχή.
Η συνταγή που λέει:
-Κλείσε το βαρυτικό πεδίο και άσε το σώμα να κινηθεί για χρόνο t. Εκεί που θα πάει ακινητοποίησέ το και άνοιξε το διακόπτη του βαρυτικού πεδίου. Άσε το σώμα να πέσει για χρόνο t και έχεις βρει την τελική θέση.

Η συνταγή αυτή:

1. Δεν είναι η υπό συζήτησιν αρχή.
2. Είναι γενικώς λανθασμένη.
3. Επιτυγχάνει κάποιες φορές όταν οι κινήσεις είναι ανεξάρτητες με την έννοια ότι οι x εξισώσεις δεν έχουν το y και οι y εξισώσεις δεν έχουν το x.
4. Επιτυγχάνει σε μικρές μετατοπίσεις (παράδειγμα η απόδειξη Αλεξόπουλου για την Coriolis).

Για τον κύριο Κυριακόπουλο.
Η διανυσματική σχέση που γράφετε ισχύει πάντα, είτε οι κινήσεις είναι ανεξάρτητες είτε όχι. Ανεξάρτητες κινήσεις έχουμε αν μπορούνε να διαχωρίσουμε τη διαφορική εξίσωση της κίνησης σε 2 (ή 3) ανεξάρτητες διαφορικές εξισώσεις. Αυτό εννοώ γράφοντας x = f(t). Ότι η κίνηση ως προς x εξαρτάται ΜΟΝΟ από τον χρόνο και όχι από τις τιμές των y (και z).

Επίσης κύριε Βάρβογλη να γενικεύσω κάτι που γράφετε για το x=f1(t) και y=f2(t).
Θα είχαμε ανεξαρτησία ακόμα και αν Vx=f1(x,t) και Vy=f2(y,t).
Τότε η (γενικώς λανθασμένη) συνταγή επιτυγχάνει.
Η αρχή επιτυγχάνει σε κάθε περίπτωση Vx=f1(x,y,t) και Vy=f2(x,y,t).
Επιτυγχάνει διότι είναι σωστή.

Aρα η αρχη της ανεξαρτησιας των κινησεων λεει οτι αν δυο κινησεις ειναι μεταξυ τους ανεξαρτητες,εχοντας βεβαιως πρωτα οριστει τι σημαινει αυτο και το εχουμε καταλαβει τι σημαινει αυτο,η εφαρμογη διαδοχικα αυτων των κινησεων,και η αντιμεταθεση μεταξυ τους,η εφαρμογη τους δηλαδη με διαφορετικη σειρα,οδηγει στο ιδιο αποτελεσμα. Αυτο φυσικα ειναι θεωρημα.Αρα για να εφαρμοσουμε το θεωρημα αυτο,πρεπει να δουμε αν ικανοποιουνται οι συνθηκες κατω απο τις οποιες ισχυει. Αν ειχε παρουσιαστει το θεωρημα αυτο στην μαθητρια με τον σωστο τροπο απο την αρχη τοτε αυτη δεν θα εκανε αυτη την λανθασμενη εφαρμογη. Η συνταγη που λεει “Κλείσε το βαρυτικό πεδίο και άσε το σώμα να κινηθεί για χρόνο t. “ δημιουργει δυο κινησεις οι οποιες δεν ικανοποιουν τις συνθηκες του θεωρηματος.Γραφεις Γιαννη:Οι συνθηκες του θεωρηματος ειναι
“Η Vx δεν εξαρτάται από το y και η Vy δεν εξαρτάται από το x.”Εδω οι αξονες x,y ειναι ο εφαπτομενικος και ο πολικος,δεν εχουν καμια σχεση με τα γνωστα μας x,y.H ταχυτητα στον πολικο αξονα δεν μπορει να μην εξαρταται απο την θεση στον εφαπτομενικο διοτι επηρεαζεται ο προσανατολισμος του πολικου αξονα.Αρα το θεωρημα δεν ισχυει για αυτες τις κινησεις σε αυτους τους αξονες.Για αυτο λεω οτι πρεπει να προηγουνται σαφεις διατυπωσεις ορισμων και θεωρηματων.
Σε αυτα θα εδινα εμφαση αν εγραφα για την αρχη της ανεξαρτησιας των κινησεων.Αλλοιως προσπαθει ο μαθητης να βγαλει ακρη απο τα συμφραζομενα. Αν γνωριζουμε οτι τα τρια υψη τριγωνου συντρεχουν δεν θα πουμε οτι τα δυο υψη και μια διαμεσος πρεπει να συντρεχουν.

Για τον κύριο Κυριακόπουλο.
Η πρώτη περίπτωση που γράφετε καταλήγει σε ό,τι έγραψα εγώ, επειδή η διαφορική εξίσωση κίνησης είναι διαχωρίσιμη και άρα αντιστοιχεί σε 2 ανεξάρτητες διαφορικές εξισώσεις. Η δεύτερη περίπτωση δεν οδηγεί σε ανεξαρτησία των κινήσεων.

Κωνσταντίνε αντιλαμβάνομαι την αρχή της ανεξαρτησίας των κινήσεων ως:
-Η μετατόπιση ενός σώματος ως προς παρατηρητή Α είναι το διανυσματικό άθροισμα της μετατόπισης του σώματος ως προς παρατηρητή Β και της μετατόπισης του Β ως προς τον Α.

Καταλαβαίνω από τον Ανδρέα ότι η λέξη “ανεξαρτησίας” έχει ιστορική προέλευση.

Το θέμα είναι πότε επιτυγχάνει η συνταγή και όχι η καθολικής ισχύος αρχή.

Η μαθήτρια του Ανδρέα κάνει ένα λάθος που έχουμε κάνει και εμείς στο παρελθόν διότι και δεν τα ξέρουμε όλα και συχνά ακολουθούμε συνταγές μηχανικά.

Αυτά που είπες για τις πολικές συντεταγμένες θα τα σκεφτώ.

Συμφωνώ κύριε Βάρβογλη.
Η περίπτωση Vx=f1(x,y,t) και Vy=f2(x,y,t).δεν οδηγεί σε ανεξαρτησία κινήσεων.
Αναφέρω παραδείγματα στην ανάρτηση (λ.χ. κυκλική κίνηση, αερόστατο).
Η συνταγή τότε αποτυγχάνει.
Η αρχή ουδέποτε αποτυγχάνει.

Πως αντιλαμβανόμαστε το “κάνει δύο κινήσεις” ;
https://i.ibb.co/X6jZtS1/image.png
https://i.ibb.co/wFzsN8Rc/image.png
https://i.ibb.co/sr2Gknx/image.png

Άλλο:
https://i.ibb.co/HDWGkg9X/1.png
https://i.ibb.co/fYWFbW97/3.png

Θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και να βεβαιωνόμαστε ότι οι παρατηρητές είναι αδρανειακοί. Όταν ένας παρατηρητής εκτελεί κυκλική ή κυκλοειδή κίνηση, επιταχύνεται.

Καλησπέρα κύριε Βάρβογλη.
Η έκφραση “αδρανειακός παρατηρητής” δεν έχει κανένα νόημα στην Κινηματική.
Έχει νόημα μόνο στη Δυναμική διότι αν δεν είναι αδρανειακός παρατηρητής και θέλουμε υπολογισμούς πρέπει να συμπεριλάβουμε κάποιες από τις αδρανειακές δυνάμεις.

Πιστεύω πως καταλάβατε ότι τα προηγούμενα δεν είναι σχήματα.
Δεν είναι κάτι που έφτιαξα εγώ και απηχεί την άποψή μου (που μπορεί να είναι και λανθασμένη).
Είναι προσομοιώσεις καλής ακρίβειας,
Όντως π.χ το κοριτσάκι βλέπει την ευθύγραμμη κίνηση αυτήν:
https://i.ibb.co/0ptJBs0P/image.png

Όχι επειδή το λέω εγώ. Ο υπολογιστής σχεδίασε την τροχιά κάνοντας 200 υπολογισμούς το δευτερόλεπτο χωρίς κάποια οδηγία από μένα.

Φυσικά το κοριτσάκι δεν είναι αδρανειακός παρατηρητής.
Ούτε ο Ανδρέας Κασσέτας που σκέφτηκε την περίπτωση είπε ποτέ ότι είναι.

Οι μη αδρανειακοί παρατηρητές δεν είναι αναξιόπιστοι όσον αφορά τις τροχιές που βλέπουν.
Για παράδειγμα όταν κάθεστε στην περιστρεφόμενη καρέκλα σας και περιστρέφεστε, βλέπετε ένα κάδρο να εκτελεί κυκλική κίνηση.
Δεν είστε αναξιόπιστος διότι όντως το κάδρο απέχει σταθερή απόσταση από εσάς.
Είστε απολύτως αξιόπιστος για την Κινηματική.

Απλώς αν θέλετε να βρείτε τις δυνάμεις που δέχεται το κάδρο να μην ξεχάσετε τη φυγόκεντρο και ίσως τις Euler και Coriolis (αν δεν στρέφεστε με σταθερή γωνιακή ταχύτητα).

Κύριε Κυριακόπουλε, τα έχετε λίγο μπερδεμένα. Εσείς γράψατε για δυναμικό:

“Επίσης κύριε Βάρβογλη να γενικεύσω κάτι που γράφετε για το x=f1(t) και y=f2(t).
Θα είχαμε ανεξαρτησία ακόμα και αν Vx=f1(x,t) και Vy=f2(y,t).
Τότε η (γενικώς λανθασμένη) συνταγή επιτυγχάνει.
Η αρχή επιτυγχάνει σε κάθε περίπτωση Vx=f1(x,y,t) και Vy=f2(x,y,t).
Επιτυγχάνει διότι είναι σωστή.”

Γι’ αυτό και δεν θα συνεχίσω.

Κύριε Βάρβογλη εγώ δεν απευθύνομαι σε συνομιλητές μου λέγοντας:
-Τα έχετε λίγο μπερδεμένα.
Έχω επιλέξει άλλο ύφος επικοινωνίας.

Έστω. Ασχολήθηκα με δύο διαφορετικά θέματα. Το ένα ήταν πότε πετυχαίνει η συνταγή (ανεξαρτησία κινήσεων). Το άλλο ήταν το ότι κάθε κίνηση αναλύεται.
Μετά από παραδείγματα ανάλυσης κίνησης μου γράφετε:
Θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και να βεβαιωνόμαστε ότι οι παρατηρητές είναι αδρανειακοί. Όταν ένας παρατηρητής εκτελεί κυκλική ή κυκλοειδή κίνηση, επιταχύνεται.
Σας απάντησα ότι δεν μας απασχολεί το αν οι παρατηρητές είναι αδρανειακοί ή όχι.
Τούτο διότι κινήσεις αναλύουμε και δεν εξετάζουμε το αν είναι ανεξάρτητες ούτε το ποιες δυνάμεις παρουσιάζονται.

Καλημέρα Γιάννη. Εξαιρετική μελέτη, στο γνωστό ύφος που μας έχεις συνηθίσει. Με παραδείγματα και τα άκρως απαραίτητα Μαθηματικά. Ξεκαθαρίζει τα όρια της γνωστής αρχής.

Θα ήθελα επίσης να αναφερθώ στον τρόπο του Κου Βάρβογλη.
Προφανώς θεωρεί ότι αν δεν καταλάβει κάποιος τα λεγόμενά του σε δυο σχόλια, δεν μπορεί να χάσει περισσότερο το χρόνο του να εξηγήσει. Δεν έχουμε όλοι το ίδιο επίπεδο γνώσεων, αλλά αυτό οφείλεται στις επιλογές μας. Πολλοί από εμάς επιλέξαμε τη Β/θμια Εκπ/ση, οπότε σταματήσαμε να ασχολούμαστε με διαφορικές εξισώσεις και ανάδελτα. Όμως αν κάποιος με ανώτερες γνώσεις μας εξηγήσει κάτι υπομονετικά – όπως ακριβώς κάνουμε εμείς κάθε μέρα στο Σχολείο – θα το καταλάβουμε.

Προσωπικά, από τον Κυριακόπουλο έχω μάθει – εκτός από Φυσική – πως μπορεί κάποιος να συνδιαλέγεται πάντα πολιτισμένα και κυρίως ψύχραιμα και με επιχειρήματα, ακόμα και σε περιπτώσεις που ο συνομιλητής είναι ερειστικός. Ο Γιάννης αν δεν ήταν Φυσικός θα μπορούσε να είναι πρέσβης η κυβερνητικός εκπρόσωπος…

Καλημέρα Ανδρέα.
Ευχαριστώ.

Καλή επιτυχία Μερκούρη.
Δεν ξέρω αν το διπλό Π που απεικονίζεται στην εικόνα που ανέβασα
είναι κατασκευή που υπήρχε το 71 ,πάντως μ’ άρεσε.

Σ’ ευχαριστώ πολύ Παντελή και για την δημοσίευση και για την χαρακτηριστική εικόνα. Ούτε το ’71, αλλά ούτε και το ’75 που έφυγα υπήρχε το διπλό Π. Ακόμη υπήρχαν σχεδόν μόνο τα αρχικά λυόμενα (στη σημερινή Πανεπιστημιούπολη του Ρίου)!

Καλημέρα Διονύση.
Όμορφη και ουσιαστική με την έννοια ότι παρέχει βασικά στην ίδια συσκευασία.

Καλημέρα Διονύση.
Απ’αυτές που μ’αρέσουν !
Ερωτήματα “μαστορικά” δοσμένα !
Να είσαι καλά

Καλημέρα Διονύση. Ωραίο θέμα, με τον ρυθμό μεταβολής της απόστασης να θέλει την προσοχή του, αφού διαφέρει από το ρυθμό μεταβολής της θέσης…

Γεια σας συνάδελφοι.
Γιάννη, Παντελή και Αποστόλη σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Αποστόλη και γω αυτό το έβαλα σαν κερασάκι 🙂 ξέροντας ότι θα δυσκολέψει…

Καλησπέρα Διονύση. Ωραία άσκηση, με ιδιαίτερη έμφαση στην ορμή και το ρυθμό της.
Το ερώτημα Iv πήγα να το απαντήσω με παραμετρικές εξισώσεις κύκλου και πήγε πολύ μακριά η βαλίτσα. Πανέξυπνη ιδέα η ανάλυση της ταχύτητας.

Καλό απόγευμα Ανδρέα.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.

Καλησπερα Γιαννη. Δεν ειδα ακομα τι εχεις γραψει στις λυσεις αλλα οι συνθηκες που δινεις ειναι ιδιες με της οριζοντιας βολής αφου στην γνωστη μας οριζοντια βολη με το παραδοσιακο setting στους αξονες,υx=υ0 και υy=gt=(g/υ0)x=Κx οποτε αν αλλαξουμε το ρολο των x,y εχουμε υy=υ0 και  υx =Ky που ειναι ακριβως αυτο που δινεις.Η τροχια ειναι παραβολικη.

Καλησπέρα Κωνσταντίνε.
Η άσκηση δεν είναι δύσκολη.
Ούτε το να βρούμε ποια λύση είναι σωστή είναι δύσκολο.
Δυσκολότερο είναι το “γιατί;”
Γιατί οι δύο λύσεις βγάζουν τα ίδια στην περίπτωση μιας βολής αλλά εδώ όχι.
Γιατί στο παράδειγμα με το ποτάμι δουλεύουν και οι δύο;
https://i.ibb.co/x8DkmWYL/32.png

Μπορούμε να βρούμε μια βοηθητική συνταγή που να μας λέει πότε δουλεύει το:
-Άστο να κάνει αρχικά την πρώτη κίνηση και στη συνέχεια τη δεύτερη.

Θυμαμαι που ειχαμε συζητησει πιο παλια κατι σχετικο για τον Ανδρεα και την ερωτηση της μαθητριας.

Βεβαίως έχει σχέση.
Στον Ανδρέα οφείλω το ότι κατάλαβα τι λέει η Αρχή της Ανεξαρτησίας των Κινήσεων.
Το καίριο ερώτημά του με έβαλε τότε να κάνω μια προσομοίωση και είδα τι συμβαίνει σε ένα κινούμενο σχέδιο που προέκυψε.
Η συζήτηση όμως είναι παλιά και δεν είναι άσκοπο να ξαναθυμηθούμε κάποια πράγματα.

Θα προσπαθήσω να φτιάξω μία προσομοίωση για το παρόν θέμα.
Αύριο όμως.

Γεια σας παιδιά. Μια γρήγορη σκέψη: οι δύο κινήσεις δεν είναι ανεξάρτητες, διότι η υχ εξαρτάται από την κίνηση στον κατακόρυφο άξονα.

Συμφωνώ Αποστόλη.
Παλιότερο σχετικό:

Το προηγούμενο παραείναι γενικό, παραείναι μαθηματικό και περιπλέκει τη Δυναμική.
Σκέφτομαι κάτι καλύτερο, απλούστερο και ενταγμένο αποκλειστικά στην Κινηματική, όπως άλλωστε και το παρόν θέμα που δεν εμπλέκει δυνάμεις.

Καλημέρα Γιάννη, καλημέρα σε όλους.
Μια υπενθύμιση:
Σύνθετη κίνηση – Αρχή της ανεξαρτησίας. Και είπεν ο κύριος.

Καλημέρα Διονύση.
Μία από τις προσφορές του Ανδρέα.

Μία προσομοίωση:
Αερόστατο.

Πατώντας “Ακίνητος” ή “ιπτάμενος” βλέπετε ότι βλέπει κάθε παρατηρητής.
(Δουλεύει σε υψηλή ανάλυση)

Αν δεν έχετε το Interactive physics:
https://i.ibb.co/DfHCc5kR/image.png

Η θέαση του ακίνητου παρατηρητή.

Και η θέαση του ιπτάμενου:
https://i.ibb.co/3y7ZC640/image.png

Βλέπει επιταχυνόμενη κίνηση με μηδενική αρχική ταχύτητα.

Αν εφαρμόσουμε λανθασμένα την αρχή της ανεξαρτησίας των κινήσεων.
Το βάζουμε να κάνει την πρώτη κίνηση και να ανέβει σε κάποιο ύψος:
https://i.ibb.co/whCK5DVG/77.png
Μαζί του ανεβαίνει και ο παρατηρητής.

Εκεί αποκτά κάποια ταχύτητα και του λέμε να κινηθεί για ίδιο χρόνο με αυτή την ταχύτητα.
Ο παρατηρητής το βλέπει να κάνει ομαλή κίνηση και όχι ομαλά επιταχυνόμενη!

Αυτό δεν γίνεται διότι ο παρατηρητής μας πρέπει να βλέπει επιταχυνόμενη κίνηση.

Αυτά δεν συμβαίνουν στην περίπτωση αυτήν:
https://i.ibb.co/x8DkmWYL/32.png

Γιάννη και Διονύση ευχαριστώ για το σύνολο
των σημαντικών εξορύξεων!

Καλημέρα Παντελή.
Πέρασαν χρόνια και πολλοί φίλοι μπορεί να μην τα έχουν δει.

Καλημέρα σε όλους. Όταν διάβασα για πρώτη φορά τα κείμενα του Ανδρέα, κατάλαβα ότι δεν είχα αντιληφθεί την αρχή ανεξαρτησίας και ότι σε κάποιες περιπτώσεις απλά τύχαινε να προκύπτει το σωστό αποτέλεσμα. Οι παραπομπές του Γιάννη και του Διονύση αξίζει να μελετηθούν από συναδέλφους. Γιάννη η προσομοίωση είναι διαφωτιστικότατη.

Σε ποιες περιπτώσεις πιάνει η συνταγή:
-Άσε να ανέβει για χρόνο t, ακινητοποίησέ το και βάλτο να κινηθεί οριζόντια για χρόνο t ;
Ένα απόσπασμα από κάτι που γράφω ακόμα:
https://i.ibb.co/ZzLRyc50/88.png

Γειά σου Γιάννη . Γειά χαρά σε όλους. Το λάθος βρίσκεται στην 1η λύση. Η σχέση χ=υx t δεν ισχύει γιατί η ταχύτητα υx δεν παραμένει σταθερή στο χρόνο .Είναι υx=K υ0 t . Αν βάζαμε τη μέση τιμή της υx σε αυτό το χρονικό διάστημα θα οδηγούμασταν στο ίδιο αποτέλεσμα με τον άλλο τρόπο. Αυτό το λάθος δεν έχει να κάνει με την ισχύ ή όχι της αρχής ανεξαρτησίας των κινήσεων αλλά με το ότι θεωρούμε σταθερή την ταχύτητα υx ενώ δεν είναι! Η αρχή ανεξαρτησίας των κινήσεων δεν ισχύει εδώ . Ο λόγος που δεν ισχύει είναι ότι οι δύο κινήσεις ,στον άξονα x αφενός και στο y αφετέρου, δεν είναι ανεξάρτητες. Αυτό οφείλεται στο ότι το x εξαρτάται από το y. Δεν είναι θέμα σωστής ή λανθασμένης εφαρμογής της εν λόγω αρχής. Η σχέση όμως r=xi + yj και οι αντίστοιχες για την ταχύτητα και την επιτάχυνση ισχύουν σε κάθε περίπτωση. Είτε οι κινήσεις είναι ανεξάρτητες είτε όχι. Με άλλα λόγια η τελευταία σχέση ισχύει είτε ισχύει η αρχή της ανεξαρτησίας των κινήσεων είτε όχι.

Ξέφυγε από την προσοχή μου το ότι η αρχή ανεξαρτησίας των κινήσεων ισχύει! Τα x και y είναι συναρτήσεις του χρόνου και μόνο! Άλλωστε στον άξονα x ενεργεί σταθερή δύναμη. Όπως το βάρος στην οριζόντια βολή στον άξονα y.

Καλησπέρα Γιώργο.
Καλά τα λες στο πρώτο σχόλιο.
Επιφυλάσσομαι στο δεύτερο.
Υπάρχουν δύο προτάσεις.
Η πρώτη:
-Η μετατόπιση ενός σώματος ως προς παρατηρητή Α είναι το διανυσματικό άθροισμα της μετατόπισης του σώματος ως προς παρατηρητή Β και της μετατόπισης του Β ως προς τον Α.

Η δεύτερη:
-Κλείσε το πεδίο και άσε το σώμα να κινηθεί για χρόνο t. Εκεί που θα πάει ακινητοποίησέ το και άνοιξε το διακόπτη του πεδίου. Άσε το σώμα να κινηθεί για χρόνο t και έχεις βρει την τελική θέση.

Ποια από της δυο είναι η καλουμένη “Αρχή της ανεξαρτησίας των κίνήσεων”;

Με αφορμή το παρόν πρόβλημα η ανάρτηση:
Η ισχύς της αρχής της ανεξαρτησίας των κινήσεων.

Γιάννη από όσα αντιλαμβάνομαι η πρώτη διατύπωσή σου είναι κάτι γενικότερο της αρχής ανεξαρτησίας των κινήσεων. Η δεύτερη ισχύει όταν οι κινήσεις είναι ανεξάρτητες. Στο ομογενές βαρυτικό πεδίο είναι ανεξάρτητες και στο μη ομογενές- πλανητάκος – δεν είναι. Αυτό εύκολα διαπιστώνεται στο ομογενές . Στο ανομοιογενές η αρχική διαπίστωσή μου προέκυψε από συγκεκριμένο παράδειγμα. Μια εξήγηση στη περίπτωση της οριζόντιας βολής είναι ότι στον άξονα x της αρχικής ταχύτητας στο ομογενές η βαρυτική δύναμη δεν δίνει συνιστώσα ενώ στο ανομοιογενές δίνει. Και η συνιστώσα αυτή στη περίπτωση του ανομοιογενούς εξαρτάται από το y. Συνεπώς θα εξαρτάται από το y και το x όπως προκύπτει από τη λύση της διαφορικής εξίσωσης στον άξονα x. Στην περίπτωση του αεροστάτου εύκολα διαπιστώνεται ότι στον οριζόντιο άξονα x ενεργεί σταθερή δύναμη συνεπώς είναι η περίπτωση της οριζόντιας βολής με τις προφανείς επουσιώδεις διαφοροποιήσεις. Αν βρω χρόνο θα αναφερθώ αναλυτικότερα.

Γιώργο στο πρώτο μου σχόλιο θα συμφωνήσω μαζί σου επί της ουσίας, ότι δηλαδή η πρώτη πρόταση είναι γενικότερη.
Στο δεύτερο θα εντοπίσω ένα λάθος που κάνω συστηματικά.
Η πρώτη πρόταση λέει :
-Η μετατόπιση ενός σώματος ως προς παρατηρητή Α είναι το διανυσματικό άθροισμα της μετατόπισης του σώματος ως προς παρατηρητή Β και της μετατόπισης του Β ως προς τον Α.
Οδηγεί στην:
Θέλεις να βρεις τη θέση τη στιγμή t ενός σημείου (υλικού ή όχι υλικού) που κάνει δύο κινήσεις ταυτόχρονα;
Βάλε το να εκτελέσει την πρώτη κίνηση για χρόνο t. Από το σημείο Β που θα πάει βάλε το να εκτελέσει τη δεύτερη κίνηση. Θα βρεθεί στο σημείο Γ. Αυτή είναι η ζητούμενη θέση.
Το τι σημαίνει όμως «Η πρώτη κίνηση» και «Η δεύτερη κίνηση» στο επόμενο σχόλιο με το λάθος μου.

Ποιο είναι το λάθος που κάνω συστηματικά;
Θεωρώ ότι όλοι έχουν διαβάσει και έχουν ενστερνιστεί όσα συζητούσαμε το 2010.
Και είπεν ο κύριος.
Κάτι φυσικά εντελώς παράλογο μια και ουδείς μπορεί να απαιτήσει να έχουν όλοι διαβάσει και ενστερνιστεί μια συζήτηση που αυτός συμμετείχε.
Την εποχή εκείνη όλοι ταυτίζαμε την «Αρχή της ανεξαρτησίας των κινήσεων» με τη δεύτερη πρόταση:
-Κλείσε το πεδίο και άσε το σώμα να κινηθεί για χρόνο t. Εκεί που θα πάει ακινητοποίησέ το και άνοιξε το διακόπτη του πεδίου. Άσε το σώμα να κινηθεί για χρόνο t και έχεις βρει την τελική θέση.
Καταλήγαμε στην προϋπόθεση της ανεξαρτησίας των κινήσεων και αμφισβητούσαμε την καθολικότητα της ισχύος της, ούτως ειπείν, «αρχής».
Ο Ανδρέας Κασσέτας παρενέβη με το περίφημο ερώτημα της μαθήτριας και κάποιοι καταλάβαμε τι σημαίνει το «Κάνει δύο κινήσεις».
Κινείται πάνω σε κινούμενο όχημα. Ο παρατηρητής Β ουσιαστικά κάνει τη μία κίνηση και το σώμα την άλλη ως προς τον Β.
Κινηματική (Γεωμετρία μετά χρόνου) και όχι Δυναμική.
Δύο κινήσεις που δεν ταυτίζονται σε κάθε περίπτωση με συντεταγμένες. Που μπορεί να είναι από εξόχως απλές ως εξαιρετικά πολύπλοκες. Λόγου χάριν μια κυκλική κίνηση αναλύεται σε μια ευθύγραμμη ομαλή και μία με τροχιά κυκλοειδές! (Η περίπτωση της μαθήτριας).
Είχα δηλώσει τότε ότι κατάλαβα. Χρωστώ πολλά στον Ανδρέα και αυτό είναι ένα από αυτά.
Εν τούτοις βλέπω και σήμερα διαφωνίες και επιφυλάξεις. Βλέπω το «κάνει δύο κινήσεις» να ταυτίζεται με το «έχει δύο συντεταγμένες», κάτι που δεν με ενοχλεί βέβαια αλλά δεν είναι η μοναδική περίπτωση.

Γιάννη μπήκα πολύ αργά στο υλικό και έχω χάσει αυτές τις ωραίες συζητήσεις. Θα ήθελα όμως να συμμετέχω όπως είμαι τώρα .Του τώρα που ξεκινάει από την σχετική δήλωση – υπόσχεση μου. Με σεβασμό στον κάθε συνομιλητή στο κοινό πρωταρχικό σκοπό της βαθύτερης κατανόησης της φυσικής. Το “γηράσκω αεί διδασκόμενος” να ισχύει σε όλες του τις εκφάνσεις…

Αυτό είναι το λάθος μου Γιώργο.
Λάθος που κάνουν και άλλοι από τους παλιούς του υλικονέτ (με εξαίρεση τον Διονύση).
Πρέπει να λέμε καθαρά τι εννοούμε λέγοντας “Κάνει δύο κινήσεις” ή οτιδήποτε άλλο.

Θα πω Γιάννη το προφανές . Κανείς μας δεν έχει το αλάθητο. Και χρειάζεται γενναιότητα για να αναγνωρίσει κανείς το λάθος του! Και εσύ την έχεις και το κάνεις με ευθύτητα και παρρησία! Δεν το κάνουν όλοι…Όταν κάποιος αναλαμβάνει δημόσια την ευθύνη να ασχοληθεί με διάφορα ιδιαίτερα απαιτητικά θέματα της επιστήμης μας, ελλοχεύει πάντα το ενδεχόμενο του λάθους! Το έκανα κι εγώ και μεσολάβησε χρόνος για να το κατανοήσω. Όλους τους προσωπικούς εγωισμούς τους υπερβαίνουμε ευκολότερα όταν σκοπός μας είναι να κατανοήσουμε βαθύτερα την επιστήμη μας. Δηλαδή το πως λειτουργεί η φύση.

Καλημέρα Γιώργο.
Σωστά.

Γειά σου Γιάννη. Δεν αξιολόγησα ότι το στένωμα είναι γραμμική συνάρτηση του αρχικού εμβαδού, θεωρώντας ακαριαία μεταβολή στο μέσο της ΑΒ στο μισό.Έτσι ο συνολικός χρόνος προέκυψε 10,5 min

Γεια σου Θύμιο.
Αν κατάλαβα καλά είπες ότι η ταχύτητα γίνεται στο δεύτερο μισό διπλάσια και ο χρόνος μισός (3,5 λεπτά). Συνολικά 10,5 λεπτά.

Γεια σου Θοδωρή.
Πηγές Αχέροντα:
https://i.ibb.co/fVWj19B9/22.png

Δεν βλέπεις κράνη μια και είναι εύκολη διαδρομή.

Γεια σου Γιάννη, Εύηνος 2003, γέφυρα Μπανιά

https://i.ibb.co/4gXSzsMF/4.png

Γιάννη, καλησπέρα (και καλή χρονιά αν δεν τα είπαμε).
Ευφυείς οι λύσεις σου. Ειδικά στην πρώτη αποφεύγεις εντέχνως το ολοκλήρωμα με υπολογίσιμο εμβαδόν. Και με τον τυφλοσούρτη (ολοκλήρωμα για το χρόνο μέχρι τη μέση και σε ολόκληρο και με σύγκριση μεταξύ τους) καταλήγουμε στο ίδιο αποτέλεσμα.

Καλησπέρα Ντίνο.
Ευχαριστώ.

Καλησπέρα Γιάννη. Πολύ όμορφη!
Ειπα να αρχίσω με τυχαία θεση του Μ και τυχαιο λογο διατομών και βγηκε το παρακάτω. Στην 3η σελιδα δινεται η λυση για τις τιμές που εχεις.https://i.ibb.co/7JXpp9r0/SCAN-ian-30.png

και….https://i.ibb.co/VYS6XWSm/SCAN-ian-31.png

τελικά;https://i.ibb.co/vCXvWtJf/SCAN-ian-32.png

Ευχαριστώ Γιώργο.
Ωραία λύση!

Γεια σου Γιάννη, πολύ όμορφη άσκηση.
Μια παρόμοιας λογικής αλλά με νούμερα εδώ .

Ευχαριστώ Παύλο. Όμορφη η άσκησή σου

Ευχαριστώ Γιάννη.

Καλημερα σε ολους .Και για να μην ξεχναμε οτι ειμαστε και λιγο μυστήριοι,η αποσταση των δυο αγωγων δεν γινεται ποτε μέγιστη. Η αποσταση που εχουμε βρει ο Γιάννης,ο Γιώργος και εγώ, ειναι η οριακη αποσταση,η οποια δεν ανηκει στο συνολο των αποστασεων. Ειναι το ελαχιστο ανω φραγμα αυτου του συνολου και οι μαθηματικοι το ονομαζουν Supremum.

Καλημέρα και από εδώ παιδιά.
Ωραίες λύσεις βάλατε.

Καλημερα Γιαννη. Ξενυχταω και σου στελνω λυσεις Zulu. 🙂 Στο κυριως ερωτημα που λεει και ο τιτλος γιατι τα αλλα ειναι τελειως απλα. Πολυ ωραια ασκηση.Κατι παρομοιο ειχε ρωτησει και ο Παρμενίων και τοτε ηταν και η πρωτη φορα που μιλησαμε μαζι στο Υλικο και ειχαμε ωραια συζητηση.
Μια άσκηση και ένας προβληματισμός
Περνάνε τα χρόνια…
Τοτε υπηρχαν διαφωνιες για το αν μια τετοια ασκηση ειναι νομιμη ή οχι.
https://i.ibb.co/gb5pphPQ/5654.jpg

Kαλημέρα παιδιά.
Ανεβάζω κάποιες επικίνδυνες σκέψεις που κάνει ο αρχικά ακινητος αγωγός για τον πρόσθιο αλλά μην τον κράξετε.

https://i.ibb.co/jkYH4sJc/kyrg.jpg

Καλημέρα σε όλους. Ωραίες και οι δύο Γιάννη. Παλιά κάναμε και τέτοια, τώρα η οδηγία είναι σαφής

https://i.ibb.co/b5cn2Z06/Screenshot-2026-01-29-105510.png

Καλημέρα Αποστόλη.
Ευχαριστώ.
Οπότε έχει θέση μόνο στο φόρουμ.

Υποθέτω πως μπορεί να έχει αναρτηθεί σχετική, αλλά ας όψεται η Makaba

https://i.ibb.co/Gv5PLhdd/macaba-2.jpg

Καλημέρα Παντελή με την Macaba σου που κινητοποίησες και τον ευαίσθητο περί τα ποδοσφαιρικά Θοδωρή.
Εμένα γιατί μου κόλλησε το σχήμα;
https://i.ibb.co/YFCb4HZ6/2026-01-29-051957.png

https://i.ibb.co/VYZ2sC2K/macaba-1.png
Ωραίο Παντελή, στο 1ο ημίχρονο ο τερματοφύλακας ήταν στο Βόρειο ημισφαίριο και στο 2ο ημίχρονο στο Νότιο

Καλημέρα Θοδωρή, καλημέρα Διονύση.
Και να πώ πως δεν το λέει η ίδια η εκφώνηση…ο δορυφόρος περνά n φορές
πάνω από το κέντρο του σταδίου, άρα Διονύση ,έχασα στη χαλαρή σκέψη μου πως η Γη γυρίζει ποιό γρήγορα από το δορυφόρο. Σε ευχαριστώ για τη διόρθωση και συγνώμη από τους συναδέλφους που πήραν το λανθασμένο σχήμα που ευτυχώς δεν επηρεάζει την λύση .
Θοδωρή μη μου πεις πως το κάτεχες κι αυτό; Σωστή η παρατήρησή σου που αναφέρεται στον τερματοφύλακα μόνο! Σ’ευχαριστώ
Αφήνω στο σχόλιο το λανθασμένο σχήμα που είχα αρχικά
https://i.ibb.co/ZRh5WJdg/image.png

Παντελή λόγω του ότι άνοιξαν οι δουλειές απόψε την είδα. Κατ΄αρχην μπαίνει ένα ανώτερο n από h > 0 περίπου n = 18. Τώρα όσο μειώνεται το n μεγαλώνει η περίοδος και το h. Ενδεικτικά για n = 1,024 T = 1000h και h = 150.000 km περίπου, τεχνικά ανέφικτο και όφελος μηδεν. Εν ολίγοις όντως θεωρητικά το n τείνει στο 1 και η περίοδος και η απόσταση στο άπειρο. Όμως μετά από κάποιο σημείο δε μπορείς να αγνοήσεις τη δύναμη του ήλιου. Συμπέρασμα. Εγώ θα έλεγα ένα όριο μέχρι τη γεωστατική τροχια οπότε 2 < n < 18. Πάντως είναι εξαιρετική άσκηση και την κλέβω.

Καλημέρα Άρη.
Ειδικός σε λεπτομέρειες περί τα συμπαντικά,
έβαλες πάνω όριο στο n “περίπου 18”, που εγώ ας πούμε καλύφθηκα
δηλώνοντας αμελητέα την αλληλεπίδραση με άλλα τ’ουρανού σώματα.
(Ίσως λανθάνω εγώ βγάζοντας πάνω όριο περίπου 12)
Και το κάτω όριο στο τσακ το σκέφτηκα και γιαυτό έβαλα το ερώτημα στο τέλος για n=1,που απαντάς πηγαίνοντας ορθά στο άπειρο..!
Σ’ ευχαριστώ και καλές δουλειές

Καλησπέρα Γιάννη. Πολύ καλή. Η άθροιση βέβαια δεν είναι και το καλύτερο για τους μαθητές Υγείας, αλλά είναι στην ύλη τους-π.χ. Ampere.
Θα μπορούσαμε να πάρουμε και το ΘΩΟ
Ω = Σ(Fdt) (ολοκλήρωμα) = Β^2L^2/RΣυdt = Β^2L^2/RΣdx = Β^2L^3/R
0 – mυ0 = Β^2L^3/R
υ0 = Β^2L^3/mR

Καλησπέρα Ανδρέα.
Ευχαριστώ.
Ναι δεν είναι εύκολη.

Καλημέρα Γιάννη.
Βλέπω να μπήκες πολύ δυναμικά στην επαγωγή.
Με τον υπολογισμό του ολοκληρώματος (έστω και πλαγίως…) δεν ξέρω τι γίνεται…

Μια επι πλέον ερώτηση αφού ο Γιάννης έχει οργώσει το έδαφος και δεν απαιτεί μαθηματικούς υπολογισμούς.
Αν το πλαίσιο που έχει διάσταση L βληθεί με ταχύτητα 2V0 και το πεδίο έχει ίδια μήκος L θα τα καταφέρει να εξέλθει?

Καλημέρα παιδιά.

Καλημέρα
Διονύση έχω ανακαλύψει(φσσσ) τρόπο για να αποφεύγω τα αθροίσματα που τρομοκρατούν.

https://i.ibb.co/rGt8sp1q/kyrg1.jpg

Όμορφη Αποστόλη!
Και παρακάμπτεις και το θεώρημα συνημιτόνου.

Καλημέρα Γιάννη και σε ευχαριστώ. Ήθελα να το παρακάμψω, γι αυτό και εδωσα φ = 60. Αφορμή στάθηκε η δική σου Βρείτε το μαγνητικό πεδίο, ελπίζοντας η παρούσα να γέρνει προς τη φυσική.

Γέρνει προς τη Φυσική. Διότι έχει το τμήμα υπολογισμού του κάθε μαγνητικού πεδίου που τον έκανες με νόμο Μπιό – Σαβάρ.
Οι ασκήσεις Φυσικής μπορεί και πρέπει να περιέχουν κάποιο μαθηματικό κομμάτι αρκεί αυτό να μην είναι απολύτως κυρίαρχο στην άσκηση.

Καλησπέρα Αποστόλη. Πρωτότυπη. Η διάταξη στο χώρο των δυο ημικυκλίων θα τεντώσει λίγο το μυαλό στους μαθητές, που δυσκολεύονται με τα 3D σχήματα του κεφαλαίου. Κατά τη γνώμη μου η απόδειξη του Β ημικυκλίου απαιτείται να γίνει οπως τη δίνεις γιατί οι μαθητές δεν μπορούν να γράψουν ολοκληρωμένη λεκτική λύση, η οπία έχει προταθεί εδώ στο Υλικό. Άμα αρχίσουν “τα μισά του ολόκληρου” κ.λ.π. θα τα θαλασσώσουν. Μαθηματικά και τέλος.

Καλησπέρα Αποστόλη.
Όμορφη !!
Προσπάθησα να ξεδιπλώσω την κατάσταση μετά το δίπλωμα και με μπέρδευε
η έκφραση “δύο ημικύκλια, τα οποία είναι συμμετρικά ως προς την κατακόρυφη…”
Κατάλαβα με βάση και τα σχήματα σου πως εννοούσες, ως προς κατακόρυφο επίπεδο που περιέχει την ΑΓ. Άλλωστε μιλάς για κατοπτικό σχήμα.
Υποθέτω πως θα υπάρξει σχεδιαστική δυσκολία, όμως πρέπει να φαντάζονται το χώρο και στοιχειωδώς να σχεδιάζουν δυό επίπεδα σε γωνία μεταξύ τους.
Ένα σκίτσο ελπίζω σωστής απόδοσης, χωρίς να υποτιμώ το δικό σου εννοείται.
Για να το πιάσω σχεδίασα τον κύκλο σε Α4 και δίπλωσα το φύλλο στη διάμετρο ΑΓ,
βάζοντάς το διπλωμένο να πατήσει στο οριζόντιο με τα σκέλη υπό 60 μοίρες
https://i.ibb.co/N267pzns/image.png
Να είσαι καλά

Καλημέρα Αποστόλη.
Πολύ ωραίο πρόβλημα μεν, αλλά για να καρπίσει η σπορά, χρειάζεται και καλλιεργημένο έδαφος!
Το είπε και ο Λουκάς:
«Ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ».
Το δοκίμασες στους μαθητές που δεν έχουν καμιά γνώση στερεομετρίας;

Καλημέρα παιδιά και ευχαριστω για τα σχόλια. Ανδρέα κάποιες φορές η μαθηματική γλώσσα πλεονεκτεί έναντι της καθημερινής γλώσσας, ιδιαίτερα αν δεν υπάρχει ευχέρεια στη δεύτερη. Διονύση υπάρχει και το ό,τι σπείρεις θα θερίσεις 🙂 Χθες την έφτιαξα, δεν πρόλαβα να τη δώσω. Παντελή στο δεύτερο σχήμα η ΑΓ είναι οριζόντια, ίσως δεν αποδίδεται καλά στην εικόνα. Σε ευχαριστώ για το ωραίο σκίτσο.

Το κατάλαβα Αποστόλη.
Αυτό το “…ως προς την κατακόρυφη” που προσεγγίζει ευθεία, μήπως πρέπει να γίνει
ως προς το κατακόρυφο επίπεδο;


Έγινε Παντελή.

Γειά σου Αποστόλη. Ωραίο θέμα!
Αλλάζοντας τη στερεά γωνία των ημικυκλίων, μεταβάλλεις το μέτρο της έντασης Β του μαγνητικού πεδίου στο κέντρο του κύκλου από 0 όταν τα ημικύκλιο αποτελούν ένα επίπεδο, έως Β=(μο/4π)▪︎2Ι/R .
Θα προτιμούσα η λύση σου να ήταν με ανάλυση των επί μέρους εντάσεων σε κάθετος άξονες. Είναι πιο γενική.
Να είσαι πάντα καλά.

Γεια σου Πρόδρομε και σε ευχαριστώ. Η ανάλυση σε άξονες και ο νόμος συνημιτόνων είναι πράγματι γενικές μέθοδοι. Καμιά φορά είναι καλό να δούμε και κάτι άλλο, αν μας οδηγεί πιο γρήγορα στην απάντηση. Στη φράση σου “Αλλάζοντας τη στερεά γωνία των ημικυκλίων, μεταβάλλεις το μέτρο της έντασης Β του μαγνητικού πεδίου στο κέντρο του κύκλου από 0 όταν τα ημικύκλιο αποτελούν ένα επίπεδο, έως Β=(μο/4π)▪︎2Ι/R” μάλλον εννοείς “από Β=(μο/4π)▪︎2πΙ/R όταν τα ημικύκλιο αποτελούν ένα επίπεδο, έως 0”.

Σχήματα:
https://i.ibb.co/Z73nW78/Screenshot-1.png
https://i.ibb.co/kVNZVtnB/Screenshot-2.png

Ευχαριστώ Γιάννη.